Αναδημοσιεύουμε το άρθρο της Σοφίας Βιδάλη, Καθηγήτριας του Παντείου Πανεπιστημίου, υπό τον τίτλο Εγκληματικότητα και αστυνόμευση στα ΑΕΙ: «αλήθειες» και «ψέματα»

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο Ενημερωτικό Δελτίο της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης του Εγκλήματος και του Κοινωνικού Ελέγχου, «Εγκληματολόγοι», στο τεύχος 8 του μήνα Ιανουαρίου του 2021. Το τεύχος είναι αφιερωμένο στο θέμα της πανεπιστημιακής αστυνομίας.

Για όποιον ενδιαφέρεται για μία εμβριθή παρουσίαση από μία ειδική στο θέμα, της αστυνομικής επιβολής (και) στα πανεπιστήμια, το άρθρο αποτελεί εξαίρετη πηγή πληροφοριών Αποτελεί δε  και πολύτιμο εργαλείο,  για την κατανόηση (μέσω της  επιστημονικής προσέγγισης) του θέματος.

Τα ΜΜΕ και οι διάφοροι προπαγανδιστές, δουλεύουν τυφλώνοντας την κοινωνία και καλλιεργώντας μία μαζική υστερία, που στόχο έχει να παραπλανήσει και να αποσπάσει το βλέμμα από την κατάλυση και του τελευταίου δημοκρατικού θεσμού, που συντελείται αυτή την περίοδο. Ο φόβος, είτε αφορά το έγκλημα, είτε την πανδημία, έχει μία προέλευση και έναν στόχο. Την παράλυση ή την αλλοίωση της λογικής και την παράδοση μίας κοινωνίας, πρόθυμα και δίχως καμία αντίρρηση, στον πιο στυγνό, αλλά και πιο συγκαλυμμένο φασισμό. 

Εγκληματικότητα και αστυνόμευση στα ΑΕΙ: «αλήθειες» και «ψέματα»

Σοφία Βιδάλη

Καθηγήτρια, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Σύντομο ιστορικό στη σχέση αστυνομίας–φοιτητών στην Ελλάδα

Η σχέση αστυνομίας και φοιτητών δεν ήταν πάντα η καλύτερη. Ιδίως στη χώρα μας η σχέση αυτή έχει μία μακρά ιστορία έντασης και  συγκρούσεων που σχετίζεται με ζητήματα μεταρρυθμίσεων στα ΑΕΙ, αλλά και με γενικότερα πολιτικο-κοινωνικά ζητήματα, νεολαιΐστικες εξεγέρσεις, αντίδραση σε καταχρήσεις εξουσίας από την αστυνομία κ.α.. Γενικά την πρώτη 25ετία περίπου μετά τη Μεταπολίτευση η σχέση αστυνομίας νεολαίας και ιδίως αστυνομίας–φοιτητών καθοριζόταν κυρίως από γενικότερα πολιτικά αιτήματα και τη διεκδίκησή τους. Στο πλαίσιο αυτό και στον απόηχο των γεγονότων της Νομικής του ’73 και του Πολυτεχνείου μια χαρακτηριστική αντίδραση των φοιτητών έγιναν οι καταλήψεις κτηρίων των ΑΕΙ, ως διαπραγματευτικό εργαλείο για τη διεκδίκηση ποικίλων αιτημάτων. Στο διάστημα αυτό η μεταφορά των βασικών ακαδημαϊκών μονάδων στην Πανεπιστημιούπολη του Ζωγράφου στην Αθήνα και η μεγέθυνση της Κεντρικής Πανεπιστημιούπολης στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, άλλα ξαν το χάρτη της παρουσίας των φοιτητικών πληθυσμών στις πόλεις αυτές, των κινητοποιήσεων και της σχέσης αστυνομίας φοιτητών.

Στην Αθήνα με επίκεντρο το Πολυτεχνείο και τη γύρω περιοχή, ήδη από το τέλος του ’90, άρχισε να διαμορφώνεται ένα ιδιότυπος χώρος συγκρούσεων με την αστυνομία αγνώστων κυρίως ατόμων, που πολλοί έρχονταν από τον αντιεξουσιαστικό χώρο με ασαφές περιεχομένο της σύγκρουσης κατά κανόνα. Γύρω από το Πολυτεχνείο αναπτύχθηκε στο μεταξύ μια ανοικτή πιάτσα ναρκωτικών η οποία επιβάρυνε ακόμα περισσότερο την περιοχή και τις ίδιες τις λειτουργίες του Πολυτεχνείου. Η κατάσταση επιδεινώθηκε μετά τα γεγονότα του Δεκεμβρίου του 2008 και φτάσαμε σε κάποιο χρονικό διάστημα μετά το 2012 όπου κάθε Σαββατοκύριακο γίνονταν συγκρούσεις μεταξύ αστυνομίας και ατόμων μάλλον νεαρής ηλικίας, ίσως αντιεξουσιαστών στην περιοχή αυτή.

Την εικόνα αυτή με παραλλαγές τη συναντάμε και αλλού ιδίως από το 2007-8: στην κεντρική Πανεπιστημιούπολη του Α.Π.Θ. πιο πρόσφατα στο Ο.Π.Α: δηλαδή, χώρους ακαδημαϊκού ασύλου που περιβάλλεται από ανοικτές πιάτσες ναρκωτικών στις οποίες η αστυνομία δεν παρεμβαίνει παρά μόνον καταδρομικά και πάντως αναποτελεσματικά. Όλα αυτά συμβαίνουν, ενώ ταυτόχρονα διαμορφώνονται τάσεις κοινωνικών και οικονομικών μετασχηματισμών που αντανακλούν σε χρήσεις γης: ανάμεσά τους ο εξευγενισμός και η ανάπλαση των αστικών κέντρων, η ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων, η μετατροπή των αστικών κέντρων σε τουριστικές ατραξιόν (από τη ροτόντα έως το Ε.Μ.Π. και τη Νομική της Αθήνας είναι τα ίδια φαινόμενα), οι μεταρρυθμίσεις στην παιδεία που έφεραν το άνοιγμα προς ένα πανεπιστήμιο της ελεύθερης αγοράς. Οι μετασχηματισμοί αυτοί που εκ πρώτης όψεως είναι μεταξύ τους άσχετοι, πλαισιώθηκαν κατ’αρχάς, από ένα πλήθος αντιδράσεων, συχνά βίαιων, ανεξάρτητα αν αναπτύχθηκε ένας συμπαγής, πολιτικοποιημένος ή μη δημόσιος λόγος. Πλαισιώθηκαν επίσης από μεταβολές στην αστυνόμευση και κυρίως, από την αδράνεια των κάθε είδους αρμοδίων, που σε συνδυασμό με επιτυχημένες ομολογουμένως εκστρατείες ηθικής από κυβερνώντες και ΜΜΕ, δημιουργούσαν το έδαφος για αυτές τις μεταβολές. Έτσι σταδιακά διαμορφώθηκε και το αφήγημα της ανομίας στα πανεπιστήμια, το οποίο βρήκε μεγάλη απήχηση ιδίως εκτός πανεπιστημίου και εμπέδωσε παραστάσεις και αντιλήψεις για το τι συμβαίνει στα Πανεπιστήμια.

Κάπως έτσι φτάσαμε να θεωρείται ότι η ζωή στα πανεπιστήμια είναι ένα χάος, ότι τα ελληνικά ΑΕΙ είναι χαμηλού επιπέδου και οι καθηγητές τους περίπου κηφήνες και καθεστώς, ότι για το λόγο αυτό θα πρέπει να αξιολογούνται (με όρους που σήμερα αγγίζουν τα όρια του γελοίου), να περικοπεί η χρηματοδότηση των ΑΕΙ και να αυτοχρηματοδοτούνται, και κυρίως να καταργηθεί το πανεπιστημιακό άσυλο που «εμποδίζει» την αστυνομία να δράσει. Κάπως έτσι, το δημόσιο πανεπιστήμιο στην Ελλάδα περνάει σταδιακά στα χέρια της αγοράς. Βασικό εργαλείο διασφάλισης αυτού του πολυδιάστατου μετασχηματισμού έγινε το διακύβευμα της ασφάλειας, στη βάση του οποίου καταργήθηκε το πανεπιστημιακό άσυλο και διαμορφώθηκε μια νέα πρόταση, η πρόταση για την ίδρυση πανεπιστημιακής αστυνομίας.

Γενικά το θέμα της εγκατάστασης και της ελεύθερης πρόσβασης μονάδων αστυνομίας στα πανεπιστήμια συνδέεται αφενός με μεγάλες κοινωνικές αναταράξεις και συγκρούσεις και αφετέρου με την κατασταλτική τους αντιμετώπιση.

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι πρόκειται για ένα σύνθετο ζήτημα που δεν είναι τεχνικού τύπου, ή για ένα ζήτημα που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς τη συναίνεση της ακαδημαϊκής κοινότητας, επειδή μια τέτοια εκδοχή θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ακαδημαϊκή ζωή και στη σχέση αστυνομίας–νεολαίας και πολιτών γενικότερα.

Το ζήτημα της πανεπιστημιακής αστυνομίας  ως γενικότερο δικαιοπολιτικό ζήτημα

Eπειδή στην Ελλάδα υπήρχε μια παράδοση δυσπιστίας των φοιτητών και μεγάλου μέρους της κοινωνίας προς την αστυνομία, που είναι δικαιολογημένη από την ίδια την ιστορία, ακόμα και σήμερα που έχουν ανατραπεί αυτές οι αντιλήψεις σε μεγάλο βαθμό, το πρόσφατα επανακαταργηθέν πανεπιστημιακό άσυλο είχε ισχυρούς δικαιοπολιτικούς συμβολισμούς. Αυτή η παράδοση σε συνδυασμό με το Συνταγματικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία των πανεπιστημίων, έχουν συμβάλει ώστε το ζήτημα της αστυνομίας στα πανεπιστήμια να είναι ύψιστης πολιτικής σημασίας. Το άσυλο εκτός των άλλων σηματοδοτούσε την υπερίσχυση της ιδέας της ελευθερίας και της αξίας της γνώσης έναντι. Η θέσπιση λοιπόν πανεπιστημιακής αστυνομίας σηματοδοτεί την κατάρρευση αυτής αντίληψης και ταυτόχρονα την επέκταση της αγοράς σε περιοχές του δημόσιου τομέα.

Σε αυτό το πλαίσιο, μέσα από την απόλυτη στρέβλωση ενός σημαντικού θεωρητικού υποδείγματος στην Κοινωνιολογία, δομήθηκε και το αφήγημα της «ανομίας» στο δημόσιο λόγο, ως ταυτόσημο του χάους και της διάχυτης παρανομίας που, κατά τον κυρίαρχο λόγο, πρέπει να αντιμετωπιστεί. Έτσι, θα «νοικοκυρευτεί» το πανεπιστήμιο μέσω:

α) της αξιολόγησης που γίνεται σε πλήρη αναξιοπιστία στα όρια του γελοίου, όπως προανέφερα (π.χ. να ζητούνται πληροφορίες για την απορροφητικότητα των αποφοίτων με ανεργία άνω του 15%),

β) της μετατροπής του πανεπιστημίου σε επιχείρηση μέσω της κατά το δυνατόν σύνδεσης της κρατικής χρηματοδότησης με την εμπλοκή σε ποικίλα έργα και προγράμματα που έχουν οικονομική ανταποδοτικότητα, και γ) μέσω της διασφάλισης ότι δεν θα υπάρχει οποιασδήποτε αντίδραση σε κατά καιρούς κυβερνητικές πρωτοβουλίες που έχουν ως άξονα ιδίως την σύνδεση του πανεπιστημίου με την αγορά και επομένως, την υποβάθμιση κάθε θεσμού που δεν έχει οικονομικό αντίκρυσμα.

Για να γίνουν όλα αυτά χρησιμοποιείται μία κλασσική μέθοδος ιδιαίτερα γνωστή στους εγκληματολόγους, επειδή αφορά στην διαδικασία εγκληματοποίησης. Μέσω αυτής δημιουργείται η ανάγκη ενός νόμου ή λήψης μέτρων για καταστάσεις και συμπεριφορές που ανάγονται είτε επικοινωνιακά είτε ποινικά σε έγκλημα. Η συναίνεση για την εγκληματοποίηση προκύπτει μέσω της δημιουργίας «ηθικών πανικών» από τα ΜΜΕ και τη μεσολάβησης διάφορων «εργολάβων ηθικής», δια των οποίων μεγεθύνονται οι διαστάσεις, η σημασία και οι συνέπειες ενός υπαρκτού φαινομένου, το οποίο ανάγεται σε γενικό φαινόμενο.

Έτσι μέσω της κοινωνικής κατασκευής των ειδήσεων ή της συστηματικής προπαγάνδας από τα ΜΜΕ σε πολύ μικρό χρόνο όλοι αποκτούν μια συγκεκριμένη αντίληψη για το θέμα, στην περίπτωσή μας για τη ζωή στο Πανεπιστήμιο. Έτσι βρισκόμαστε ενώπιον του πρωτοφανούς και παράδοξου φαινομένου, της δισυπόστατης «κοινής γνώμης»: άνθρωποι που δεν έχουν ποτέ περάσει την πόρτα του πανεπιστημίου ή την πόρτα κανενός ελληνικού πανεπιστημίου, και που ουδέποτε έχουν συνομιλήσει με το μέσο καθηγητή, να έχουν άποψη για το τι είναι και το τι συμβαίνει στα ελληνικά πανεπιστήμια. Από την άλλη πανεπιστημιακοί που έχουν επιλέξει να έχουν μια συστηματική εμπλοκή με την αγορά, έχουν διαμορφώσει μία συγκεκριμένη αντίληψη για το επιχειρηματικό πανεπιστήμιο, που έρχεται σε κάθετη αντίθεση όχι μόνον με το Σύνταγμα αλλά και με τις ανάγκες του ελληνικού πανεπιστημίου.

