Είμαστε λίγοι αυτοί που παλεύουν ενάντια στο Κακό
Αναδημοσίευση από News 24/7 και Parallaxismag (οι πηγές αναφέρονται στο τέλος)
Πρόσφατη απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί σημαντικό ορόσημο για την προστασία της φύσης στην Ευρώπη και κόλαφο για χώρες, όπως η Ελλάδα, που κωλυσιεργούν απαράδεκτα στην υποχρέωσή τους για θωράκιση των πυρήνων βιοποικιλότητας.
Συγκεκριμένα, στις 16 Ιουλίου 2026, το ΔΕΕ έκρινε ότι δεν μπορεί να πραγματοποιείται η δέουσα εκτίμηση των επιπτώσεων ενός έργου σε προστατευόμενη περιοχή Natura 2000, όταν δεν έχουν προηγουμένως καθοριστεί σαφείς και ειδικοί στόχοι διατήρησης για τη συγκεκριμένη περιοχή. Οι αποφάσεις C‑27/25 και C‑356/25 αφορούν προδικαστικά ερωτήματα από δικαστήρια της Ιρλανδίας σχετικά με αιολικά πάρκα εντός περιοχής του δικτύου Natura.
Όπως έκρινε το ΔΕΕ, «το άρθρο 6 παράγραφος 3 της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 1992, για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων, καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας έχει την έννοια ότι, όταν δεν έχουν προηγουμένως θεσπιστεί ειδικοί στόχοι διατήρησης για τη συγκεκριμένη Ζώνη Ειδικής Προστασίας, η αρμόδια εθνική αρχή δεν μπορεί να διενεργήσει έγκυρη δέουσα εκτίμηση των επιπτώσεων ενός σχεδίου ή έργου στην ακεραιότητα της περιοχής, κατά την εξέταση αίτησης για την έγκριση του σχεδίου ή του έργου. [ …] Αντίθετα, η αξιολόγηση της πιθανότητας ή του κινδύνου ένα σχέδιο ή έργο να έχει σημαντικές επιπτώσεις σε προστατευόμενη περιοχή εντός της γεωγραφικής αυτής ζώνης δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς να ληφθούν υπόψη οι ειδικοί στόχοι διατήρησης της συγκεκριμένης προστατευόμενης περιοχής».
Χωρίς αυτούς τους στόχους, η αξιολόγηση στερείται της απαιτούμενης επιστημονικής ακρίβειας και προκαλείται κίνδυνος έγκρισης έργων που μπορούν να προκαλέσουν σημαντική ή ακόμη και μη αναστρέψιμη οικολογική βλάβη. Κατά συνέπεια, δεν μπορούν να εγκρίνονται σχέδια ή έργα μέσα σε περιοχές Natura εφόσον δεν έχουν θεσπιστεί ειδικοί για τις περιοχές αυτές στόχοι διατήρησης. Επιπλέον, οι στόχοι αυτοί συναρτούν το πλαίσιο για τον καθορισμό τόσο των προτεραιοτήτων διατήρησης, όσο και των αναγκαίων μέτρων προστασίας (σκ. 59 και 60). Η απόφαση έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, όπου πολλές περιοχές του δικτύου Natura 2000 εξακολουθούν να στερούνται ειδικών στόχων διατήρησης για πολλά προστατευόμενα είδη και οικοτόπους, είτε λόγω ανεπαρκών δεδομένων είτε για άλλους λόγους, ενώ συγχρόνως για τη συντριπτική πλειονότητα των περιοχών εξακολουθεί να υφίσταται το κρίσιμο κενό της θέσπισης κανονιστικών μέτρων διατήρησης. Έργα όπως οι εγκαταστάσεις LNG μέσα στη θαλάσσια περιοχή της Θράκης (Αλεξανδρούπολη), αλλά και σχέδια εξόρυξης υδρογονανθράκων, αιολικά στη Θράκη, ή τουριστικές και άλλες εγκαταστάσεις οφείλουν να αξιολογούνται με βάση συγκεκριμένους και ειδικούς στόχους διατήρησης των ειδών και των οικοτόπων που κινδυνεύουν να επηρεάσουν.
