η φωτογραφία προέρχεται από τον ιστότοπο των ΑΣΚΙ και με αυτήν “έντυσε” την ανάρτησή του ο δικηγόρος Θανάσης Καμπαγιάννης

Ο Θανάσης Καμπαγιάννης είναι ο ένας από τους δύο δικηγόρους υπεράσπισης της Μαριάννας Μανουρά, συντρόφου του αναρχικού Κυριάκου Ξυμητήρη, που έχασε τη ζωή του στην έκρηξη που συνέβη σε διαμέρισμα στην οδό Αρκαδίας στους Αμπελόκηπους τον Οκτώβριο του 2024

Ο Θανάσης Καμπαγιάννης στο κλείσιμο της αγόρευσής του θέτει το εύλογο ερώτημα εάν υπάρχουν στη δημοκρατία μας νόμιμοι μηχανισμοί που να μπορούν να επιβάλλουν την τήρηση των νόμων από το ίδιο το κράτος, το οποίο πολλές φορές εμφανίζεται να τους καταπατά και να αυθαιρετεί. Γιατί, αλλιώς, όπως ισχυρίζεται ο δικηγόρος, μπορεί να δικαιολογηθεί οποιαδήποτε δράση οποιουδήποτε πολίτη που κινείται προς αυτή την κατεύθυνση και η οποία τη δεδομένη στιγμή μπορεί να θεωρείται παράνομη και τρομοκρατική. Όπως άλλωστε συνέβη και στην περίοδο της χούντας, όπου υπήρξε πλήθος βομβιστών οι οποίοι μετά την πτώση του δικτατορικού καθεστώτος μνημονεύονταν πλέον ως αντιστασιακοί – με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτό του πρώην πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Σημίτη

Αναγνωρίζοντας φυσικά πως η ένοπλη βία παραβιάζει το ισχύον ποινικό δίκαιο και τους ποινικούς κανόνες και πως το δικαστήριο θα δικάσει με βάση αυτούς τους κανόνες, καλεί ωστόσο το δικαστήριο να δικάσει δίκαια ακολουθώντας μία πιστή τήρηση της διαδικασίας της απόδειξης με αυστηρή επισκόπηση της δικογραφίας, της αποδεικτικής διαδικασίας και του τι προέκυψε σε αυτή. Και με αυτό τον τρόπο να αποδείξει πως ο δρόμος της δικαιοσύνης υπάρχει και πως τα δικαστήρια δεν είναι μηχανισμός επικύρωσης των αφηγημάτων της εκάστοτε Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας.

Και γιατί μόνο έτσι η δημοκρατία θα πείσει τον αρνητή της ότι η προσφυγή του στη βία ήταν αδικαίωτη γιατί οι θεσμοί της ήταν και είναι αναλλοίωτοι και ζωντανοί

Ακολουθεί ολόκληρη η ενδιαφέρουσα αγόρευση του Θανάση Καμπαγιάννη, όπως τη δημοσίευσε σε ανάρτησή του στο facebook

-----------------------

Θέλω όμως να πω και εγώ κάτι τελευταίο, νομικό-πολιτικό, όσον αφορά όλα τα ζητήματα τα οποία ακούστηκαν στο ακροατήριο και σε συνέχεια σκέψεων της κυρίας Εισαγγελέως. Είπε η κυρία εισαγγελέας στην αρχή της πρότασης της: «στην κοινοβουλευτική δημοκρατία υπάρχουν θεσμοί, και άρα δεν δικαιολογείται από κανέναν η λήψη του ρολού του τιμωρού». Και αυτό, μάλιστα, ενώ αναγνώρισε ότι «υπάρχουν και αυθαιρεσίες με θεσμικό ένδυμα», δεν υπάρχουν δηλαδή αυθαιρεσίες οι οποίες είναι μονάχα απ’ έξω, υπάρχουν αυθαιρεσίες οι οποίες έρχονται μέσα από το ίδιο το κράτος. Νομίζω ότι αυτή η φράση πλησιάζει την καρδιά του ζητήματος του 187Α, το οποίο σε μια από τις πολλές ανέξοδες λέξεις που έχει το συγκεκριμένο άρθρο λέει: «Όποιος τελεί κακούργημα... με σκοπό να εξαναγκάσει παρανόμως δημόσια αρχή να εκτελέσει οποιαδήποτε πράξη...».

Είναι προφανές ότι ο εξαναγκασμός μιας δημόσιας αρχής να τελέσει μια οποιαδήποτε πράξη είναι ο ορισμός της πολιτικής. Κάνουμε πολιτική για να εξαναγκάσουμε το κράτος να κάνει κάτι το οποίο καταρχήν δεν θέλει. Για αυτόν τον λόγο οργανωνόμαστε σε κόμματα, σε σωματεία, γιατί ζητάμε από το κράτος να ψηφίσει νόμους που – αρχικά τουλάχιστον - δεν θέλει. Και μέσα από τη συλλογική μας δράση εξαναγκάζουμε το κράτος να το κάνει. Υπάρχει δηλαδή μια αντιδιαστολή σε αυτό το “παρανόμως”. Λέει εδώ το άρθρο «με σκοπό να εξαναγκάσει παρανόμως δημόσια αρχή να εκτελέσει οποιαδήποτε πράξη». Γιατί το “παρανόμως” σημαίνει και υποδηλώνει ότι υπάρχει το “νομίμως”. Υπάρχει η νόμιμη οδός προκειμένου να καταφέρεις να κάνεις αυτά τα πράγματα, απέναντι ακόμα και στις θεσμικές αυθαιρεσίες στις οποίες αναφέρθηκε η κυρία Εισαγγελέας.

Αν πάψει να υπάρχει η νόμιμη οδός, αυτό είναι και το κρίσιμο, το οποίο διαφοροποιεί τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούμε μια δράση η οποία είναι παράνομη, ή ακόμα και μια δράση η οποία είναι ένοπλη. Όταν δεν υπάρχει η νόμιμη οδός, δεν υπάρχει ο νόμιμος μηχανισμός, τότε όντως δικαιολογείται η παράνομη δράση. Και φυσικά αυτό είναι που διαφοροποιεί και στην εθνική μας ιστορία, και στην κοινωνική μας ιστορία αν το θέλετε διαφορετικά, τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται οι δράσεις, οι δυναμικές δράσεις, οι δράσεις ένοπλης αντίδρασης στη διάρκεια της δικτατορίας, που είναι δράσεις οι οποίες είναι θεμιτές και νομιμοποιημένες. Σε σημείο που και εσείς θυμηθήκατε, κύριε Πρόεδρε, ότι και ο πρώην πρωθυπουργός της χώρας, μακαρίτης πια, έχει πει και στη Βουλή ότι «εγώ συμμετείχα σε τέτοιου τύπου ενέργειες», είναι γνωστό αυτό. Και ο λόγος γιατί υπάρχει διαφορετική πλαισίωση αυτών των ενεργειών είναι ότι φυσικά δεν υπήρχε άλλος νόμιμος τρόπος προκειμένου να αλλάξουν τα πράγματα. Και εκεί κάποια από τα πράγματα τα οποία είπε η κυρία Εισαγγελέας ήταν πάρα πολύ ταιριαστά. Αυτό το οποίο είπε, για παράδειγμα, ότι μια τέτοιου τύπου ομάδα βάζει μια βόμβα, προκειμένου να στείλει το μήνυμα στην κοινωνία ότι εδώ πέρα εξακολουθεί να υπάρχει η αντίδραση και η αντίσταση και δεν υπάρχει ας πούμε μια αποχαύνωση και μια αποδοχή: αυτός είναι ο ορισμός των δυναμικών ενεργειών που γίνανε στην Ελλάδα το 1969, 1970, 1971, γιατί πριν γίνουν οι μαζικές κινηματικές εκδηλώσεις, συλλογικές, ενάντια στη Χούντα που κορυφώθηκαν το 1973 με το Πολυτεχνείο, αυτές οι ενέργειες ήταν οι ενέργειες οι οποίες δίνανε στον κόσμο την αίσθηση ότι εδώ πέρα δεν έχουν υποκύψει, δεν έχουν υποταχθεί όλοι.