Εκτός όμως από την εγκληματοποίηση της πανεπιστημιακής ζωής, όπως συμβαίνει γενικότερα με την κοινωνική κατασκευή των γεγονότων και του εγκλήματος γενικότερα, για να επιτευχθεί η συναίνεση στις μεταρρυθμίσεις που προανέφερα, είναι αναγκαίος ένας ακόμη παράγοντας, δηλαδή η αδρανοποίηση της εφαρμογής του νόμου μέσω της αδράνειας των αρμοδίων αρχών (π.χ για την αποδιάρθρωση της περιβάλλουσας τα ΑΕΙ εγκληματικότητας, μέσω του χαμηλού επιπέδου εξιχνιάσεων των ποικίλων επιθέσεων εντός των ΑΕΙ κλπ).

Έτσι η ιδέα της πρόσβασης και εγκατάστασης της αστυνομίας στα πανεπιστήμια δεν φαίνεται να συσχετίζεται με τους λόγους που προβάλλονται για να την νομιμοποιήσουν, δηλαδή, με την εγκληματικότητα, αλλά με άλλους λανθάνοντες, κυρίως οικονομικούς λόγους που ανέφερα συνοπτικά προηγουμένως. Υπό αυτούς του όρους εφευρέθηκε το αφήγημα της ανομίας. Επομένως είναι ανάγκη να μιλήσουμε για το πραγματικά εγκληματικό που συμβαίνει ή δεν συμβαίνει στα πανεπιστήμια, το οποίο δεν ορίζεται ούτε από την βούληση των πολιτικών ούτε από τη γνώμη των δημοσιογράφων, αλλά ορίζεται από αυτό που προβλέπει ο νόμος ως εγκληματικό και αποτυπώνεται και καταγράφεται με πολλούς πράγματι περιορισμούς.

Μια τέτοια συζήτηση θα πρέπει, να είναι σαφές, ότι μας δείχνει μια τάξη μεγέθους και όχι το πραγματικό μέγεθος των εγκλημάτων: Τυπικό χαρακτηριστικό της μέτρησης της εγκληματικότητας είναι ότι ένα μέρος μόνον των διαπραττομένων εγκλημάτων έρχεται σε γνώση των αρχών ή καταγγέλλεται. Αλλά και από αυτό που καταγγέλλεται μόνον ένα μικρό μέρος καταλήγει στα δικαστήρια και ένα ακόμα μικρότερο σε καταδίκες.  Σε αναζήτηση λοιπόν την παρανομίας και της εγκληματικότητας στα πανεπιστήμια χρησιμοποιήσαμε δύο πηγές, εκ των οποίων η δεύτερη θα παρατεθεί διεξοδικά επειδή για πρώτη φορά έρχεται στη δημοσιότητα αναλυτικά.

Η κοινωνική κατασκευή της «ανομίας»

Η πρώτη είναι μία έρευνα που εκπονήθηκε από δημοσιογράφο του Γραφείου Τύπου του ΠΑΜΑΚ από τον Φεβρουάριο μέχρι τον Μάϊο του 2018 και αφορά δημοσιεύματα στο διάστημα αναφοράς 2011-2017.

Η άλλη έρευνα χρησιμοποίησε στοιχεία από την Ελληνική Αστυνομία στο πλαίσιο της επιτροπής Γαβρόγλου (βλ. επομ.). Δεν πρόκειται να αναλυθούν εδώ εκτενώς οι δύο έρευνες αλλά έχει σημασία να δούμε κάποια από τα στοιχεία τους. Και για τις δύο θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι δεν έχουν απογραφικό χαρακτήρα, έχουν αρκετούς και διαφορετικούς περιορισμούς, αλλά παρόλα αυτά δίνουν μια σαφή περιγραφή των προβλημάτων.

Σε ότι αφορά την πρώτη έρευνα (στο εξής θα αναφέρεται ως έρευνα του ΠΑΜΑΚ), η οποία βασίστηκε σε δημοσιεύματα, έχει ενδιαφέρον ότι οι πολύ σοβαρές επισημάνσεις που έκανε ο ερευνητής–δημοσιογράφος, δεν λήφθηκαν καθόλου υπόψη από τα ΜΜΕ και τα κόμματα. Έτσι, πουθενά δεν αναφέρεται ότι πρόκειται για δημοσιεύματα και όχι για διαπραχθέτα αδικήματα με βάση τις καταγραφές της αστυνομίας, ούτε αναφέρεται ότι πρόκειται για ενδεικτική καταγραφή, όπως επισημαίνει και ορθά ο ίδιος ερευνητής, ούτε ότι αυτή η προσπάθειά του δεν φιλοδοξεί να θεωρηθεί επιστημονική.

Η συγκεκριμένη έρευνα κατέληξε να καταγράψει 358 περιστατικά βίας και ανομίας, όπως χαρακτηριστικά διευκρινίζεται, που δημοσιοποιήθηκαν στον Τύπο με βάση τις καταγραφές μιας συγκεκριμένης εταιρείας αποδελτίωσης, μεταξύ 2011-2017. Από τα 358 περιστατικά σε 19 ΑΕΙ, τα 87 ήταν καταλήψεις, 67 εισβολές, 27 επιθέσεις (δεν διευκρινίζεται τι είδους!), 16 επεισόδια (χωρίς άλλη διευκρίνιση!), 8 κλοπές, 6 ένοπλες ληστείες, 20 ναρκωτικά (χωρίς άλλη διευκρίνιση!) κλπ. (βλ. σελ. 12 της έρευνας).

Πρόκειται για μία προβληματική αποτύπωση, επειδή δεν προσδιορίζεται το περιεχόμενο και ή έννοια της βίας και ανομίας (εσφαλμένα ο ερευνητής το εκλαμβάνει ως δεδομένο), δεν γίνεται καμία διάκριση μεταξύ εγκλημάτων και ποινικά αδιάφορων συμπεριφορών (περιλαμβάνονται γεγονότα, όχι πράξεις και αφού περιλαμβάνει όλες τις πράξεις θα έπρεπε να εξετάσει ποιες έχουν ποινική απαξία, διαφορετικά ο καθένας μπορεί να ισχυριστεί ότι μια πράξη είναι έγκλημα, παράβαση κοινωνικού κανόνα κλπ).

Επίσης, πολλοί προβληματισμοί προκύπτουν από τη χρήση πολλών αόριστων εννοιών που επιδέχονται πολλές νοηματικές ερμηνείες (π.χ. τι θα πει εισβολή ή βία σε καθηγητές). Επιπλέον, η καταλογογράφηση των στοιχείων δημιουργεί αρκετά ερωτηματικά. Είμαστε λοιπόν ενώπιον μιας επιστημολογικά προβληματικής θεώρησης του ζητήματος με αντιεπιστημονικό τρόπο. Όμως η έρευνα αυτή έχει αξία επειδή υπάρχει επίγνωση των περιορισμών της και επειδή, όταν δημοσιεύθηκε, δεν υπήρχε άλλη. Σε κάθε περίπτωση, δίνει μια γενική εικόνα και μια τάξη μεγέθους παρά τα προβλήματα και τους περιορισμούς της.

Το δεύτερο ιδιαίτερα ενδιαφέρον στοιχείο της έρευνας αυτής είναι ότι τα ΜΜΕ ασχολήθηκαν με το σκληρό νούμερο των 358 περιστατικών και όχι με τα πορίσματά της: έτσι δεν αναφέρθηκε ότι η έρευνα επισημαίνει πως δεν είναι ξεκάθαρο αν η κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου από τον νόμο Διαμαντοπούλου συνέβαλε στην αποκλιμάκωση των περιστατικών «ανομίας» (τα εισαγωγικά δικά μου) ή αν αντίθετα τα πολλαπλασίασε (σελ 9). Τα ΜΜΕ ανέφεραν μόνον ότι ο πραγματικός αριθμός των περιστατικών είναι πολύ μεγαλύτερος.

Η διαδικασία χαρακτηρισμού μιας πράξης ως εγκλήματος είτε στατιστικά, είτε νομικά είναι μια επίπονη διαδικασία με επιστημονικούς κανόνες και χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή. Σε κάθε περίπτωση η ερμηνεία αυτών των στοιχείων είναι σωστό να γίνεται στο πλαίσιο των συνθηκών που τα περιβάλλουν. Υπό αυτήν την έννοια καθόλου δεν αποτυπώνουν μια διάχυτη εγκληματικότητα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχει τέτοια εγκληματικότητα, αλλά μάλλον αποτυπώνουν το ανούσιο της κατάργησης του πανεπιστημιακού ασύλου εκείνη την περίοδο.

Η «εξαφάνιση» και απαξίωση αντι-κατασταλτικών θεωρήσεων

Η δεύτερη έρευνα προκύπτει από μια συγκέντρωση και επεξεργασία στοιχείων που τηρεί η Ελληνική Αστυνομία, διαδικασία που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της Επιτροπής Γαβρόγλου.vi Τα στοιχεία είναι κατηγοριοποιημένα κατά πανεπιστήμιο, αφορούν το διάστημα 2007-2017 και αντλήθηκαν από την Ελληνική Αστυνομία. Πρόκειται επομένως για διαπραχθέντα αδικήματα. Και αυτή η έρευνα έχει περιορισμούς, υπό την έννοια ότι το διάστημα αναφοράς δεν είναι ίδιο για όλα τα ΑΕΙ, η καταχώρηση των συμβάντων δεν είναι ακριβής, καθώς καταχωρούνται και περιστατικά άσχετα με τα ΑΕΙ, απλά επειδή συμβαίνουν έξω από τα ΑΕΙ, επειδή δεν υπήρχε η δυνατότητα επαλήθευσης των συμβάντων που είχαν καταχωρηθεί από την αστυνομία και όχι από στατιστικές υπηρεσίες, λόγω των συνθηκών άντλησης στοιχείων.

Ωστόσο αυτή η έρευνα περιγράφει μια σαφή εικόνα του προβλήματος με πολλά ποιοτικά στοιχεία και σαφώς προσφέρεται για ορισμένα  κρίσιμα συμπεράσματα. Ο λόγος που αναφέρεται η έρευνα εδώ είναι για να δούμε – διότι αυτό είναι το σωστό ερώτημα – αν η εγκληματικότητα στα πανεπιστήμια τα τελευταία χρόνια είναι σε τέτοια επίπεδα, που θα νομιμοποιούσε την μόνιμη παρουσία της αστυνομίας εκεί.

Από τις απαντήσεις που έλαβε η Επιτροπή από 14 ΑΕΙ, για 5 από αυτά αναφέρεται ρητά ότι δεν αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα ή καθόλου προβλήματα (το ένα είναι κεντρικό ΑΕΙ). Από τα υπόλοιπα Ιδρύματα και με βάση τα στοιχεία που διατέθηκαν τα προβλήματα εγκληματικότητας έχουν ως εξής.

α) Η έκταση και το είδος της εγκληματικότητας στα Α.Ε.Ι. έχει σποραδικό και περιστασιακό χαρακτήρα, είναι κατά κανόνα χαμηλής ποινικής απαξίας και δεν χαρακτηρίζει τη ζωή στα πανεπιστήμια. Η εγκληματικότητα που καταγράφεται στα ΑΕΙ της χώρας δεν είναι ομοιογενής, έχει σχέση και με το βαθμό αστικότητας της περιοχής, με την ποιότητα ζωής των περιοχών που είναι εγκατεστημένα τα ΑΕΙ και, συνολικά, βρίσκεται σε συνάρτηση με το χωρικό περιβάλλον στο οποίο αυτά είναι εγκατεστημένα.

β) η εγκληματικότητα συχνά σχετίζεται με παράγοντες εξωτερικούς του Πανεπιστήμιου, οι οποίοι εκμεταλλεύονται και «αξιοποιούν» τον περιβάλλοντα τα ΑΕΙ χώρο, τις συνθήκες ελεύθερης πρόσβασης και κίνησης που επικρατούν στα ελληνικά πανεπιστήμια, ιδίως το γεγονός ότι πρόκειται για πολυσύχναστους χώρους ή δύσκολα επιτηρούμενους (π.χ. πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, Κρήτης κλπ).

γ) Επίσης, η εγκληματικότητα σε κάθε ΑΕΙ σχετίζεται και με παράγοντες εσωτερικούς, που αφορούν ενδεχομένως την ζωή στο Πανεπιστήμιο και τη λειτουργία του ή ακόμα και την εμπλοκή υπαλλήλων σε εγκληματικές ενέργειες. Επομένως, η εγκληματικότητα στα ΑΕΙ είναι ένα σύνθετο πρόβλημα.

