της Ελένης Πρωτονοτάριου

Με τον θάνατο της Μυρτώς και το ξεκατίνιασμα της ελληνικής κοινωνίας,  που λίγο πολύ μετέτρεψε όπως το συνηθίζει όταν πρόκειται για γυναίκα, το θύμα σε θύτη, μου ξαναήρθε στο μυαλό η ταινία της Τώνιας Μαρκετάκη "Ιωάννης ο Βίαιος". Στηρίζεται σε αληθινό περιστατικό.

Η Μαρκετάκη εμπνεύστηκε την ιστορία από την αληθινή περίπτωση της δολοφονίας της Μαρίας Μπαβέα από το Δημήτρη Ζάγκα το 1963 και πέρα από το έγκλημα, καταδεικνύει το ήθος, την υποκρισία και τον μισογυνισμό της κοινωνίας και κατ' επέκταση της δικαστικής εξουσίας.

Σε έναν απόμερο δρόμο της Μεταμόρφωσης, τα μεσάνυχτα, δολοφονείται η νεαρή Ελένη Χαλικιά (Μίκα Φλωρά) από έναν άγνωστο άνδρα, ο οποίος τρέπεται σε φυγή αμέσως μετά το έγκλημα.Περαστικοί σπεύδουν στο σημείο, αλλά είναι ήδη αργά.

Το περιστατικό μονοπωλεί το ενδιαφέρον των εφημερίδων και της κοινής γνώμης, ενώ οι αστυνομικές αρχές έχουν εντοπίσει κιόλας τον πρώτο ύποπτο. Πρόκειται για τον αρραβωνιαστικό του θύματος (Νίκος Γκλαβάς), για τον οποίο όμως σύντομα αίρονται οι υποψίες, παρά το γεγονός πως υπήρξε καταπιεστικός και βίαιος απέναντι στην Ελένη.

Λίγο αργότερα ένας άσχετος με το στενό κύκλο της γυναίκας άντρας, ο 20άρης Ιωάννης Ζάχος (Μανώλης Λογιάδης) ομολογεί πως εκείνος τη σκότωσε, ως αποτέλεσμα των βαριών ψυχολογικών προβλημάτων του.

Η Χαλικιά στιγματίζεται ως "πουτάνα" από τον αρραβωνιαστικό της όταν μαθαίνει πως είχε προηγούμενες σεξουαλικές σχέσεις, ως αγαθή και εργατική κοπέλα από την παραλίγο πεθερά της επειδή έκανε το νοικοκυριό, ως "προοδευτική" από τη συνάδελφό της γιατί δε βιαζόταν να παντρευτεί.

Από κοντά αναγνώστες και εφημερίδες, οι οποίοι μαζί αρχίζουν να αμφισβητούν την ηθική της παραβιάζοντας την ιδιωτικότητα της γυναίκας. Οι "ύποπτες" συναναστροφές της είναι αρκετές για να θεωρηθεί άτιμη, υποτιμώντας την αξιοπρέπεια ενός νεκρού - άρα ανυπεράσπιστου - ανθρώπου. Σα να φταίει σχεδόν…

Ο πικρότατος επίλογος, λοιπόν, αποτελεί πια και τον ειρωνικό θρίαμβο του "Ιωάννη του Βίαιου". Η Χαλικιά έχει ξεγραφεί πλήρως, ο Ζάχος έχει με το μέρος του κοινή γνώμη, άντρες δικαστές και άντρες δημοσιογράφους, οι οποίοι μάλιστα κάνουν χαβαλέ μαζί του την ώρα της δίκης.

Το τελευταίο πλάνο σφίγγει το στομάχι, απηχώντας μια εποχή που ήταν αυτονόητο πως φταίει το θύμα και όχι ο θύτης. Πώς αλλιώς, αφού ήταν απλώς ένας ταλαιπωρημένος νεαρός της διπλανής πόρτας ? Η κακιά η ώρα βλέπετε...

Τίποτα δεν έχει αλλάξει...