fakenews01

 

Ας παρακολουθήσουμε μία διδακτική ιστορία για το πώς σχηματίζεται μια ανύπαρκτη είδηση από ένα τοπικό μέσο ενημέρωσης για να μπορέσουμε να αντιληφθούμε την ποιότητα της ενημέρωσης που λαμβάνουμε καθημερινά.

Την Παρασκευή 14 Φεβρουαρίου, γύρω στις 2 το μεσημέρι, η συνέλευση των μαθητών του Λυκείου Ραφήνας αποφασίζει να λήξει την κατάληψη που πραγματοποιούσε επί δύο ημέρες. Μέσα σε λίγα μόλις λεπτά, τοπικό ενημερωτικό site δημοσιεύει τη λήξη της κατάληψης εντυπωσιάζοντας ακόμη και τους μαθητές για την ταχύτητα της πληροφόρησης που είχε. Μέχρι εδώ, όλα καλά. Το πρόβλημα ξεκινά από το πώς καταλήγει το ρεπορτάζ του site. Καταλήγει λοιπόν η είδηση ως εξής:

“ Ο Δήμος Ραφήνας-Πικερμίου θα αναλάβει να διορθώσει τις υλικές ζημιές, που όμως δεν είναι πολύ εκτεταμένες”

Ας προσπαθήσουμε όλοι να αντιληφθούμε την ποιότητα της ενημέρωσης. Η είδηση λέει πως μόλις λίγα λεπτά μετά την αποχώρηση των μαθητών από το σχολείο, έχει διαπιστωθεί πως έγιναν ζημιές και πως την αποκατάστασή τους θα την αναλάβει ο Δήμος Ραφήνας- Πικερμίου. Από ποιον έγινε αυτοψία μέσα σε λίγα λεπτά; Προφανώς από κανέναν. Οι ίδιοι οι μαθητές, μάλιστα, δηλώνουν πως δεν έχει γίνει η παραμικρή ζημιά. Σαν να μην έφτανε αυτό, σε σχόλια των μαθητών που έγιναν στη σελίδα fb του συγκεκριμένου site όπως και στο messenger, ο διαχειριστής του site προχώρησε σε απειλές για μηνύσεις κατά των μαθητών (Οι συνομιλίες βρίσκονται στη διάθεσή μας)

 

fakenews02

 

Μετά από τις συνεχόμενες διαμαρτυρίες των μαθητών, το site δήλωσε πως η πληροφόρηση προέρχεται από το περιβάλλον του δημάρχου. Είναι πολύ πιθανό, αυτή να είναι και η αλήθεια. Όμως, τώρα, το ατόπημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο. Τώρα έχουμε τον ίδιο το δήμαρχο να ψεύδεται ενώ, από την άλλη μεριά, το site πουθενά δεν αναφέρει από πού προέρχεται αυτή η πληροφόρηση, κάτι που αποτελεί σαφή παραβίαση κάθε δημοσιογραφικής δεοντολογίας.

Το αλαλούμ έρχεται να συμπληρώσει και η διπολική τοποθέτηση του αντιδήμαρχου Ραφήνας-Πικερμίου. Πρόκειται για δύο διαφορετικές αναρτήσεις που έκανε στο fb με διαφορά τριών ωρών μεταξύ τους. Στην πρώτη ανάρτησή του, ο αρεσκόμενος να αυτοαποκαλείται Καθηγητής  - με Κάππα κεφαλαίο - τοποθετείται υπέρ της κατάληψης των μαθητών, ενώ στη δεύτερη την καταδικάζει. Το ενδιαφέρον, πάντως, για τους μαθητές είναι πως και στις δύο αναρτήσεις του, ο Καθηγητής παραδέχεται πως δεν έχουν γίνει ζημιές από τους μαθητές

fakenews05

 

Αυτό που έχουμε λοιπόν εδώ και πλασσάρεται ως έγκυρη και έγκαιρη ενημέρωση δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια στημένη «καθεστωτική» είδηση. Μια είδηση που κατά βάθος θέλει να μας πει πως μπορεί οι ανόητοι υπήκοοι να παρεκτράπησαν, όμως ο πολυχρονεμένος μας πασάς, ως στοργικός πατέρας, τους συγχωρεί για μια ακόμη φορά και μπορούν πάλι οι μακάριοι υπήκοοί του να συνεχίσουν τον μακάριο ύπνο τους.

Το συγκεκριμένο γεγονός δεν είναι το μοναδικό γεγονός κατασκευασμένης είδησης, ούτε είναι μόνο το συγκεκριμένο site που μετέδωσε ψευδή είδηση. Δύο μέρες νωρίτερα, το έτερο ανταγωνιστικό site της περιοχής μετέδιδε πως η κατάληψη στο Λύκειο Πικερμίου είχε λήξει, ενώ κάτι τέτοιο δεν συνέβαινε στην πραγματικότητα. Αυτή η ψευδής είδηση καταγγέλθηκε έντονα από τους μαθητές. 

Αυτή ακριβώς είναι η ποιότητα της ενημέρωσης που δεχόμαστε από τα αυτοαποκαλούμενα Μέσα Ενημέρωσης που το μόνο που τους νοιάζει είναι να γεμίζουν τον εικονικό χώρο τους με διαφημίσεις και νομίζουμε πως πιο σωστό θα ήταν να ονομάζονταν «Μέσα Συλλογής Διαφημίσεων». Μια είδηση περιτριγυρισμένη από διαφημίσεις σας φαίνεται αξιόπιστη; Αποφασίστε αγαπητοί συμπολίτες. Γιατί δε φταίει μόνο αυτός που μας παραπλανά. Φταίμε κι εμείς που καταπίνουμε αμάσητο το κάθε τι