δ) Ο φοιτητικός πληθυσμός των ΑΕΙ είναι απολύτως αμέτοχος στο μεγαλύτερο μέρος των εγκλημάτων που διαπράττονται μέσα και γύρω από τους χώρους ιδιοκτησίας των ΑΕΙ. Όμως ακόμα και εκεί που καταγράφονται προβλήματα, ιδίως βίας, αναφέρεται ότι αυτά δημιουργούνται από μικρές μειοψηφίες του φοιτητικού πληθυσμού. Σε σχέση με τα εγκλήματα που διαπράττονται έξω και γύρω από τα ΑΕΙ και αφορούν το λεγόμενο κοινό έγκλημα κατά κανόνα η ταυτότητα των δραστών είναι άγνωστη. Παρόλα τα χαμηλά ποσοτικά της μεγέθη και την χαμηλή ποινική απαξία της η εγκληματικότητα στα ΑΕΙ, είναι συχνά ποιοτικά εξαιρετικάπροβληματική, ως προς τον αντίκτυπο που έχει για το κύρος των πανεπιστημίων και για το αίσθημα ασφάλειας του πληθυσμού των ΑΕΙ· και τούτο επειδή, συμβαίνει σε χώρους που η κοινωνία θεωρεί (εσφαλμένα ίσως), ότι δεν πρέπει να συμβαίνει κανένα έγκλημα, εξαιρώντας έτσι το πανεπιστήμιο από την ίδια την κοινωνία της οποίας είναι μέρος.

Είναι σαφές, ότι η χωρική διάρθρωση και η γεωγραφική θέση συγκεκριμένων πανεπιστημιακών εγκαταστάσεων παρέχει ευκαιρίες διάπραξης εγκλημάτων που δεν έχουν σχέση με το πανεπιστήμιο και κάποτε απαιτούν ένα βαθμό οργάνωσης. Μια τέτοια περίπτωση είναι οι ληστείες χρηματαποστολών, όπως για παράδειγμα οι ληστείες κατά των εφοδιασμό ΑΤΜ στην Πανεπιστημιούπολη του Ζωγράφου. Είναι σαφές, ότι έχουν προετοιμαστεί λεπτομερώς, ότι πρόκειται για πράξεις που μπορεί να έχουν συνεργούς υπαλλήλους κλπ, και είναι άσχετες με τους φοιτητές, Δεν αποτελούν, συνεπώς, χαρακτηριστικό πρόβλημα στα ΑΕΙ παρά τις περί αντιθέτου διαδιδόμενες απόψεις.

Από τα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας προς την προαναφερθείσα Επιτροπή, για το διάστημα 2010 - 2017 αναφέρονται π.χ. για το Α.Π.Θ. ληστείες, που έχουν διαπραχθεί όχι μόνον εντός αλλά και στον περιβάλλοντα χώρο του ΑΕΙ, δηλαδή, στα πεζοδρόμια κλπ γύρω από το πανεπιστήμιο. Αν λάβει κανείς υπόψη ότι στην περιοχή έχει αναπτυχθεί ανοικτή αγορά ναρκωτικών κατά το διάστημα αναφοράς και ότι πρόκειται για το κέντρο της πόλης κατανοείται ο λόγος που καταγράφεται εκεί μεγάλο μέρος μικροεγκλημάτων στο σύνολο του διαστήματος αναφοράς (2010-2017). Αλλά ακόμα και έτσι η ετήσια κατανομή τους είναι σε χαμηλά επίπεδα και επίσης τα μεγέθη αυτά σχετίζονται με την πιάτσα ναρκωτικών και την περιβάλλουσα τις εξαρτήσεις εγκληματικότητα. Αντί όμως να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της αγοράς ναρκωτικών, το δημόσιο ενδιαφέρον επικεντρώθηκε αποκλειστικά στην «ανομία» στο ΑΠΘ.

Σε κάθε περίπτωση μια σύγκριση ανάμεσα στα γενικά μεγέθη της εγκληματικότητας ανά περιοχή και την εγκληματικότητα σε μεγάλα ΑΕΙ δείχνει, ότι:

α) οι διαστάσεις της εγκληματικότητας στα ΑΕΙ είναι στατιστικά ασήμαντες κατ΄ έτος και αυτοτελώς και σε σύγκριση με γενικότερα μεγέθη της εγκληματικότητας (βλ. Πίνακες 1 και 2).

β) ότι υπάρχουν εγκλήματα που αποτελούν ίδιον των πανεπιστημίων και συνιστούν άλλοτε ήπιες κοινωνικές παραβατικές πρακτικές, χαμηλής κοινωνικής και ποινικής απαξίας και άλλοτε εκφυλιστικές εκφράσεις παλαιότερων πρακτικών πολιτικού και κοινωνικού ακτιβισμού που τις έχουν οικειοποιηθεί διάφορες ομάδες (βλ. επομ.).

γ) ότι ένα μέρος της εγκληματικότητας στα Πανεπιστήμια συσχετίζεται με την γενική διάρθρωση του αστι-

κού χώρου και με τα κοινωνικά προβλήματα που αναπτύσσονται στην ευρύτερη περιοχή .

Επομένως, θα ήταν λάθος να προσεγγίζεται η εγκληματικότητα στα ΑΕΙ ως ένα ζήτημα αποκομμένο από το κοινωνικό περιβάλλον των ΑΕΙ (βλ. σχετ. επομ. εγκλήματα κλοπών, ληστειών κλπ).

Ειδικότερα έχοντας ως πεδίο ανάλυσης την εγκληματικότητα σε τρία μεγάλα πανεπιστήμια της Αθήνας και σε δύο μεγάλα πανεπιστήμια στην Β. Ελλάδα και την Πελοπόννησο προκύπτει κατά το διάστημα 2007 -2018 (α’ εξάμηνο) καταγράφηκαν στα κεντρικά ΑΕΙ της Αθήνας (ΕΚΠΑ, ΟΠΑ και ΕΜΠ) συνολικά μόνον 50 περιστατικά, ενώ για το διάστημα 2010-2017 στο ΑΠΘ καταγράφηκαν 1747 περιστατικάvii και στο πανεπιστήμιο Πατρών 207 περιστατικά κατά το διάστημα 2010-2016.

Από την ποιοτική ανάλυση των στοιχείων διαπιστώνουμε ότι και στις τρεις περιοχές έχει μεγάλη σημασία η χωρική θέση των εγκαταστάσεων. Επίσης προκύπτει ότι όταν οι πανεπιστημιακές μονάδες περιβάλλονται από ανοικτές πιάτσες ναρκωτικών, οι κλοπές και οι μικροληστείες του δρόμου είναι συχνότερες, ενώ οργανωμένες ληστείες έχουν καταγραφεί σε περιοχές που είναι σε πανεπιστημιουπόλεις εκτός κέντρου, οι οποίες προσφέρουν καλύτερες δυνατότητες διαφυγής. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι οι ληστείες στην Πανεπιστημιούπολη του Ζωγράφου και οι ληστείες του δρόμου στην κεντρική Πανεπιστημιούπολη του Α.Π.Θ

Είναι επίσης προφανές ότι η εγκληματικότητα που καταγράφεται στα ΑΕΙ δεν αποτελεί δείκτη χάους και κατάρρευσης της ευταξίας. Το σύνολο της εγκληματικότητας που καταγράφηκε στο διάστημα σχεδόν μιας δεκαετίας σε συγκεκριμένα ΑΕΙ της χώρας, δεν αντιστοιχεί παρά σε ένα ελάχιστο  υποπολλαπλάσιο των ετήσιων μεγεθών της εγκληματικότητας στις αντίστοιχες Γενικές Αστυνομικές Διευθύνσεις (Πίνακες 1 και 2).

Από τα παραπάνω προκύπτει, ότι τα στατιστικά μεγέθη της εγκληματικότητας δεν δικαιολογούν την θέσπιση μόνιμης παρουσίας αστυνομίας στα ΑΕΙ.

Συνολικά, η εγκληματικότητα που διαπιστώνεται στα ΑΕΙ δεν αποτελεί ένα μόνιμο και ουσιαστικό πρόβλημα τους, παρά την αντίθετη άποψη που συχνά επικρατεί για το ζήτημα αυτό. Η εγκληματικότητα στα ΑΕΙ με βάση τα στοιχεία που παραθέτουμε, έχει ποσοτικά περιορισμένο εύρος και σποραδικό χαρακτήρα και αν και διαφέρει και ποσοτικά και ποιοτικά από ΑΕΙ σε ΑΕΙ, διαρθρώνεται σε διάφορες κατηγορίες, ιδίως χαμηλής ποινικής απαξίας. Πρόκειται για εγκλήματα που έχουν σχέση γενικά με τη ζωή στο ΑΕΙ (καταλήψεις, φθορές, παρακώλυση λειτουργίας οργάνων) αλλά και με κοινά εγκλήματα, ιδίως κλοπές. Είναι συνολικά στατιστικά ασήμαντη. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχει ποιοτικές επιπτώσεις και προεκτάσεις και για τα ΑΕΙ και για τα συγκεκριμένα κάθε φορά θύματα (βλ Πίνακα 3 για τα αναλυτικά στοιχεία) . Από τα εγκλήματα που καταγράφηκαν συνολικά ξεχωρίζουν :

Κλοπές

Οι κλοπές διακρίνονται σε κλοπές διαφόρων αντικειμένων, διαρρήξεις οχημάτων και κλοπές εξοπλισμού (π.χ. προτζέκτορες, ηλεκτρονικούς υπολογιστές κλπ., για τα οποία όμως δεν υπάρχουν αναλυτικές αναφορές και στοιχεία). Ειδικότερα, σε ότι αφορά τις κλοπές, μεγάλο μέρος τους φέρεται να αφορά εξοπλισμό, ιδίως στον ηλεκτρονικό εξοπλισμό των ΑΕΙ ή των ΔΕΠ. Δεν είναι σαφές εάν οι κλοπές εξοπλισμού αφορούν εξοπλισμό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ατομικά (π.χ προσωπικός Η/Υ) ή αν πρόκειται και για εξοπλισμό επαγγελματικού τύπου που τα επιμέρους μέρη του έχουν κάποια αξία στην αγορά, οπότε μπορεί να πιθανολογηθεί ένας βαθμός οργάνωσης των δραστών.

Η άλλη κατηγορία κλοπών αφορά συγκεκριμένα κλοπές διαφόρων αντικειμένων ότι πρόκειται για κλοπές του δρόμου: συμβαίνουν τις βραδυνές ώρες με απειλή ή και χρήση βίας, Ο αριθμός των κλοπών είναι εντυπωσιακός σε σύγκριση με άλλα ΑΕΙ, ενώ δεν φαίνεται το έγκλημα αυτό να συσχετίζεται με τη λειτουργία μονάδας του ΟΚΑΝΑ.

Ληστείες

Οι ληστείες διακρίνονται σε ληστείες ως αποτέλεσμα συμμοριακής δράσης ή εγκληματικών οργανώσεων και σε ληστείες με δράστες μεμονωμένα άτομα και θύματα άτομα που βρίσκονται στο χώρο των ΑΕΙ. Η Πανεπιστημιούπολη ενδεχομένως επιλέγεται ως πρόσφορη για τέτοιες δράσεις περιοχή, μάλλον επειδή παρέχει ευκολία διαφυγής, είναι τόπος πολυσύχναστος και άρα μπορεί με ασφάλεια να παρακολουθηθεί η διαδικασία εφοδιασμού των μηχανημάτων. Η πληροφόρηση των δραστών μπορεί να επιτυγχάνεται και σε συνεργασία με υπαλλήλους. Συνολικά πρόκειται για εγκληματικότητα που δεν σχετίζεται με τη δράση φοιτητών και φοιτητικών ομάδων. Παρόλα αυτά, φαίνεται ότι τόσο η Πανεπιστημιούπολη του Ζωγράφου όσο και ο περίβολος του κτιρίου της Νομικής Σχολής (Μέγαρο Θεωρητικών Επιστημών) αποτελούν δύο χωρικές ενότητες, των οποίων η ειδικότερη μορφολογία (π.χ. πρόκειται για μια τεράστια έκταση ελεύθερης πρόσβασης στου Ζωγράφου και για χώρο που βρίσκεται στο κυρίως κέντρο της πόλης που εφάπτεται με ανοικτή λιανική αγορά ναρκωτικών στην Νομική) ευνοεί και την εγκληματικότητα αλλά και την ασάφεια γύρω από το ακριβές μέγεθός της.

Αναλυτικά σε ότι αφορά το ΕΚΠΑ αναφέρονται στο διάστημα 2007–2016: 4 ληστείες σε βάρος χρηματαποστολής κατά τον ανεφοδιασμό ΑΤΜ και μία απόπειρα ληστείας σε βάρος χρηματαποστολής όλα στην Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου.

Σε ότι αφορά το ΑΠΘ οι ληστείες αναφέρονται ως «ληστείες εντός–πλησίον Α.Π.Θ.», δηλαδή, περιστατικά που έγιναν μέσα στο χώρο του Α.Π.Θ. ή και για ληστείες οι οποίες τελούνται σε βάρος πεζών που κινούνται στους χώρους των Πανεπιστημίων, τελούνται με εκφοβισμό και απειλή χρήσης βίας, χρήση σωματικής βίας, απειλή μαχαιριού, απειλή σύριγγας, απειλή όπλου, ενώ αφαιρούνται χρηματικά μικροποσά, ηλεκτρονικές συσκευές (λάπτοπ, κινητά τηλέφωνα) καθώς και κοσμήματα (αλυσίδες, δαχτυλίδια). Συνολικά πρόκειται αποκλειστικά για ληστείες δρόμου. Επομένως, σε αντίθεση με το ΕΚΠΑ, εδώ δεν έχουν διαπιστωθεί περιστατικά οργανωμένης ληστείας. Είναι αξιοσημείωτο ότι οι δράστες και των κλοπών και των ληστειών κατά τεκμήριο και σύμφωνα με τα στοιχεία που χορηγήθηκαν, προέρχονται από φτωχά στρώματα πληθυσμού με χαμηλό κατά κανόνα κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο. Τα στοιχεία αυτά θέτουν και άλλα γενικότερα ερωτήματα για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού πέρα από την ποινική διάστασή του.