Υπάρχει ένα περιστατικό το οποίο το ανέφερε η κυρία Μανουρά στα πολλά περιστατικά τα οποία ανέφερε κάνοντας αυτή την πλαισίωση, που είναι η αποτυχημένη αυτή ενέργεια, η δυναμική ενέργεια του Τσικουρή και της Αντζελόνι στη Χούντα. Ψάχνοντάς το, βρήκα το βιβλίο του ιστορικού μας Πολυμέρη Βόγλη, “Η δυναμική αντίσταση”. «Η δυναμική αντίσταση» είναι η φράση την οποία, σημειωτέον, η κυρία εισαγγελέας τη χρησιμοποίησε μερικές φορές προκειμένου να δώσει, ας πούμε, να ορίσει τις συγκεκριμένες ενέργειες. Και λέει ο Βόγλης, θυμίζοντας, για να διαβάσω τα περιστατικά, ότι μια τέτοια ενέργεια εκτελέστηκε το 1970, «είχε δύο πρωταγωνιστές, τον Κύπριο Γιώργο Τσικουρή, 25 ετών, φοιτητή στο Πανεπιστήμιο του Μιλάνου, μέλος του ΠΑΜ και πρόεδρο του Συλλόγου των Ελλήνων και Κύπριων Φοιτητών στο Μιλάνο, και την Ιταλίδα Μαρία Έλενα Αντζελόνι, 31 ετών, εργαζόμενη μητέρα, μέλος του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Ήταν  2 Σεπτεμβρίου 1970, το σχέδιο ήταν να αφήσουν ένα αυτοκίνητο με μεγάλη ποσότητα εκρηκτικών στον χώρο στάθμευσης της Αμερικάνικης Πρεσβείας. Η ανατίναξη θα γινόταν με τη λειτουργία δύο μηχανισμών που θα τοποθετούσαν. Ο πρώτος μηχανισμός θα ενεργοποιούσε τη μίζα, ο δεύτερος θα πυροδοτούσε την έκρηξη. Όμως η βόμβα εξερράγη ενώ οι ίδιοι βρίσκονταν ακόμα μέσα στο αμάξι με αποτέλεσμα [τον θάνατο] των δύο συγκεκριμένων ανθρώπων». Στη μνήμη του Γιώργου Τσικουρή και της Μαρίας Έλενας Αντζελόνι, κυκλοφόρησε μια αφίσα από το ΠΑΜ: δεξιά πάνω υπάρχει ένα παλιό ριζίτικο της Κρήτης: «Τον αντρειωμένο μην τον κλαις ούτε κι αν αστοχήσει, και να αστοχήσει μια και δυο, πάλι αντρειωμένος θα ’ναι, πάντα είν’ οι πόρτες ανοιχτές». Νομίζω ότι είναι και το τραγούδι το οποίο ζήτησε ο Μίκης Θεοδωράκης, που ήταν ιδρυτής του ΠΑΜ, να παιχτεί την ημέρα της κηδείας του στη διαθήκη του. Και στο κάτω μέρος της αφίσας τους αριστερά υπάρχει μια φράση του Τσε Γκεβάρα που λέει: «Σε όποιον τόπο κι αν μας βρει ο θάνατος, ας είναι ευπρόσδεκτος. Αρκεί η πολεμική μας κραυγή να φτάνει σε ένα δεκτικό αυτί ώστε ένα άλλο χέρι να απλώσει για να κρατήσει τα όπλα μας».

Θέλω με δεδομένα αυτά να αναρωτηθούμε, κύριε Πρόεδρε, ποια είναι σήμερα η νόμιμη οδός προκειμένου να αλλάξουμε μια σειρά από κακώς κείμενα τα οποία βλέπουμε και αυτή θα είναι η τελική μου κατάληξη, για μια σειρά πράγματα τα οποία συμβαίνουν έξω από αυτό εδώ πέρα το δικαστήριο.

Ποια είναι για παράδειγμα η νόμιμη οδός προκειμένου η διαπιστωμένη αυθαιρεσία της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας να σταματήσει; Υπάρχει ένα σοβαρό πρόβλημα με τους δεκάδες ανθρώπους που έχουν φυλακιστεί για εγκλήματα που δεν τέλεσαν και στη συνέχεια αθωώθηκαν. Φαίνεται ότι δεν υπάρχει τέτοιου τύπου νόμιμη οδός, γιατί αυτό το πράγμα έρχεται και επανέρχεται και επαναλαμβάνεται. Ποια είναι η νόμιμη οδός προκειμένου να αναγκαστεί η ΕΥΠ να δώσει την αιτία της παρακολούθησης του αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης και το υλικό της παρακολούθησης το οποίο παρακρατά; Και θα μου πείτε φυσικά: ποια είναι η νόμιμη οδός; τα δικαστήρια είναι. Έβγαλε απόφαση το Συμβούλιο της Επικρατείας στην οποία καλεί την ΕΥΠ να δώσει την εξήγηση, να δώσει τα έγγραφα, και η ΕΥΠ δεν τα δίνει. Δεν τα δίνει. Η νόμιμη οδός δηλαδή, στο συγκεκριμένο γεγονός μιλάω πάντοτε, είναι κλειστή.

Ποια είναι η νόμιμη οδός προκειμένου να σταματήσει μια γενοκτονία, αυτό που συμβαίνει αυτές τις μέρες, αυτούς τους μήνες στην Παλαιστίνη; Και πάλι η απάντηση είναι προφανέστατα τα διεθνή δικαστήρια, τα οποία έχουν τη διεθνή δικαιοδοσία. Και υπάρχει ένταλμα από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, σε βάρος του Πρωθυπουργού του Ισραήλ, το οποίο δεν εκτελείται. Και κάθε φορά που περνάει από τον ελληνικό εναέριο χώρο και δίνει τη δυνατότητα η ελληνική κυβέρνηση, που έχει υπογράψει τη Συνθήκη της Ρώμης το 2002 και υπέχει τις υποχρεώσεις της συγκεκριμένης σύμβασης, πηγαίνουμε στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου και στην Εισαγγελία Πρωτοδικών και λέμε για ποιον λόγο δόθηκε ο εναέριος χώρος απέναντι σε κάποιον ο οποίος στην πραγματικότητα θα πρέπει να συλληφθεί από το ένταλμα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Δεν εκτελείται όμως το συγκεκριμένο ένταλμα.

