της Μαρίας Νάτση

«Στην πραγματικότητα τα λίγα που ξέρω για την ανθρώπινη ηθική, τα έμαθα σε γήπεδα ποδοσφαίρου και σε θεατρικές σκηνές» είχε πει ο σπουδαίος Γαλλος διαννοούμενος Αλμπέρ Καμύ. Ορφανός από πατέρα, έπαιζε ξυπόλυτος ποδόσφαιρο στις αλάνες του Αλγερίου και έπειτα σε ποδοσφαιρικό σύλλογο στη θέση του τερματοφύλακα καθώς, όπως έλεγε, ήταν η μόνη θέση στην οποία τα παπούτσια φθείρονταν πιο αργά.

Ο Καμύ αναγκάστηκε  να φύγει από την Αλγερία καθώς η κυβέρνηση φρόντισε να μην μπορεί να βρει πουθενά δουλειά λόγω της συγγραφικής δράσης του. «Το ποδόσφαιρο- είχε πει- μου έμαθε κάτι σπουδαίο για τη ζωή ,ότι η μπάλα δεν πηγαίνει πάντα εκεί που την περιμένεις»

Έτσι ο Καμύ βρέθηκε στη Γαλλία ως pied-Noir δηλαδή ¨Μαυροπόδαρος¨ καθώς  αυτόν τον μειωτικό χαρακτηρισμό χρησιμοποιούσαν οι Γάλλοι για τους ¨προγόνους¨ του Ζινεντίν  Ζιντάν που προέρχονταν από τη Βόρεια Αφρική. Όσο ο Καμύ βρισκόταν στη Γαλλία, στα πλαίσια του πολέμου ανεξαρτησίας της Αλγερίας από την Γαλλία, συνέβη ένα από τα πιο συγκλονιστικά ιστορικά αθλητικά γεγονότα. Την άνοιξη του 1958 ενώ η Γαλλία ετοιμαζόταν για το Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου στη Σουηδία αρκετοί κορυφαίοι ποδοσφαιριστές αλγερινής καταγωγής που έπαιζαν στο Γαλλικό πρωτάθλημα …¨εξαφανίστηκαν¨. 11 σπουδαίοι Αλγερινοί ποδοσφαιριστές εγκατέλειψαν κρυφά τις ομάδες τους και διέφυγαν στην Τυνησία όπου είχε την έδρα της  η εθνικοαπελευθερωτική ομάδα FLN. Η ποδοσφαιρική ομάδα FLN της Αλγερίας έδωσε 80 αγώνες σε 4 χρόνια και λειτούργησε ως ανεπίσημη εθνική ομάδα ενός κράτους που ακόμα δεν υπήρχε. Η ¨εξαφάνιση¨ ποδοσφαιριστών όπως ο Ρασίντ Μεκλούφι και ο Μουσταφά Ζιτούνια ήταν πολιτική πράξη. Οι αθλητές εγκατέλειψαν καριέρα, χρήματα και πιθανή συμμετοχή στο FIFA World Cup 1958. To ποδόσφαιρο χρησιμοποιήθηκε ως όπλο πολιτικής διπλωματίας, εθνικής ταυτότητας και αντιαποικιακού αγώνα.

To ποδόσφαιρο  επίσης κατάφερε να βγάλει ολόκληρες χώρες από την αφάνεια του χάρτη, όπως για παράδειγμα την, άγνωστη στους περισσότερους, Ουρουγουάη.  Ο σπουδαίος  συγγραφέας της, Εδουάρδο Γκαλεάνο στο βιβλίο του ¨Τα χίλια πρόσωπα του ποδοσφαίρου¨, αναρωτιέται

«Σε τι μοιάζουν ο θεός και το ποδόσφαιρο;»

και απαντάει:

 «Στην αφοσίωση που επιδεικνύουν οι οπαδοί τους και στη δυσπιστία πολλών διαννοούμενων απέναντί τους»

 Και πράγματι πολλοί διανοούμενοι αποστρέφονταν το ποδόσφαιρο, συχνά με την αιτιολογία ότι αποκοιμίζει τις μάζες και αναστέλλει τη δημιουργικότητα και τον επαναστατισμό τους

 Το 1880 ο πολυγραφότατος Βρετανός Κίπλινγκ - συγγραφέας του " Βιβλίου της Ζούγκλας"- ειρωνευόταν τις… φτωχές ψυχές που γοητεύονται από τους… λασπωμένους που παίζουν ποδόσφαιρο.

