της Μαρίας Νάτση

Πώς οι πολιτικές επιβολής στο εξωτερικό συνδέονται με το δημοκρατικό έλλειμμα στο εσωτερικό των δυτικών κοινωνιών.

«Έχουμε περίπου το 50% του παγκόσμιου πλούτου, αλλά μόνο το 6,3% του παγκόσμιου πληθυσμού. Το αληθινό μας καθήκον στο εγγύς μέλλον θα είναι να επινοήσουμε ένα μοντέλο σχέσεων το οποίο θα μας επιτρέπει να διατηρήσουμε αυτή την πλεονεκτική θέση χωρίς να πληγεί η εθνική μας ασφάλεια. Για να επιτευχθεί αυτό, θα πρέπει να απαλλαγούμε από κάθε συναισθηματισμό και ονειροπόληση. Δεν πρέπει να αυταπατώμεθα ότι μπορούμε να διαθέτουμε την πολυτέλεια του αλτρουισμού και της ευεργεσίας προς τον κόσμο. Πρέπει να πάψουμε να μιλάμε για αφηρημένους και εξωπραγματικούς στόχους όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα, η άνοδος του βιοτικού επιπέδου και ο εκδημοκρατισμός. Δεν είναι μακριά η μέρα που θα ενεργούμε βάσει καθαρών όρων εξουσίας. Όσο λιγότερο μας εμποδίζουν τα ιδεαλιστικά συνθήματα, τόσο καλύτερα» — Τζωρτζ Κέναν, Σχεδιασμός Πολιτικής, Στέιτ Ντιπάρτμεντ ΗΠΑ, 1948

Δεν προκαλεί έκπληξη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούν εξαναγκασμό και βία για να διασφαλίσουν την πρόσβασή τους σε πρώτες ύλες.

Ούτε ότι οι αυτόχθονες πληθυσμοί στερούνται το δικαίωμα να αξιοποιήσουν αυτούς τους πόρους προς όφελος της δικής τους κοινωνικής ευημερίας. Όταν μάλιστα επιχειρούν να το κάνουν —ιδίως όταν το εγχείρημα αποδεικνύεται επιτυχές— το τίμημα είναι βαρύ: το «κακό παράδειγμα» πρέπει να διορθωθεί.

Όσο μικρότερη η χώρα, τόσο πιο επικίνδυνο το παράδειγμα που δίνει στις μεγαλύτερες και τόσο πιο βίαιες οι παρεμβάσεις που κρίνονται αναγκαίες.

Πώς αλλιώς να εξηγηθεί η εισβολή στο μικρό νησιωτικό κράτος της Γρενάδας με μόλις 100.000 κατοίκους ή οι μαζικοί βομβαρδισμοί των απομονωμένων χωριών του Λάος, που δέχθηκαν πάνω από δύο εκατομμύρια τόνους βομβών;

Και φυσικά, η λίστα των παρεμβάσεων σε «νεοαποικίες» που τόλμησαν να σηκώσουν κεφάλι είναι μακρά: Παναμάς, Χιλή, Νικαράγουα και πολλές ακόμη.

Αυτές οι πρακτικές δεν είναι τυχαίες ούτε αποσπασματικές. Πρόκειται για πολιτικές δοκιμασμένες επί δεκαετίες και σχεδόν τελειοποιημένες.

Το πρώτο στάδιο είναι συνήθως το εμπάργκο: ένας οικονομικός πόλεμος που στοχεύει στην εσωτερική αποδυνάμωση, στην κοινωνική αναταραχή και στην πολιτική αποσταθεροποίηση. Συχνά, το αποτέλεσμα είναι η αναζήτηση - από πλευράς της χώρας που δέχεται τον οικονομικό πόλεμο -  εναλλακτικών συμμαχιών (Ρωσία, Κίνα ή άλλες δυνάμεις)— γεγονός που λειτουργεί ως πρόσχημα από πλευράς ΗΠΑ για περαιτέρω κλιμάκωση  

Εναλλακτικά, ενεργοποιούνται εσωτερικοί μηχανισμοί αποσταθεροποίησης. Αδιάφορο αν πρόκειται για εγκληματικές οργανώσεις, εξτρεμιστικά δίκτυα ή ένοπλες ομάδες: ο στόχος παραμένει ο ίδιος — ο έλεγχος, η ανατροπή ή ακόμη και η φυσική εξόντωση της ανυπάκουης, άρα και ανεπιθύμητης κυβέρνησης.

