του Κώστα Καναβούρη 

Πρωτομαγιά σήμερα. Των 200 της Καισαριανής, των θυσιών και των αγώνων της εργατικής τάξης παγκοσμίως, των γενεθλίων του μέγιστου Γιάννη Ρίτσου. Πρωτομαγιά που η Ελληνική της κατάντια στην Ιστορία, στο νόημα, στο περιεχόμενο και στην προοπτική της  έγιναν μπαίγνιο στο στόμα του Κυριάκου Μητσοτάκη μέσα σε μία μόνο φράση από το τηλεοπτικό του μήνυμα: «Πριν δούμε αν θα μας το φέρει ο Akylas, ας δούμε τα μέτρα που έχουμε φέρει στους εργαζόμενους».

Δεν είναι «τα άγια τοις κυσί». Είναι η εκφασισμένη αισθητική ισοπέδωση και των κινημάτων και της παραγωγής πολιτικής σε όλο το φάσμα των ταξικών μεροληψιών που ανακυκλώνεται σχεδόν ακαριαία και εμφανίζεται ως διαφημιστικός λόγος και τεχνική επικοινωνίας. Μια τεχνική οραματικής απομάγευσης και ομογενοποίησης όπου, κάτω από την ομπρέλα της, κάλλιστα συνυπάρχουν: η πολιτική άνοια του Μητσοτάκη, η ξεπουλημένη ΓΣΕΕ του Παναγόπουλου, ο παρωπιδικός ηρωισμός της κομμουνιστικής Αριστεράς που μπορεί «να παρέχει ασφαλή προορισμό» λόγω των παρωπίδων, σύμφωνα με τον Παναγιώτη Κονδύλη, αλλά από την «άρνησή» του λείπει το απαραίτητο συμπλήρωμα: «της άρνησης», για να πραγματωθεί ο δεύτερος νόμος της Διαλεκτικής. Κάτω από την ίδια ομπρέλα, χωράει φυσικά και η χάβρα της υπόλοιπης Αριστεράς και της λεγόμενης Κεντροαριστεράς, αλλά και οι διάφορες εκφωνήσεις που μετατρέπουν την πολιτική  σε επικοινωνιακό τρικ (μαζί με τους συμβολισμούς της, βαραθρώνοντας ακόμα και την ιερότητα των κορυφαίων στιγμών), που μεταλλάσσουν την προγραμματική εναγώνια διεργασία σε διαφημιστική υπόσχεση στην οποία υπακούει κάθε καμπάνια νέου προϊόντος που σέβεται τον εαυτό της. Γιατί βέβαια, μια υπόσχεση είναι πάντοτε προτιμότερη από την αλήθεια.

Πρωτομαγιά σήμερα: «Οι γάμοι του Ουρανού και τις Κόλασης έχουν αρχίσει και είσαι καλεσμένος», λέει ο Ουίλιαμ Μπλέικ (1757 - 1827). Και φυσικά τέτοιου είδους «γάμοι» μόνο αναίμακτοι δεν είναι.

Πρωτομαγιά σήμερα και μαυρίζει η ψυχή σου διαβάζοντας τα στοιχεία από το χτεσινό αφιέρωμα της Εφ.Συν, με αριθμούς φρίκης από την ΕΛΣΤΑΤ. Εκατοντάδες είναι τα παιδιά της εργατικής τάξης που δεν γυρίζουν στο σπίτι ύστερα από το μεροκάματο. Στην Ελλάδα του 13ωρου, της απλήρωτης υπερωρίας, της επισφαλούς εργασίας, της έλλειψης συλλογικής σύμβασης εργασίας, της εργοδοτικής ασυδοσίας, της αναιτιολόγητης απόλυσης, μόνο το διάστημα 2022 - 2025 είχαμε 633 θανάτους από εργατικά ατυχήματα και 991 τραυματισμούς, πολλοί από τους οποίους με ανήκεστες βλάβες και στο πρώτο τρίμηνο του 2026 άλλους 37 νεκρούς. Αυτά έχει φέρει το Επιτελικό κράτος του Μητσοτάκη.