Έτσι μπορούμε να υποθέσουμε ότι θα ένιωθε σίγουρα ανακούφιση, εάν μάθαινε ότι στίχοι από το γνωστό ποίημά του "Αν" έχουν χαραχτεί στην είσοδο του γηπέδου Γουίμπλεντον  και όχι σε κάποιο.... λασπωμένο γήπεδο ποδοσφαίρου. Την ίδια γνώμη φαίνεται να είχε και ο Αργεντίνος συγγραφέας  Μπόρχες ο οποίος φέρεται να είπε

«το ποδόσφαιρο είναι δημοφιλές γιατί η ηλιθιότητα είναι δημοφιλής»

 Όμως δεν συμμερίζονταν όλοι αυτές τις απόψεις. Ένας άλλος Αργεντίνος, ο νεαρός Ερνέστο Τσε Γκεβάρα, παίκτης  σε ομάδα, πριν γίνει ο γνωστός μας Τσε, είπε:

«το ποδόσφαιρο δεν είναι ένα ακόμη άθλημα , αλλά ένα όπλο της επανάστασης»

Και ίσως να συμφωνούσε με αυτό ο Μακιαβέλι που υπήρξε υποστηρικτής του αθλήματος και παίκτης, ενώ ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι είναι πιο πιθανό να έκλινε προς την ρομαντική και αθώα ματιά του Ισπανού συγγραφέα Χαβιέρ Μαρίας όταν έλεγε

«το ποδόσφαιρο είναι η εβδομαδιαία αναβίωση της παιδικότητας»

Από όποια οπτική κι αν δει κανείς το ποδόσφαιρο , ένα πράγμα δεν μπορεί να αγνοήσει ....κι αυτό είναι η τεράστια δύναμή του.

Ο αγαπημένος μας Γκαλεάνο γράφει: «όσο κι αν οι τεχνοκράτες προσπαθούν να το προγραμματίσουν μέχρι την παραμικρή λεπτομέρεια όσο κι αν οι ισχυροί προσπαθούν να το ελέγξουν, το ποδόσφαιρο θα είναι πάντα η τέχνη του Απρόβλεπτου»

Και αφού μιλάμε για ισχυρούς που προσπαθούν να το ελέγξουν, πώς μπορούμε να ξεχάσουμε το “Ματς του Θανάτου” που έγινε σύμβολο αντίστασης στον ναζισμό. Η ποδοσφαιρική συνάντηση διεξήχθη στο γερμανοκρατούμενο Κίεβο μεταξύ Γερμανών στρατιωτών και μιας ομάδας Ουκρανών. Οι Ουκρανοί νίκησαν, αλλά μετά τον αγώνα αντιμετώπισαν το μένος των Γερμανών.

Έτσι στηn ιστορία του ποδοσφαίρου κάποιοι αγώνες που φαίνονται αθλητικοί, μετατρέπονται σε συγκρούσεις εθνών, ιδεολογιών ή κοινωνιών όπως ο “Πόλεμος του Ποδοσφαίρου” –το 1969 όταν οι προκριματικοί αγώνες παγκόσμιου κυπέλλου μεταξύ Ελ Σαλβαδόρ και Ονδούρας, πυροδότησαν έναν πραγματικό πόλεμο τεσσάρων ημερών με τα βαθύτερα αίτια του να είναι κοινωνικά και οικονομικά.