Αυτές τις μέρες που γινόταν το δικαστήριο, έγινε μια πραγματικά πάρα πολύ εντυπωσιακή δήλωση, στις 7 του Απρίλη, ήταν Μεγάλη Δευτέρα προς Μεγάλη Τρίτη, από τον Τραμπ, τον Πρόεδρο των ΗΠΑ που είπε ότι αύριο θα ισοπεδώσω μια χώρα, «ένας πολιτισμός πρόκειται να σταματήσει να υπάρχει». Εγώ εκείνη την ημέρα σηκώθηκα, έφαγα το πρωινό μου, ξυρίστηκα και πριν έρθω εδώ κοίταξα λίγο το κινητό μου για να δω, για να δω, έγινε η γενοκτονία που προαναγγέλθηκε την προηγούμενη μέρα; Δηλαδή να ισοπεδωθεί ένας πολιτισμός, όχι στρατιωτικοί στόχοι, αλλά εργοστάσια, πόλεις, ένας πολιτισμός πανάρχαιος, τα πάντα.

Και εκεί έβαλα στον εαυτό μου και ένα ερώτημα, κύριε Πρόεδρε, και θα ήθελα να σας το πω γιατί μετά από όλα αυτά τα οποία ειπώθηκαν, πρέπει και εμείς με κάποιον τρόπο να κάνουμε μια τοποθέτηση. Τι θα γινόταν αν υπήρχε μια μηχανή του χρόνου και εμφανιζόταν εδώ σήμερα ο Τσικουρής και η Αντζελόνι και κάνανε αυτό το πράγμα το οποίο θέλανε να κάνουν το 1970, θέλανε να το κάνουν σήμερα με τον τρόπο με τον οποίο το περιέγραψα πριν; Εγώ, κύριε Πρόεδρε, με αυτήν την κατάσταση, η οποία πραγματικά ολοένα και περισσότερο κλείνει την οποιαδήποτε νόμιμη οδό, δήλωση πολιτικής καταδίκης δεν θα είχα. Θα είχα ενστάσεις πολιτικής αποτελεσματικότητας, θα είχα ενστάσεις «τι πάτε να κάνετε ρε παιδιά, θα σκοτωθείτε, θα σκοτωθεί κανένας άνθρωπος», αλλά δήλωση πολιτικής καταδίκης, ηθικής απαξίας και ηθικής αποδοκιμασίας, σας το λέω, δεν θα διέθετα.

Αυτό δεν αλλάζει αυτό το πράγμα το οποίο είπατε και εσείς, κύριε Πρόεδρε, ότι η ένοπλη βία είναι φυσικά, στο υπάρχον νομοθετικό πλαίσιο και ειδικά στα πλαίσια του ποινικού δικαίου, παράνομη. Και εμείς δεν έχουμε τρελαθεί, ξέρουμε σε ποια διαδικασία ερχόμαστε. Μπορεί κάποιος να κάνει ένα κατασκεύασμα και να πει ότι η ένοπλη βία είναι δίκαιη ή μπορεί να πει ότι είναι νόμιμη σύμφωνα με έναν ανώτερο νόμο, αλλά στην πραγματικότητα η ένοπλη βία παραβιάζει το ποινικό δίκαιο και παραβιάζει τους ποινικούς κανόνες. Και εσείς υφίστασθε, και το είπατε και το ξέρουμε, ότι υφίστασθε αυτούς τους κανόνες και θα πρέπει να τους εφαρμόσετε. Και από αυτή την άποψη δεν υπάρχει αναρχικός δικαστής, όπως δεν υπάρχει και ο Αναρχικός Τραπεζίτης του Πεσόα. Και εμείς που είμαστε εδώ πέρα μέσα και συμμετέχουμε σαν δικηγόροι σε αυτό το σύστημα απόδοσης δικαιοσύνης, συμμετέχουμε και με την παρουσία μας το νομιμοποιούμε. Είναι και για εμάς ηθικό ζήτημα, δεν είναι μονάχα για εσάς, που βέβαια είστε φορέας εξουσίας. Και το πρώτο πράγμα με το οποίο ξεκινούσε ο Μανωλεδάκης το πρώτο μάθημά του ήταν να μας λέει ότι το έγκλημα είναι μια διασάλευση ενός εννόμου αγαθού. Η ποινή είναι η αποκατάσταση της διασάλευσης ενός εννόμου αγαθού. Αλλά, συνάδελφοι και συναδέλφισσες, μας έλεγε: η αποκατάσταση της διασαλευθείσας κοινωνικής ειρήνης σε μια κοινωνία η οποία είναι ταξικά διαχωρισμένη και εκμεταλλευτική αποτελεί αποκατάσταση των σχέσεων κυριαρχίας και εκμετάλλευσης σε μια κοινωνία. Και άρα να ξέρετε τι είναι αυτό το πράγμα στο οποίο μπαίνετε και ποιο είναι το σύστημα στο οποίο θα λειτουργήσετε.

Τελευταία φράση: Τι μένει τότε; Υπάρχει οποιοδήποτε σημείο στο οποίο εφάπτονται αυτοί οι δύο κόσμοι που συναντήθηκαν σε αυτό εδώ το δικαστήριο; Η γνώμη μου είναι ότι υπάρχουν σημεία στα οποία εφάπτονται αυτοί οι δύο κόσμοι. Αυτοί οι δύο κόσμοι μπορούν να ακούσουν με το ίδιο ενδιαφέρον και μπορώ να πω και με την ίδια συγκίνηση το τελευταίο μάθημα του Αριστόβουλου Μάνεση που διάβασε εδώ ένας μάρτυρας, ο κύριος Φλώρος: τα λόγια του Μάνεση, του κορυφαίου συνταγματολόγου της χώρας όταν το 1968 τον Γενάρη όδευε προς την απόλυση και την εξορία. Και νομίζω ότι αυτό και τους δύο κόσμους τους κινητοποιεί, τους νοηματοδοτεί και τους αγγίζει.

Εγώ γι’ αυτό τον λόγο καταφεύγω, όπως και η κυρία Μαρίνα Δαλιάνη, στη σκέψη του Νίκου Ανδρουλάκη, που εγώ δεν τον είχα σαν καθηγητή, ο οποίος έχει αντιμετωπίσει το ζήτημα της δίκης και των δικών ένοπλης βίας, και λέει ο Ανδρουλάκης: «Η αμφισβήτηση της νομιμότητάς της είναι η πιο καταλυτική κριτική και ταυτόχρονα η ισχυρότερη πρόκληση που μπορεί να δεχθεί μια δημοκρατία. Αλίμονο αν δεν είναι ικανή να αποδεχθεί αυτή την πρόκληση…. Η δημοκρατία ακούει και απαντά, προσπαθεί να πείσει τον αρνητή της ότι η προσφυγή του στη βία ήταν αδικαίωτη γιατί οι θεσμοί της ήταν και είναι αναλλοίωτοι και ζωντανοί».

Αυτό το οποίο είναι κρίσιμο και αυτό το οποίο μπορεί να κάνει αυτό το δικαστήριο είναι να ακολουθήσει μία πιστή τήρηση της διαδικασίας της απόδειξης. Και με αυτόν τον τρόπο να αποδείξει ότι οι θεσμοί της δημοκρατίας και οι θεσμοί της δικαιοσύνης είναι αναλλοίωτοι και ζωντανοί. Μια αυστηρή επισκόπηση της δικογραφίας, της αποδεικτικής διαδικασίας και του τι προέκυψε σε αυτή. Αυτό είναι το οποίο ζητάμε. Ζητάμε τα δικαστήρια να μην είναι μηχανισμός επικύρωσης των αφηγημάτων της εκάστοτε Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας. Και αυτό θα είναι η μεγαλύτερη απόδειξη ότι ο δρόμος της δικαιοσύνης υπάρχει, η οδός της δικαιοσύνης εξακολουθεί να είναι ανοιχτή.

του δικηγόρου Θανάση Καμπαγιάννη

Η απόφαση του Β’ Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών, του δικαστηρίου πλημμελημάτων στο οποίο η ανώτατη εισαγγελική αρχή της χώρας νόμιζε πως θα “παρκάρει” το σκάνδαλο των υποκλοπών με κατηγορίες κατά τεσσάρων ιδιωτών (και κανενός κρατικού αξιωματούχου), είναι ιστορική, όχι μόνο για την καταδίκη ούτε για τις ποινές. Ακόμα και με τη μετατροπή του “κατ’ εξακολούθηση” σε “κατά συρροή”, η ανώτατη έκτιση για τα πλημμελήματα δεν ξεπερνά τα οκτώ έτη (παρά την καμπάνα των 126 χρόνων για κάθε κατηγορούμενο). Και βέβαια η ποινική απαξία των πράξεων στο συγκεκριμένο σκάνδαλο υπερβαίνει κάθε πλημμεληματική ποινή.

Το μείζον της απόφασης έγκειται στη διαβίβαση των πρακτικών της δίκης στην Εισαγγελία για τη διερεύνηση αξιόποινων πράξεων και προσώπων που δεν είχαν διερευνηθεί, και σε κάθε περίπτωση για τα οποία δεν είχαν απαγγελθεί κατηγορίες από την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου.

Στα αδικήματα περιλαμβάνονται και τα κακουργήματα των άρθρων 146 και 148 του Ποινικού Κώδικα περί παραβίασης μυστικών της πολιτείας και κατασκοπείας. Κάποιοι νόμιζαν ότι τα συγκεκριμένα αδικήματα αφορούν μόνο κάποιους διασώστες προσφύγων και εργαζόμενους σε ανθρωπιστικές οργανώσεις στο Αιγαίο. Τώρα, ο πρωτοδίκης που δίκασε την υπόθεση Νίκος Ασκιανάκης, μετά από πρόταση του Εισαγγελέα Δημήτρη Παυλίδη, επανεκκινεί τη διερεύνηση και την αποκαθιστά στις πραγματικές της διαστάσεις.

Ταπεινωμένοι από τη σημερινή απόφαση στέκουν περιέργως οι "δικαιωμένοι", οι – κατά το κατηγορητήριο – στόχοι των παρακολουθήσεων που όμως δεν έκαναν μήνυση και δεν παρέστησαν προς υποστήριξη της κατηγορίας, πιθανόν γιατί γνωρίζουν τους δράστες ή/και ήρθαν σε συνεννόηση μαζί τους.

Ξεχωρίζουν στον μακρύ κατάλογο:

- ο στρατηγός Κωνσταντίνος Φλώρος, τέως Αρχηγός ΓΕΕΘΑ

- ο Νίκος Δένδιας, τότε Υπουργός Εξωτερικών και νυν Υπουργός Εθνικής Άμυνας,

- ο Γιώργος Γεραπετρίτης, νυν Υπουργός Εξωτερικών,

- ο Άκης Σκέρτσος, νυν Υπουργός Επικρατείας,

- ο Μάκης Βορίδης, τέως Υπουργός Επικρατείας και Εσωτερικών,

- ο Κωστής Χατζηδάκης, νυν Αντιπρόεδρος της κυβέρνησης.

Οι απόντες από την ακροαματική διαδικασία θα κληθούν τώρα από την Εισαγγελία για να ερωτηθούν αν αντιλήφθησαν τη σε βάρος τους παρακολούθηση και αν υποπτεύονται τους πιθανούς δράστες τους οποίους θα κληθούν να κατονομάσουν.

Κόλαφος.

Και βέβαια, παρόμοια ταπείνωση μοιράζονται ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Αχιλλέας Ζήσης και η τέως Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Γεωργία Αδειλίνη που υποβάθμισαν (τόσο κατά χαρακτηρισμό όσο και κατ’ άτομο) και αρχειοθέτησαν την υπόθεση όσον αφορά τους υψηλά ιστάμενους κυβερνητικούς και κρατικούς αξιωματούχους. Ένας πρωτοδίκης τούς δίδαξε κάτι παραπάνω από μαθήματα Γενικού Ποινικού Δικαίου τρίτου εξαμήνου. Τους δίδαξε δίκαιο.

Αναντίλεκτο φιάσκο.

Τιμή σε όσες και όσους έδωσαν τη μάχη για να ξανανοίξει η υπόθεση, παθόντες, μάρτυρες, δικηγόρους, δημοσιογράφους, δημοσιολόγους, απλούς πολίτες. Τιμή στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, που το Α και το Β τμήμα του συνεδριάζει τιμητικά στις αίθουσες των θαρραλέων δικαστών Τερτσέτη και Πολυζωίδη στο κτίριο 9 της παλιάς Σχολής Ευελπίδων.

Κανένα δικαστήριο δεν είναι “μικρό” όπως λέγεται. Τα δικαστήρια τα “μικραίνουν” ή τα “μεγαλώνουν” οι λειτουργοί τους.

Κύριε Μητσοτάκη και κύριε Δημητριάδη, έχετε το τεκμήριο της αθωότητας. Τα δικαιώματά σας θα γίνουν σεβαστά. Αλλά θα κληθείτε να λογοδοτήσετε. Η υπόθεση τώρα αρχίζει.

Πρωτοχρονιά του 2026 και μέσω των σύγχρονων τεχνολογιών -που όμως τα αιώνια μηνύματα είναι αυτά που τους προσδίδουν ουσία- έφτασε η ανάρτηση του δικηγόρου Θανάση Καμπαγιάννη, που περιείχε την αναδημοσίευση του κειμένου της Ρόζας Λούξεμπουργκ, από την Πρωτοχρονιά του 1912, στα ΕΝΘΕΜΑΤΑ της εφημερίδας ΑΥΓΗ της 18ης Ιανουαρίου 2009, μεταφρασμένο από τη συγγραφέα και ιστορικό Έλενα Πατρικίου. Αναδημοσιεύουμε την ανάρτηση αυτούσια, με το εισαγωγικό κείμενο του Θ. Καμπαγιάννη αφού δεν πιστεύουμε πως θα μπορούσαμε να προσθέσουμε κάτι περισσότερο εκτός από τις ευχές μας για καλή χρονιά, ακόμα και αν οι εποχές και αυτοί που έχουν τον τίτλο του ιδιοκτήτη της χώρας, όσο είναι στο χέρι τους, μόνο δυσοίωνους και δίσεκτους καιρούς ετοιμάζουν.

Θανάσης Καμπαγιάννης 1/1/2026 περί ώρα 8η εσπερινή (fb)

Η Ρόζα Λούξεμπουργκ έγραψε αυτό το συγκλονιστικό κείμενο για την πρωτοχρονιά του 1912, απόδειξη του πόσο σύγχρονη υπήρξε η σκέψη της, εδώ αναμετρώμενη με τις - ήδη υπαρκτές στη γερμανική κοινωνία των αρχών του 20ου αιώνα - διαφορές ανάμεσα στους φτωχούς των πόλεων και τη συνδικαλισμένη εργατική τάξη. Καλή χρονιά να έχουμε με την πάντα επίκαιρή κατάληξη του κειμένου: Κάτω το αισχρό κοινωνικό καθεστώς που γεννά τέτοια φρίκη!

Στο νυχτερινό άσυλο

της Ρόζας Λούξεμπουργκ

Η γιορτινή ατμόσφαιρα που βασίλευε στην πρωτεύουσα του Ράιχ ταράχθηκε απότομα. Οι τρόφιμοι ενός δημοτικού νυχτερινού ασύλου έπεσαν θύματα μαζικής δηλητηρίασης: ο εμποροϋπάλληλος Γιόζεφ Γκάιχε, 21 ετών· ο εργάτης Καρλ Μέλχιορ, 47 ετών· ο Λουσιάν Στσυπτιερόβσκι, 65 ετών. Κάθε μέρα ο κατάλογος μεγάλωνε. Ο θάνατος τους βρήκε παντού: στο άσυλο, στη φυλακή, απλώς πεσμένους στον δρόμο ή κουβαριασμένους σε κάποια αποθήκη. Πριν προλάβουν οι κωδωνοκρουσίες να αναγγείλουν την είσοδο του νέου έτους, 150 άστεγοι ξεψυχούσαν, 70 είχαν ήδη εγκαταλείψει αυτόν τον κόσμο.

Ποια ήταν λοιπόν η αιτία αυτών των μαζικών δηλητηριάσεων; Επρόκειτο για επιδημία ή για δηλητηρίαση που προεκλήθη από την κατανάλωση χαλασμένων τροφών; Η αστυνομία έσπευσε να καθησυχάσει τους πολίτες: δεν επρόκειτο για μεταδοτική ασθένεια. Οι καθώς πρέπει άνθρωποι δεν διέτρεχαν ουδένα κίνδυνο.

Αυτή η εκατόμβη δεν ξεπερνούσε τον κύκλο των “συνήθων τροφίμων του νυχτερινού ασύλου”, χτυπούσε μόνον εκείνους που είχαν αγοράσει για τα Χριστούγεννα φτηνές παστές ρέγκες ή νοθευμένη ρακή. Αλλά από πού τις πήραν αυτοί οι άνθρωποι τις σάπιες ρέγκες; Τις είχαν αγοράσει από κάποιον παράνομο έμπορο ή τις μάζεψαν στην κεντρική αγορά, απ’ τα σκουπίδια; Αυτή η υπόθεση απορρίφθηκε εξαιτίας ενός αναντίρρητου λόγου: στην Δημόσια Κεντρική Αγορά τα κατάλοιπα δεν αποτελούν επουδενί, όπως φαντάζονται τα επιφανειακά πνεύματα που στερούνται οικονομικής παιδείας, ένα εγκαταλελειμμένο αγαθό, που ο πρώτος τυχών άστεγος μπορεί να ιδιοποιηθεί. Αυτά τα απορρίμματα συγκεντρώνονται και πωλούνται σε μεγάλες επιχειρήσεις εκτροφής χοίρων. Οι επαγρυπνούσες υπηρεσίες της Αγορανομίας καταβάλλουν προσπάθειες ώστε να μην μπορεί οποιοσδήποτε αλήτης να υπεξαιρέσει παρανόμως από τα γουρούνια την τροφή τους για να την καταβροχθίσει. Επομένως, η Αστυνομία αναζητεί τον “παράνομο ιχθυοπώλη” ή τον κάπελα που πούλησε στους αστέγους τη δηλητηριασμένη ρακή.

Όσο ήταν ζωντανοί ο Γιόζεφ Γκάιχε, ο Καρλ Μελχιόρ ή ο Λουσιάν Στσυπτιερόβσκι, οι ταπεινές υπάρξεις τους δεν είχαν αποτελέσει ποτέ αντικείμενο τέτοιας προσοχής. Τώρα, ιατρικές κορυφές εντρυφούν στα σπλάχνα τους. Το περιεχόμενο του στομαχιού τους, για το οποίο ο κόσμος αδιαφορούσε παντελώς μέχρι σήμερα, το εξετάζουν προσεκτικά και το συζητούν στις εφημερίδες. Δέκα επιστήμονες εργάζονται για να απομονώσουν τον βάκιλο που ευθύνεται για τον θάνατό τους. Ο Λουσιάν Στσυπτιερόβσκι έγινε ξαφνικά μια σημαντική προσωπικότητα: σίγουρα θα φούσκωνε από ματαιοδοξία αν δεν κείτονταν, αηδιαστικό πτώμα, στο τραπέζι του νεκροτομείου. Ως κι ο Κάιζερ ενημερώθηκε, ενώ η ευγενής σύζυγός του ζήτησε να εκφράσουν τα συλλυπητήριά της στον Δήμαρχο, ο οποίος χαίρει άκρας υγείας, αλλά, τέλος πάντων, σε ποιον θέλετε να διατυπωθούν τα συλλυπητήρια, αφού κανείς δεν γνωρίζει τις πενθούσες οικογένειες; Πώς να τις ψάξουμε στα καταγώγια, στα ορφανοτροφεία, στα εργοστάσια ή στα ορυχεία; [...]

Όλη αυτή η υπόθεση αποτέλεσε μια εξόφθαλμη παραφωνία. Συνήθως η κοινωνία μας δείχνει να σέβεται την ευπρέπεια: κηρύσσει την αξιοπρέπεια, την τάξη και τα χρηστά ήθη. Ασφαλώς, δεν είναι όλα τέλεια στην λειτουργία του κράτους, αλλά κι ο ήλιος ακόμα έχει κηλίδες! Οι ίδιοι οι εργάτες –ειδικώς αυτοί που παίρνουν τους υψηλότερους μισθούς, που αποτελούν μέλη μιας οργάνωσης– πιστεύουν πως, σε τελική ανάλυση, τόσο η ύπαρξη όσο και ο αγώνας του προλεταριάτου εξελίσσονται μέσα στον σεβασμό των κανόνων της αξιοπρέπειας και της ορθότητας. Κανείς δεν αγνοεί πως υπάρχουν άσυλα, ζητιάνοι, πόρνες, μυστική Αστυνομία, εγκληματίες και άνθρωποι που προτιμούν το σκοτάδι από το φως. [...] Αλλά ανάμεσα στους τίμιους εργάτες και αυτούς τους αποκλεισμένους ορθώνεται ένα τείχος, και σπάνια σκέφτεται κανείς την αθλιότητα που σέρνεται στη λάσπη από την άλλη μεριά. Και ξαφνικά συμβαίνει ένα γεγονός που αναστατώνει τα πάντα. Ξαφνικά, το τρομαχτικό φάντασμα της αθλιότητας τραβάει από το πρόσωπο της κοινωνίας μας την μάσκα της αξιοπρέπειας και αποκαλύπτει πως αυτή η ψευτοαξιοπρέπεια δεν είναι παρά το κοκκινάδι μιας πουτάνας. Ξαφνικά, κάτω από τα επιπόλαια και μεθυστικά προσχήματα του πολιτισμού μας ανακαλύπτουμε τη χαίνουσα άβυσσο της βαρβαρότητας και της κτηνωδίας. Ανθρώπινα πλάσματα ψάχνουν τους σκουπιδοντενεκέδες, κουλουριάζονται από τους πόνους ψυχορραγώντας, ξεψυχούν αφήνοντας την τελευταία μολυσμένη πνοή τους.