Λιανική αγορά ναρκωτικών

Η ανοικτή λιανική αγορά ναρκωτικών που είναι χαρακτηριστικό πολλών μεγάλων πόλεων στην Ευρώπη, αποτελεί ιδιαίτερο πρόβλημα για ορισμένα πανεπιστήμια στην Αθήνα (βλ ΕΚΠΑ, Ο.Π.Α.) και τη Θεσσαλονίκη (Α.Π.Θ.), όπου τέτοιες αγορές ναρκωτικών έχουν εγκατασταθεί σε χώρους γύρω από τα Πανεπιστήμια. Το πρόβλημα αυτό έχει επίσης πολλές όψεις. Ειδικότερη έμφαση, κατά την ανάλυση και πρόταση μέτρων αντιμετώπισης των ανοικτών λιανικών αγορών ναρκωτικών, πρέπει να δοθεί σε παράγοντες που ευνοούν την ανάπτυξή τους στο επίπεδο της προσφοράς: ειδικότερα έχει σημασία η χωροθέτηση των πανεπιστημίων κοντά σε υπάρχουσες αγορές ναρκωτικών, η λειτουργία που μπορεί να έχει το πανεπιστήμιο για αυτές κλπ. Χαρακτηριστικό είναι, ότι τέτοιες αγορές είναι εμφανείς στα κέντρα των μεγάλων πόλεων, όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη και ότι επομένως τα συγκεκριμένα ΑΕΙ (Α.Π.Θ., ΕΚΠΑ, ΕΜΠ, ΟΠΑ, ΑΣΠΑΙΤΕ κλπ) είναι ευάλωτα σε αυτές. Συνολικά, διάφοροι κοινωνικο-πολιτικοί και οικονομικοί παράγοντες ευνοούν την ανάπτυξη αγορών ναρκωτικών στα ΑΕΙ και σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να υπάρξει, κατά περίπτωση, διερεύνηση ειδικότερων παραγόντων (π.χ. προσφορότητα πελατών, διαφυγής, ανταλλαγών, αλλά και υποβάθμιση της περιοχής από απουσία κατοικιών και ακατάλληλες χρήσεις γης, ακατάλληλες πολιτικές αστυνόμευσης κλπ). Ωστόσο, θα πρέπει επίσης να υπάρχει και η επίγνωση ότι η αποδιάρθρωση της ανοικτής λιανικής αγοράς ναρκωτικών δεν θωρακίζει το πανεπιστήμιο από τα ναρκωτικά, καθώς η ανοικτή αγορά είναι ένας από τους τρόπους που διακινούνται είτε στο πανεπιστήμιο είτε αλλού.

Σωματικές βλάβες και φθορές

Η σωματική βία που αναπτύσσεται στα ΑΕΙ αλλά και οι καταστροφές και φθορές περιουσίας έχουν περιορισμένο εύρος και κατά κανόνα στοχευμένο χαρακτήρα. Ανάμεσα σε άλλες περιπτώσεις περιλαμβάνονται περιστατικά ξυλοδαρμών ιδίως καθηγητών ή καταστροφών γραφείων καθηγητών από περισσότερους του ενός δράστες. Στις περιπτώσεις ξυλοδαρμών τα περιστατικά αυτά έλαβαν μεγάλη δημοσιότητα. Παρά το γεγονός ότι θύματα της σωματικής βίας βιώνουν τραυματικά την θυματοποίησή τους και το ότι τα γεγονότα αυτά έχουν μεγάλο αντίκτυπο στη ζωή στα ΑΕΙ και έχουν «αξιοποιηθεί» πολιτικά, τα φαινόμενα αυτά δεν χαρακτηρίζουν τη ζωή στα ΑΕΙ. Περισσότερο χαρακτηριστικές είναι οι μικροφθορές επιμέρους εγκαταστάσεων παρά άλλου τύπου βία. Παρόλα αυτά, τα τελευταία χρόνια του διαστήματος αναφοράς σημειώνονται περιστατικά που αφορούν σε δράση ομάδων που στρέφονται εναντίον οποιουδήποτε βρίσκεται στο χώρο. Πρόκειται για μια μεθοδολογία η οποία αποκτά απήχηση μάλλον διεθνώς και χαρακτηρίζει ποικίλων ιδεολογικών προσανατολισμών ομάδες, ιδίως νέων, που υιοθετούν πρακτικές τυφλής βίας, μέχρι πρότινος ίδιον νεοφασιστικών ομάδων και δραστών του κοινού ποινικού δικαίου. Είναι σκόπιμο οι τάσεις αυτές να διερευνηθούν ποιοτικά περισσότερο, καθώς είναι πιθανό ότι εκφράζουν και «υπόγειες αξίες» και υπο-πολιτισμούς που «διαπλέκονται» με επιμέρους ομαδώσεις και υποσυστήματα.

Καταλήψεις, παρακώλυση λειτουργίας ακαδημαϊκών οργάνων και περιπτώσεις ομαδικής βίας

Οι καταλήψεις χώρων του πανεπιστημίου είναι ένα σύνθετο πρόβλημα. Οι καταλήψεις εκ μέρους φοιτητών, οι φθορές κάθε είδους όπως και οι εκφοβιστικές ενέργειες ή παρεμβάσεις κατά τις συνεδριάσεις οργάνων αποτελούν πρόβλημα για ορισμένα ΑΕΙ.

Από το 2012–13, ενώ τα περιστατικά παρανομίας σε χώρους των ΑΕΙ εξακολουθούν να έχουν απολύτως περιστασιακό χαρακτήρα, η φαινομενολογία τους αλλάζει: συμβαίνουν με τη μορφή βίαιων επιθέσεων στη διάρκεια της ημέρας, έχουν ομαδικό χαρακτήρα (ομάδες των 3, 50, 70 ατόμων) και στρέφονται κατά φοιτητών ή εγκαταστάσεων–χώρων γραφείου του πρύτανη του ΑΕΙ. Σε μια περίπτωση η αστυνομία έκανε έρευνα στο κτίριο «Γκίνη» του ΕΜΠ (21.8.2013) και διαπίστωσε ότι στο κτίριο έμεναν 3 αλλοδαποί, αλλά δεν προκύπτει ότι βρήκε όπλα [τεκμηρίωση από εφημερίδα].

Σύμφωνα με τις απόψεις που διατυπώθηκαν στην Επιτροπή δεν είναι τόσο η ποινική απαξία της πράξης που προκαλεί δυσλειτουργία στην πανεπιστημιακή κοινότητα (καθώς πρόκειται για ελαφρά εγκλήματα), όσο η συχνότητα και η παραβίαση βασικών κανόνων ανεκτής αντιπαράθεσης. Σε κάποιες περιπτώσεις φοιτητικών καταλήψεων η ήπια αντιμετώπισή τους έχει θετικά αποτελέσματα. Τέλος, αναφέρονται καταλήψεις πανεπιστημιακής περιουσίας από εξωπανεπιστημιακούς που εμποδίζουν τα ΑΕΙ να αξιοποιήσουν και να χρησιμοποιήσουν την περιουσία τους.

Ειδικότερα για τις καταλήψεις ΑΕΙ ιδιαίτερη δημοσιότητα έλαβε το φαινόμενο το 2015. Η χρονιά εκείνη άρχισε με την κατάληψη της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ (13-18.3.2015 ) και την κατάληψη της Πρυτανείας του ΕΚΠΑ (30.3 -17.42015) . Στη συνέχεια η επίθεση στην ομάδα ΔΕΛΤΑ στο Ο.Π.Α., η εισβολή 15μελούς ομάδας στην Πανεπιστημιούπολη και η διακοπή εκδήλωσης δημιούργησαν συνθήκες και παραστάσεις διάχυτης βίας. Στο τέλος του έτους προκλήθηκαν στοχευμένα φθορές σε γραφείο καθηγητή του ΕΜΠ.

Εκτός από τις φοιτητικές καταλήψεις διεκδικητικού χαρακτήρα, υπάρχουν περιπτώσεις αυθαίρετης χρήσης χώρων από τρίτους για λόγους αναψυχής αλλά και η κατάληψη χώρων που χρησιμοποιούνται ως χώροι συνεύρεσης διαφόρων ομάδων που δημιουργούν ουσιαστικά προβλήματα λειτουργίας σε κάποια ΑΕΙ. Μετά από ένα διάστημα ύφεσης, από το τέλος του 2017 τα περιστατικά ποικίλης βίας αν και ολιγάριθμα επανακάμπτουν σε συχνότητα σε κεντρικούς χώρους των κεντρικών ιδίως ΑΕΙ και λαμβάνουν χαρακτήρα μαζικού εκφοβισμού: περισσότεροι του ενός δράστες (συνήθως πολυμελείς ομάδες) επιτίθενται απρόκλητα σε μεμονωμένα θύματα (Ο.Π.Α.) ή σε αόριστο αριθμό ατόμων στη διάρκεια ψυχαγωγικών ή επιστημονικών εκδηλώσεων μέσα στο πανεπιστήμιο (Αρχιτεκτονική Ε.Μ.Π., Πάντειο, Νομική ΕΚΠΑ), κατά περίπτωση και σε αρπαγές ή ληστείες μικροποσών (Νομική ΕΚΠΑ). Τα περιστατικά αυτά προσιδιάζουν ως προς τη μεθοδολογία τους σε ομάδες διαφορετικών πολιτικών ή κοινωνικών προσανατολισμών, αλλά το πλέον κρίσιμο είναι να διερευνηθούν ποιοτικά ώστε να διευκρινιστεί αν εκφράζουν και «υπόγειες αξίες» και υπο-πολιτισμούς που «διαπλέκονται» με επιμέρους ομαδώσεις και υποσυστήματα. Γεγονότα του 2018 δεν αξιολογήθηκαν συστηματικά στην παρούσα έρευνα, διότι η έρευνα συνέλεξε στοιχεία μόνον ως τις αρχές του 2018.

Αυτό που χαρακτηρίζει τα περιστατικά βίας που προαναφέρθηκαν στα μεγάλα πανεπιστήμια της Αθήνας είναι ότι πρόκειται για ομαδική άσκηση βίας, χωρίς να συμβαίνουν άλλα γενικότερα γεγονότα ταυτόχρονα (π.χ διαδηλώσεις, μεταρρυθμίσεις κα.) και ότι αναδύεται μια «κοινή μεθοδολογία επίθεσης» μεταξύ των διαφορετικών ομάδων που υπερβαίνει τις όποιες πολιτικοϊδεολογικές διαφορές τους. Επιπλέον στο Α.Π.Θ. καταγράφηκαν 30 απολύτως ανομοιογενή μεταξύ τους περιστατικά στο διάστημα 2010-2017 (διακεκριμένες έως απλές φθορές σε εξοπλισμό ή σε χώρους γραφεία, αυτοκίνητα, γκράφιτι, αναγραφή συνθημάτων κλπ και κάποτε παραβιάσεις σχετικά με τις εκρηκτικές ύλες, σωματικές βλάβες, κατάληψη χώρων και παρακώλυση συνεδρίασης οργάνων), τα οποία συσχετίσθηκαν από τις αρχές με τον αναρχικό ή τον αντι-εξουσιαστικό χώρο ή με σοβαρές απειλές της λειτουργίας του Α.Π.Θ.

Η ασφάλεια των πανεπιστημίων στις άλλες χώρες

Χωρίς να επιδιώκεται μια διεξοδική παράθεση των εμπειριών άλλων χωρών, έχει ενδιαφέρον να στρέψουμε το βλέμμα σε αυτές ενδεικτικά και συνοπτικά. Στις χώρες της Β. Αμερικής, όπως π.χ. ο Καναδάς, η αστυνομία στις Πανεπιστημιουπόλεις εν πολλοίς συγκροτείται από σώματα ειδικών φυλάκων που ονομάζονται «ειρηνοφύλακες». Είναι εφοδιασμένοι με στολές κλπ και μέσα ήπιας απώθησης, όπως σπρέϊ πιπεριού κλπ, αλλά δεν αποτελούν σώμα κανονικής αστυνομίας, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις απαγορεύεται να τους αποκαλούν αστυνομικούς. Στις ΗΠΑ υπάρχει πανεπιστημιακή αστυνομία στις περισσότερες πανεπιστημιουπόλεις με αρμοδιότητες σύλληψης και οι περισσότεροι οπλοφορούν. Ωστόσο, η συμπεριφορά των αστυνομικών έχει αποτελέσει πολύ σοβαρό πρόβλημα τα τελευταία ιδίως χρόνια. Σήμερα στο Harvard, στο Υale και στο Σικάγο φοιτητές και καθηγητές ζητούν την αποχρηματοδότηση και την κατάργηση της πανεπιστημιακής αστυνομίας.

Το ίδιο ζητά και η Αμερικανική Ένωση για τις Πολιτικές Ελευθερίες (ACLU). Όπως αναφέρει, «παρά τον επιδιωκόμενο ρόλο τους ως ειρηνευτές, οι αστυνομικοί υπάλληλοι του ιδιωτικού πανεπιστημίου είναι συχνά υπεύθυνοι για τη βία εναντίον φοιτητών και κατοίκων της περιοχής. Τον Ιούλιο του 2015, ένας αστυνομικός του Πανεπιστημίου του Σινσινάτι πυροβόλησε θανάσιμα τον άοπλο 37χρονο Sam DuBose. Ο Tyrone West, ένας 44χρονος μαύρος, σκοτώθηκε από την αστυνομία του κρατικού πανεπιστημίου Morgan το 2013 κατά τη διάρκεια μιας στάσης κυκλοφορίας.

Και το 2018, ένας αστυνομικός του Πανεπιστημίου του Σικάγο πυροβόλησε τον τέταρτο φοιτητή Charles Thomas..».

Η πανεπιστημιακή αστυνομία δημιουργήθηκε στις ΗΠΑ μετά και κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων του ’60.x Στο Ηνωμένο Βασίλειο Υπάρχουν συμβόλαια συνεργασίας των Πανεπιστημίων με την τοπική αστυνομία (π.χ. το πανεπιστήμιο του Northampton). Το ερώτημα «do you have any information that needs passing on to us or know of any suspicious activity in or around campus?» είναι αυτό που υποδέχεται τον επισκέπτη της ιστοσελίδας της πανεπιστημιακής αστυνομίας στο Northampton.  Αλλού υπάρχουν επίσης και συμβάσεις με ιδιωτικές εταιρείες ασφάλειας κατά περίπτωση, όπως το Πανεπιστήμιο του Μάνστεστερ.

Στην Ηπειρωτική Ευρώπη υπάρχει ένα διαφορετικό σύστημα αστυνόμευσης και οργάνωσης και της αστυνομίας και της δικαιοσύνης . Στην Γαλλία και στην Ιταλία, οι οποίες είναι και πιο κοντά στην Ελλάδα πολιτισμικά και ακαδημαϊκά, και στις οποίες υπάρχει μια γενικά κοινή αντίληψη και παράδοση σε πολλά πράγματα σχετικά με τα πανεπιστήμια, η παρουσία της αστυνομίας και ειδικότερα η επέμβαση στα πανεπιστήμια μπορεί να γίνει μετά από άδεια του πρύτανη ή των πρυτανικών αρχών γενικά. Η φύλαξη των πανεπιστημίων ανατίθεται σε υπαλλήλους–φύλακες του πανεπιστημίου ή σε εταιρείες ασφάλειας. Στο Πανεπιστήμιο του Salerno πάντως υπάρχει στην επίσημη ιστοσελίδα του σχετικό μενού για Τμήμα Αστυνομίας μέσα στο Πανεπιστήμιο.

Η Ιστορία του πανεπιστημιακού ασύλου στην Ιταλία είναι πολύ διαφορετική από αυτήν του δικού μας και ανάγεται στον ύστερο Μεσαίωνα, όταν προστατεύονταν οι πρώτοι φοιτητές καλόγεροι από τις διώξεις, επειδή σπούδαζαν την νέα γνώση. Η ιστορία των επεμβάσεων της αστυνομίας στα Ιταλικά Πανεπιστήμια όμως έχει πολλά κοινά με την Ελλάδα. Πολλές επεμβάσεις της αστυνομίαςxiv έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια, αλλά διατηρείται η προϋπόθεση της παροχής σχετικής άδειας από τον πρύτανη για την επέμβαση των αστυνομικών δυνάμεων. Ενδεικτικό των διαφορών αντίληψης και προσέγγισης για τα ζητήματα αυτά ανάμεσα στην αγγλοσαξωνική και την ηπειρωτικό ακαδημαϊκή κοινότητα είναι το ότι η αναζήτηση στο google με τις ίδιες λέξεις π.χ. πανεπιστημιακή αστυνομία δίνει για τις ΗΠΑ το campus police και για χώρες της Ευρώπης τα Πανεπιστημιακά Τμήματα που διδάσκονται αστυνομικές σπουδές.

Η παρουσία της αστυνομίας και η συμβατότητά της με τη λειτουργία των ΑΕΙ Ωστόσο, υπάρχουν ζητήματα που αφορούν την ίδια την Αστυνομία. Ειδικότερα, τίθεται το ζήτημα εάν οι λειτουργίες της αστυνομίας και οι αρμοδιότητές της, όχι οι κατασταλτικές αλλά οι προληπτικές, είναι συμβατές και μπορούν να συμβιώσουν σε καθημερινή βάση με τη λειτουργία του πανεπιστημίου. Ειδικότερα βασικές προληπτικές αρμοδιότητες της αστυνομίας είναι (άρθρο 94, Π.Δ. 141/1991):

Ο έλεγχος προσώπων, πραγμάτων, χώρων προσιτών στο κοινό και άρα ταυτοποίηση στοιχείων, έρευνα σε τσάντες, έρευνα σε χώρους προληπτικά, επειδή μπορεί να υπάρχει υπόνοια π.χ. ότι υπάρχουν στοιχεία εγκλήματος και άρα έρευνα σε αμφιθέατρα και μάλιστα επειγόντως μήπως και χαθούν τα στοιχεία, όπως επίσης και σε γραφεία καθηγητών, εργαστήρια κλπ. Επίσης, η αστυνομία προληπτικά επιτηρεί τους επαίτες, αλήτες, υπόπτους και καταδικασμένους στο παρελθόν για εγκληματική δραστηριότητα, εφαρμόζει τη νομοθεσία για την οπλοφορία και την κατοχή, κατασκευή, διάθεση και μεταφορά όπλων, εκρηκτικών μηχανημάτων. Επιπλέον η αστυνομία θα κάνει συγκέντρωση πληροφορίας όπως έχει αρμοδιότητα νόμιμα να προβαίνει: επομένως νόμιμα θα μπορεί να ρωτάει σχετικά οποιονδήποτε μέσα στο πανεπιστήμιο. Πέραν τούτων η αστυνομία έχει καθήκοντα επαγρύπνησης που τα επιτελούν οι αστυνομικοί σκοποί και οι περίπολοι (βλ. άρθρο 73, και 74 Π.Δ. 141/1991).  Αυτές οι λειτουργίες όχι μόνον δεν είναι συμβατές με ελληνικό πανεπιστήμιο, αλλά υπάρχουν βάσιμες εκτιμήσεις, ότι δεν θα γίνουν δεκτές στην  καθημερινότητα των φοιτητών και θα δημιουργήσουν περαιτέρω προβλήματα.

Θα παρακάμψω την ανάλυση τριών ακόμα ζητημάτων, αλλά τα παραθέτω συνοπτικά διότι και τα τρία αφορούν την καταλληλότητα της αστυνομίας. Το ένα αφορά την εκπαίδευση που θα λάβουν οι αστυνομικοί ώστε να αποτρέπουν προβληματικές καταστάσεις μέσα στα πανεπιστήμια και να εγγυώνται την ασφάλεια στα πανεπιστήμια. Δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή, από όσο είναι σε γνώση μας, κατάλληλο σύστημα εκπαίδευσης για την προστασία των προσώπων και εγκαταστάσεων σε εκπαιδευτικές μονάδες. Εκτιμούμε ότι η ΕλληνικήΑστυνομία δεν έχει την ειδική τεχνογνωσία για να επιτελέσει αυτή τη λειτουργία και ότι αν λάβουμε υπόψη σοβαρά την ανάγκη διαμόρφωσης επαγγελματιών φυλάκων και όχι σκοπών ασφάλειας, τότε πρέπει να τεθεί υπό συζήτηση ένα νέος τύπος επαγγελματία, ο φύλακας.

Το δεύτερο θέμα αφορά κατά συνέπεια τη φύλαξη. Η φύλαξη είναι μια λειτουργία που υπάγεται στον Πρύτανη και μπορεί να περιγραφεί ενδεικτικά ως ακολούθως: διασφαλίζει την λειτουργία των εγκαταστάσεων που φυλάσσονται, προστατεύει την φυσική ακεραιότητα προσώπων που εργάζονται ή βρίσκονται στο χώρο και κινδυνεύουν ή πλήττονται από φυσικές καταστροφές, καιρικές συνθήκες ή κάθε είδους βλάβες εγκαταστάσεων, παρέχει πρώτες βοήθειες, διασφαλίζει την καλή λειτουργία των εγκαταστάσεων κατά τη διεξαγωγή μαθημάτων εργαστηρίων κλπ, βρίσκεται σε ετοιμότητα για να αντιμετωπίσει με ήπια μέσα και τεχνικές (π.χ. διαπραγμάτευση διαμεσολάβηση) κάθε είδους πρόκληση ή οχλούσα συμπεριφορά και επίσης, συνδράμει κάθε πρόσωπο που έχει ανάγκη μέσα στο χώρο φύλαξης. Εάν υπάρξει ζήτημα διάπραξης εγκλημάτων ειδοποιεί την αστυνομία. Πρόκειται επομένως για μια ιδιαίτερη λειτουργία άμεσα συναρτώμενη με την λειτουργία του Πανεπιστημίου.

Η εμπιστοσύνη στην αστυνομία

Τέλος, τίθεται ένα θέμα εμπιστοσύνης προς της αστυνομία: από πολλές πλευρές όπως ανεξάρτητες αρχές εσωτερικές και Διεθνείς αλλά και το ΕΔΔΑ όπως επίσης και τις εκθέσεις του εθνικού Μηχανισμού Διερεύνησης Περιστατικών Αυθαιρεσίας, προκύπτει όχι μόνον μια προβληματική συμπεριφορά της αστυνομίας που αφορά καταχρηστική άσκηση της εξουσίας της κατά τη διάρκεια ελέγχων προσαγωγών κλπ, αλλά και συστηματική απουσία επαρκούς διερεύνησης σχετικών περιστατικών. Δεν πρόκειται για μια συγκυριακή τάση, αλλά για μια τάση που χρόνια τώρα διαπιστώνεται ποικιλοτρόπως.

Συμπερασματικές εκτιμήσεις

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι δεν υπάρχει κάποια κλιμάκωση, έξαρση ή συστηματική τάση της εγκληματικότητας στα ελληνικά ΑΕΙ και όταν προκύπτει πρόβλημα, δεν πρόκειται για καθημερινό πρόβλημα. Τα στοιχεία που παραθέσαμε είναι ενδεικτικά για να κατανοήσουμε αυτό που ισχυρίζομαι : δηλαδή ότι δεν είναι η εγκληματικότητα ο λόγος για τον οποίο επιλέγεται η εγκατάσταση ή η μόνιμη παρουσία της αστυνομίας στα πανεπιστήμια.

Ακόμα και το περιστατικό με την επίθεση στον Πρύτανη του Ο.Π.Α. πρέπει να εκτιμηθεί πέραν ενός ποινικού λαϊκισμού που υποστηρίζει ότι το έγκλημα είναι εκτός ελέγχου και τα πανεπιστήμια χώροι χάους. Ιδίως σε αυτές τις περιπτώσεις είναι αναγκαία μέτρα και πολιτικές που να εμπεδώνουν τη Δημοκρατία. Στο δημοκρατικό κράτος, η καταστολή, ακόμα και εάν η νομιμότητα έχει δεχθεί πλήγμα, πρέπει να είναι το έσχατο μέσον: για ποιο λόγο λοιπόν σε ένα περιστατικό που δεν χαρακτηρίζει την πανεπιστημιακή ζωή λαμβάνουμε αυτό ως μέσο όρο για να νομοθετηθούν συγκεκριμένες δράσεις, χωρίς να δοκιμαστούν ηπιότερα μέσα;

Σε αυτό το ερώτημα δεν δίνεται απάντηση. Όσες φορές και εάν τεθεί η ερώτηση, απάντηση δε θα υπάρξει, επειδή απλά απαξιώνεται κάθε άλλη απάντηση εκτός από την απαίτηση για (περισσότερη) καταστολή. Και απαξιώνεται κάθε άλλη απάντηση, επειδή δεν είναι η εγκληματικότητα ο λόγος της πρότασης δημιουργίας πανεπιστημιακής αστυνομίας. Διαφορετικά θα μπορούσαν να συζητηθούν και άλλες λύσεις. Ένας πραγματικός λόγος είναι η εκχώρηση μιας δημόσιας λειτουργίας σε ιδιώτες και ένας άλλος, η πεποίθηση ότι η καταστολή αποδίδει (πράγμα απολύτως και τεκμηριωμένα εσφαλμένο).

Εκτός όμως από την εγκληματικότητα, ζητήματα που ανάγονται στις λειτουργίες της ίδιας της αστυνομίας και στην μεγάλη διάσταση που υπάρχει μεταξύ αστυνόμευσης και φύλαξης συνθέτουν ένα πολύπλευρο ζήτημα που η αντιμετώπισή του δεν είναι ούτε εύκολη, ούτε απλή. Άρα είναι αναγκαία μια άλλη αντίληψη για το πως αντιμετωπίζονται φαινόμενα εγκληματικότητας μέσα στα πανεπιστήμια.

