Άμα γεννιέται ένα παιδί,

όλη η φαμίλια του εύχεται έξυπνο να γίνει.

Εγώ που, με την εξυπνάδα μου,

ρήμαξα τη ζωή μου,

ελπίζω ο γιος μου

αγράμματος να μείνει και φτωχός στο πνεύμα.

Έτσι, θα ζήσει γαλήνια κι ωραία

σαν υπουργός της κυβερνήσεως.

Μπέρτολτ Μπρεχτ - 1938

Στη φωτογραφία του Άγγελου Μπαράι από την Καθημερινή, βλέπουμε ένα από τα παιδιά που χτυπήθηκαν από το περιπολικό του Λιμενικού Σώματος.  Έναν “εισβολέα” κατά τη Μαρία Καρυστιανού, έναν “λαθρομετανάστη” κατά τον Άδωνι Γεωργιάδη, έναν από αυτούς που πρέπει να τους “μπουμπουνάμε” όταν δεν ανταποκρίνονται στο “Αλτ, τις ει;” σύμφωνα με τον Κυριάκο Βελόπουλο, έναν από αυτούς που πρέπει να πεθάνουν ή να τους κάνουμε τη ζωή κόλαση για να μην ξανάρθουν άλλοι σύμφωνα με το Θάνο Πλεύρη

Αυτό το παιδί, ίσως ψάχνει τους γονείς του, ίσως ψάχνει τα αδέρφια του και ίσως τελικά δεν βρει κανέναν από αυτούς. 

Το παρακάτω ποίημα γράφτηκε από τον Sergio Guttilla, δημοσιεύτηκε το 2018 σε ιταλικό διαδικτυακό περιοδικό και είναι αφιερωμένο σε 100 μετανάστες, οι οποίο πνίγηκαν λίγο έξω από την Ιταλία, περιμένοντας κάποιο πλοίο να τους σώσει. Η μετάφραση είναι του Andonis Theocharis Kioukas (Πηγή: ο κλόουν)

Αν ήταν ο γιος σου

θα γέμιζες την θάλασσα

με όλα τα πλοία του κόσμου.

Θα ήθελες όλοι μαζί, μυριάδες,

να γινόμασταν μια γέφυρα

να περπατήσει πάνω μας

και να περάσει απέναντι.

Αν ήταν ο γιος σου

δεν θα τον άφηνες μόνο του ποτέ.

Θα σκίαζες προσεκτικά το πρόσωπό του

να μην το κάψει ο ήλιος.

Θα τον τύλιγες στην αγκαλιά σου

να μη μουσκέψει από την αλμύρα της θάλασσας.

Αν ήταν ο γιος σου,

θα βούταγες στα κύματα,

θα τα βαζες με τον ψαρά που δεν σας

ανεβάζει στη βάρκα του.

Θα φώναζες για βοήθεια,

θα χτυπούσες τις πόρτες της εξουσίας

για να αξιώσεις τη ζωή του.

Αν ήταν ο γιος σου,

σήμερα θα ήσουν βυθισμένος στο πένθος,

θα 'φτανες να μισήσεις τον κόσμο,

για τα δεμένα πλοία στα λιμάνια,

για αυτούς που σας κρατούν μακριά,

και για κείνους που σε λίγο,

θα καλύψουν τα ουρλιαχτά με θαλασσινό νερό.

Αν ήταν ο γιος σου,

θα τους έλεγες απάνθρωπους, δειλούς,

θα τους έφτυνες.

Θα έπρεπε τότε να βρουν τρόπο να σε σταματήσουν, να σε κρατήσουν, να σε αποκλείσουν

γιατί η ανεξέλεγκτη οργή σου θα σε έκανε

να τους πάρεις μαζί σου στο βυθό της ίδιας θάλασσας.

Αλλά μείνε ήσυχος, στο ζεστό σου σπιτάκι

δεν είναι ο γιος σου… δεν είναι ο γιος σου…

Μπορείς να κοιμηθείς ήσυχα

και πάνω από όλα ασφαλής.

Δεν είναι ο γιος σου.

Είναι απλώς ένα παιδί της χαμένης ανθρωπιάς,

ένα παιδί της βρόμικης ανθρωπότητας, που δεν κάνει θόρυβο.

