του Νίκου Ξυδάκη

Σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία, καλό θα ήταν να ακουστούν οι φωνές των πρώην πρωθυπουργών, που συνέβαλαν στη ελληνοϊσραηλινή «συμμαχία».

Οι ραγδαίες εξελίξεις στα μέτωπα πολέμου και γενοκτονιών σε Ιράν, Λίβανο και Παλαιστίνη, επηρεάζουν τις γεωπολιτικές ισορροπίες και ασφαλώς επηρεάζουν και την Ελλάδα. Δυστυχώς, η χώρα μας συρρικνωμένη γεωοικονομικά από τη Μεγάλη Χρεοκοπία, έχει περιέλθει επιπλέον σε φάση διπλωματικής συρρίκνωσης, και όχι μόνον εξαιτίας αντικειμενικών αδυναμιών.

Η κυβέρνηση, βυθισμένη στα σκάνδαλα και τον επτάχρονη φθορά, παραδομένη σε έναν αδιέξοδο ατλαντισμό και ισραηλιτισμό, αδυνατεί και υποκειμενικά να συγκροτήσει μια εξωτερική πολιτική μακράς πνοής, προσαρμόσιμη στις εξελίξεις.

Μέγα μέρος της υποκειμενικής αδυναμίας οφείλεται στην ηγεσία. O Κυρ. Μητσοτάκης κατά τα πρώτα έτη της διακυβέρνησής του άσκησε εξωτερική πολιτική με σκοπό την ενίσχυση του προσωπικού του προφίλ ― λ.χ. η ομιλία του στο Κογκρέσο. Εκτιμάται ότι ζητούσε να διασκεδαστούν οι αρνητικές εντυπώσεις στην Ουάσιγκτον για τη σφοδρή του αντίδραση στη Συμφωνία των Πρεσπών, η οποία τελούσε υπό την ισχυρή παρότρυνση των ΗΠΑ. Σε αυτό το μοτίβο άντλησης αποδοχής παραχωρήθηκε άνευ ανταλλαγμάτων το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης, το οποίο έπαιξε στρατηγικό ρόλο στον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο.

Στον συνεχιζόμενο αυτό πόλεμο, η ελληνική κυβέρνηση, χωρίς να της ζητηθεί, εκήρυξε ατύπως τον πόλεμο στη Ρωσία, διαρρηγνύοντας μια μακρότατη παράδοση ομαλών ελληνορωσικών σχέσεων, οι οποίες δεν είχαν πληγεί ούτε κατά τον Ψυχρό Πόλεμο ούτε κατά τη δικτατορία. Αντιθέτως, η Τουρκία βρέθηκε από την πρώτη στιγμή στην προνομιακή θέση να διατηρεί άριστες σχέσεις και με τη Ρωσία και με την Ουκρανία και με την Ε.Ε. και με τις ΗΠΑ.

Ο ΕΧΘΡΟΣ ΤΟΥ ΕΧΘΡΟΥ

Βάλαμε την Τουρκία στη συζήτηση. Καλώς ή κακώς, η ελληνική εξωτερική πολιτική πάσχει από μονοκαλλιέργεια: ασχολείται σχεδόν αποκλειστικά με τα ελληνοτουρκικά. Αυτή η ενασχόληση, καίτοι απολύτως αναγκαία, τείνει να απομυζά όλους τους διπλωματικούς πόρους και να συρρικνώνει την ελληνική ατζέντα. Ακόμη χειρότερα, κατά καιρούς, ωθεί τις ελληνικές κυβερνήσεις σε ευκαιριακές «φιλίες» με εχθρούς των «εχθρών». Φευ! Με ισχνά ή και οικτρά αποτελέσματα.

Μια τέτοια κίνηση, με πρωτοφανή διάρκεια και πολλαπλώς αμφιλεγόμενη, είναι η ελληνοϊσραηλινή σχέση, που προσφάτως αποκαλείται και συμμαχία. Συμμαχία; Ποια συμμαχία μπορείς να συνάψεις με μια χώρα που τελεί εκτός κάθε πλαισίου διεθνούς δικαίου, που διαπράττει επιθετικούς πολέμους και γενοκτονίες, με τον πρωθυπουργό της υπόλογο στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας;

Η νομική και ηθική διάσταση θα ήσαν ήδη αρκετές, για την Ελλάδα που πάντα ορθώς επικαλείται το διεθνές δίκαιο και τις αποφάσεις του ΟΗΕ, στα ελληνοτουρκικά και στο Κυπριακό. Υπάρχει όμως και η στρατηγική και γεωπολιτική διάσταση. Το Ισραήλ δεν έχει συμμάχους, εκτός των ΗΠΑ. Το Ισραήλ από της ιδρύσεώς του πολεμά μόνο για τον εαυτό του, σε επεκτατικούς πολέμους, με κατοχή εδαφών και εποικισμούς, και ήδη προβαίνοντας σε εκτεταμένες εθνοκαθάρσεις.

Η σιωπηρή αποδοχή της γενοκτονίας στη Γάζα δεν προσφέρει τίποτε στην Ελλάδα, της αφαιρεί. Οι βομβαρδισμοί αμάχων στο Λίβανο δεν είναι απλώς «αντιπαραγωγικοί», όπως είπε ο Ελληνας πρωθυπουργός, είναι εγκλήματα πολέμου κατά συρροήν. Δεν είναι δυνατόν να εγκαλείται το Ιράν για τις ασύμμετρες αμυντικές του ενέργειες και να μην εγκαλούνται το Ισραήλ και οι οι ΗΠΑ για δολοφονίες παιδιών και δολοφονίες διαπραγματευτών.