Ποιοι είναι αυτοί οι τρόφιμοι του ασύλου, τα θύματα της χαλασμένης ρέγκας; Ένας υπάλληλος, ένας οικοδόμος, ένας μηχανικός: εργάτες, εργάτες, μόνον εργάτες. Δεν υπάρχει εργάτης ασφαλής απέναντι στο ενδεχόμενο του ασύλου, της χαλασμένης ρέγκας, της νοθευμένης ρακής.

Έτσι κλείνει ο κύκλος της ύπαρξης του προλετάριου μέσα στην καπιταλιστική κοινωνία. Ο προλετάριος είναι αρχικά ένας εργάτης ικανός και ευσυνείδητος, που, από τα παιδικά του χρόνια, κοπιάζει υπομονετικά για να καταβάλλει την καθημερινή του συνεισφορά στο κεφάλαιο. Οι εργάτες, γκρίζα, σιωπηλή, σκοτεινή μάζα, βγαίνουν κάθε βράδυ από τα εργοστάσια όπως ακριβώς μπήκαν το χάραμα: αιωνίως άθλιοι, κουβαλώντας αιωνίως κάθε πρωί στην αγορά το μόνο αγαθό που κατέχουν: το σώμα τους.

Πότε-πότε ένα ατύχημα, μια έκρηξη, τους θερίζει ανά δεκάδες ή εκατοντάδες στα βάθη ενός ορυχείου — ένα άρθρο στις εφημερίδες, ένα αριθμός που δηλώνει την καταστροφή. Σε λίγες μέρες έχουν ξεχαστεί, σε λίγες μέρες δεκάδες ή εκατοντάδες εργάτες έχουν πάρει τη θέση τους κάτω από τον ζυγό του κεφαλαίου.

Πότε-πότε έρχεται μια κρίση: βδομάδες και μήνες ανεργίας, απελπισμένου αγώνα ενάντια στην πείνα. Κι ύστερα, ο εργάτης καταφέρνει να ξαναχωθεί στα γρανάζια, ευτυχισμένος που μπορεί πάλι να τεντώσει τους μυς και τα νεύρα του για το κεφάλαιο.

Αλλά σιγά-σιγά οι δυνάμεις του τον προδίδουν. Μια μεγαλύτερη περίοδος ανεργίας, ένα ατύχημα, τα γεράματα — κι αναγκάζεται να αρπάξει όποια δουλειά του τύχει. Η ύπαρξη του προλετάριου εξαρτάται πια από την τύχη. Ο αυτοσεβασμός του φθίνει — και να τον μπροστά στην πόρτα του νυχτερινού ασύλου ή της φυλακής.

Έτσι, κάθε χρόνο, χιλιάδες υπάρξεις γλιστράνε έξω από τις κανονικές συνθήκες ζωής του προλεταριάτου για να πέσουν στη νύχτα της αθλιότητας. Πέφτουν σιωπηλά, σαν λάσπη που κατακάθεται στα βάθη της κοινωνίας: στοιχεία φθαρμένα, άχρηστα, από τα οποία το κεφάλαιο δεν έχει πια ούτε σταγόνα να στραγγίξει, ανθρώπινα απορρίματα που τα σαρώνει μια σιδερένια σκούπα.

“Τόσο οι άνεργοι όσο και οι εργαζόμενοι εργάτες”, λέει ο Καρλ Μαρξ στο Κεφάλαιο, “είναι εξίσου απαραίτητοι, αυτές οι δύο κατηγορίες ρυθμίζουν την ύπαρξη της καπιταλιστικής παραγωγής και την ανάπτυξη του πλούτου. [...] Αλλά όσο περισσότερο αυτό το απόθεμα των ανέργων αυξάνεται συγκριτικά με τον ενεργό στρατό της εργασίας τόσο αυξάνεται ο υπερπληθυσμός των φτωχών. Να ο γενικός απόλυτος νόμος της καπιταλιστικής συσσώρευσης”.

Ο Λούσιαν Στσυπτιερόβσκι, που τελείωσε τη ζωή του στον δρόμο, δηλητηριασμένος από μια σάπια ρέγκα, είναι μέρος του προλεταριάτου ακριβώς όπως και οποιοσδήποτε ειδικευμένος εργάτης που αμείβεται τόσο καλά ώστε να αγοράζει ευχετήριες κάρτες για τη νέα χρονιά και μία επίχρυση αλυσίδα για το ρολόι του. Το νυχτερινό άσυλο για τους άστεγους και οι έλεγχοι της αστυνομίας είναι στύλοι της σημερινής κοινωνίας, όπως ακριβώς η Καγκελαρία του Ράιχ και η Ντόυτσε Μπανκ. Οι κύριοι ιατρικοί σύμβουλοι μπορούν να ψάχνουν όσο θέλουν στο μικροσκόπιο το θανατηφόρο μικρόβιο μέσα στα σπλάχνα των δηλητηριασμένων: ο πραγματικός βάκιλος που προκάλεσε τον θάνατο των τροφίμων του βερολινέζικου ασύλου είναι η καπιταλιστική κοινωνική τάξη.

Κάθε μέρα, άστεγοι καταρρέουν, νικημένοι από την πείνα και το κρύο. Κανείς δεν συγκινείται, το μόνο που τους μνημονεύει είναι το βιβλίο συμβάντων της Αστυνομίας. Αυτό που έκανε αίσθηση τούτη τη φορά στο Βερολίνο ήταν ο μαζικός χαρακτήρας του φαινομένου. Ο προλετάριος δεν μπορεί να τραβήξει πάνω του την προσοχή της κοινωνίας παρά ως μάζα που σέρνει το βάρος της αθλιότητάς της.

Την επομένη των οδοφραγμάτων της 18ης Μαρτίου 1848, οι βερολινέζοι εργάτες σήκωσαν τα πτώματα των νεκρών της εξέγερσης και τα μετέφεραν μπροστά στα Ανάκτορα, εξαναγκάζοντας τον δεσποτισμό να δείξει τον σεβασμό του στα θύματα. Σήμερα πρέπει να υψώσουμε τα δηλητηριασμένα πτώματα των άστεγων του Βερολίνου, που είναι σάρκα από τη σάρκα και αίμα από το αίμα μας, πάνω σε χιλιάδες χέρια προλεταρίων, και να τα μεταφέρουμε σ’ αυτή την νέα χρονιά αγώνων φωνάζοντας: Κάτω το αισχρό κοινωνικό καθεστώς που γεννά τέτοια φρίκη!