Δεν είναι όμως μόνο οι αγώνες, αλλά και οι ίδιοι οι ποδοσφαιριστές μπορούν να γίνουν σύμβολα αντίστασης. Ο Ντιέγκο Μαραντόνα, πέρα από το ασύλληπτο ταλέντο του, ήταν από τους πιο πολιτικοποιημένους αθλητές στην ιστορία του ποδοσφαίρου και έγινε η φωνή των καταπιεσμένων, φωνή αντίστασης και κοινωνικής αλλαγής.

Έλεγε για τον πόλεμο στο Ιράκ και τις ΗΠΑ

«Ο George W. Bush είναι εγκληματίας πολέμου. Πρέπει να δικαστεί»

Ενώ για τον καπιταλισμό και την φτώχια

«Πάντα θα είμαι στο πλευρό των φτωχών. Οι πλούσιοι έχουν ήδη αρκετή δύναμη»

«Οι φτωχοί πληρώνουν πάντα τα λάθη των πλουσίων»

«Το ποδόσφαιρο ανήκει στο λαό. Όχι στους πλούσιους»

Δε δίστασε να μιλήσει για τη FΙFA λίγο πριν την αποκάλυψη ενός μεγάλου σκανδάλου

«Η FIFA είναι μια μαφία»

 Όταν οι Αμερικανοί θέλησαν να τον βραβεύσουν αυτός αρνήθηκε : «Μου έδωσαν ένα και στην Κούβα. Είπα στους Αμερικανούς: Κρατήστε το για τον εαυτό σας!»

 Ο Μαραντόνα δεν ήταν απλώς ποδοσφαιριστής· αλλά πολιτικό σύμβολο .

Εκτός από τον Μαραντόνα και ο Βραζιλιάνος Σώκρατες δεν ήταν απλά ένας ταλαντούχος ποδοσφαιριστής, αλλά μια εμβληματική μορφή του ποδοσφαίρου.

Γιατρός, διανοούμενος και αρχηγός της εθνικής ομάδας της Βραζιλίας με ριζοσπαστικές δημοκρατικές ιδέες, έλεγε χαρακτηριστικά:

«Το ποδόσφαιρο είναι ένας καθρέφτης της κοινωνίας. Αν θέλουμε δημοκρατία στη χώρα, πρέπει να τη ζούμε και μέσα στο ποδόσφαιρο»

Την ίδια διάσταση βλέπουμε και στον Ερίκ Καντονά, έναν από τους πιο χαρισματικούς και αντισυμβατικούς ποδοσφαιριστές της σύγχρονης εποχής,  Πέρα από τις ποιητικές και συχνά παράξενες δηλώσεις του, είχε προτείνει μια ειρηνική επανάσταση απέναντι στις τράπεζες:

«Η επανάσταση μπορεί να γίνει πολύ εύκολα. Το σύστημα βασίζεται στις τράπεζες. Αν οι άνθρωποι αποσύρουν τα χρήματά τους, οι τράπεζες καταρρέουν. Χωρίς όπλα, χωρίς βία»

Ενώ σε άλλη δήλωσή του

«Ο ρατσισμός δεν έχει θέση στο ποδόσφαιρο, ούτε στην κοινωνία. Το ποδόσφαιρο πρέπει να ενώνει τους ανθρώπους, όχι να τους χωρίζει»

Και από τους μεγάλους και ταλαντούχους της ιστορίας του ποδοσφαίρου ας πάμε σε έναν ταλαντούχο, αλλά αμφιβόλου αναστήματος ποδοσφαιριστή, τον Μέσι.

Πριν λίγο καιρό τον παρακολουθήσαμε στο Λευκό Οίκο να χειροκροτεί τον Τραμπ όταν περιέγραφε με το γνωστό χυδαίο τρόπο του τους βομβαρδισμούς στο Ιράν , γεγονός που πυροδότησε αντιδράσεις.