Όταν ούτε αυτό αποδίδει, η άμεση στρατιωτική επέμβαση παραμένει η τελική λύση, πάντοτε συνοδευόμενη από ένα προσεκτικά κατασκευασμένο αφήγημα «εχθρού».

Για να λειτουργήσει αποτελεσματικά αυτό το μοντέλο, απαιτείται η πειθάρχηση των κοινωνιών που επιτυγχάνεται μέσω της "κατήχησης" από τα μέσα ενημέρωσης αλλά και του ελέγχου του δημόσιου λόγου.

Αν θεωρούμε ότι αυτές οι πρακτικές περιορίζονται αποκλειστικά στις μεγάλες υπερδυνάμεις, αρκεί να αλλάξουμε την κλίμακα του χάρτη. Το ίδιο μοτίβο εμφανίζεται αναλλοίωτο κοντά μας, δίπλα μας, μέσα στις ίδιες μας τις κοινωνίες.

Γιατί να μας απασχολεί, λοιπόν, η Βενεζουέλα; Όχι επειδή αποτελεί εξαίρεση, αλλά επειδή τείνει να καθιερωθεί ως κανόνας. Πρόκειται για ένα ακόμη βήμα μακριά από την ειρήνη, τη διεθνή νομιμότητα και την αυτοδιάθεση των λαών. Ένα βήμα προς έναν κόσμο όπου η ισχύς δεν χρειάζεται πλέον προσχήματα και οι «όροι εξουσίας» διατυπώνονται ανοιχτά.

Η ουσιαστική απειλή για αυτό το μοντέλο διακυβέρνησης δεν προέρχεται από κάποια εξωτερική δύναμη, αλλά από την πολιτική αφύπνιση και την ενεργό συμμετοχή των πολιτών στη διαμόρφωση της δημόσιας πολιτικής.

Αν θέλουμε να κατανοήσουμε γιατί οι ισχυροί μπορούν να δρουν χωρίς ουσιαστικούς περιορισμούς, οφείλουμε να αναρωτηθούμε πόσο δημοκρατικές είναι στην πράξη οι ίδιες οι δημοκρατίες μας. Με υψηλά ποσοστά αποχής, αντιπολιτεύσεις ανίκανες να ανατρέψουν κρίσιμες κυβερνητικές επιλογές, τοπικές κοινωνίες αποκομμένες από τα κέντρα λήψης αποφάσεων, και κυβερνήσεις που συγκεντρώνουν στα χέρια τους νομοθετική και εκτελεστική ισχύ, μηχανισμούς ασφαλείας, μέσα ενημέρωσης και συχνά τη δικαστική εξουσία, η δημοκρατική συμμετοχή καταντά τυπική διαδικασία και όχι ουσιαστικό δικαίωμα.

Σε τέτοιες συνθήκες, τα οικονομικά συμφέροντα δεν χρειάζεται να επιβάλουν την ισχύ τους με πραξικοπήματα· αρκεί να λειτουργούν μέσα σε ένα σύστημα ήδη απονευρωμένο πολιτικά. Έτσι, η νεοαποικιοκρατία δεν ασκείται μόνο προς τα έξω, αλλά αναπαράγεται και στο εσωτερικό των ίδιων των δυτικών κοινωνιών.

Μήπως, λοιπόν, έχει έρθει η ώρα να μιλήσουμε σοβαρά για τον εκδημοκρατισμό των ίδιων των δημοκρατιών μας; Όχι ως αφηρημένο ιδανικό, αλλά ως πρακτική ανάγκη: με ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών, πραγματική αποκέντρωση της εξουσίας και θεσμούς που να μπορούν να ανατρέπουν αποφάσεις όταν η κοινωνική πλειοψηφία το απαιτεί.