Και στην φρίκη αυτή δεν προσμετρώνται οι εργαζόμενοι με δελτίο παροχής υπηρεσιών και οι εργαζόμενοι σε: αγροτικές εργασίες, λατομεία, ναυτιλία, Ένοπλες Δυνάμεις και Σώματα Ασφαλείας. Επίσης, τα στοιχεία είναι ελλιπή, επειδή από την πολιτική επιλογή αποψίλωσης προσωπικού των Επιθεωρήσεων Εργασίας είναι αδύνατο να ελεγχθούν τα καταγγελλόμενα περιστατικά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα: το 2024, από τα 17000 εργατικά ατυχήματα ελέγχθηκαν μόλις τα 6000.

Πρωτομαγιά σήμερα. Ας μου επιτραπεί η ειλικρινής ανάγκη να κλείσω αυτό το κείμενο με ένα παλιό ποίημα από τη συλλογή «Νυχτολόγιο χειρός», εκδ. Καστανιώτης 1995. Κι ας είναι αφιερωμένη αυτή η ανάρτηση στις πέντε νεκρές εργάτριες της «Βιολάντα»: Ελένη Κατσαρού, Σταυρούλα Μπουκουβάλα, Αναστασία Νάσιου, Αγάπη Μπουνόβα και Βασιλική Σκαμπαρδώνη:

             ΝΥΧΤΕΡΙΝΗ ΒΑΡΔΙΑ ΣΕ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΠΑΡΑΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΔΟΥ

Συνήθως δε μιλώ τις νύχτες

καθώς πέντε κορίτσια

στέκονται μπροστά στις μηχανές

παρέα με την κλεμμένη Καρυάτιδα

και την κυρά Φροσύνη.

Η πρώτη βρέθηκε στο δόντι του χιονιού

κι ορμάει στο φυλαχτό της.

Η άλλη γνέθοντας τον πρώιμο καημό του κόκκινου.

Η τρίτη ειπώθηκε στα φυλλοβόλα

και πια δεν έχει να κρυφτεί

μήτε να εισχωρήσει.

Για τις υπόλοιπες

δεν αναφέρει τίποτα η Ιστορία'

μόνο το δάχτυλο καπνίζει ακόμα

ρωτώντας για το κορμί τους.

Και του χρόνου. Με την ευχή να μην πάψουμε να ρωτάμε. Και πρώτα απ' όλους τον εαυτό μας.

του Κώστα Καναβούρη

Επειδή, τόσο η απονομή του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης (από τη Νορβηγία και όχι από τη Σουηδία όπως τα υπόλοιπα τέσσερα) στην ηγέτιδα της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας Μαρίνα Κορίνα Ματσάδο, όσο και το ότι πρόσφερε το βραβείο της στον «πορτοκαλί παράγοντα» του σύγχρονου φασισμού Ντόναλντ Τραμπ κατά τη συνάντησή της μαζί του και επειδή η Ιστορία επαναλαμβάνεται μεν σαν φάρσα αλλά με τραγικά αποτελέσματα, καλό είναι να θυμηθούμε και μια άλλη ιστορία φρίκης από τέτοια προσφορά.

Μιλάμε για την προσφορά του Βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας του 1920, από τον μεγάλο Νορβηγό συγγραφέα Κνουτ Χάμσουν (1859 - 1952) στον Γκέμπελς, για την ενίσχυση του Ναζιστικού Κόμματος Γερμανίας και τη συνάντησή του με τον Χίτλερ. Και μιλάμε για ένα συγγραφέα τεραστίου μεγέθους. Ένα συγγραφέα που κατά τον Ισαάκ Μπάσεβιτς Σίνγκερ είναι ο "πατέρας της λογοτεχνίας". Κάθε άλλο δηλαδή παρά σκουπίδι τύπου Ματσάδο.

