Άρθρο του Οδυσσέα Ιωάννου στο News247

Η Αριστερά, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη, στην ουσία ποτέ δεν ηγεμόνευσε ιδεολογικά. Ηγεμονεύει όποιος κερδίζει στην πράξη, όχι στο όνειρο.

Άντε πάλι η αναφορά στην «Ιδεολογική ηγεμονία της Αριστεράς». Σε αυτόν τον μπαμπούλα που εφηύραν στα πρώτα χρόνια της κρίσης και έγινε ένα από τα πολυτραγουδισμένα μότο στα στόματα όσων θέλουν να πουν, τι ακριβώς; Πραγματικά δεν έχω καταλάβει.

Προσπαθώ να συνθέσω κάποιον ορισμό μέσα από τα λεγόμενά τους αλλά ο καθένας το χρησιμοποιεί όπως τον βολεύει και δεν έχω βγάλει άκρη.

Κάποιοι- οι πιο προχωρημένοι στην αναθεώρηση της Ιστορίας – της καταλόγισαν ευθύνες για την χρεοκοπία της χώρας. Προχωρημένοι και στο χιούμορ. Η ιδεολογική ηγεμονία της Αριστεράς ήταν το σταθερό εμπόδιο στις προσπάθειες να γίνουν οι απαραίτητες δομικές αλλαγές προς όφελος της ανάπτυξης της Οικονομίας και της κοινωνίας. Δηλαδή στην δουλοποίηση των εργαζομένων, στην φτώχεια που θεριεύει, στις αδιανόητες και δίχως οροφή ρεμούλες δημοσίου χρήματος, στον ωμό ρατσισμό, την ξενοφοβία, την ομοφοβία, τον κυνισμό απέναντι στους πιο αδύνατους και τους ανυπεράσπιστους, στην αποδοχή, χωρίς να ανοίξει ρουθούνι, ιστορικά εγκληματικών φράσεων όπως «δεν είναι τώρα η ώρα να μιλήσουμε για Διεθνές Δίκαιο».

Δεν ξέρω πραγματικά αν υπάρχει κάπου κάποιος επιστημονικός ορισμός για το τι σημαίνει ιδεολογική ηγεμονία σε μία κοινωνία.

Σίγουρα επίσης δεν είναι -το ακούσαμε και αυτό- ότι η πλειονότητα των καλλιτεχνών πρόσκεινται φιλικά περισσότερο στην Αριστερά, από ό,τι στην Δεξιά.

Οι καλλιτέχνες πρόσκεινται στην ευαισθησία, τον στοχασμό, την ενσυναίσθηση, την παρηγοριά, τον ανθρωπισμό. Αν εκείνοι έχουν απομακρυνθεί από όλα αυτά και τους έχουν χάσει, αυτό είναι κάτι που θα πρέπει πρωτίστως να προβληματίζει εκείνους και όχι τους καλλιτέχνες.

Σίγουρα δεν είμαι επαρκής, όσον αφορά κάποια επιστημονική πιστοποίηση, αλλά θα επιχειρήσω την διατύπωση μίας θεωρίας για το ποιος ηγεμονεύει ιδεολογικά σε μία κοινωνία. Δεν ηγεμονεύει η θεωρία αλλά η πράξη και μόνο η πράξη. Είμαστε όλοι μας παιδιά του Καπιταλισμού. Του Καπιταλισμού και της κατανάλωσης. Ανεξάρτητα από το πόσοι έχουν αποφασίσει να πάνε με το ποτάμι, δίχως να επιχειρήσουν ούτε μία χεριά κόντρα στο ρεύμα -ούτε για την τιμή των όπλων- και πόσοι προσπαθούν με όποιον τρόπο μπορούν και με όποιες δυνάμεις διαθέτουν να αμφισβητήσουν αυτήν την ροή, στο τέλος της ημέρας όλοι μας σχεδόν αναπαράγουμε το συγκεκριμένο μοντέλο Καπιταλισμού. Είμαστε η καύσιμη ύλη του.

Οι ιδεολογικές παραφυάδες του -με αιχμή του δόρατος τον νεοφιλελευθερισμό και εσχάτως και την ακροδεξιά- κυριαρχούν στην κοινωνία. Έχουν την ιδεολογική ηγεμονία, υπό αυτό το πρίσμα. Δεν είναι ο κόσμος που ονειρευόμαστε αλλά ο κόσμος που ζούμε και εκείνος μέσα στον οποίο λειτουργούμε εκείνος που δίνει το πρόσημο στην ιδεολογική ηγεμονία.

Η Αριστερά, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη, στην ουσία ποτέ δεν ηγεμόνευσε ιδεολογικά. Προσπάθησε να υπερασπιστεί τα ιδεώδη και τις αξίες του Διαφωτισμού – «αστικές» αξίες που οι ίδιοι οι δεξιοί τις πέταξαν στην πράξη- να προτείνει έναν κόσμο με νοιάξιμο για τον άνθρωπο, να πει πως υπάρχει κι άλλος τρόπος, δεν έχει πείσει μέχρι τώρα – μπορεί να μην έχει βρει και τον εφαρμόσιμο τρόπο- αλλά δεν ηγεμόνευσε. Ηγεμονεύει όποιος κερδίζει στην πράξη, όχι στο όνειρο.

Εμείς φυσικά θα συνεχίσουμε να ονειρευόμαστε γιατί το όνειρο δεν ορίζει τόπο, ορίζει διαδικασία. Να κοιτάς ψηλά. Και όπου κοιτάς, υπάρχει κάποια πιθανότητα να πας προς τα εκεί κάποτε.

Σαν σήμερα, πριν από 9 χρόνια, στις 10 Δεκεμβρίου 2012, έφευγε από τη ζωή , ίσως ο πιο ιδιαίτερος στιχουργός του ελληνικού τραγουδιού, ο Άλκης Αλκαίος

Ο Βαγγέλης Λιάρος, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, τελείωσε το Γυμνάσιο Πάργας και σπούδασε στη Νομική Σχολή τα χρόνια της δικτατορίας. Συνελήφθη από τη χούντα, εξαιτίας της ενεργούς συμμετοχής του στον αντιδικτατορικό αγώνα. Έμεινε κρατούμενος για πέντε μήνες πρώτα στην Μπουμπουλίνας και μετά στο ΕΑΤ-ΕΣΑ περνώντας φρικτά βασανιστήρια που οι πληγές τους τον συνόδεψαν μέχρι το τέλος της ζωής του, καθώς για μεγάλα χρονικά διαστήματα ήταν καθηλωμένος στο κρεβάτι.

Δεν αγαπούσε τη δημοσιότητα, πολλώ δε μάλλον τις δημόσιες σχέσεις. Δυο-τρεις φωτογραφίες του και μια τηλεοπτική του εμφάνιση είναι όλη κι όλη η δημόσια παρουσία του, τόσο ισχνή ώστε κάποιοι αναρωτιόντουσαν ακόμη και για το αν είναι υπαρκτό πρόσωπο

Η ποίησή του είναι γεμάτη αλληγορίες, ποιητικές εικόνες και πολλαπλές ερμηνείες. Ο λόγος του ακροβατεί ανάμεσα στο κυριολεκτικό και στο υπερρεαλιστικό, κάπου ανάμεσα "Πατησίων και Παραμυθιού γωνία". Όποιος επιχειρήσει να ερμηνεύσει μονοδιάστατα τους στίχους του, είναι βέβαιο πως θα αστοχήσει: “ Όποιες λέξεις κι αν διαλέξεις, τ’ όνειρο το καις”. Όπως έχει πει ο Θάνος Μικρούτσικος, “ο Άλκης Αλκαίος ήταν ένας σπουδαίος ποιητής που παρίστανε τον στιχουργό”. Ένας ποιητής που ζούσε πιο πολύ στο όνειρο γιατί “Ό,τι κερδίζω στ’ όνειρο, το χάνω στη ζωή”

Ο Άλκης Αλκαίος ήταν ένας εντελώς ιδιαίτερος Άνθρωπος, και ίσως οι στίχοι του Οδυσσέα Ιωάννου είναι αυτοί που τον περιγράφουν καλύτερα από όλους

Ποτέ του δεν κατάφερε να βγει σε μια λιακάδα 

και ζει με ό,τι, περίσσεψε από ένα σκάρτο ποίημα

τα πρωινά σηκώνεται με μια βαριά ζαλάδα

και λέει πως τον ξύπνησε ένα μεγάλο κύμα 

Κρεμάει τις αφίσες του στα παράθυρά του 

κρύβει το φως μα κρύβει κι όλα τ'άλλα

γιατί το μόνο που λαχτάρησε ως λάφυρά του 

είναι μια θάλασσα να φτάνει ως τη σκάλα

Βάζει σημάδια με στυλό πάνω στον τοίχο του

μετράει το ύψος του που πόντο πόντο χάνει

μα κάθε βράδυ όταν βγαίνει απ'τον ύπνο του

στέκεται όρθιος και τρυπάει το ταβάνι

Είναι που ονειρεύεται πως φεύγει για ταξίδια

πως μπαίνει μέσα σε παλιές φωτογραφίες

ξέρει αν μπορούσε θα ‘κανε μία απ'τα ίδια

αλλά τι νόημα έχει το όνειρο χωρίς μικρές νοθείες.