"Η απόφαση του ΔΕΕ στέλνει ένα σαφές και ηχηρότατο μήνυμα: η προστασία των περιοχών Natura 2000 δεν είναι τυπική διαδικασία ούτε πολιτική επιλογή, αλλά ουσιαστική νομική υποχρέωση. Η Ελλάδα οφείλει να ολοκληρώσει άμεσα τον καθορισμό ειδικών στόχων διατήρησης για όλα τα προστατευόμενα είδη και οικοτόπους σε όλες τις περιοχές του δικτύου Natura, διασφαλίζοντας ότι κάθε έργο που ενδέχεται να τις επηρεάσει αξιολογείται με βάση τα καλύτερα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα και την αρχή της προφύλαξης. Σε άμεση συνάφεια, η πολιτεία καλείται επίσης να υπερβεί τις χρόνιες παθογένειες και να προστατεύσει τα πολυτιμότερα κομμάτια της ελληνικής φύσης, εκδίδοντας, μετά από πολλά χρόνια καθυστέρησης, τα προεδρικά διατάγματα που θα πληρούν τις απαιτήσεις του δικαίου της ΕΕ και θα θωρακίσουν τις προστατευόμενες περιοχές της χώρας. «Η απόφαση του ΔΕΕ, που υπενθυμίζει και την καταδίκη της Ελλάδας το 2020, κλείνει οριστικά τον κύκλο των δικαιολογιών για τη χρόνια και διακομματική καθυστέρηση στην προστασία των περιοχών Natura 2000. Επιβεβαιώνει αυτό που λέμε εδώ και χρόνια: χωρίς εξειδικευμένους στόχους διατήρησης δεν μπορούν να υπάρχουν νόμιμες αδειοδοτήσεις έργων. Η Ελλάδα οφείλει πλέον να θωρακίσει ουσιαστικά τις προστατευόμενες περιοχές της, με επιστημονικά τεκμηριωμένες αποφάσεις και πλήρη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό δίκαιο", δηλώνει ο Δημήτρης Καραβέλλας, γενικός διευθυντής του WWF Ελλάς.
Και εμείς αναρωτιόμαστε τι θα κρίνει τώρα το ΣτΕ για τα έργα που με νομολογία του ενεκρινε ως "Συμφέροντα την Εθνική Οικονομία";
Πηγές:
Ο Νίκος Μπελαβίλας γράφει για την πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας σχετικά με τα όρια των οικισμών -μια απόφαση που προκάλεσε πλήθος αντιδράσεων από όλο σχεδόν το επίσημο πολιτικό φάσμα της χώρας- και ερωτά: Θα τελειώσουμε επιτέλους με τα όρια και τους όρους «λάστιχο» της δόμησης, αλλά και με την απαράδεκτη εκτός σχεδίου δόμηση; Θα τελειώσουμε επιτέλους με την αυθαιρεσία κάθε τοπικού παράγοντα που λειτουργεί με πελατειακή λογική;
Μια ενδιαφέρουσα ανάρτηση του καθηγητή πολεοδομίας και ιστορίας της πόλης στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο που τολμά να μιλήσει θαρραλέα και χωρίς να χαϊδεύει αυτιά βάζοντας τα πράγματα σε μια λογική σειρά, όπως πρέπει να γίνεται σε κάθε πολιτισμένη χώρα
Ακολουθεί η ανάρτηση:
Υπάρχει μία πόλη, ένας οικισμός. Εκεί χτίζουμε πυκνά κτίρια σε οικοδομικά τετράγωνα, προβλέποντας να αφήσουμε χώρους – γεωμετρικά ικανούς και σε κατάλληλες διατάξεις – ώστε να διαμορφωθούν οι δρόμοι, οι πλατείες, τα πάρκα, αλλά και οι απαραίτητες κοινωνικές υποδομές: ένα σχολείο, ένα γυμναστήριο ή ένα μικρό γήπεδο, ένα κέντρο υγείας.
Όταν η πόλη μεγαλώνει – ή όταν εμείς επιθυμούμε να την επεκτείνουμε, όπως ονομάζεται στην πολεοδομία – επιλέγουμε μια κατάλληλη έκταση: που δεν είναι δάσος, ούτε αρχαιολογικός χώρος, ούτε αιγιαλός, ούτε ρέμα ή ποτάμι. Και σε αυτή την έκταση σχεδιάζουμε τις νέες συνοικίες και στη συνέχεια επιτρέπουμε την οικοδόμηση, παράλληλα ή, ακόμη καλύτερα, αφού ετοιμαστούν οι υποδομές.
Αυτός είναι ο κανόνας σε ολόκληρο τον πολιτισμένο κόσμο. Αυτή είναι η λογική. Αυτή η πρακτική εφαρμόστηκε σπάνια – ή και καθόλου – στις ελληνικές πόλεις μέχρι τη Μεταπολίτευση. Οι πόλεις πρώτα επεκτείνονταν με καταπατήσεις και άναρχη δόμηση· ύστερα ερχόταν το κράτος, κατόπιν πολιτικών πιέσεων, να νομιμοποιήσει κάποιο πρόχειρο τοπογραφικό σχέδιο (αν υπήρχε και αυτό), φτιαγμένο από τον μεσίτη που «έκοβε» και πουλούσε τα οικόπεδα.
Έξω από τις πόλεις, στους μικρούς οικισμούς, διαμορφώθηκε μια αντίστοιχη παράδοση που διήρκεσε δεκαετίες. Χάρη σε διατάγματα της εποχής του Αντώνη Τρίτση – ο οποίος επιχείρησε να επιβάλει ένα καθεστώς ελέγχου – θεσπίστηκε ένα μεταβατικό πλαίσιο για τις επεκτάσεις: μια ακτίνα γύρω από κάθε οικισμό, κυρίως αγροτικό, μέσα στην οποία μπορούσε να επιτραπεί λελογισμένη δόμηση. Όμως αυτή την ακτίνα την όριζε κατά το δοκούν και χωρίς αντικειμενικά κριτήρια – ο εκάστοτε νομάρχης. Θεσπίζονταν όροι δόμησης και «παρεκκλίσεις», ώστε να μπορεί κανείς να χτίζει σχεδόν ελεύθερα.
Έτσι, και σε αυτή την περίπτωση, η παρέκκλιση, η εξαίρεση, έγινε κανόνας. Η ύπαιθρος κτιζόταν σιγά-σιγά: με μονοπάτια αντί για δρόμους, χωρίς κανέναν δημόσιο χώρο, χωρίς καμία υποδομή. Οι νομάρχες, επιρρεπείς στις πιέσεις και χωρίς υποχρέωση να πολεοδομήσουν συστηματικά, όριζαν αυθαίρετα μία περιμετρική γραμμή και ο οικισμός διπλασιαζόταν ή τριπλασιαζόταν μέσα σε λίγο καιρό. Παράλληλα, στήθηκε μία τεράστια κτηματομεσιτική οικονομία πάνω στην παραδοχή της αέναης επέκτασης των οικισμών – κυρίως σε παραθεριστικές ζώνες αλλά και σε προάστια της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης.
Επειδή στην Ελλάδα τόσο οι πλούσιοι όσο και οι φτωχοί έχουν – από διαφορετικές αφετηρίες – το «δικαίωμα» να αυθαιρετούν και να λεηλατούν τη δημόσια γη και την ύπαιθρο, φτάσαμε στο σημερινό χάος. Από τη μία, η Μύκονος και η Πεντέλη, με τεράστιους οικισμούς επαύλεων στο πουθενά· από την άλλη, οι επίσης τεράστιοι οικισμοί λαϊκής δεύτερης κατοικίας – χωρίς ούτε μία υποτυπώδη υποδομή – στον νότιο Ευβοϊκό, στη Σαλαμίνα, στα Γεράνεια, στην ακτή του Κορινθιακού.
Σήμερα, σχεδόν ολόκληρο το επίσημο πολιτικό φάσμα της χώρας καταγγέλλει το Συμβούλιο της Επικρατείας, επειδή με την πρόσφατη απόφασή του επιχείρησε να βάλει σε τάξη αυτό το καταστροφικό χάος. Όχι απαγορεύοντας τις επεκτάσεις των οικισμών, αλλά καθορίζοντας πως αυτές θα γίνονται στο εξής με πολεοδομικούς κανόνες – όχι τυχαία, ούτε με χαριστικές ρυθμίσεις, όπως συνέβαινε μέχρι σήμερα.
Έτσι φτάνουμε σε μια διακομματική αντίδραση, η οποία – στο όνομα «του λαού» – διεκδικεί το δικαίωμα στη δόμηση όπου μας αρέσει: ένα δικαίωμα που επιβιώνει επί δύο αιώνες, από την εποχή του Όθωνα, και που συνοψίζεται σε μια σταθερή επιλογή: τον προσδιορισμό της γης – δημόσιας ή ιδιωτικής, αγροτικής, δασικής, ορεινής, παράκτιας, παραλίμνιας – ως λάφυρου προς λεηλασία. Δικαίωμα και προνόμιο για τον «επενδυτή» που θέλει να χτίσει γιγαντιαία ξενοδοχεία, για τον παίκτη του χρηματιστηρίου που αναζητά βίλα με πισίνες στην καλντέρα της Σαντορίνης, στα παρθένα ακρωτήρια της Σερίφου ή μέσα στο δάσος της Χαλκιδικής, για τον εργολάβο που τεμαχίζει και οικοδομεί, για τον μετανάστη του ’50 που γύρευε ένα κεραμίδι για την οικογένειά του στο Πέραμα, αλλά και για τον εργαζόμενο παραθεριστή του ’90 που ήθελε ένα σπιτάκι για τα Σαββατοκύριακα δίπλα στη θάλασσα στη Λούτσα.
Η υπόθεση αυτή δεν είναι μοναδική. Είναι ένα από τα κεφάλαια του μεγάλου βιβλίου της ελληνικής ημιτελούς πολεοδομικής παράδοσης. Μαζί με την επί δύο αιώνες απουσία κτηματολογίου και δασικών χαρτών, μαζί με την αδιανόητη εφαρμογή της εκτός σχεδίου δόμησης σε όλη την επικράτεια.
Για να μη μελαγχολήσουμε, ας σκεφτούμε λίγο τα θετικά τα οποία πιστώνονται στις προηγούμενες κυβερνήσεις, τις προ του Μνημονίου, σε αυτές του ΣΥΡΙΖΑ του 2015-2019 και στις τωρινές της ΝΔ όσο και αν η διατύπωση ξενίζει: το κτηματολόγιο, όπως και οι δασικοί χάρτες, προχωρούν. Με αργούς ρυθμούς, αλλά προχωρούν. Και δεν πρέπει να σταματήσουν με κανέναν τρόπο. Το αρχαιολογικό κτηματολόγιο έχει ολοκληρωθεί, όπως και η περίφημη χάραξη των αιγιαλών που εκκρεμούσε γενιές και γενιές. Για πρώτη φορά από την εποχή της πολεοδομικής ανασυγκρότησης, της ΕΠΑ του 1983, εκπονούνται μαζικά πολεοδομικά σχέδια που θα καλύψουν το σύνολο του αστικού και εξωαστικού χώρου της Ελλάδας.
Ο έλεγχος των ορίων των οικισμών που ζητά το ΣτΕ είναι αντικείμενο αυτού του σχεδιασμού – και μόνο αυτού. Εκεί οφείλει να υπάρξει η δημόσια διαβούλευση: της αυτοδιοίκησης, των κατοίκων, της αγοράς. Εκεί πρέπει να γίνει ο διάλογος και να ληφθούν οι αποφάσεις για το ως πού και πώς αντέχει να επεκταθεί ένα χωριό, μία κωμόπολη, μία πόλη. Για το πόσο θα χτίσουμε από την ύπαιθρο, πόσες γεωργικές, δασικές ή ορεινές εκτάσεις θα κρατήσουμε ανέγγιχτες.
Ίσως είναι η στιγμή – χάρη και στην ευτυχή επιμονή του Συμβουλίου της Επικρατείας – να τελειώνουμε όχι μόνο με τα όρια και τους όρους «λάστιχο» της δόμησης, αλλά και με την απαράδεκτη εκτός σχεδίου δόμηση.
Μετά την παραίτηση του προηγούμενου δικηγόρου που εκπροσωπούσε τον δήμο του Μπουρνούς στην παρέμβαση υπέρ του υπουργείου στην εκδίκαση της προσφυγής κατά του ΠΔ της οριοθέτησης του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας, η νέα δήμαρχος η οποία είχε δεσμευτεί ενυπόγραφα πως ο δήμος θα παραιτηθεί από την παρέμβαση υπέρ του υπουργείου (!!!) αναζητά τώρα καινούργιο δικηγόρο για να διορίσει στη θέση του παραιτηθέντα. Έτσι ολοκληρώνει την αθέτηση της δέσμευσης της ξοδεύοντας χρήμα για το επικίνδυνο πείσμα του προκατόχου της (αλήθεια τι θεωρεί πως σημαίνει η λέξη "δεσμεύομαι" και τι αξία έχει η υπογραφή της όταν αποτελεί απλά παραφωνία και έχει θέση μουτζούρας στο χαρτί;).
Η ανεξάρτητη κίνηση δημοτών "Γη & Ελευθερία" απέστειλε την ανοιχτή επιστολή την οποία επισυναπτουμε στο παρόν, απ' όπου μπορείτε να τη διαβάσετε αλλά και να την μεταφορτώσετε
Δημοσιεύουμε δελτίο τύπου της Κίνησης για την Προστασία και Ανάδειξη του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας για τη συζήτηση της 15ης Μαΐου 2023 στην τριμελή Επιτροπή Αναστολών του Συμβουλίου της Επικρατείας
Χθες, Δευτέρα 15/5/2023, στο Συμβούλιο της Επικρατείας, εκδικάσθηκε η αίτηση αναστολής των έργων καταστροφής του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας. Πρόκειται για επεμβάσεις έκθεσης της πόλης σε αυξημένο κίνδυνο πλημμύρας και σαφούς υποβάθμισης του τόπου. Μία αίτηση αναστολής έργων που σχεδιάστηκαν σύμφωνα με το πνεύμα και τις αντιλήψεις που επικρατούσαν πριν από 70 χρόνια στον κόσμο.
Το παρωχημένο της μελέτης, σύμφωνα με τις σύγχρονες αντιλήψεις, θα αρκούσε για να μην έχει εκπονηθεί ποτέ, όμως η επιδίωξη άλλων στόχων, που καμία σχέση δεν έχουν με την αντιπλημμυρική προστασία, οδήγησε στον παρωχημένο αυτόν σχεδιασμό.
Δεν πρόκειται να ασχοληθούμε στην παρούσα ανάρτηση με τις μελέτες και τα έργα αυτά. Το έχουν κάνει ήδη οι ειδικοί στους οποίους έχουμε απευθυνθεί, σε Ελλάδα και εξωτερικό και έχουμε κοινοποιήσει τις απόψεις τους αρκετές φορές. Σήμερα θα ασχοληθούμε με τον τρόπο με τον οποίο μετέχουν στη δικαστική διαδικασία, ο δήμος και οι ζηλωτές της καταστροφής. Όχι στα όσα αφορούν στην ουσία της υπόθεσης αλλά στα όσα αφορούν στην οικονομία της διαδικασίας.