Ο Χάμσουν από το 1930 ήταν υπέρ του φασιστικού κινήματος Νορβηγίας και υπέρ της κατάληψης της χώρας του από τους Ναζί, λόγω της αντιπάθειάς του για τον Βρετανικό ιμπεριαλισμό και το μίσος του για τον κομμουνισμό και τους μπολσεβίκους. Κάτι λέει αυτό για όσους χειροκροτούν την απαγωγή του Μαδούρο και για όσους χειροκροτούν την επέμβαση του Τραμπ στο Ιράν λόγω μίσους «για τους μουλάδες» και το όντως φρικώδες θεοκρατικό καθεστώς.

Για να κατανοήσουμε λοιπόν τα όσα εμέσουν οι «δεδομένοι σύμμαχοι» του Τράμπ, παρακάμπτοντας στεγνά το Διεθνές Δίκαιο, αλλά και οι εξαχρειωμένοι (ου μην αλλά και εξαγριωμένοι από το φτηνό μεθύσι της εξουσίας) ντελάληδες του σφαγέα Νετανιάχου και της «μεγάλης δημοκρατίας» του Ισραήλ, καλό είναι να θυμηθούμε οι υπόλοιποι αυτά που έγραφε ο Κνουτ Χάμσουν στη Νορβηγική εφημερίδα Afterposten στις 7 Μαίου 1945 στη νεκρολογία του για τον Χίτλερ, μια εβδομάδα μετά την αυτοκτονία του (30 Απριλίου 1945):

«(...)Ήταν πολεμιστής του ανθρώπινου γένους και προφήτης της δικαιοσύνης για όλα τα έθνη. (...) Έτσι μπορεί να κοιτάξει ο απλός δυτικοευρωπαίος τον Αδόλφο Χίτλερ. Κι εμείς οι στενοί οπαδοί του υποκλινόμαστε στον θάνατό του».

Ας τα έχουμε υπόψη αυτά, όταν ακούμε να κρώζουν τα υποπόδια ορφανά του Χίτλερ και τα αποπαίδια του σύγχρονου φασισμού για δημοκρατία, ελευθερία και «μπλα μπλα με εκλέξανε»...

του Κώστα Καναβούρη

Κοίτα να δεις που ο άβακας τελειώνει

στην άκρη του γκρεμού

και πέφτουν οι αριθμοί στην άβυσσο.

Είναι μια πτώση η αρίθμηση

μια μοναξιά που τρώει τον εαυτό της 

κι από το βάθος του σπιτιού

ακούγονται οι φωνές

εκείνων που ξεχάσαμε

μέσα στον εαυτό μας.

Σφαγή κανονική

Αυτά τα κομμένα σου νύχια

Σαν να ήταν ο θάνατος

Μια χειρονομία αβρή κι ανυπόμονη

Σε ένα ποίημα που γράφτηκε για το ηλιοβασίλεμα

Ή σε ένα ποίημα γραμμένο

Για εκείνη τη μάχη που οδήγησε τον Τρακλ*

-Έναν ολόκληρο Τρακλ-

Στην υπερβολική  δόση της λύπης-

Καμιά ανησυχία

Αυτοί που πρέπει να είναι νεκροί, είναι νεκροί.

Τα νύχια τους δεν είναι αρπακτικά.

Η ψυχή τους δεν αρπάζει το χώμα

Γιατί η ψυχή τους βιάζεται.

Και προσπερνάει το χώμα.

Τα κάτω  άκρα της ψυχής τους τρέχουν

Τα άνω άκρα της ψυχής τους δείχνουν.

Δεν σταματούν

(Αποθήκη Καταλοίπων Ηδονής  - Κώστας  Καναβούρης, εκδόσεις  Μελάνι, Αθήνα 2019

*Georg Trakl. Αυστριακός ποιητής που πολέμησε στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο.