από το Παρατηρητήριο Πειραϊκής

Η Αστική Θερμική Νησίδα στον Πειραιά έχει ένα ιδιαίτερο, μοναδικό χαρακτηριστικό που δεν συναντάμε σε άλλες πόλεις: το ίδιο το λιμάνι λειτουργεί ως θερμικός κινητήρας. Το καλοκαίρι, η πόλη δεν υποφέρει μόνο από το τσιμέντο των δρόμων της, αλλά και από την έντονη παρουσία των πλοίων –και κυρίως των κρουαζιερόπλοιων– που ελλιμενίζονται συνεχώς.

Αυτά τα μεγαθήρια επιβαρύνουν το μικροκλίμα του Πειραιά με τρεις τρόπους:

Πρώτον, μέσω της Εκπομπής Θερμότητας 24/7, δηλαδή 24 ώρες καθημερινά καθώς οι γιγάντιες μηχανές τους δεν σβήνουν ποτέ, αλλά λειτουργούν ασταμάτητα για να ηλεκτροδοτούν ολόκληρες πλωτές πολιτείες, εκλύοντας τεράστια θερμικά φορτία απευθείας στην ατμόσφαιρά μας.

Δεύτερον, λόγω του «Εφέ του Καθρέφτη» (Albedo Effect), καθώς οι απέραντες επιφάνειες από μέταλλο και γυαλί ανακλούν την ηλιακή ακτινοβολία με τεράστια ένταση, στέλνοντάς την πίσω στον αστικό ιστό αντί να την απορροφά η θάλασσα.

Τρίτον, μέσω της Φραγής της Θαλάσσιας Αύρας, αφού με ύψος που ξεπερνά τους 15 ορόφους, τα πλοία αυτά δημιουργούν ένα τεχνητό τείχος κατά μήκος του λιμανιού που μπλοκάρει τη σωτήρια θαλάσσια αύρα, εμποδίζοντας τις γειτονιές του Πειραιά να δροσιστούν, ακόμα και κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Όπως αποτυπώνεται καθαρά και στο διάγραμμα η κατάσταση επιβαρύνεται δραματικά από τις εκπομπές Οξειδίου του Αζώτου (NOx). Τα οξείδια του αζώτου, που απελευθερώνονται σε τεράστιες ποσότητες επί 24ώρου βάσεως από τις καύσεις των πλοίων, δεν αποτελούν απλώς μια σοβαρή πηγή αέριας ρύπανσης, αλλά αντιδρούν στην ατμόσφαιρα και συμβάλλουν στη δημιουργία δευτερογενών ρύπων. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να εγκλωβίζεται ακόμη περισσότερη θερμότητα πάνω από την πόλη, εκτινάσσοντας τις θερμοκρασίες σε ακραία επίπεδα.

Ο Πειραιάς χρειάζεται επειγόντως ένα συνολικό σχέδιο αποτσιμεντοποίησης (Depaving) και πράσινων υποδομών. Η επιστροφή του χώματος και της βλάστησης στις γειτονιές είναι η μόνη λύση για να λειτουργήσει το έδαφος ως φυσικό κλιματιστικό και να πάρει ανάσα η πόλη απέναντι σε αυτή τη μοναδική θερμική πίεση.

Αλήθεια, όταν σας υπόσχονται «ανάπτυξη», αυτό το ιερό Γκράαλ του καιρού, έχετε αναρωτηθεί πως είναι αδύνατο να υπάρξει μονοσήμαντα; Δηλαδή να σημαίνει αποκλειστικά οφέλη για τον λαό (για τους πολίτες αν προτιμάτε την αποστεγνωμένη από χυμούς και ουσία λέξη) δίχως να την ακολουθούν ζημιές στο περιβάλλον και τις ζωές. Και κέρδη από την ανάπτυξη υπάρχουν αλλά και ζημίες. Η μοιρασιά είναι το πρόβλημα. Στην κατανομή κερδών και ζημιών των αναπτυξιακών δραστηριοτήτων, τα κέρδη πέφτουν στην πλευρά των οικονομικά ισχυρών και ταξικά ανώτερων, ενώ οι ζημιές πέφτουν στον αντίποδα, στους φτωχούς και ταξικά μικρούς.

Έτσι είναι ο κόσμος, όχι γιατί έτσι δημιουργήθηκε, αλλά γιατί έτσι τον κάναμε οι άνθρωποι, προκρίνοντας ένα σύστημα οργάνωσης της κοινωνίας, που πρότυπο έχει την ζούγκλα και τον νόμο του ισχυρού. Με αυτό το σύστημα πορευόμαστε και καταβάλουμε προσπάθειες, όχι να το αλλάξουμε, αλλά να αλλάξουμε την δική μας μόνο θέση, μέσα στα ξέφωτα της ζούγκλας μας. Να γίνουμε από θηράματα και τροφή των θηρίων, επιτέλους και εμείς κυνηγοί. Λες και γίνεται ο λαγός λιοντάρι, αλλά έτσι μας έπεισαν πως γίνεται, έτσι και εμείς ως καλόπιστοι χάνοι το πιστεύουμε ως στόχο ζωής.

Όπως ορίζει ο νόμος της ζούγκλας, έτσι και οι κοινωνίες που ζουν μέσα ή δίπλα στα μεγάλα οικονομικά κέντρα, στους ναούς της σύγχρονης εμπορικής δραστηριότητας, δηλαδή τα μεγάλα λιμάνια, αποτελούν την μικροπανίδα τους, που απλά υπάρχουν για να συμπληρώνουν το ενδιαίτημα των μεγάλων θηρευτών. Οι θηρευτές από τους τόπους αυτούς αποκομίζουν τα οφέλη της δραστηριότητας τους, αφήνοντας τα κατάλοιπα καθώς και τα απόβλητα της να καταναλωθούν από τη μικροπανίδα του λιμανιού.