Ο ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΙΣΡΑΗΛ-ΤΟΥΡΚΙΑΣ

Η αντιπαλότητα και ο ανταγωνισμός του Ισραήλ με την Τουρκία δεν είναι ικανή συνθήκη για συμμαχία μαζί του. Ο τουρκοϊσραηλινός ανταγωνισμός στη Συρία, λ.χ., δεν μπορεί να μοχλευθεί επωφελώς εκ μέρους της Ελλάδας.

Αντιθέτως, εκεί που η Ελλάδα επιχείρησε να συνάψει διμερείς σχέσεις, απέτυχε: πρωτίστως στη Λιβύη, όπου η Τουρκία έχει ισχυρή οικονομική και στρατιωτική παρουσία, και ήδη μετέχει στον διαμοιρασμό των λιβυκών πετρελαϊκών πόρων.

Εκτιμάται ότι ο τουρκοϊσραηλινός ανταγωνισμός δεν θα λάβει θερμές μορφές. Κυρίως διότι δεν αντέχει το Ισραήλ να ανοίξει τέτοιο μεγάλο μέτωπο, μετά το Ιράν όπου καταδείχθηκε η αδυναμία του: χωρίς τις ΗΠΑ δεν θα το αποτολμούσε. Ως εκ τούτου, οι βαρύγδουπες αναλύσεις που δημοσιεύονται από Ισραηλινούς, για τη Συμμαχία (sic) που θα υπερασπιστεί το Αιγαίο από τους Τούρκους είναι απλώς ανοησίες και φτηνή προπαγάνδα.

Η ΩΡΑ ΤΩΝ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΩΝ

Η Ελλάδα από την αρχή της μεγάλης της κρίσης, το 2010, βρέθηκε σε εναγκαλισμό με το Ισραήλ. Εκκινώντας με την επίσκεψη Νετανιάχου στην Αθήνα τον Αύγουστο 2010, επί πρωθυπουργίας Γ. Α. Παπανδρέου, και συνεχίζοντας με πρωθυπουργούς Α. Σαμαρά και Αλ. Τσίπρα, και με διαρκή συμμετοχή της Λευκωσίας, το Ισραήλ εξασφάλισε στρατηγικό βάθος προς δυσμάς, καταφύγια σε Κύπρο και Ελλάδα, ασφαλή οικονομικό χώρο για τοποθετήσεις ιδιωτών και κρατικών funds, πολλαπλές διευκολύνσεις.

Το επιτελικό κράτος Μητσοτάκη, επίσημος αγοραστής αλλά και αδειοδότης εξαγωγών του κατασκοπικού Predator, χρήστης μηχανών εκλογικού επηρεασμού της Ομάδας Jorge και των πρώην πρακτόρων που διευκόλυνε ο Ισραηλινός Πρόεδρος Χέρτσογκ, είναι πιθανότατα εκτεθειμένο σε ισραηλινούς μηχανισμούς. Η Ελλάδα γιατί να είναι εκτεθειμένη, τη στιγμή που όλος ο κόσμος αλλάζει και οι ισορροπίες αλλάζουν;

Σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία, καλό θα ήταν να ακουστούν οι φωνές των πρώην πρωθυπουργών, που συνέβαλαν στη ελληνοϊσραηλινή «συμμαχία». Πώς την εννοούσαν τότε, πώς την εννοούν τώρα; Οι κ. Παπανδρέου, Σαμαράς, Τσίπρας οφείλουν να μιλήσουν στον ελληνικό λαό, που τους τίμησε και τους εμπιστεύτηκε.

Ο David Draiman υπογράφει βόμβες του ισραηλινού στρατού (IDF) με τη φράση "Fuck Hamas", λίγο πριν εκτοξευθούν εναντίον του πληθυσμού της Γάζας

Ο David Draiman είναι Αμερικανός τραγουδιστής, συνθέτης και μουσικός και βασικός τραγουδιστής του heavy metal συγκροτήματος Disturbed από το 1996.

Δηλώνει πως "είμαι Εβραίος, είμαι σιωνιστής και δεν ντρέπομαι γι' αυτό", ενώ τον Ιούνιο του 2024  φωτογραφήθηκε να υπογράφει βόμβες του ισραηλινού στρατού (IDF) με τη φράση "Fuck Hamas", προκαλώντας έντονες αντιδράσεις και αποδοκιμασίες σε συναυλίες

Ο Billy Corgan είναι Αμερικανός μουσικός, τραγουδιστής, τραγουδοποιός, παραγωγός, και ιδρυτής των The Smashing Pumpkins, που γνώρισαν τεράστια επιτυχία τη δεκαετία του 1990.

Ο Billy Corgan και οι Smashing Pumpkins έχουν εμφανιστεί στο Ισραήλ και ο ίδιος ο Corgan έχει υποστηρίξει την άποψη ότι οι μουσικοί δεν πρέπει να στερούν από τους Ισραηλινούς πολίτες τη ζωντανή μουσική λόγω των πράξεων της κυβέρνησής τους. Έχει δηλώσει επίσης ότι δεν είναι Σιωνιστής και έχει επικρίνει την ισραηλινή κυβέρνηση στο παρελθόν

Πρόσφατα, ο Billy Corgan φιλοξένησε στο podcast του τον David Draiman, γεγονός που προκάλεσε την οργισμένη αντίδραση του Roger Waters, του θρυλικού μέλους των Pink Floyd, ο οποίος έστειλε ανοιχτή επιστολή στον Corgan, επικρίνοντάς τον για το βήμα που έδωσε στον Draiman.