Από τα συστήματα ιχνηλασίας στον εξοπλισμό των ΑΕΙ μέχρι τη διαφορετική διαμόρφωση του χώρου, έως τη δημιουργία επιτροπών διαμεσολάβησης μέσα στα ΑΕΙ και τη δημιουργία μιας υπηρεσίας φύλαξης εκπαιδευτικών μονάδων, υπάρχουν λύσεις πέρα από την αστυνόμευση στα Πανεπιστήμια. Το θέμα είναι περισσότερο από κάθε άλλο πολιτικό και αυτό πρέπει να αναδειχθεί.

Επισυνάπτεται το PDF του τεύχους 8 της επιθεώρησης που πειρέχει την παρούσα δημοσίευση, όπου αναφέρονται πηγές, βιβλιογραφία και λοιπές πληροφορίες. Στο σύνολο του το περιοδικό έχει μεγάλο ενδιαφέρον

«Η αστυνομία προχώρησε στη ρίψη χειροβομβίδων κρότου - λάμψης σε πολυκατοικία στην οδό Τσαμαδού όπου είχαν μπει αρκετοί από τους συγκεντρωμένους στα Εξάρχεια, όπου έχει συγκεντρωθεί κόσμος για τα 12 χρόνια από τη δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου.

Σύμφωνα με πληροφορίες έγιναν δυο προσαγωγές στο σημείο, ενώ οι υπόλοιποι συγκεντρωμένοι μπήκαν στις γύρω πολυκατοικίες για να διαφύγουν από τις αστυνομικές δυνάμεις που έκαναν επέμβαση κατά της συγκέντρωσης.»

Και

«Έρευνα διατάχθηκε από την ηγεσία της ΕΛ.ΑΣ για το βίντεο στο οποίο άνδρας των ΜΑΤ χτυπά κοροϊδευτικά συνάδελφό του με λουλούδια που είχε αφήσει κάποιος για τον Αλέξανδρο Γρηγορόπουλο.

Το εν λόγω βίντεο έχει κάνει το γύρο του διαδικτύου ενώ σχολιάζεται και ιδιαίτερα αρνητικά στα κοινωνικά δίκτυα.

Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, κατά πάσα πιθανότητα ο αστυνομικός θα τεθεί σε διαθεσιμότητα.»

Από την ελληνική ηλεκτρονική έκδοση του CNN της Κυριακής, 06 Δεκεμβρίου 2020 16:54

Τι να είναι άραγε αυτό που ωθεί την Αστυνομία (με κεφαλαίο βέβαια αφού αποτελεί θεσμοθετημένο εκτελεστικό βραχίονα του «Κράτους») να βεβηλώνει μνημεία νεκρών, να επιτίθεται με χειροβομβίδες σε σπίτια πολιτών; Τι να είναι αυτό που κάνει τους αστυνομικούς να  φέρονται με τέτοιο θράσος και τέτοια μανία, απέναντι στους πολίτες;

Μην είναι οι διαταγές των ανωτέρων;

Μην είναι η (διαταραγμένη;)ψυχοσύνθεση τους;

Μην είναι η εκδίκηση; (γιατί άμυνα του πάνοπλου απέναντι στον άοπλο, δεν είναι σίγουρα)

Μην είναι η προαιώνια και αυθόρμητη αντίσταση της κοινωνίας στους καταπιεστές και τα όργανα τους, που κλιμακώνει τη  βία της επιβολής;

Μην είναι όλα αυτά μαζί;

(εικόνα από τον Δρομογράφο on twitter)

Ένα βλήμα, κρατώντας στα χέρια έναν εκτοξευτή βλημάτων, εκτοξεύει βλήμα πάνω σε άνθρωπο.  Ένα βλήμα χτυπάει άνθρωπο με βλήμα ελαστικό ή βλήμα πλαστικό. Αυτό είναι το νόημα που μεταφέρει η πρόταση και το απάνθρωπο δεν σχετικοποιείται ανάλογα με την ελαστικότητα ή την πλαστικότητα του βλήματος.

Ούτε η κτηνώδης κατάσταση, στην οποία έχει εκπέσει ο εκσφενδονιστής, το εξανδραποδισμένο «όργανο», σχετικοποιείται. Όποιος  βάλλει με φονικό όπλο εναντίον ανθρώπου ανήκει στα κτήνη και το σύννομο ή το έκνομο της πράξης του δεν σχετικοποιεί τον χαρακτηρισμό, ούτε στο ελάχιστο.  Αυτά είναι για αδωνοβορίδηδες, δηλαδή την εσχατιά του ξεπεσμού της ανθρώπινης φύσης, που ανακατεύουν το νομότυπο με το σύννομο.

Το «ασφαλές» όπλο

Σύμφωνα με εγχειρίδια του αμερικανικού στρατού από τα 0 μέτρα έως τα 20 μέτρα μπορούν να είναι φονικά παρότι δεν διαπερνούν το σώμα, όπως μας μεταφέρει την πληροφορία ο dromografos στο twitter. (Δείτε και εδώ)

Παραλάβαμε και δημοσιεύουμε το ακόλουθο δελτίο τύπου της Πρωτοβουλίας ενάντια στην Περιβαλλοντική Καταστροφή και την Κλιματική Αλλαγή (ΠΕΠΚΚΑ). 

Η Ανοιχτή Συνέλευση Κατοίκων Ραφήνας, χθες σε δράση της, διένειμε το παρακάτω κείμενο, με το οποίο συστήνεται στον κόσμο της πόλης και τον καλεί  σε συμμετοχή στην Συνέλευση.

Η Συνέλευση αφού αναλύει και διαπιστώνει τον άσχημο δρόμο που έχει πάρει η πολιτική και κοινωνική ζωή στον τόπο, με την επικράτηση του αυταρχισμού στο μεγαλύτερο μέρος της ζωής, μας καλεί  σε συμμετοχή στη διεκδίκηση του δικαιώματος στην αξιοπρεπή και ελεύθερη ζωή.

Ακολουθεί το κείμενο της Ανοιχτής Συνέλευσης Κατοίκων Ραφήνας, το οποίο επισυνάπτεται στο παρόν και σε μορφή pdf

Η Επιτροπή Αλληλεγγύης καλεί όλους και όλες να στηρίξουμε τη συγκέντρωση στις 2 Απρίλη στις 9:00 έξω από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), όπου εκδικάζεται η προσφυγή των 45 διωκόμενων της Θεσσαλονίκης κατά της απαγόρευσης των συγκεντρώσεων και των διώξεων και των προστίμων, που ασκήθηκαν για τη συμμετοχή σε αυτές.

Παρακάτω η σχετική ανακοίνωση. 

Η Αντιφασιστική-Αντιεθνικιστική Πρωτοβουλία στην Ανατολική Αττική ανάρτησε  αντισεξιστικό πανό στο Πικέρμι, στη  Λ. Μαραθώνος , στην ευρύτερη περιοχή που ζει και δραστηριοποιείται, κοινωνικά και εππαγγελματικά, ο καταγγελθείς βιαστής της Σ. Μπεκατώρου.

Η  Πρωτοβουλία γυναικών από το Πικέρμι και τη Ραφήνα ενάντια στην έμφυλη βία και στη σιωπή, με αφορμή τα σχετικά με την τραγωδία που αποκάλυψε η Σοφία Μπεκατώρου, εξέδωσε το ακόλουθο κείμενο - ανακοίνωση

Οι βιαστές δεν είναι ράτσα ειδική. Είναι άντρες καθημερινοί.

Ο καταγγελόμενος για τον βιασμό της Σοφίας Μπεκατώρου δεν είναι απλά άνθρωπος της διπλανής πόρτας για εμάς που ζούμε στο Πικέρμι και στη Ραφήνα. Κατέχει πολλαπλά πόστα στο σάπιο και εκμεταλλευτικό σύστημα που ορίζει τις ζωές μας. Είναι πρόεδρος του Nαυτικού Oμίλου Ραφήνας "Αλκυών", αντιπρόεδρος της Τ.Ο. της Νεας Δημοκρατίας (αναφέρεται ως "σκληρός δεξιός"), επιχειρηματίας-εισοδηματίας στο Πικέρμι, πέρα από αντιπρόεδρος στην Ελληνική Ιστιοπλοϊκή Ομοσπονδία και μέλος της Ολυμπιακής Επιτροπής. Το να εκμεταλλεύονται κάποιοι θέσεις εξουσίας για την σεξουαλική παρενόχληση/κακοποίηση νέων ή ευρισκόμενων σε ανάγκη ανθρώπων είναι μιά ιστορία που επαναλαμβάνεται. Από τους εργασιακούς χώρους, τον αθλητισμό, τη διοίκηση, τα δημαρχεία, τις επισκοπές, την εκπαίδευση έως και την οικογένεια...

Καιρός να τους κάνουμε να καταλάβουν ότι δεν υπάρχει καμία ανοχή σε σεξιστικές και κακοποιητικές συμπεριφορές που κάποτε φτάνουν ως τη γυναικοκτονία. Ενθαρρύνουμε όλα τα άτομα, ενήλικα ή ανήλικα, που έχουν υποστεί σεξουαλική βία να προβούν άφοβα σε καταγγελίες. Κάθε θύμα παραβιαστικής συμπεριφοράς ας γνωρίζει: Εμείς σε πιστεύουμε. Η αλληλεγγύη μας είναι δεδομένη.

Να αποκαλύπτουμε τα σάπια στοιχεία της κοινωνίας, που τοπικοί και υπερτοπικοί παράγοντες τείνουν να συγκαλύπτουν. Ειδικότερα, η τοπική κοινωνία μας δείχνει ιδιαίτερη επιμονή να συμβιώνει με τον τοπικό παράγοντα που πρόσφατα καταγγέλθηκε για βιασμό. Όταν η Ελληνική Ιστιοπλοική Ομοσπονδία αναγκάζεται να τον αποπέμψει κάτω από την πίεση της γενικής κατακραυγής, η ΝΔ και η τοπική της οργάνωση στη Ραφήνα δεν τον διαγράφουν και η Αλκυών δεν τον αποπέμπει.

Εμείς δεν θα σιωπήσουμε απέναντι σ’ αυτό το σύστημα προχωρημένης σήψης, όπου η συνεχής  σεξουαλική απειλή και καταπίεση προστίθεται σε ένα σύνολο πολλαπλής καταπίεσης και εκμετάλλευσης. Ο κόσμος όπου θέλουμε να ζήσουμε, ο κόσμος για τον οποίο αγωνιζόμαστε δεν χωράει το φόβο και τον σεξισμό, όπως δεν χωράει την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.

ΟΧΙ σημαίνει ΟΧΙ.

Μη συναίνεση σημαίνει βιασμός.

Πρωτοβουλία γυναικών από το Πικέρμι και τη Ραφήνα

ενάντια στην έμφυλη βία και στη σιωπή

email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. 

Μία αρκετά εκτενή απάντηση, για την παρέμβαση της στην ΑΣΟΕΕ, εξέδωσε η Πρωτοβουλία Μαχητικής Αλληλεγγύης, στον ανεξάρτητο χώρο του athens.indymedia.org. 

Την αναδημοσιεύουμε, ως οφείλουμε και για την τήρηση της δεοντολογίας, αφού ασχοληθήκαμε εκτενώς, τόσο με το γεγονός της ίδιας της παρέμβασης και  του τρόπου που αυτή εγινε, αλλά και επειδή πλήθος συστημικών -και όχι αθώωων τελικά- μέσων, ασχολήθκαν μαζί της, παραλείποντας όμως, να αναφέρουν την "άλλη πλευρά".  Δεν είναι ασυνήθιστο  αυτό, στον κόσμο των εξωνημένων -σε τεράστιο ποσοστό- ελληνικών μέσων εν(ξ)ημέρωσης.

Τα σχόλια στους αναγνώστες λοιπόν. Ελπίζουμε μόνο, να την διαβάσετε (για αρχή) και να προσπαθήσετε ειλικρινά, να καταλάβετε τους λόγους που γέννησαν την ιδέα της συγκεκριμένης παρέμβασης. Σίγουρα θα δείτε πως το "αθώο θύμα" της φωτογραφίας που κυκλοφόρησε, ούτε τόσο αθώο είναι, ούτε τόσο θύμα. 

MΙΑ ΟΦΕΙΛΟΜΕΝΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΟΕΕ

Λίγες μόνο μέρες μετά την παρέμβαση μας και αναγκαζόμαστε να επανέλθουμε δημόσια μιας από εκείνη τη μέρα έχουν ακουστεί πράγματα που θα έκαναν και την ίδια την ντροπή να ντρέπέται. Στη φιλοσοφία και την πολιτική παιδεία μας δεν αντιστοιχεί να μην στεκόμαστε με συνέπεια στα πεπραγμένα μας για αυτό και σκοπεύουμε να μην αφήσουμε τίποτα να πέσει κάτω και τίποτα να μείνει αναπάντητο. Η παρέμβαση που πραγματοποιήσαμε είχε δύο σκέλη. Το πρώτο αφορούσε συνθήματα, φθορές και μια συμβολική εκκένωση των πρυτανικών γραφείων καθώς μέρος του εξοπλισμού του βρέθηκε στο διάδρομο της σχολής. Με αυτό το σκέλος δεν υπήρξε ιδιαίτερος θόρυβος. Θα λέγαμε πέρασε στα ψιλά.Το δεύτερο σκέλος, για το οποίο έγινε και όλος ο θόρυβος, αφορούσε την οπτικοποίηση του εκφοβισμού και της γελοιοποίησης ενός εκπροσώπου. Θα τοποθετηθούμε για κάθε πρακτική ξεχωριστά.