Γιατί χωρίς ενεργούς πολίτες, χωρίς τοπική ισχύ και μηχανισμούς λαϊκής παρέμβασης, η "δημοκρατία" δεν αποτελεί ανάχωμα στην αυθαιρεσία· αποτελεί απλώς το πιο αποτελεσματικό της άλλοθι

Σχόλιο για την αισχρή απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο από τις ΗΠΑ.

Σχολιάζει ο Ν.Σ. -Μαθηματικός - 3/1/2026

Η απόφαση του προέδρου των Η.Π.Α να διατάξει και την απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας και της συζύγου του μέσα από την προεδρική κατοικία στο Καράκας, όπου εισέβαλαν Αμερικάνοι κομάντος, είναι μία πράξη εξοργιστική που μας υπενθυμίζει ότι τα πολιτικά ήθη στον δυτικό κόσμο, τον κόσμο της "δημοκρατίας", της "ελευθερίας" και της "διεθνούς νομιμότητας" όπως θέλει να αυτοπαρουσιάζεται, μπορούν κάλλιστα, από την μία στιγμή στην άλλη, να δώσουν την θέση τους σε εκείνα που έχουμε ταυτίσει με τις εποχές της πιο σκληρής και εγκληματικής αποικιοκρατίας ! Η ενέργεια αυτή των Η.Π.Α, δείχνει περίτρανα το γεγονός ότι το "αστικό δημοκρατικό κράτος" ενώπιον των διεθνών ανταγωνισμών του δεν θα διστάσει ούτε στιγμή να παραβιάσει ολόκληρο τον αξιακό κώδικα που επικαλείται ώστε να τεκμηριώσει την "ηθική του υπεροχή" ως μορφή εξουσίας. Είναι σίγουρα ότι το ίδιο είναι διατεθειμένο να κάνει και σε κάθε εκδήλωση απειλητικού κοινωνικού ανταγωνισμού εντός των συνόρων του.

Ασφαλώς δεν είναι η πρώτη φορά που διαπιστώνουμε κάτι τέτοιο. Οι Η.Π.Α στην πρόσφατη ιστορία τους, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, πολλές φορές έχουν δώσει ανάλογα δείγματα γραφής. Στον βαθμό που το απαιτούν τα συμφέροντα των αστικών τάξεων τους και που μπορούν, ακολουθούν και οι λοιπές μεγάλες "δυτικές αστικές δημοκρατίες". Εντούτοις μία τέτοια διαπίστωση δεν θα πρέπει να συνεπάγεται ότι θα πρέπει να στοιχίζεται κάποιος πίσω από εκείνες τις "μη δυτικές δυνάμεις" οι οποίες καταγγέλλουν τα "εγκλήματα και τον κυνισμό του δυτικού ιμπεριαλισμού", απλά για να προωθήσουν την δική τους ανάλογη ατζέντα στον διεθνή ανταγωνισμό τους με αυτόν. Έτσι, για παράδειγμα, η καταγγελία εκ μέρους της Ρωσίας αυτής της ενέργειας των Η.Π.Α ως παραβίασης της "εθνικής κυριαρχίας" της Βενεζουέλας μόνο μειδίαμα μπορεί να προκαλέσει.

Η τελευταία αυτή αισχρή ενέργεια των Η.Π.Α έχει προκαλέσει οργή στον κόσμο της αριστεράς στην Ελλάδα και διεθνώς. Πολιτικά, Υγειές! Όμως, θα ήθελα να επισημάνω ότι έχει μεγάλη σημασία να παρατηρήσουμε τι πρόκειται να ακολουθήσει από δω και εμπρός. Ήδη από το 1991 με την κατάρρευση της Ε.Σ.Σ.Δ και του ανατολικού μπλοκ παρατηρήθηκε το φαινόμενο η όποια παρέμβαση των Η.Π.Α και λοιπών δυτικών δυνάμεων στην περιοχή υπέρ της προώθησης των συμφερόντων τους να γίνεται προσεκτικά και, όπως φαίνεται, σε συνεργασία με σημαντικά τμήματα της προηγούμενης πολιτκής ελίτ και τοπικών ισχυρών οικονομικών συμφερόντων, τα οποία εν μία νυκτί άλλαζαν ιδεολογική λεοντή και αναλάμβαναν νέους ρόλους.... Αυτό έγινε παντού, ακόμη και εκεί που εισέβαλαν και ακολούθησε η κατάρευση του κράτους. Αυτός είναι και ο λόγος που πουθενά οι δυνάμεις του καθεστώτος που έπεσε δεν ανέλαβαν την αντίσταση οι ίδιες. Ακόμη και εκεί όπου αξιωματούχοι του αντιστάθηκαν στην κατοχή, αυτό έγινε κάτω από άλλες σημαίες (π.χ στο Ιράκ, πλήθος αξιωματικών του Σαντάμ πολέμησαν τους Αμερικάνους εντασσόμενοι στο Ισλαμικό Κράτος ενώ το Μπααθ εκμηδενίστηκε.)