--------------------------------

«Αγαπητέ Μπίλι

Τι κάνεις; Πέρασε πολύς καιρός. Κάποιος μου προώθησε την εμφάνιση αυτού του τύπου στο podcast σου. Δεν τον είχα ξανακούσει. Τέλος πάντων, αποδείχθηκε ότι έχει ακούσει για μένα. Φαίνεται ότι έχει πρόβλημα με εμένα που υπερασπίζομαι τα ανθρώπινα δικαιώματα, ιδιαίτερα τα ανθρώπινα δικαιώματα των αδελφών μου στη Γάζα που σφαγιάζονται σε μια γενοκτονία από τις ένοπλες δυνάμεις του ναζιστικού ρατσιστικού και ανεπιθύμητου κράτους του Ισραήλ. Εσύ, όντας ο αξιαγάπητος τύπος που είσαι, έδωσες σε αυτό το μικρό σκουπίδι την ευκαιρία να διευκρινίσει ή ακόμα και να τροποποιήσει τη θέση του. Το έκανε. Είναι ένα ψυχωτικό ρατσιστικό ναζιστικό γουρούνι.

Μου είπαν, Μπίλι, ότι γράφει μηνύματα πάνω σε βόμβες πριν οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις τις ρίξουν σε πολίτες στη Γάζα. Δε χρειάζεται ν ακούσω τίποτε άλλο. Εγώ θα συνεχίσω να συνεργάζομαι με όλους τους αδελφούς και τις αδελφές μου σε όλο τον κόσμο στο κίνημα για να απαιτήσουμε ίσα ανθρώπινα δικαιώματα για όλους τους ανθρώπους, ανεξάρτητα από τη θρησκεία ή την εθνικότητα ή την ιθαγένειά τους. Αν εσύ, φίλε μου, αναρωτιέσαι αν θέλω να μιλήσω με αυτόν τον αποκρουστικό μαλάκα; Η απάντηση είναι “όχι ευχαριστώ Μπίλυ”, η ζωή είναι πολύ μικρή και αυτός μπορεί να κατοικεί στη μικροσκοπική του γωνιά της κόλασης χωρίς το όφελος της αγάπης και της αλήθειας μου.

Με αγάπη

R.

Η Ισραηλινή πρεσβεία στην Αθήνα παίρνει ενεργά μέρος στον πόλεμο προπαγάνδας που διεξάγεται παράλληλα με τον πραγματικό πόλεμο. Παρά τα σχόλια και της αντιδράσεις θυμηδίας και οργής που εισπράττει από το ελληνικό κοινό, επιμένει να παρουσιάζει το μαύρο άσπρο, την επίθεση άμυνα και να παριστάνει το θύμα

Ιδιαίτερη εντύπωση όμως, μας έκανε μια αφίσα που κυκλοφόρησε πριν από λίγες ημέρες από την Ισραηλινή πρεσβεία και η οποία παρουσιάζει το Ιράν ως απειλητικό χταπόδι που τα πλοκάμια του απλώνονται σε όλη τη Μέση Ανατολή

Λέμε πως μας έκανε ιδιαίτερη εντύπωση γιατί η ίδια σχεδόν αφίσα είχε κυκλοφορήσει το 1938 στις ΗΠΑ από μια καθολική οργάνωση (Catholic Library Service) που διακινούσε θρησκευτικό υλικό και αντικομμουνιστικά φυλλάδια σε εκκλησίες, σε σχολεία και σε σπίτια πόρτα-πόρτα. Εδώ, το επικίνδυνο χταπόδι είναι ο κομμουνισμός που απλώνει τα πλοκάμια του σε ολόκληρο τον κόσμο

Ίδια αφίσα όμως είχαμε και στην Ελλάδα, το 1958. Εδώ το χταπόδι ήταν η ΕΔΑ που απειλούσε με την εκλογική της επιρροή το μετεμφυλιακό κράτος –και παρακράτος- της Δεξιάς

Τρεις αφίσες που υποδηλώνουν κοινή μήτρα – αισθητικής, αντιλήψεων και πρακτικής

άρθρο του agonaskritis.gr

Ο Αμερικανός καθηγητής του Κολούμπια περιγράφει πώς οι ΗΠΑ και το Ισραήλ οδηγούνται σε αδιέξοδο στο Ιράν, προτείνει πέντε βήματα ειρήνης και προειδοποιεί για παγκόσμια οικονομική καταστροφή — Η «Επιλογή Σαμψών», τα στενά του Ορμούζ και η σκιά του πυρηνικού πολέμου

Ο πόλεμος στο Ιράν δεν οδηγεί απλώς σε αδιέξοδο — κλιμακώνεται με ρυθμό που φέρνει στο τραπέζι σενάρια που μέχρι πρόσφατα ανήκαν στη σφαίρα της θεωρίας: τη χρήση πυρηνικών όπλων. Αυτή είναι η εκτίμηση του Τζέφρι Σακς, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια και μίας από τις πλέον αναγνωρισμένες φωνές στη διεθνή οικονομική και γεωπολιτική ανάλυση, ο οποίος σε εκτεταμένη συνέντευξή του στον καθηγητή Γκλεν Ντίζεν περιέγραψε μια κατάσταση αυξανόμενης απόγνωσης — τόσο στην Ουάσιγκτον όσο και στο Τελ Αβίβ — καθώς η στρατιωτική επιχείρηση αποτυγχάνει να επιτύχει τους στόχους της.

Ο Σακς δεν περιορίστηκε στη διάγνωση. Παρουσίασε, μαζί με τη συνεργάτιδά του Σίμπιλ Φερίς, ένα σχέδιο πέντε βημάτων για τον τερματισμό της σύγκρουσης — βήματα που, όπως τόνισε, «δεν είναι καν δύσκολα», αλλά προϋποθέτουν κάτι που η αμερικανική εξωτερική πολιτική αρνείται εδώ και δεκαετίες: την αναγνώριση των συμφερόντων ασφαλείας των αντιπάλων.

Η «Επιλογή Σαμψών» και η σκιά του πυρηνικού πολέμου

Η αφετηρία της συζήτησης ήταν ένα δημοσίευμα της ισραηλινής εφημερίδας Haaretz, σύμφωνα με το οποίο ο Ντέιβιντ Σακς — σύμβουλος του Τραμπ για θέματα τεχνητής νοημοσύνης (AI Czar) στον Λευκό Οίκο — προειδοποίησε ότι το Ισραήλ θα μπορούσε να καταστραφεί και, υπό αυτές τις συνθήκες, θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει πυρηνικά όπλα εναντίον του Ιράν. Πρόκειται για αυτό που στη στρατηγική ορολογία ονομάζεται «Επιλογή Σαμψών» (Samson Option) — η ύστατη λύση σε περίπτωση υπαρξιακής απειλής.

Ο Σακς διευκρίνισε ότι ο Ντέιβιντ Σακς — «φίλος, χωρίς καμία συγγένεια μαζί μου», σημείωσε — δεν προέβλεπε πυρηνικό πόλεμο και δεν ισχυριζόταν ότι βρισκόμαστε σε αυτό το σημείο. Αυτό που έλεγε ήταν ότι «αν αυτό συνεχιστεί, θα είναι καταστροφικό». Το μήνυμα, σύμφωνα με τον Σακς, ήταν ουσιαστικά μια σύσταση προς τον Τραμπ: «Κήρυξε νίκη και γύρνα σπίτι»

«Ο Ντέιβιντ Σακς μιλούσε ουσιαστικά ως σύμβουλος του Τραμπ. Δεν προέβλεπε πυρηνικό πόλεμο. Αλλά αυτό που έλεγε ήταν: αν αυτό απλώς συνεχιστεί, θα είναι τρομερό. Και έλεγε στο αφεντικό του, τον Ντόναλντ Τραμπ, απλά τελείωσε. Αυτό είναι μια καταστροφή, αλλά ονόμασέ τη νίκη. Ο Τραμπ το κάνει εύκολα αυτό», σχολίασε ο Σακς.

Η οικονομική βόμβα: Τα στενά του Ορμούζ και τα στρατηγικά αποθέματα

Πέραν του στρατιωτικού κινδύνου, ο Σακς επικεντρώθηκε στην οικονομική διάσταση της κρίσης, την οποία χαρακτήρισε ως «αυξανόμενο κίνδυνο παγκόσμιας οικονομικής καταστροφής». Τα στενά του Ορμούζ, υπογράμμισε, είναι κλειστά. Η ανακοίνωση απελευθέρωσης 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα αντιπροσωπεύει, σύμφωνα με τον ίδιο, «περίπου 20 ημέρες κανονικής ροής μέσω των στενών του Ορμούζ» — κάτι που δεν εντυπωσιάζει, σημείωσε, «για κάτι που μοιάζει με μια θανάσιμα μακρά κρίση».

Ο Σακς τόνισε ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στο κλείσιμο των στενών. Η παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου σταματά σταδιακά, και φυσικές εγκαταστάσεις καταστρέφονται η μία μετά την άλλη στο πλαίσιο των αντιποίνων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Η χρήση των στρατηγικών αποθεμάτων, παρατήρησε, «δεν μεταδίδει ακριβώς εμπιστοσύνη» — αντιθέτως, σηματοδοτεί το μέγεθος της κρίσης.

Τα πέντε βήματα για τον τερματισμό του πολέμου

Μαζί με τη συνεργάτιδά του Σίμπιλ Φερίς, ο Σακς δημοσίευσε ένα κείμενο στη σελίδα του ΟΗΕ για πολιτικές υποθέσεις (UN Civil Affairs), στο οποίο προτείνονται πέντε συγκεκριμένα βήματα. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι δεν είναι «αισιόδοξοι αφελείς», αλλά ότι «ο τρόπος που κάνεις ειρήνη είναι να αναγνωρίζεις τα συμφέροντα ασφαλείας όλων» — ακριβώς η αρχή που, σύμφωνα με τον ίδιο, αγνοείται τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και στην Ουκρανία.

Το πρώτο βήμα, σύμφωνα με τον Σακς, είναι ο τερματισμός της ένοπλης επίθεσης εναντίον του Ιράν. Ο Σακς χαρακτήρισε τη στρατιωτική επιχείρηση «ωμή, γυμνή επιθετικότητα» που δεν μπορεί καν να χαρακτηριστεί προληπτική, δεδομένου ότι «το Ιράν δεν επιτιθόταν σε κανέναν». Τη χαρακτήρισε ως «την ουσία της παραβίασης του διεθνούς δικαίου».

Το δεύτερο βήμα αφορά το πυρηνικό ζήτημα. Ο Σακς υπενθύμισε ότι υπήρχε ήδη συμφωνία — η Κοινή Συνολική Σχέδιο Δράσης (JCPOA) του 2015, που διαπραγματεύτηκαν τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ μαζί με τη Γερμανία, και που επικυρώθηκε ομόφωνα από το Συμβούλιο Ασφαλείας. Η ουσία της ήταν η υποστήριξη της θρησκευτικής εντολής του Ανώτατου Ηγέτη ότι τα πυρηνικά όπλα αντίκεινται στην ισλαμική πίστη. Το Ιράν τήρησε τη συμφωνία και δέχτηκε αυστηρές επιθεωρήσεις. Ήταν οι ΗΠΑ — και συγκεκριμένα ο Τραμπ το 2018 — που την κατήργησαν.

«Δεν ξέρω αν ο Τραμπ θυμάται. Ο άνθρωπος στην επιφάνεια δεν θυμάται τίποτα, δεν μαθαίνει τίποτα, δεν ξέρει τίποτα. Αλλά κατήργησε τη συμφωνία που πετύχαινε ακριβώς αυτό που λέει ότι θέλει», σχολίασε ο Σακς.

Ο Σακς υπενθύμισε επίσης ότι ο Ομανός διαμεσολαβητής, μόλις μία ημέρα πριν από τη δολοφονία της ιρανικής ηγεσίας, είχε δηλώσει ότι «σημειώθηκε μεγάλη πρόοδος» και ότι ετοιμαζόταν ένας νέος γύρος διαπραγματεύσεων στη Βιέννη, «επειδή οι Ιρανοί δεν θέλουν πυρηνικό όπλο»

Το τρίτο βήμα αφορά το άνοιγμα των στενών του Ορμούζ — αλλά όχι με τον τρόπο που, σύμφωνα με τον Σακς, τον ζητά «αξιολύπητα και παθητικά» ο Τραμπ, δηλαδή απαιτώντας από το ΝΑΤΟ ή την Κίνα να τον βγάλουν από το αδιέξοδο. Η πρότασή του είναι να αναλάβουν πρωτοβουλία οι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) σε διμερή βάση με το Ιράν: οι χώρες του Κόλπου θα ανακτήσουν την κυριαρχία επί των στρατιωτικών βάσεων στο έδαφός τους, εγγυώμενες ότι αυτές δεν θα χρησιμοποιηθούν ποτέ ξανά σε επίθεση εναντίον του Ιράν. Ο Σακς σημείωσε ότι τα ΗΑΕ και το Ιράν είναι αμφότερα μέλη των BRICS, και ότι «δεν είναι καν δύσκολο να συμφωνήσουν μεταξύ τους».

Το τέταρτο βήμα — και αυτό που ο Σακς χαρακτήρισε «την αιτία όλων των πολέμων των τελευταίων 30 ετών» — είναι η δημιουργία κράτους της Παλαιστίνης στα σύνορα της 4ης Ιουνίου 1967: στη Γάζα, τη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ. Ο Σακς υποστήριξε ότι ολόκληρη η πολεμική στρατηγική του Νετανιάχου εδώ και 40 χρόνια — η αποκαλούμενη «δοκτρίνα του Clean Break» — στοχεύει ακριβώς στο να αποτρέψει αυτή τη δημιουργία. Η λογική, εξήγησε, είναι ότι «κάθε κυβέρνηση στην περιοχή που στηρίζει τους Παλαιστίνιους, θα ανατραπεί»

Ο Σακς υπογράμμισε ότι σχεδόν κάθε χώρα στον κόσμο υποστηρίζει τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους, και ότι το ζήτημα ψηφίστηκε στο Συμβούλιο Ασφαλείας τόσο πέρυσι όσο και πρόπερσι — αλλά μπλοκαρίστηκε από το αμερικανικό βέτο. «Το Ισραήλ δεν έχει βέτο σε αυτό. Ο λόγος που δεν γίνεται είναι οι ΗΠΑ και μόνο οι ΗΠΑ», τόνισε. Αναφέρθηκε στον πρέσβη των ΗΠΑ Μάικ Χάκαμπι, ο οποίος δήλωσε ότι «το Ισραήλ έχει δικαίωμα σε όλη τη γη από τον Νείλο μέχρι τον Ευφράτη», χαρακτηρίζοντάς τον «μέρος αυτής της καταστροφής»

Το πέμπτο βήμα, σύμφωνα με τον Σακς, θα ακολουθούσε φυσικά: με τη δημιουργία του παλαιστινιακού κράτους και την υποδοχή του στον ΟΗΕ ως 194ο μέλος, η Χαμάς, η Χεζμπολάχ και κάθε άλλη ένοπλη ομάδα θα αφοπλιστεί — γιατί, τόνισε, «θα αφοπλιστούν επειδή ολόκληρη η περιοχή θα επιμείνει σε αυτό, και το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ επίσης — και θα αφοπλιστούν γιατί το κράτος της Παλαιστίνης θα έχει δημιουργηθεί»

Η δοκτρίνα «Clean Break» και ο ρόλος του Νετανιάχου

Σε ολόκληρη τη συνέντευξη, ο Σακς επανήλθε στο όνομα του Νετανιάχου ως τον κεντρικό παράγοντα πίσω από την τρέχουσα κρίση. Υπενθύμισε ότι ο ίδιος, σε παλαιότερο βίντεο που ο Τραμπ είχε αναρτήσει στα κοινωνικά δίκτυα, είχε προειδοποιήσει ότι ο Νετανιάχου είναι «ένα πολύ σκοτεινό πρόσωπο» — και ότι η εκτίμηση αυτή «αποδείχθηκε απολύτως σωστή»

«Ο Νετανιάχου δεν είναι απλώς ο κύριος [σ.σ υπεύθυνος για τη] γενοκτονία. Τώρα βάζει φωτιά σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, και ολόκληρος ο κόσμος θα καταλάβει σύντομα ότι το Ισραήλ δημιούργησε την παγκόσμια οικονομική κρίση μας», δήλωσε ο Σακς

Ο Σακς ανέλυσε τη δοκτρίνα «Clean Break» — ένα στρατηγικό κείμενο που συνδέεται με τον Νετανιάχου από το 1996 — ως μια φιλοσοφία εγκατάλειψης της διπλωματίας υπέρ της στρατιωτικής κυριαρχίας: «Εγκατέλειψε τη διπλωματία και τη συμβιβαστική λύση, πήγαινε για τα πάντα, γιατί σε στηρίζει συντριπτική στρατιωτική δύναμη» Αυτή η δοκτρίνα, σύμφωνα με τον Σακς, αντικατοπτρίζεται στο ιδρυτικό καταστατικό του κόμματος Λικούντ (1977), σύμφωνα με το οποίο «όλη η γη από τον Ιορδάνη μέχρι τη Μεσόγειο θα βρίσκεται υπό ισραηλινή κυριαρχία»

Η αρχή της αδιαίρετης ασφάλειας: Ιράν, Ουκρανία, Ταϊβάν

Ένα κρίσιμο θεωρητικό πλαίσιο που ανέδειξε η συζήτηση ήταν η αρχή της «αδιαίρετης ασφάλειας» — η ιδέα ότι η ασφάλεια ενός κράτους δεν μπορεί να επιτευχθεί εις βάρος της ασφάλειας ενός άλλου. Ο Ντίζεν διατύπωσε δύο μοντέλα: την αδιαίρετη ασφάλεια και την ηγεμονική ειρήνη. Ο Σακς συμφώνησε ότι η τρέχουσα κρίση αντικατοπτρίζει την κατάρρευση του ηγεμονικού μοντέλου.

Ο Σακς εφάρμοσε αυτό το πλαίσιο σε τρία μέτωπα. Στο Ιράν: οι ΗΠΑ και το Ισραήλ αρνούνται να αναγνωρίσουν ότι η ασφάλεια του Ιράν σημαίνει «να μη βομβαρδίζεται επανειλημμένα και να μην απαιτεί ο Νετανιάχου εδώ και 30 χρόνια την ανατροπή της κυβέρνησης». Στην Ουκρανία: ο πόλεμος ξεκίνησε, υποστήριξε, «με την αμερικανική απόπειρα επιβολής ηγεμονίας στην Ουκρανία» — η επέκταση του ΝΑΤΟ μέχρι τα ρωσικά σύνορα χωρίς καμία σεβασμό στα ρωσικά συμφέροντα ασφαλείας. Και στην Ταϊβάν: οι ΗΠΑ στέλνουν όπλα αγνοώντας ότι «η Κίνα θεωρεί αυτό κόκκινη γραμμή»

«Δεν χρειάζεται να ακούσουμε κανέναν. Αυτό λέει η Αμερική. Αλλά αυτό δεν το λέει μόνο ο Τραμπ. Το λέει και η CIA, και οι Επιτροπές Ενόπλων Δυνάμεων του Κογκρέσου, και οι εργολάβοι όπλων, και η Silicon Valley. Όλοι έχουν αυτή την αυταπάτη: ότι δεν χρειάζεται να λάβουμε υπόψη τις ανησυχίες κανενός άλλου. Και αυτό ακριβώς μας οδηγεί στην καταστροφή», δήλωσε ο Σακς.

«Πώς τα έκαναν τόσο λάθος;» — Ο αυτοσχεδιασμός ως πολιτική

Στην ερώτηση πώς υποτιμήθηκε τόσο δραματικά η ικανότητα του Ιράν — από το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ μέχρι τις επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις, τα οπλικά συστήματα και η πεποίθηση ότι η δολοφονία του Χαμενεΐ θα κατέρρεε το καθεστώς — ο Σακς έδωσε μια απάντηση που αφορούσε ολόκληρο το αμερικανικό σύστημα εθνικής ασφάλειας.