Η πρακτική της παρουσίασης του ανθρώπινου προσώπου της εξουσίας φοβισμένου και καταβεβλημένου, αποκαθηλωμένου από τη συνηθισμένη άιγλη και κύρος των αξιωμάτων του, στοχεύει όχι μόνο στον εκφοβιισμού του ίδιου αλλά και των ομοίων του. Υπάγεται στη λογική “χτύπα έναν να φοβηθούν εκατό’’. Αυτό γιατί δείχνει ότι η απειλή της αυτοδικίας των από τα κάτω, η απειλή της κοινωνικής αντιβίας, η απειλή της επαναστατικής δικαιοσύνης, δεν είναι κάτι αόριστο και αφηρημένο, αλλά κάτι που παίρνει σάρκα και οστά και δύναται να προσωποποιηθεί στη φάτσα ενός πανικοβλημένου ανθρώπου της τάξης των ισχυρών.

Επιπλέον δείχνει και στους ανθρώπους της δικής μας τάξης, αυτούς που υποφέρουν και βασανίζονται από την καταπίεση και την εκμετάλευση των ισχυρών, ότι οι τελευταιοι είναι και αυτοί απλοί άνθρωποι. Μπορεί να δείχνουν άφοβοι και αγέρωχοι μέσα στις κοστουμαρισμένες τους στολές, μέσα στις ακριβές και συνοδευόμενες από μπράβους και μπάτσους αυτοκινητοπομπές τους, μέσα στα κυριλέ γραφεία τους στα οποία βάζουν υπογραφές που επικυρώνουν τα βάσανα, τον εξευτελισμό και τον πόνο ανθρώπων της κοινωνικής βάσης, αλλά παραμένουν πάντα άνθρωποι. Και φοβούνται.

Η πρακτική αυτή δεν είναι ξένη στα επαναστικά κινήματα ούτε χωρίς ιστορία. Ακριβώς επειδή έχει υψηλό πολιτικό συμβολισμό αλλά και αντίκτυπο, είναι μια πρακτική που έχέι γίνει κομμάτι της εμπειρίας του διεθνούς επαναστατικού κινήματος, είτε εντασόταν στην ένοπλη πάλη, είτε όχι. Δεν είναι η χρήση των όπλων αυτή που καθιστά την οπτικοποίηση του φοβισμμένου “άρχοντα” ουσιαστική. Κάτι τέτοιο εξάλλου θα συνιστούσε φετιχισμό των όπλων, κουλτούρα που έχει απολογιστεί ως επιζήμια πρώτα από όλα μέλη ενόπλων επαναστατικών οργανώσεων.Η γελοιοποίηση των ισχυρών από την άλλη είναι κάτι που έρχεται μέσα από την ίδια τη λαική και κοινωνική παράδοση αιώνων. Αποτελεί προσφιλής πρακτική για γενιές και γενιές των από τα κάτω, για αυτό και χιλιάδες άσματα, ποιήματα, γελοιογραφίες, σκετς, αναπαριστούν ισχυρούς που γελοιοποιούνται. Γιατί η γελοιοποίηση των ισχυρών δε συνιστά ούτε διαπόμπευση ούτε κανιβαλισμό άλλα ένα ισχυρό όπλο των από τα κάτω, ένα όπλο που βάλει κατά του κύρους της εξουσίας και ταυτόχρονα ενισχύει το ηθικό των καταπιεσμένων. Αυτό με την προυπόθεση ότι έχουν συνείδηση της κοινωνικής τους θέσης και δεν την έχουν ξεχάσει.

Δεδομένης λοιπόν της ιστορικότητας και της οικουμενικότητας μιας τέτοιας επαναστατικής πρακτικής αποφασίσαμε συνειδητά να την υιοθετήσουμε και εμείς. Κρίνουμε την επιλογή μας αυτή ορθή και δίκαια και την υπερασπιζόμαστε μέχρι κεραίας. Επιπλέον κρίνουμε ότι ήταν μια αρκούντως ικανοποιητικά πετυχημένη ενέργεια για λόγους στους οποίους θα αναφερθουμε αναλυτικά:

1) Διότι το μήνυμα πέρασε. Ο φόβος άλλαξε πράγματι στρατόπεδο, αυτό φάνηκε και αποτυπώθηκε στο φακό. Όλη η Ελλάδα είδε ότι ένα κάθαρμα με κοστούμι, ένας χαρακτηριστικός εκπρόσωπος της “ευγενούς” αστικής τάξης, κατά βάθος είναι ένα ανθρωπάκι που φοβάται. Και στο δικό του φόβο φαίνεται ότι η εξουσία δεν είναι ατρόμητη. Στο πρόσωπο του οι ισχυροί είδαν τον εαυτό τους και αναλογίστηκαν ότι ο φόβος αυτός θα μπορούσε να έιναι ο δικός τους. Θα ήταν άραγε δυνατό αυτό χωρίς εικόνα; Πολύ απλά όχι.

2) Διότι σαν πράξη ελάχιστης επαναστικής αντιβίας που ανέβασε τον πύχη έστω λίγο παραπάνω, προκαλεσε πλήγμα και πολιτική φθορά σε μια κυβέρνηση που το μόνο στο οποίο κινείται με συνέπεια είναι η καταστολή. Γνωρίζουμε και το γνωρίζουν και οι ίδιοι, πως η εικόνα αυτή τσαλάκωσε το προφίλ της σκληρής κυβέρνησης που πατάσει την ανομίια, και την εκθέτει στο ίδιο της το ακροατήριο. Για αυτό εξάλλου αναζητά διακαώς να ρεφάρει.

3) Διότι χάρη στον ποιοτικό της αντίκτυπο προκάλεσε μια σειρά σπασμωδικών μέτρων και αμετροεπών πολιτικών δηλώσεων και συγκρίσεων. Ο εκφοβισμός και η γελοιοποίηση του Πρύτανη χαρακτηρίστηκαν βασανιστήρια και εξευτελισμός, προσβάλοντας όλα τα πραγματικά θύματα βασανισμού και εξευτελισμού με υπαιτιότητα των ισχυρών και των κρατούντων. Το να επικαλείται θυματοποίηση του ένα πρόσωπο εξουσίας που υπέστη εκφοβισμό και γελοιποίηση είναι σα το ρατσισμό κατά των ελλήνων που ισχυρίζονται ότι νιώθουν διάφοροι γραφικοί φασίστες. Είναι πλήρης αντιστροφή των θέσεων θύτη και θύματος, πλήρης διαστροφή νοημάτων, σχημάτων, εννοιών και καταστάσεων. Το να θέλει να μπεί ο Πρύτανης και ο κάθε ιεροφάντης της εξουσίας στη θέση του θύματος γελοιποιεί ακόμα περισσότερο τον ίδιο και όσους αναπαράγουν αυτή τη ρητορική, ξεχνώντας πως πραγματικά θύματα κανιβαλισμού και διαπόμπευσης ήταν η άτυχη Zackie Oh με τις περιβόητες κανιβαλιστικές δημοσκοπήσεις γνωστών ΜΜΕ ή οι γυναίκες που είχαν διαπομπευθεί ως απειλή για τη δημόσια υγεία από το δίδιμο Χρυσοχοίδη-Λοβέρδο. Είναι δυνατόν οποιοδήποτε σόφρων άτομο να πιστεύει ότι η ταπείνωση που ένιωσαν αυτές οι γυναίκες μπορεί και δικαιούται να συσχετιστεί με οτιδήποτε μπορεί να ένιωσε ενδεχομένως ο Πρύτανης;

4) Διότι αν κάτι ξεφτίλισε η παρεμβαση μας, αυτό ήταν τους υπέρμαχους της θεωρίας των δύο άκρων. Η ελάχιστα βίαιη παρέμβαση μας, που ταυτίστηκε με την πολιτική και την ιδεολογία που χρεώνεται το ναζιστικό ολοκαύτωμα, είχε ως αποτέλεσμα την επίκηρυξη μας με ένα σημαντικό χρηματικό ποσό. Ένα σημαντικό χρηματικό ποσό που θα μπορούσε να διατεθεί για την αντιμετώπιση της πανδημίας covid 19 ιδιαίτερα σε αυτήν την κρίσημη φάση που ο ιός επελαύνει στη χώρα. Η κυβέρνηση ωστόσο δείχνει ότι θεωρεί εμάς μεγαλύτερη απειλή από την πανδημία καθώς διαθέτει χρηματα για τη δική μας επικήρυξη αλλά όχι για την αποσυμφόρηση των ΜΜΜ ή την ενίσχυση του δημόσιου συστήματος υγείας. Επίσης η επικήρυξη μας αποτελεί αυτόματη αποδόμηση της θεωρίας των δύο άκρων. Έστω λοιπόν ότι εμείς είμαστε το ένα άκρο και ότι η Χρυσή Αυγή το άλλο. Που είναι η επικήρυξη του καταζητούμενου και νούμερο δύο διευθυντή του κόμματος-εγκληματικής οργάνωσης που πιστώνεται δύο φόνους κύριε ΧρυσοχοΪδη; Που είναι οι φωτογραφίες με τις πιθανές μεταμφιέσεις του ώστε να είναι αναγνωρίσημος; Που είναι η ειδική τηλεφωνική γραμμή επικοινωνίας για να επικοινωνήσει μαζί του όποιος τον αναγνωρίσει; Πουθενά είναι η απάντηση. Γιατί ότι και να λέτε, όσες φανφάρες κι αν χρησιμοποιήσετε, η αλήθεια είναι ότι στη ζυγαριά σας ο εκφοβισμός και η γελοιοποίηση ενός δικόυ σας ανθρώπου, ακόμα κι αν δεν πειράχτηκε ούτε μία τρίχα του, βαραίνει παραπάνω από τη δολοφονία ενός μετανάστη και ενός αντιφασίστα. Αυτό έδειξε η επικήρυξη μας.

5) Διότι ξεβράκωσε πλήρως τη συστημική αριστερά, κοινοβουλευτική και μη, καθώς φάνηκε ότι μάχεται τη θεωρία των δύο άκρων μόνο στα χαρτιά. Όλες οι αμετροεπείς δηλώσεις και οι ανιστόρητες και καταχρηστικές συγκρίσεις επαναλήφθηκαν από αριστερές φωνές που έσπευσαν να δηλώσουν διαπιστευστήρια νομιμοφροσύνης, δείχνοντας ότι όλα τα φοβικά και αυτοενοχοποιητικά μετεμφυλιοπολεμικά σύνδρομα της αριστεράς, είναι ακόμα εδώ. Φάνηκαν έτσι καθαρά τα όρια της όποιας συμπαράταξης τους με το ακηδεμόνευτο ριζοσπαστικό κίνημα και το πόοσο φτουράει η δήθεν ανυποχώρητη στάση τους ενάντια στην ‘επάρατο’ δεξιά. Έδειξαν με τον πιο κραυγαλέο τρόπο ότι αποτελούν πυλώνες της αστικής νομιμότητας, συνεκτικούς αρμούς του συστήματος και παραγόντες σταθεροποίησης. Αυτές τις μέρες ακούστηκαν από αριστερά στόματα όσα λένε εδώ και χρόνια μερικές από τις πιο απεχθής, και ταυτόχρονα γραφικές και υστερικές φιγούρες της λαικής δεξιάς.

Μέσα στη γελοιότητα τους προσπάθησαν να δώσουν και χαρακτήρα έμφυλης βίας στη παρέμβαση μιλώντας για πατριαρχία και ματσίλα σε μια προσπάθεια να ακουμπήσουν το φεμινιστικό ακροατήριο του ευρύτερου προοδοευτικού χώρου. Λες και δεν είναι το ίδιο το φεμινιστικό κίνημα που πρώτο από όλα, και δικαίως, έχει αναγάγει σε πρακτική τη διαπόμπευση βιαστών και συγκαλυπτών τους δημοσιεύοντας πρόσωπα και ονόματα. Μήπως είναι και η διαπόμπευση βιαστών λοιπόν ματσίλα και βρωμάει τοξική αρρενωπότητα; Μήπως όσ@ διαπομπεύουν βιαστές καταλήγουν το ίδιο με αυτούς; Συγχαρητήρια για τη γελοιότητα σας. Η στάση σας ντροπιάζει πρώτα από όλα όποια κομμάτια της αριστεράς έχουν καταφέρει να διατηρήσουν τον ριζοσπαστικό τους χαρακτήρα και την επαναστατική αξιοπρέπεια ψηλά. Πρώτα αυτοί αξίζει να σας φτύσουν.

Σε αυτό το σημείο θα θέλαμε να ξεκαθαρίσουμε πως δεν μας διακατέχει κανένα φετίχ περί θεάματος και εικόνας γενικώς και αορίστως. Επίσης ΔΕΝ ΥΙΟΘΕΤΟΥΜΕ ΛΟΓΙΚΕΣ ΤΥΠΟΥ Ο ΣΚΟΠΟΣ ΑΓΙΑΖΕΙ ΤΑ ΜΕΣΑ. Τα μέσα μας ήταν αυτά που περιγράφηκαν και για μας είναι εναρμονισμένα με την επαναστική ηθική και τα υπερασπιζόμαστε. Δε θεωρούμε ότι είναι βασανιστήριο και διαπόμπευση τα ελάχιστα δευτερόλεπτα εκφοβισμού και γελοιποίησης ενός αστού γραφειοκράτη με θέση ευθύνης. Κατανοούμε ωστόσο ότι πολλοί άνθρωποι, μη εξικοιωμένοι μάλιστα με τους αγώνες, δυσκολεύτηκαν να αφομειώσουν την εικόνα που αντίκρυσαν. Κατανοούμε ότι μπορεί να τους ξένισε, να τους φάνηκε υπερβολική, περιττή, να ερέθισε τα αντανακλαστικά ενσυναίσθησης τους. Δεν τους αδικούμε. Ως ένα βαθμό το θεωρούμε αναμενόμενο δεδομένης και της πανίσχυρης επίδρασης των ΜΜΕ και του πολιτικού λόγου. Με την ίδια λοιπόν κατανόηση στρεφόμαστε σε αυτόυς και τους λέμε πως η συμπάθεια τους πέφτει πολύ στο συγκεκριμένο ανθρωπάκι. Οι άνθρωποι που μας κυβερνούν, διαχειρίζονται τις ζωές μας, και είναι υπεύθυνοι για τα μεγάλα και μικρά εγκλήματα του πολιτισμού της εξουσίας, δεν είναι ανθρωπόμορφα τέρατα. Είναι κανονικοί άνθρωποι. Νέοι ή μεγάλοι. Νέοι ή γέροι. Άνδρες ή γυναίκες ή οποιουδήποτε τυχόν έμφυλου προσδιορισμού. Άνθρωποι με οικογένειες και αγαπημένα πρόσωπα. Που το πρωί βάζουν τις υπογραφές τους στα διάφορα εξουσιαστικά εγκλήματα και το βράδυ χωρίς ενοχές αγκαλιάζουν τους δικούς τους και απολαμβάνουν την οικιακή θαλπωρή. Πόσα και πόσα από τα πιο ακραία καθάρματα της ιστορίας δεν είχαν παρουσιαστικό κακόμοιρων ανθρωπάριων και πόσα από αυτά δε θα φαίνονταν το ίδιο φοβισμένα με μια πινακίδα κρεμασμένη στο λαιμό. Και λοιπόν;

Εμείς κατανοούμε λοιπόν ότι η φωτογραφία είναι ίσως σοκαριστική γιατί απεικονίζει έναν άνθρωπο που αγωνιά. Όμως θα πρέπει να κατανοήσουν κι αυτοί ότι δεν είναι ένας οποιοσδήποτε άνθρωπος. Ανήκει στην τάξη των ισχυρών που προκαλούν αμέτρητο πόνο, δυστυχία, εξαθλίωση και απελπισία σε χιλιάδες, εκατομμύρια άλλους ανθρώπους, νομίζοντας ότι ποτέ δε θα ανιμετωπίσουν συνέπειες. ΚΑΝΟΥΝ ΛΑΘΟΣ. Η ταραγμένη φάτσα αυτού του ποντικιού ήταν μια χαρά ατάραχη όταν υπέγραφε την εκκένωση καταλήψεων, ατάραχη όταν σε μία από αυτές συνελήφθησαν άνθρωποι και υπέστησαν διώξεις, ατάραχη όταν ένα ζώο εγκλωβίστηκε και βρέθηκε αργότερα νεκρό, ατάραχη όταν τα ΜΑΤ περικύκλωναν φοιτητές που διαμαρτυρόνταν εντός της σχολής για το αυθαίρετο λοκ ντάουν που επέβαλε η πρυτανεία, ατάραχη όταν τα δακρυγόνα έφταναν μέχρι τις σπουδαστικές αίθουσες διακόπτοντας μαθήματα, ατάραχη όταν συμμορία της ομάδα ΔΕΛΤΑ βασάνιζε φοιτητές εντός και πέριξ της σχολής, ατάραχη όταν φοιτητές προσάγονταν έξω από το σπίτι τους βράδυ, ατάραχοι όταν ένοπλος ειδικός φρουρός απειλούσε να πυροβολήσει φοιτητές μέσα στη σχολή. Και ήταν ατάραχη γιατί ακριβώς ένιωθε ασφαλής και σίγουρος ότι ποτέ δε θα λογοδοτήσει πουθενά.

Ε λοιπόν δεν πειράζει που ταράχτηκε και λίγο. Ούτε όσοι της τάξης τους ταυτίστηκαν μαζί του. Ας αποτυπώσουν το φόβο που φαίνεται στο πρόσωπο του στο μυαλό τους. Γιατί μπορεί μια μέρα να γίνει δικός τους. Μπορεί στο μέλλον στη θέση του Πρύτανη να βρεθεί ένα αφεντικό, ένας εφοπλιστής, ένας βιομήχανος, ένας πολιτικός. Όχι απαραίτητα από εμάς αλλά από οποιουσδήποτε άλλους. Το ξέρετε εξάλλου για αυτό φοβάστε. Γιατί η εικόνα σας τρόμαξε. Γιατί νιώσατε ότι μπορεί να ήσασταν εσείς. Γιατί θέλετε το μονοπώλιο στο τρόμο και τη διαπόμπευση. Για αυτό δίνετε πλήρως δυσανάλογη διάσταση στην υπόθεση συγκριτικά με το τι πραγματικά συνέβη. Που είναι το πνεύμα του αστικου δικαίου τώρα; Για αυτό αναβαθμίζετε ποινικά τη δίωξη μας και σκέφτεστε νομικούς ελιγμούς ποινικοποίησης της ριζοσπαστικής δράσης. Γιατί φοβάστε. Για αυτό καλέσατε και έκτακτη τηλεδιάσκεψη πρυτάνεων τη στιγμή που καλπάζει η πανδημία στη χώρα. Όχι γιατρών αλλά πρυτάνεων. Γιατί όπως έλεγε κάποτε ένας καρδινάλιος, δε φοβάστε τι είμαστε σε θέση να κάνουμε, αλλά τι θα είμαστε σε θέση να κάνουμε αν αρχίσουμε να πιστεύουμε ότι μπορούμε να κάνουμε τα πάντα. Καλά κάνετε και φοβάστε γιατί οι ξεβράκωτοι κάθε εποχής έχουν φαντασία. Κοιμάται τον περισσότερο καιρό αλλά αν ξυπνήσει…

Τέλος απευθυνόμαστε και στο δικό μας εσωτερικό.Θα παρακαλούσαμε πολύ για ψυχραιμία. Ας μην μας είναι τόσο εύκολο να ενδίδουμε στη ψυχική πίεση που μας ασκούν. Ας μην ενδίδουμε εξίσου εύκολα κι εμείς στη λογική των δύο άκρων.Ας μην εντάσσουμε βιαστικά ενέργειες που δεν μας αρέσουν σε μακιαβελικά σκεπτικά. Ας έχουμε τη σύνεση να επικοινωνούμε τις διαφωνίες μας σε διαδικασίες μακρία από εχθρικά βλέμματα.Ας μην προσπαθούμε αυθαίρετα να μαντεύουμε ποιος και τι. Δεν ωφελεί κανέναν μόνο τον εχθρό.Ας μην αφήνουμε κόσμο εκτεθειμένο στην κρατική εκδικητικότητα.Είμαστε όλοι και όλες κομματί του ίδιου αγώνα για τη συνολική μας απελευθέρωση. Έχουμε τις ίδιες έγνοιες, τις ίδιες ανησυχίες και πονάμε τον αγώνα μας με τον ίδιο τρόπο. Καθένας και καθεμιά από τη δική του οπτική. Γνωρίουμε ότι θα μπορουσαμε να γράφουμε ασταμάτητα για τις αντιφάσεις της κρατικής διαχείρισης της παρέμβασης μας και να έχουμε ακόμα πράγματα να πούμε. Γιατί πολύ απλά αυτές είναι άπειρες. Θα μπορούσαμε να κάνουμε κι εμείς άπειρες συγκρίσεις και αναγωγές. Από την εποχή που μοναρχοφασίστες και συνεργάτες περιέφεραν τα κεφάλια ανταρτών σε πλατείες μέχρι σήμερα που με εντολές των απογόνων τους, περιφέρονται οι αιχμάλωτοι σύντροφοι/σσες μας με αλεξίσφαιρα συνοδεία κουκουλοφόρων αστυνομικών. Θα αρκεστούμε να πούμε πως πάει πολύ να μιλάτε για διαπόμπευση. Μπορεί ακόμα να μην έχει ματώσει κανείς από τα αγκάθια του αγώνα, υπήρξαν πολλοί όμως είδαν το γνώρισαν το πρόσωπο του φόβου. Κι αυτό επειδή το είδαν.

ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΛΗΨΕΙΣ

ΥΓ: Χαιρόμαστε που η παρέμβαση μας έγινε αφορμή ώστε το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας, μέσω διαφόρων εκπροσώπων της, να καταδικάσουν από κοινού με την αριστερά και το ΠΑΣΟΚ τον ναζιστικής έμπνευσης νόμο 4000. Αναγνωρίζουμε πως αυτό για τη Νέα Δημοκρατία, ως κόμμα εκφραστή της παραδοσιακής δεξιάς, συνιστά μια τολμηρή υπέρβαση, ένα ξεπέρασμα ταμπού ιστορικό για τα δεδομένα της μεταπολίτευσης αφού αυτό το νόμο τον είχε ψηφίσει και εφαρμόσει το 1958 η τότε κυβέρνηση Κωνσταντίνου Καραμανλή, ιδρυτή της Νέας Δημοκρατίας. Είναι σίγουρα ένα γενναίο βήμα προς τα μπροστά ώστε όλες οι πολιτικές δυνάμεις αυτού του τόπου να αφήσουν επιτέλους στην άκρη πάθη του παρελθόντος και να εργαστούν όλες μαζί για το κοινό καλό. Ή απλώς έχετε χάσει τη μπάλα πλέον και δεν ξέρετε καν τι λέτε.

Πρωτοβουλία Μαχητικής Αλληλεγγύης

Σε κοινή ανακοίνωση προχώρησαν 64 περιβαλλοντικές οργανώσεις,  σε Ελλάδα-Τουρκία-Κύπρο και από άλλες χώρες. Βλέποντας την κλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ των χωρών. Ζώντας την παρέμβαση τρίτων δυνάμεων, που εδραιώνουν  συμφέροντα στην περιοχή και διεκδικούν -το μεγαλύτερο- μερίδιο στα προϊόντα των σχεδιαζόμενων εξορύξεων. Και τέλος αντιλαμβανόμενοι πως όλη αυτή η ένταση βασίζεται σε μία υπόθεση η οποία μόνο καταστροφή θα φέρει στην ανατολική Μεσόγειο, 64 οικολογικές οργανώσεις από Ελλάδα - Τουρκία - Κύπρο διακηρύσσουν μετ' απιτάσεως την αντίθεση τους.

Η αντίθεση τόσο στον πόλεμο, όσο και στις εξορύξεις στη Μεσόγειο, πρέπει να είναι στάση κάθε λογικού και σοβαρού ανθρώπου, παντού πάνω στον πλανήτη. Ειδικότερα δε, στην τόσο όμορφη, αλλά τόσο ταλαιπωρημένη και διαρκώς απειλούμενη -παρότι ιδιαιτερα ευαίσθητη-  ζώνη της Μεσογείου Θάλασσας

Ακολουθεί η κοινή ανακοίνωση, όπως έφτασε στην Attica Voice 

30/09/2020

Όχι άλλη εξόρυξη ορυκτών καυσίμων!

Σταματήστε την κλιματική καταστροφή – Αφήστε τους υδρογονάνθρακες στο έδαφος!

Η κλιματική καταστροφή είναι πραγματική. Στις αρχές του χρόνου η Αυστραλία καίγονταν,  τώρα καίγονται πάλι η Καλιφόρνια και η Σιβηρία. Ο παγετώνας της Γροιλανδίας λιώνει, ο Βόρειος Πόλος ενδέχεται σύντομα να μην έχει πάγο. Ο παγετώνας Thwaites στην Ανταρκτική λιώνει και αυτό από μόνο του απειλεί να προκαλέσει μια άνοδο 65 εκατοστών στην παγκόσμια στάθμη της θάλασσας. Το Παγκόσμιο Ταμείο Άγριας Ζωής (WWF) αναφέρει μείωση κατά 68% στους πληθυσμούς των ζώων τα τελευταία 40 χρόνια. Το Σουδάν πλημμυρίζει. Σε όλο τον κόσμο, η κλιματική αλλαγή απειλεί ήδη την παραγωγή τροφίμων και οι αυξανόμενες θερμοκρασίες και οι ακραίες καιρικές συνθήκες απειλούν την ανθρώπινη ζωή. Για να διατηρήσουμε την υπερθέρμανση του πλανήτη στους 1,5°C, παρόλο που ακόμη κι αυτό είναι επικίνδυνο, πρέπει να μειώσουμε τις παγκόσμιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά το ήμισυ έως το 2030 και στο μηδέν έως το 2050. Ακόμη και για να διατηρηθεί η αύξηση της θερμοκρασίας στους 2°C, θα πρέπει να σχεδιάσουμε να χρησιμοποιήσουμε το πολύ το 16% από τα γνωστά αποθέματα ορυκτών καυσίμων, επομένως η εξόρυξη νέων αποθεμάτων πρέπει να σταματήσει αμέσως.