Θα αναρωτηθεί  κανείς γιατί ένας κορυφαίος αθλητής  πρέπει να πάρει θέση και να έχει πολιτική άποψη ;

Η απάντηση έρχεται από τον  διανοούμενο του ποδοσφαίρου Σώκρατες

«Δεν αρκεί να είσαι καλός ποδοσφαιριστής. Πρέπει να είσαι και πολίτης»

Και ο Καντονά σε μια από τις μαγικές στιγμές του, συμπληρώνει

«Τι είναι το ποδόσφαιρο αν δεν είναι ελευθερία;

Τι είναι η ζωή αν δεν είναι ελευθερία;

 Ποιο είναι το νόημα της ζωής;

 Νομίζω ότι μπορούμε όλοι να συμφωνήσουμε ότι μπορούμε να κάνουμε περισσότερα για την ανθρωπότητα»

Το Μουντιάλ του Κατάρ τελείωσε και όλα έγιναν όπως έπρεπε.

Η Αργεντινή κατέκτησε το τρόπαιο παίρνοντας από πολύ νωρίς το καθιερωμένο πέναλτι που δεν ήταν πέναλτι, αλλά δεν είχε καμία σημασία.

Το χρωστούσε στον Μέσι ο Θεός του ποδοσφαίρου, λένε οι απανταχού αθλητικογράφοι αλλά και οι απανταχού παντογνώστες του αθλήματος. Ε, άμα το χρωστούσε, ας το πάρει το παιδί είπαμε κι εμείς

Λίγο πριν σηκώσει το τρόπαιο ο Μέσι, φόρεσε το μαύρο μανδύα που του έδωσε ο εμίρης του Κατάρ, μάλλον ως φόρο τιμής στους χιλιάδες εργάτες που σκοτώθηκαν για να παίξει ο Μέσι και οι υπόλοιποι παίκτες μπάλα

Ο τερματοφύλακας της Αργεντινής Μαρτίνεζ , μόλις παρέλαβε το βραβείο του καλύτερου τερματοφύλακα, το τοποθέτησε στη θέση των γεννητικών του οργάνων, ως προέκτασή τους, πιθανόν συμπληρώνοντας αυτά που του έλειπαν

Ο Ροντρίγκο ντε Πολ , συνεχίζοντας την επίδειξη πολιτισμού από τους Αργεντίνους ποδοσφαιριστές, δήλωσε "Μπήκαμε για πάντα στην ιστορία. Όποιος με αμφισβήτησε, να μου πάρει πίπες"

Το βράδυ, ο Λιονέλ Μέσι κοιμήθηκε αγκαλιά με το τρόπαιο. Δεν ξέρουμε τι άλλο έκανε

Η Τρίτη 20/12 κηρύχθηκε ημέρα αργίας στην Αργεντινή, ώστε να μπορέσουν οι φίλοι της ομάδας να υποδεχτούν την αποστολή της εθνικής τους ομάδας

Τέσσερα εκατομμύρια άνθρωποι μαζεύτηκαν στο Μπουένος Άιρες για να πανηγυρίσουν. Το αργεντίνικο "έθνος" ξεχύθηκε στους δρόμους πανηγυρίζοντας, ξεχνώντας τα πάντα. Αυτή είναι η δύναμη του ποδοσφαίρου και το ξέρουν πολύ καλά όλοι όσοι κερδίζουν από αυτό.

Τετρακόσιους τραυματίες και έναν νεκρό μετράει η Αργεντινή από τους μέχρι τώρα πανηγυρισμούς. 

Σαράντα εκατομμύρια ευρώ θα μοιραστεί η εθνική ομάδα της Αργεντινής. Ψίχουλα, θα λέγαμε εμείς. Γι αυτό ο Μέσι αναγκάζεται να κάνει και δεύτερη και τρίτη δουλειά για να τα βγάλει πέρα και να θρέψει την οικογένειά του. Με πόνο ψυχής υπέγραψε ο GOAT στην πρωτεύουσα της Σαουδικής Αραβίας, το Ριάντ, ένα πενταετές συμβόλαιο αξίας 25 εκατομμυρίων ευρώ το χρόνο για να πρωταγωνιστήσει στην καμπάνια τουρισμού της δημοκρατικής αυτής χώρας. Όχι τίποτε άλλο, αλλά για να σταματήσει ο άνθρωπος να διαφημίζει τα ανθυγιεινά πατατάκια. Έλεος