(Ενθέματα Κυριακάτικης Αυγής, 18/01/2009, μετάφραση: Έλενα Πατρικίου)

Ο μάχιμος δικηγόρος Θανάσης Καμπαγιάννης έκανε αργά τη νύχτα χθες μία ανάρτηση στο προφίλ του στο facebook την οποία αναδημοσιεύουμε σήμερα στην Attica Voice 

Γράφει ο πολύπειρος δικηγόρος (στο συνημμένο screenshot)

Την Τετάρτη 5 Μαρτίου 2025 δικάζονται ενώπιον του Β’ Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών τέσσερις ιδιώτες για παραβίαση του απορρήτου των τηλεφωνικών επικοινωνιών (πλημμέλημα) με τη χρήση του κατασκοπευτικού λογισμικού Predator και με θύματα το μισό υπουργικό συμβούλιο, στρατηγούς, αρχηγούς κομμάτων, βουλευτές κλπ.
Στο ίδιο πινάκιο δικάζονται: κλοπή ύδατος κατ’ εξακολούθηση, παραβίαση ΚΟΚ λόγω οδηγησης υπό την επήρεια αλκοόλ, απόπειρα υφαρπαγής ψευδούς βεβαίωσης, παράνομη κατοχή φωτοβολίδας, παράνομη κατοχή κυνηγετικού όπλου και κάτι κλοπές.
Αν μετά από αυτό εσείς “εμπιστεύεστε τη δικαιοσύνη”, δικαίωμά σας.
Εμείς που τη ζούμε κάθε μέρα από μέσα, τέτοιες δηλώσεις δεν διαθέτουμε.

Ένας άλλος δικηγόρος με προϋπηρεσία 41 χρόνια όπως λέει ο ίδιος, αλλά και με μακρά θητεία βουλευτή της ΝΔ, πρόσφατα αναφέρθηκε στη "δικαιοσύνη" (η δικαστική εξουσία με καλλιτεχνικό ψευδώνυμο) και παρουσίασε το απόσταγμα της εμπειρίας του στο παρακάτω βίντεο - απόσπασμα τηλεοπτικήε εκπομπής

Εμπιστεύεστε λοιπόν την ελληνική δικαιοσύνη; Πιστεύετε πως δεν έχει ταξικό χαρακτήρα; Πιστεύετε πως όλοι είναι ίσοι απέναντι στον νόμο; Πιστεύετε πως υπάρχουν τα "μεγάλα ψάρια" (πολιτικοί, πλούσιοι επιχειρηματίες και λοιπά μέρη του συστήματος) που σχίζουν το δίχτυ και ξεφεύγουν ενώ τα αδύναμα και φτωχά ψαράκια την πληρώνουν πάντα;

Ό,τι και να πιστεύετε, δικαίωμα σας που λέει και ο κ. Καμπαγιάννης. Εμείς πάλι δεν μπορούμε να μην ακούμε σε loop ξανά και ξανά, το γέλιο του Κ. Τζαβάρα στο παραπάνω βίντεο, που προηγείται (αλλά και την ακολοουθεί) της ρητορικής του ερώτησης "Πιστεύετε πως η δικαιοσύνη στην Ελλάδα είναι ανεξάρτητη;"

Όπως όλα δείχνουν, ο 43χρονος κρατούμενος Βασίλης Δημάκης, που έχει περάσει ολόκληρη σχεδόν την ενήλικη ζωή του στις φυλακές καταδικασμένος σε ποινή 44 χρονών για ληστείες και παράνομη οπλοφορία, απενεργοποίησε το ηλεκτρονικό βραχιόλι και παραβίασε την εκπαιδευτική του άδεια.

Η κίνηση αυτή ενεργοποίησε όλα τα αντιδραστικά αντανακλαστικά αυτών που θεωρούν πως πρέπει να καταργηθεί το δικαίωμα της άδειας στους κρατουμένους, κάτι βέβαια που εντάσσεται στην ευρύτερη αντίληψή τους πως ένας κρατούμενος δεν πρέπει να έχει δικαιώματα και πως ο εγκλεισμός από μόνος του δεν είναι αρκετή τιμωρία.

Με αφορμή όλο αυτό το θόρυβο που έχει ξεσπάσει, ο γνωστός δικηγόρος Θανάσης Καμπαγιάννης, σε ανάρτησή του στο fb, θέτει τον δάκτυλο επί τον τύπο των ήλων και κάνει ορισμένες πολύ ουσιαστικές παρατηρήσεις για την κατάσταση που επικρατεί στις ελληνικές φυλακές

Ακολουθεί η ανάρτηση του Θανάση Καμπαγιάννη

Με αφορμή τον Βασίλη Δημάκη: Ας μιλήσουμε για τις φυλακές και τις ευθύνες μας

1. Πριν κάποιες μέρες ο Έλληνας δικαστής στο ΕΔΔΑ Γιάννης Κτιστάκις παρουσίασε στην Επιτροπή της Βουλής (9/3/2022) τα στοιχεία για τις ελληνικές καταδίκες στο Στρασβούργο. Συγκριτικά με αντίστοιχες δυτικοευρωπαϊκές χώρες (η σύγκριση έγινε με το Βέλγιο που έχει αντίστοιχα χαρακτηριστικά ως χώρα), η Ελλάδα έχει πολλαπλάσιες καταδίκες και το ελληνικό κράτος πληρώνει πολλαπλάσια ποσά σε αποζημιώσεις. Ο δικαστής παρουσίασε τα έξι ζητήματα στα οποία υπάρχουν διαρκώς νέες καταδίκες χωρίς να παρατηρείται συμμόρφωση της ελληνικής διοίκησης. Αυτά είναι: οι συνθήκες κράτησης στα σωφρονιστικά καταστήματα, η συμπεριφορά των αστυνομικών οργάνων, τα μειονοτικά σωματεία, η ελευθερία έκφρασης, η (μη) εκτέλεση αποφάσεων εθνικών διοικητικών δικαστηρίων και οι συνθήκες κράτησης των μεταναστών. Όπως προέκυψε από την συζήτηση που ακολούθησε, το πλέον σημαντικό ζήτημα για το οποίο οι καταδίκες επαναλαμβάνονται ξανά και ξανά, είναι οι συνθήκες κράτησης. Η Ελλάδα έχει συστημικό πρόβλημα με τις φυλακές της, ιδιαίτερο και αυξημένο σε σχέση με τις χώρες της Δυτικής Ευρώπης με τις οποίες διεκδικεί να συγκρίνεται.

2. Οι ελληνικές φυλακές είναι ο τόπος στον οποίο σαπίζουν, αντί να σωφρονίζονται, τα μυαλά και τα σώματα χιλιάδων κρατουμένων. Οι συνθήκες είναι άθλιες, οι κρατούμενοι στερούνται βασικά δικαιώματα (το στοιχειώδες είναι η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, με διαρκείς αιφνίδιους θανάτους που η αιτία τους είναι η ίδια η φυλακή), τη στιγμή που το σωφρονιστικό δίκαιο λέει ότι ο κρατούμενος συνεχίζει να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων, στερείται δε μόνο την ελευθερία του. Στην διάρκεια της πανδημίας, η ελληνική πολιτεία όχι μόνο δεν αποσυμφόρησε τις φυλακές, όπως το έπραξαν πολλά κράτη στον κόσμο για να σώσουν ανθρώπινες ζωές, αλλά δημιούργησε ένα καθεστώς φυλακής μέσα στη φυλακή, μια διπλή καραντίνα που στέρησε από τους κρατούμενους τις άδειες, τα επισκεπτήρια, τις δραστηριότητες και ούτω καθεξής. Κρατούμενοι πέθαναν από covid-19, χωρίς το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη να νιώθει καν την ανάγκη να ενημερώσει την κοινή γνώμη, ενώ ταυτόχρονα κάθε έφοδος στις φυλακές με έπαθλο κάποια γραμμάρια κάναβης ή ένα κινητό διαφημίζονταν από την κακόφημη (πρώην πλέον) γενική γραμματέα αντεγκληματικής πολιτικής. Στο ίδιο διάστημα, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας κατέφυγε ξανά και ξανά στον ποινικό λαϊκισμό, αυστηροποιώντας τις ποινές και δημιουργώντας στην κοινή γνώμη την πεποίθηση ότι τα κοινωνικά προβλήματα λύνονται, γενικά και αόριστα, με περισσότερη φυλακή, χωρίς ίχνος αναγνώρισης του συστημικού προβλήματος του ελληνικού σωφρονιστικού συστήματος που οι διεθνείς φορείς αναγνωρίζουν επίσημα.