Υπενθύμισε το παράδειγμα του Ιράκ, όπου «κάθε πρόβλεψη ήταν λανθασμένη» — ο «περίπατος» που θα εγκαθιστούσε δημοκρατία. Ανέφερε τη φράση αξιωματούχου του Λευκού Οίκου — πιθανώς του Καρλ Ρόουβ, σημείωσε — σε δημοσιογράφο γύρω στο 2004: «Εμείς δημιουργούμε τη δική μας πραγματικότητα»

Για το τρέχον Αφγανιστάν, ο Σακς χρησιμοποίησε μια φράση που έχει κυκλοφορήσει ευρέως: «Χρειάστηκαν 20 χρόνια οι ΗΠΑ για να πάνε από το καθεστώς Ταλιμπάν στο καθεστώς Ταλιμπάν. Στην περίπτωση του Ιράν, χρειάστηκαν εννέα μέρες — αυτή είναι η αμερικανική αποτελεσματικότητα»

Ο Σακς κατέληξε στη διάγνωση ότι «δεν υπάρχει καν ελάχιστη διαδικασία σκέψης» στο σύστημα ασφαλείας των ΗΠΑ αυτή τη στιγμή: «Δεν υπάρχουν αναφορές. Δεν υπάρχουν μελέτες. Δεν υπάρχει προσεκτικός έλεγχος. Δεν υπάρχει αξιολόγηση. Είναι αυτοσχεδιασμός». Χαρακτήρισε τον πρόεδρο «ψυχολογικά ασταθή» και σημείωσε ότι η συνταγματική διαδικασία — κυρίως ο ρόλος του Κογκρέσου — έχει ουσιαστικά καταρρεύσει, καθώς «το Κογκρέσο αρνείται να χρησιμοποιήσει τη συνταγματική του αρμοδιότητα και ευθύνη»

«Ο Τραμπ δεν ήξερε τι θα κάνει μετά την πρώτη ώρα, αλλά είπε “θα κάνουμε να πιάσει”. Είναι πλήρης αυτοσχεδιασμός. Και μετά έρχεται η απόγνωση. “Ω, το ΝΑΤΟ πρέπει να μας βοηθήσει. Ακόμα και η Κίνα πρέπει να μας βοηθήσει. Πού είναι οι φίλοι μας;” λέει ο Ντόναλντ Τραμπ. Θεέ μου, ένα πεντάχρονο θα έδειχνε περισσότερη αυτογνωσία και υπευθυνότητα», δήλωσε ο Σακς.

Επίλογος: Μεταξύ αυτοσχεδιασμού και πυρηνικής σκιάς

Η ανάλυση του Τζέφρι Σακς σκιαγραφεί μια κατάσταση στην οποία τρία στοιχεία συγκλίνουν με επικίνδυνο τρόπο: μια στρατιωτική επιχείρηση χωρίς σαφή στόχο και χωρίς σχέδιο εξόδου, μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση που βαθαίνει καθημερινά, και η αυξανόμενη πιθανότητα κλιμάκωσης σε πυρηνικό επίπεδο. Η πρότασή του — πέντε βήματα που ξεκινούν από τον τερματισμό των εχθροπραξιών και καταλήγουν στη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους — μπορεί να φαίνεται ουτοπική στο τρέχον πολιτικό κλίμα. Ωστόσο, όπως ο ίδιος σημείωσε, η εναλλακτική δεν είναι η συνέχιση του status quo — είναι ένα σπιράλ κλιμάκωσης, η κατάληξη του οποίου «κανείς δεν μπορεί να ελέγξει»

Η ερώτηση που αφήνει η συνέντευξη εκκρεμή είναι η πλέον θεμελιώδης: μπορεί μια υπερδύναμη που δεν αναγνωρίζει τα συμφέροντα ασφαλείας κανενός άλλου, που δεν διαθέτει εσωτερικές διαδικασίες ελέγχου και που αυτοσχεδιάζει στρατηγικά, να αποφύγει την καταστροφή που η ίδια δημιουργεί; Ο Σακς δεν φαίνεται αισιόδοξος. Αλλά η πρότασή του υπάρχει — στο χαρτί, τουλάχιστον.

Άρθρο του The Untold

Μια ισραηλινή εταιρεία κατασκοπευτικού λογισμικού που ανήκει σε απόστρατους του ισραηλινού στρατού, έβαλε βόμβα στην πολιτική ζωή και τις εκλογές της Σλοβενίας. Ποιος το περίμενε;

Με επιστολή του στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ο πρωθυπουργός της Σλοβενίας Ρόμπερτ Γκόλομπ ζητά από την Κομισιόν διερεύνηση σε σχέση με την ανάμιξη της ισραηλινής εταιρείας κατασκοπείας Black Cube στις εκλογές της Σλοβενίας.

Την ώρα που η ΕΕ έχει δείξει μια ιδιαίτερη «ευαισθησία» σε σχέση με την εμπλοκή ξένων χωρών σε ευρωπαϊκές εκλογές, ο πρωθυπουργός της Σλοβενίας Ρόμπερτ Γκόλομπ κάλεσε την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να διατάξει έρευνα για την ανάμιξη της ισραηλινής ιδιωτικής κατασκοπευτικής εταιρείας Black Cube στην προεκλογική εκστρατεία της χώρας του.

Ο πρωθυπουργός καταγγέλλει τέσσερις επισκέψεις της εταιρείας κατασκόπων στην χώρα του, επιβεβαιωμένες από τις μυστικές υπηρεσίες της Λιουμπλιάνα και επιχειρήσεις κατασκοπείας, παγίδευσης με βίντεο, ηχητικά και μοντάζ εναντίον υποψηφίων.

Η επιστολή του πρωθυπουργού της Σλοβενίας με αποδέκτη την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κοινοποιήσιμη και στον Αντόνιο Κόστα.

Υβριδική απειλή – Ποιος προσέλαβε την εταιρεία;

Ο Γκόλομπ προειδοποιεί την Κομισιόν ότι η δράση της Black Cube συνιστά «σαφή υβριδική απειλή κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών-μελών της» και συνιστά επιχείρηση από ξένο – μη κρατικό μέρος (ξένο παράγοντα).