Δεν είναι ο γιος σου… Δεν είναι ο γιος σου…

Κοιμήσου ήσυχος, φυσικά

δεν είναι ο δικός σου.

Όχι ακόμα…

του Κώστα Καναβούρη

Κοίτα να δεις που ο άβακας τελειώνει

στην άκρη του γκρεμού

και πέφτουν οι αριθμοί στην άβυσσο.

Είναι μια πτώση η αρίθμηση

μια μοναξιά που τρώει τον εαυτό της 

κι από το βάθος του σπιτιού

ακούγονται οι φωνές

εκείνων που ξεχάσαμε

μέσα στον εαυτό μας.

Σφαγή κανονική

Στεκόμουν πάνω σ’ ένα λόφο κι είδα το Παλιό να πλησιάζει, μα ερχόταν σα Νέο.

Σέρνονταν πάνω σε καινούργια δεκανίκια που κανένας δεν είχε ξαναδεί

Βρομούσε νέες μυρουδιές σαπίλας που κανείς δεν είχε ξαναμυρίσει.

Η πέτρα που πέρασε κατρακυλώντας ήταν η νεότερη εφεύρεση

Και τα ουρλιαχτά από τους γορίλες που βαράγανε τα στήθια τους

Συνθέτανε την πιο μοντέρνα μουσική.

Παντού μπορούσες να δεις τάφους ανοιχτούς που χάσκανε άδειοι καθώς

το Νέο πλησίαζε την πρωτεύουσα.

Ολόγυρα στέκανε όσοι εμπνέονταν από τον τρόμο, κραυγάζοντας:

Φτάνει Το Νέο, το Ολοκαίνουργιο, χαιρετήστε το Νέο, γίνεται και εσείς νέοι σαν και εμάς!

Κι αυτοί που ακούγανε, τίποτα άλλο δεν ακούγανε από τις κραυγές τους,

Μα αυτοί που βλέπανε, βλέπανε αυτά που δεν φωνάζονταν.

Έτσι το Παλιό έκανε την εμφάνισή του σε Νέο μασκαρεμένο,

Και έφερε αλυσοδεμένο μαζί του το Νέο να το παρουσιάσει σαν Παλιό.

Το νέο βάδιζε αλυσοδεμένο και ντυμένο με κουρέλια.

Αποκαλύπτονταν τα θεσπέσια μέλη του.

Κι η πομπή συνέχιζε να προχωράει μες τη νύχτα,

μα αυτό που πήρανε για χάραμα ήταν το φως απ’ τις φωτιές στον ουρανό.

Και η κραυγή: Φτάνει Το Νέο, το Ολοκαίνουργιο, χαιρετήστε το Νέο,

γίνεται και εσείς νέοι σαν και εμάς!

Πιο εύκολα θα ακουγότανε, αν όλα δεν είχανε πνιγεί μες τις ομοβροντίες των όπλων

Μπέρτολτ Μπρεχτ, Η παρέλαση του παλιού καινούργιου (1938)

ποίημα του Τάκη Σινόπουλου, από την ποιητική συλλογή Μεταίχμιο Β΄ (1957)

Κοιτάχτε μπήκε στη φωτιά! είπε ένας από το πλήθος.

Γυρίσαμε τα μάτια γρήγορα.

Ήταν στ’ αλήθεια αυτός που απόστρεψε το πρόσωπο, όταν του μιλήσαμε.

Και τώρα καίγεται.

Μα δε φωνάζει βοήθεια.

Διστάζω. Λέω να πάω εκεί. Να τον αγγίξω με το χέρι μου.

Είμαι από τη φύση μου φτιαγμένος να παραξενεύομαι.

Ποιος είναι τούτος που αναλίσκεται περήφανος;

Το σώμα του το ανθρώπινο δεν τον πονά;

Η χώρα εδώ είναι σκοτεινή. Και δύσκολη. Φοβάμαι.

Ξένη φωτιά μην την ανακατεύεις, μου είπαν.

Όμως εκείνος καίγονταν μονάχος. Καταμόναχος.

Κι όσο αφανίζονταν τόσο άστραφτε το πρόσωπο.

Γινόταν ήλιος.

Στην εποχή μας όπως και σε περασμένες εποχές

άλλοι είναι μέσα στη φωτιά κι άλλοι χειροκροτούνε.

Ο ποιητής μοιράζεται στα δυο.