Στις 21 Ιουνίου και 18:54 ώρα Ελλάδας, θα συμβεί το θερινό ηλιοστάσιο, το οποίο σηματοδοτεί αστρονομικά την έναρξη του καλοκαιριού στο Βόρειο Ημισφαίριο (και αντίστοιχα την έναρξη του χειμώνα στο Νότιο)

Αυτή τη μέρα, ο Βόρειος Πόλος της Γης είναι στραμμένος όσο περισσότερο γίνεται προς τον Ήλιο και αυτό ισοδυναμεί με τον Ήλιο να βρίσκεται το μεσημέρι στο βορειότερο σημείο του ουρανού που βρίσκεται ποτέ.

Εξ αιτίας αυτής της μεγάλης κλίσης του άξονα της Γης προς τον ήλιο, κατά το θερινό ηλιοστάσιο έχουμε τη μεγαλύτερη σε διάρκεια ημέρα στο Βόρειο Ημισφαίριο (ειδικά στην Ελλάδα, η ημέρα θα διαρκέσει 14 ώρες και 49 λεπτά). Από αύριο οι μέρες θα αρχίσουν να μικραίνουν έως ότου η διάρκειά τους εξισωθεί με αυτή των νυχτών κατά τη φθινοπωρινή ισημερία του Σεπτεμβρίου, ενώ στο χειμερινό ηλιοστάσιο του Δεκεμβρίου θα έχουμε τη μικρότερη ημέρα.

Ταυτόχρονα, για το Βόρειο Ημισφαίριο και για περιοχές εκτός των Τροπικών (δηλαδή για περιοχές με γεωγραφικό πλάτος μεγαλύτερο από 23.5 μοίρες), στο θερινό ηλιοστάσιο ο Ήλιος φτάνει το μεσημέρι στο ψηλότερο σημείο που μπορεί κατά τη διάρκεια ενός χρόνου.

Η λέξη «ηλιοστάσιο» προέρχεται από το «ήλιος» και το «στάση» επειδή κοντά στο θερινό ηλιοστάσιο (λίγες ημέρες πριν) ο Ήλιος φαίνεται να επιβραδύνει τη φαινομενική κίνησή του προς τα βόρεια, μέχρι που την ημέρα του θερινού ηλιοστασίου αυτή η κίνηση μηδενίζεται και αντιστρέφεται.

 

Βρισκόμαστε στην εποχή που παράγονται πολύ περισσότερες πληροφορίες από όσες μπορούμε να καταναλώσουμε. Και σα να μην έφτανε αυτό, ο τρόπος με τον οποίο τα περισσότερα μέσα ενημέρωσης προσεγγίζουν επιστημονικά θέματα καταλήγει στο να είναι αποπροσανατολιστικός και να αφήνουν τον αποδέκτη της είδησης με περισσότερα ερωτήματα από όσα είχε πριν την «ενημέρωσή» του από αυτά τα μέσα

Αυτά τα λέμε με αφορμή την περίφημη φωτογραφία της μαύρης τρύπας. Θα προσπαθήσουμε όσο μπορούμε πιο σύντομα και απλά να απαντήσουμε στα εξής ερωτήματα:

Α. Τι είναι οι μαύρες τρύπες

Β. Πώς συμπεριφέρεται μια μαύρη τρύπα

Γ. Ποια είναι η μαύρη τρύπα που φωτογραφήθηκε

Δ. Είναι πραγματική φωτογραφία;

Ε. Πώς προέκυψε η φωτογραφία αυτή

ΣΤ. Τι δείχνει αυτή η φωτογραφία

Ζ. Ποια η αξία αυτής της φωτογραφίας

 

Α. Τι είναι οι μαύρες τρύπες

Οι μαύρες τρύπες είναι ακριβώς το αντίθετο από αυτό που υποδηλώνει το όνομά τους. Πιο συγκεκριμένα, είναι πολύ πυκνές συγκεντρώσεις ύλης και είναι τα απομεινάρια αστεριών πολύ μεγάλης μάζας (δεκάδες φορές μεγαλύτερης από τη μάζα του Ήλιου).

 

 

Tην Πέμπτη, 3 Ιανουαρίου, στις 7:20 το πρωί, η Γη βρέθηκε στην πλησιέστερη απόστασή της από τον Ήλιο, το λεγόμενο περιήλιο, σε απόσταση 147.099.761 χλμ. Συμβαίνει, δηλαδή, κάτι που εκ πρώτης όψεως φαίνεται αντιφατικό: Στην καρδιά του χειμώνα, η Γη βρίσκεται στην πλησιέστερη απόστασή της από τον Ήλιο. Αντίθετα, στις αρχές Ιουλίου, στην καρδιά του καλοκαιριού, η Γη θα βρεθεί στο αφήλιο, δηλαδή στο πιο απομακρυσμένο από τον Ήλιο σημείο της τροχιάς της.

Πριν εξηγήσουμε αυτή τη φαινομενική αντίφαση, ας θυμηθούμε ότι όταν στο Βόρειο Ημισφαίριο έχουμε χειμώνα, στο Νότιο ημισφαίριο έχουμε καλοκαίρι και το αντίστροφο (οπότε η φαινομενική αντίφαση αφορά μόνο το Βόρειο ημισφαίριο)

Η τροχιά της Γης γύρω από τον Ήλιο δεν είναι ένας τέλειος κύκλος αλλά μία έλλειψη. Η Γη πλησιάζει τον Ήλιο στη διάρκεια του φθινοπώρου και στις αρχές του χειμώνα και η τροχιακή της ταχύτητα αυξάνεται, φτάνοντας στο περιήλιο τα 108.000 χλμ. την ώρα. Αντίθετα, την άνοιξη και το καλοκαίρι, η Γη απομακρύνεται από τον Ήλιο και η ταχύτητά της ελαττώνεται στα 100.000 χλμ. την ώρα.