3. Μέσα σε αυτή τη μαυρίλα, υπήρξαν αχτίδες φωτός. Κάποιοι φωτισμένοι δάσκαλοι που προσπαθούν να δουλέψουν μέσα στις φυλακές και να επηρεάσουν μυαλά και συνειδήσεις. Κάποιοι δικαστές που τόλμησαν να κρίνουν ότι ακόμα και η απόδραση από ένα άθλιο αστυνομικό κρατητήριο είναι θεμιτή και όχι αξιόποινη. Κάποιοι δικηγόροι που έδωσαν αθόρυβα τη μάχη για κρατούμενους εντολείς τους. Η απεργία πείνας του κρατούμενου φοιτητή Βασίλη Δημάκη που συμπύκνωσε το αίτημα των κρατούμενων για μόρφωση, σε συνδυασμό με το κύμα αλληλεγγύης που αυτή γέννησε. Κάποιες, λίγες συλλογικότητες που επιμένουν σε παρεμβάσεις, ανακινώντας το ζήτημα των φυλακών και των δικαιωμάτων των κρατουμένων.

4. Για το κράτος και τους ανθρωποφύλακες δεν θα μιλήσω. Δεν με αφορούν. Γι’ αυτούς ο δρόμος είναι το κλείδωμα των φυλακών και το σάπισμα των κρατουμένων. Μόλις προχτές η κυβέρνηση ψήφισε άλλη μια τροποποίηση του Ποινικού Κώδικα, με αλλαγή του άρθρου 187 για την εγκληματική οργάνωση, με σκοπό την μεγαλύτερη εφαρμογή του ακόμα και για πλημμελήματα και την απαγόρευση οποιασδήποτε τύπου αναστολής της ποινής (με επικαλούμενη αιτία την οπαδική βία). Η στρατηγική είναι φανερή: η φυλακή ως χωματερή, όπου θα πετάξουμε τα κοινωνικά “απόβλητα” που δημιουργούν οι κυρίαρχες πολιτικές.

Θα μιλήσω όμως για εμάς. Για τις δικές μας αποτυχίες. Γιατί η αλήθεια είναι ότι δεν καταφέραμε να χτίσουμε ένα κίνημα που να ανοίξει έστω αυτά τα ζητήματα (δεν λέω να τα λύσει!), να βάλει πίεση, να δυσκολέψει την κυβέρνηση στο κρεσέντο του ποινικού λαϊκισμού της. Οι φυλακές, οι συνθήκες κράτησης, τα δικαιώματα των κρατουμένων δεν είναι στην ατζέντα των κινημάτων και της αριστεράς, ή - όταν είναι - είναι πολύ χαμηλά. Αλίμονο, μην μπερδέψουμε την έκφραση στιγμιαίας αλληλεγγύης σε έναν κρατούμενο που πάλεψε με την οικοδόμηση ενός τέτοιου κινήματος. Μην πούμε τέτοια ψέματα στους εαυτούς μας. Όπως λέει ο ποιητής, “να πούμε τα σύκα σύκα και τη σκάφη σκάφη”.

5. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο ενός συστήματος που σαπίζει σώματα και ψυχές και με την απουσία μιας συλλογικής προοπτικής, δεν είναι ακατανόητη η επιλογή ενός ατομικού δρόμου, μιας απόδρασης, ακόμα και εκμεταλλευόμενος κάποιος το δικαίωμα μιας άδειας εν γνώσει τού πώς αυτό θα τύχει αξιοποίησης από το κράτος για τη φαλκίδευση του δικαιώματος ως τέτοιου. Και δεν είναι αξιοκατάκριτη, όχι πάντως από την ασφάλεια της σχετικής ελευθερίας του σπιτιού του γράφοντος, μια Κυριακή μεσημέρι.

Θα το πω και δεν θα κρυφτώ: αν το έπαθλο μιας απόδρασης ακόμα και με αυτούς τους υπονομευμένους όρους ήταν μια - έστω σχετική - ελευθερία, θα κραύγαζα από τα βάθη των πνευμόνων μου τον Ύμνο της: “Χαίρε ω χαίρε Ελευθεριά!”. Και αυτή ήταν αντανακλαστικά η αντίδρασή μου.

Αλλά ο σκεπτικισμός και – δεν θα το κρύψω – η λύπη μου για τον άνθρωπο που γνώρισα και εκπροσώπησα δεν σχετίζεται με το τι θα απογίνουν οι πίσω ή τι θα απογίνει το δικαίωμα της άδειας: αυτό εξάλλου θα το υπερασπιστούμε και στο μέλλον, χωρίς όρους και προϋποθέσεις, οποιοσδήποτε και αν το επικαλεστεί. Και το κράτος δεν χρειάζεται δα προσχήματα για να το καταπατήσει.

Η λύπη μου είναι γιατί η ελευθερία του καταδιωκόμενου και του παράνομου, αυτού που κατόρθωσε να αλλάξει τον εαυτό του ώστε να μην είναι πλέον επικίνδυνος για τους γύρω του αλλά που πολύ πιθανόν οι μηχανισμοί της καταστολής θα κατορθώσουν ξανά να τον αλυσοδέσουν, είναι κούφια. Και σ’ αυτό το καθεστώς της κατ’ επίφαση ελευθερίας είναι δυνατό να ανθίσουν ξανά εκείνα τα ζιζάνια που ο κρατούμενος με πολύ κόπο κατόρθωσε να ξεριζώσει. Ο θρίαμβος των διωκτών του Βασίλη θα είναι να τον μετατρέψουν ξανά σε αυτό που πάλεψε με πολύ κόπο να μην είναι, στην καρικατούρα “του ληστή με τα καλάσνικοφ” όπως τον θέλει ο κιτρινισμός των ΜΜΕ και η μισανθρωπία της κυρίας γραμματέως.

6. Η πραγματικότητα δεν είναι ταινία με happy end. Δεν υπάρχουν ευκολίες. Δεν υπάρχει διέξοδος μέσα από τον λαβύρινθο του “σωφρονιστικού συστήματος”. Όπως δεν υπάρχει και δρόμος για μια ελευθερία άξια του ονόματός της μέσα από ατομικές στάσεις και επιλογές.

Ας δούμε κατάματα τις ευθύνες μας. Ας μιλήσουμε για τα κολαστήρια που είναι οι ελληνικές φυλακές. Ας χτίσουμε ένα κίνημα για τα δικαιώματα των κρατουμένων.