Κατά την εκδίκαση του αιτήματος αναστολής και σύμφωνα με τα έως σήμερα γεγονότα, ο δήμος της Ραφήνας δεν θα μπορούσε να παρέμβει στη διαδικασία, αφού δεν είχε ήδη κάνει παρέμβαση στη συγκεκριμένη προσφυγή, κατά της οριοθέτησης. Παρά ταύτα πληροφορηθήκαμε πως με εντολή δημάρχου (και δίχως σχετική απόφαση δημοτικού συμβουλίου) δικηγόρος θα ετοίμαζε παρέμβαση για λογαριασμό του δήμου. Αν θέλαμε να είμαστε ακριβείς και σύμφωνα με τη διαδικασία, η παρέμβαση ήταν του δημάρχου και όχι του δήμου, αφού δεν υπήρχε απόφαση του δημοτικού συμβουλίου. Μάλιστα προηγήθηκε παραγγελία προς τον δικηγόρο, προκειμένου να γνωμοδοτήσει για το αν θα μπορούσε να παρέμβει ο δήμος, με κόστος σχεδόν 2.000,00 ευρώ (1.984,00€ για την ακρίβεια)
Ο δικηγόρος γνωμοδότησε πως ο δήμος έχει τη δυνατότητα παρέμβασης και έτσι ο δήμαρχος, πάλι με απόφαση του, του ενέκρινε ακόμα 610 ευρώ αμοιβή παράστασης
Εδώ και η ανάληψη υποχρέωσης καταβολής της αμοιβής παράστασης του δικηγόρου
Όλα συγκλίνουν σε μία εφιαλτική εικόνα. Την εικόνα μίας πόλης που δυναστεύεται από έναν δήμαρχο, που όχι μόνο δεν υπερασπίζεται το συμφέρον της πόλης του αλλά παρακάμπτει τις διαδικασίες και χρησιμοποιεί τους πόρους της πόλης για να ικανοποιήσει την προσωπική του, όπως αποδεικνύεται από τα γεγονότα, εμπάθεια.
Αν υπάρχει η περιγραφή του ακατάλληλου για να υπηρετήσει μία πόλη ανιδιοτελώς και με στόχο το κοινό καλό, ο δήμαρχος της Ραφήνας είναι το πιο ακριβές παράδειγμα της.
Σημείωση: Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί και η πληρωμή από το ταμείο του δήμου της αμοιβής δικηγόρου για την υπεράσπιση του υπόδικου για την πυρκαγιά στο Μάτι. Η δίωξη δεν αφορά θεσμούς, αφού οι θεσμοί αποσυνδεδεμένοι με τα πρόσωπα που έχουν ορκιστεί να τους υπηρετούν, δεν μπορεί να φέρουν ευθύνη. Αντίθετα, τα πρόσωπα όταν αναλαμβάνουν θεσμικούς ρόλους, ορκίζονται να τους υπηρετήσουν για το καλό της κοινωνίας, τηρώντας το Σύνταγμα και τους νόμους. Αν δεν τα καταφέρουν, απαξιώνονται τα πρόσωπα ως επίορκα ή ανάξια εμπιστοσύνης και ποτέ οι θεσμοί καθαυτοί, αφού ενδέχεται να τους υπηρετήσει στο μέλλον άλλο πρόσωπο, το οποίο ενδεχομένως να τους τιμήσει και να τους αναδείξει, πάλι με τη δική του προσωπική υπευθυνότητα και ικανότητα. Αν οι θεσμοί δικάζονται και απαξιώνονται, δεν θα έπρεπε να έχουμε ξανά πρωθυπουργό στη χώρα, ήδη από την εκτέλεση του Γούναρη και του Πρωτοπαπαδάκη στο Γουδί, το 1922
Kι αυτή η Αττική η γη, η πάνσοφη κι ωραία το καύχημα, το κόσμημα, τ΄ άνθος όλου του κόσμου
μέλλει κι αυτή να ερημωθεί κι η στάθμη της να πέσει από τ' άγρια κύματα κι από τη συμφορά
(Νοστράδαμου Προφητείες αποδ. Alan Wistful μτφ Π. Νικολαϊδης V.31)
atticavoice@gmail.com
