της Μαρίας Νάτση

"Από τον τόπο της δικαίωσής μας

ποτέ δεν θα φυτρώσουν

την Άνοιξη λουλούδια"

Yehuda Amichai

"Είσαι πολύ νευρικός. Δεν σε έχω ξαναδεί έτσι". Τα μάτια του κινούνταν δεξιά και αριστερά ψάχνοντας κάποια αόρατη κρυμμένη έξοδο. "Ναι είμαι...δεν μπορώ να συνέλθω ακόμα. Ίσως αν περάσουν ένα δύο μήνες να ξανανιώσω άνθρωπος....Σου έφερα ένα δώρο "

Έβγαλε από το τσαντάκι του ένα διάφανο σακουλάκι. "Το έφερα  από την Ιερουσαλήμ". Ένα  ξύλινο σταυρουδάκι περιτριγυρισμένο με ξύλινες προσεκτικά λειασμένες  μπάλες περασμένες σε σκοινί. Λίγο κερί από τον Πανάγιο τάφο  που μοσχοβόλησε επιδεικτικά τον αέρα και ένα μικρό ξυλαράκι ελιάς.

Θυμήθηκα τις φορτωμένες με ιερό καρπό ελιές που γκρεμίζονται από τις μπουλντόζες  των εποίκων και τα πολύτιμα πηγάδια πνιγμένα πλέον από τσιμέντο στα κατεχόμενα εδάφη. Δεν ήθελα να τον πληγώσω. Είπα μονάχα  ευχαριστώ και τον αγκάλιασα, μαζί  με τον  ντροπαλό αναστεναγμό  του .

"Ακούω την εξάτμιση από τα μηχανάκια και πετάγομαι στον ύπνο μου"  συνέχισε,

"Δεν ήταν καλά τα πράγματα.

Χτυπούσαν συνέχεια ο σειρήνες  και τρέχαμε στα καταφύγια. Στους δρόμους οι άνθρωποι ήταν όλοι αγριεμένοι. Οδηγούσαν νευρικά, μιλούσαν  νευρικά, παντού στρατός και έλεγχοι ακόμα και στα σουπερμάρκετ. Όμως τώρα ήρθαμε εδώ. Μπορούμε να είμαστε πάλι άνθρωποι "

Το τελευταίο το είπε με το  κεφάλι σκυμμένο προς το χώμα, αυτή την ταπεινή υπενθύμιση του εφήμερου, που η στρεβλή φύση μας την έκανε αιτία  ατελείωτων  αιματηρών διεκδικήσεων.

Τον άκουγα όπως κάθε φορά που βλεπόμασταν. Την προηγούμενη φορά μου περιέγραφε την ιστορία της οικογένειας του. Πώς βρέθηκαν στο Άουσβιτς, πόσα μέλη της οικογένειας δολοφονήθηκαν και πώς κάποια κατόρθωσαν να επιστρέψουν στα Γιάννενα για να  αντικρίσουν ξένες γυναίκες  να κάθονται και να συζητούν ήσυχα  στο κατώφλι του σπιτιού τους, φορώντας στο λαιμό τους τα κειμήλια της ξεκληρισμένης οικογένειας.

Ένας λαός για αιώνες κυνηγημένος από όλους  μας, με τη διπλή συμφορά να ζήσει  μια γενοκτονία και να κάνει μια γενοκτονία. Και είναι η φρίκη και των δύο, ίδια .

Πότε αλήθεια θα έρθει ο καιρός που τα παιδιά του Ισραήλ και της Παλαιστίνης θα  γευτούν την ομορφιά της ειρήνης;

Πότε θα έρθει ο καιρός που θα ακουστούν;

Μικρά χέρια σκάβουν στα ματωμένα χώματα να βρουν τα  λόγια του ποιητή και  τραγουδούν:

«Μην σταματήσετε να μιλάτε για ειρήνη μέχρι να μετατρέψετε τα σπαθιά σε άροτρα.

Μην σταματήσετε!

Συνεχίστε να τα σφυρηλατείτε ώσπου να γίνουν μουσικά όργανα» (Amichai)

Μέχρι «ο άκαμπτος λόγος της αυτοδικαίωσης να αντικατασταθεί με σεμνούς ψίθυρους» και οι φωνές του μίσους να σωπάσουν.

"Είναι αλήθεια ,

θα υπάρξουν άραγε μέρες συγχώρεσης και ελέους;

Και θα περπατήσεις στο χωράφι σαν απλός διαβάτης.

Τα πόδια σου θα χαϊδευτούν απαλά από τα μικρά φύλλα,

ή τα τσιμπήματα θα γίνουν γλυκά όταν σε πληγώνουν τα σπασμένα στάχυα της σίκαλης.

Ή θα σε προλάβει η νεροποντή, καθώς οι σταγόνες χτυπούν

τους ώμους σου, το στήθος σου, τον λαιμό σου

και το μυαλό σου θα είναι καθαρό.

Θα περπατάς στο βρεγμένο χωράφι

και η σιωπή θα σε γεμίζει,

σαν το φως που ντύνει ένα σύννεφο.

Και θα αναπνεύσεις μέσα στα αυλάκια

μια ανάσα ήρεμη και σταθερή,

και θα δεις τον ήλιο

να καθρεφτίζεται στη χρυσή λακκούβα.

Και τα πράγματα θα είναι απλά και ζωντανά,

και θα επιτρέπεται να τα αγγίζεις,

και  θα επιτρέπεται να αγαπάς.

Θα περπατήσεις μόνος στο χωράφι,

χωρίς να σε έχει κάψει η φωτιά

των δρόμων που στρώθηκαν

με τρόμο και αίμα.

Και στην καρδιά σου θα παραδοθείς ξανά ταπεινά,

σαν ένα φύλλο χορταριού,

σαν ένας από τους ανθρώπους"

 Leah Goldberg