Το σκάνδαλο ξέσπασε μετά τη δημοσιοποίηση παράνομων ηχογραφήσεων και βίντεο που φέρονται να συνδέουν την κυβέρνηση Γκόλομπ με διαφθορά και παράνομο λόμπινγκ. Μοναδικός κερδισμένος ο πρώην πρωθυπουργός (ακρο)δεξιός λαϊκιστής και υποστηρικτής του Τραμπ Γιάνεζ Γιάνσα.

Ο τελευταίος παραδέχθηκε πως συναντήθηκε με τους ισραηλινούς κατασκόπους. Συγκεκριμένα με τον Γκιόρα Εϊλάντ, υποστηρικτή της γενοκτονίας, κύριο συγγραφέα του Σχεδίου του Στρατηγού (όποιος δεν αποχωρεί από περιοχές συγκρούσεων θεωρείται «τρομοκράτης», ηλικιωμένοι, άντρες, γυναίκες, παιδιά) και υπέρμαχο της χρήσης των επιδημιών στη Γάζα ως μοχλό πίεσης.

Οι σλοβενικές αρχές ανακοίνωσαν ότι τέσσερις εργαζόμενοι της Black Cube συμμετείχαν σε «παράνομη παρακολούθηση» και «υποκλοπές». Η Black Cube κατηγορείται για αντίστοιχες επιχειρήσεις σε Ρουμανία και Ουγγαρία, ενώ συμμετείχε σε «εκστρατεία λάσπης» εναντίον θυμάτων του καταδικασμένου βιαστή Χάρβεϊ Γουάινσταϊν το 2023.

Επίσης στην Ρουμανία, το 2022, εργαζόμενοι της Black Cube καταδικάστηκαν ερήμην για κατασκοπεία εναντίον της Λάουρα Κοβέσι, της επικεφαλής της υπηρεσίας καταπολέμησης της διαφθοράς.

Υπάρχει «Ευρωπαϊκή Ασπίδα για την Δημοκρατία»

Τον Φεβρουάριο ξεκίνησε την λειτουργία της η «Ευρωπαϊκή Ασπίδα για τη Δημοκρατία» και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Δημοκρατικής Ανθεκτικότητας.

Ο Σλοβένος πρωθυπουργός ζητά στην συνοδευτική του επιστολή από την Κομισιόν να παραπέμψει την υπόθεση στο Κέντρο, για «αξιολόγηση απειλής» και την εξέταση από πλευράς ΕΕ αν είναι σε θέσει να θωρακίσει τα κράτη-μέλη από ξένη ανάμιξη σε εκλογές, παραπληροφόρηση και παράνομες και μυστικές επιχειρήσεις επιρροής.

Απείλησαν με SLAPP και μετά παραδέχθηκαν την εμπλοκή τους

Ο Γιάνεζ Γιάνσα και το SDS αρχικά απέρριψαν το ρεπορτάζ του περιοδικού Mladina που αποκάλυψε το σκάνδαλο και ανακοίνωσαν ότι θα προσφύγουν στη δικαιοσύνη.

Όμως η υπηρεσία πληροφοριών της Σλοβενίας επιβεβαίωσε ότι εκπρόσωποι της Black Cube είχαν φτάσει τον Δεκέμβριο, με τον Γιάνσα να δηλώνει στο Planet TV ότι ο Εϊλάντ είχε πράγματι «έρθει στα γραφεία μας, δεν ξέρω ακριβώς πότε· συναντηθήκαμε και σε άλλες περιπτώσεις, απλά ψάξτε στο Google και θα βρείτε τις φωτογραφίες».

Εκπρόσωποι του κόμματος άφησαν να εννοηθεί πως «δεν ξέρουμε ποιος έδωσε την εντολή των ηχογραφήσεων», με υπόνοιες πως μπορεί να ήταν εσωκομματικό μαχαίρωμα για να εκτοπίσουν τον Γιάνσα από το κόμμα.

Εκβιαστές και εκβιαζόμενοι

Οι επιχειρήσεις κατασκοπείας και υποκλοπών, δεν δημιουργούν μόνο εκβιαζόμενους από την μεριά αυτών που υφίστανται τις παρακολουθήσεις, αλλά δυνητικά αποτελούν «χαρτί εκβιασμού» με αποδείξεις εναντίον αυτών που προσλαμβάνουν τους κατασκόπους.

Κάτι που πρέπει να απασχολεί την Ελλάδα και για την περίπτωση του Predator, αν δηλαδή ο ίδιος ο πρωθυπουργός ή μέλη του στενού του κύκλου μπορούν να εκβιαστούν από εταιρείες ή ξένες δυνάμεις. Κάτι που όχι μόνο δηλητηριάζει την πολιτική ζωή αλλά και την εμπιστοσύνη στους θεσμούς.

Ποιος βάζει το χέρι του στην φωτιά πως οι παρακολουθούμενοι πολιτικοί που δεν κατέφυγαν σε μηνύσεις, δεν είναι εκβιαζόμενοι ή δυνητικά εκβιαζόμενοι, λειτουργώντας υπέρ της εταιρείας;

Ειδικά όταν οι ίδιοι οι «κατάσκοποι» υποστηρίζουν πως έχουν αντίγραφα και στοιχεία των παρακολουθήσεων στην χώρα τους.