Στην περίπτωση της Βενεζουέλας, έχει αποδειχθεί ότι η φιλοαμερικανική αστική αντιπολίτευση δεν έχει από μόνη της την δύναμη να κυβερνήσει την χώρα. Συνεπώς το τι έχει υπόψη της η κυβέρνηση Τραμπ για την επόμενη ημέρα μετά την απαγωγή του Μαδούρο, για την χώρα, μένει να φανεί! Ομοίως μένει να φανεί αν οι διάδοχοι του Μαδούρο όντως θα αντιπαρατεθούν σοβαρά ή θα αρκεστούν σε συμβολικές κινήσεις με στόχο είτε την παράδοση εξουσίας είτε τον συμβιβασμό. Όπως και να έχει, ότι εξελίξεις και αν ακολουθήσουν, οφείλουμε να τις παρακολουθούμε στενά, να τις μελετήσουμε και να βγάλουμε τα κατάλληλα συμπεράσματα. Την εποχή όπου τα συνθήματα του συχωρεμένου του Τσάβες περί "Σοσιαλισμού του 21ου αιώνα" μεγάλο μέρος της δυτικοευρωπαΪκής και ελληνικής αριστεράς τα υιοθετούσε αμάσητα, οφείλουμε να την αφήσουμε πίσω.

 «Ο Μαδούρο της Ελλάδας αγωνιά για τη Βενεζουέλα. Ο κ. Τσίπρας είναι ο μοναδικός ηγέτης της Ευρώπης που εξακολουθεί να στηρίζει το καθεστώς Μαδούρο.»

Βασίλης Κικίλιας, πρώην μπασκετμπολίστας, νυν τομεάρχης Άμυνας της Νέας Δημοκρατίας και μέλλων σύζυγος της Τζένης Μπαλατσινού

Η ιστορία με τη Βενεζουέλα δεν μπορεί να μην προξενεί οργή και πίκρα σε όσους ακόμη πιστεύουν πως κάποια χώρα μπορεί να λειτουργεί χωρίς να είναι δουλικός υπάλληλος των ΗΠΑ και των διεθνών οικονομικών κολοσσών.

Τα Μέσα Μαζικής Εξημέρωσης στη χώρα μας και στις λεγόμενες δυτικές δημοκρατίες έχουν βαλθεί να μας πείσουν πως ο Νικολάς Μαδούρο είναι δικτάτορας. Δηλαδή είναι πιο δημοκράτης ο Ντόναλντ Τραμπ που έχει εκλεγεί με τρία εκατομμύρια ψήφους λιγότερους από την αντίπαλό του Χίλαρυ Κλίντον στις τελευταίες εκλογές; (Μπορεί κάποιοι να αναρωτηθείτε πώς έγινε αυτό. Στις «δημοκρατίες» αυτές όλα γίνονται. «Νόμιμα», άρα και ηθικά). Είναι πιο δημοκρατικό το Ισραήλ, που έχει κάτω από την μπότα της φτώχειας και της τρομοκρατίας μερικά εκατομμύρια Παλαιστινίων; Είναι πιο δημοκράτης ο Μακρόν της Γαλλίας που κάθε Σάββατο δέρνει τα διαμαρτυρόμενα Κίτρινα Γιλέκα; Είναι πιο δημοκράτης ο Τσίπρας που πήρε ένα ΟΧΙ του 65% και το έκανε ΝΑΙ, έτσι απλά, σα να μην έγινε ποτέ το δημοψήφισμα;