Είμαστε λίγοι αυτοί που παλεύουν ενάντια στο ΚακόΑπαισιόδοξος ο Ολύμπιος Δαφέρμος κλείνει το άρθρο του αναλογιζόμενος "Και τώρα τι; Ποιο ΜΜΕ μπορεί να αντικαταστήσει τη συνεταιριστική Εφημερίδα των Συντακτών; Μάλλον κανένα γιατί θα ξέρει εκ των προτέρων την τύχη του, μιας και η πολιτική ωριμότητα των αριστερών και της Αριστεράς μοιάζει δεσμευμένη στο αποτυχημένο παρελθόν..."
Και έχει δίκιο αλλά μη ξεχνάμε πως η ΕΦΣΥΝ προσπάθησε να επιβιώσει, μαζί με τους συνεταιριστές που τη γέννησαν, μέσα στο πεδίο του έντυπου τύπου που αφενός είναι καταδικασμένος από την πεπερασμένη ικανότητα του κοινού, η οποία έχει υποβαθμιστεί από την ανάγνωση στο scrolling αλλά και από τη φτήνια που επικρατεί στα ΜΜΕ, μικρά και μεγάλα, εθνικά και τοπικά. Η φτηνή αγορά της "είδησης" των non papers και των δελτίων τύπου κέρδισε την ακριβή είδηση της έρευνας και του σοβαρού σχολιασμού.
Και αυτό είναι πέρα από τον ρόλο που θα αναθέσει στην πρώην εφημερίδα το νέο της αφεντικό
του Ολύμπιου Δαφέρμου* - [27.7.2026]
από το x-efimerida.gr
Μέσα στην οδυνηρή πραγματικότητα, διεθνή και εντόπια, κατάφερνε να επιβιώνει η συνεταιριστική «Εφημερίδα των Συντακτών».
Δημιούργημα μιας ομάδας προοδευτικών και αριστερών δημοσιογράφων, που τη στήριζαν κυριολεκτικά με το αίμα τους. Μια εφημερίδα μη κομματική, ανοικτή και σοβαρή.
Η μόνη καθημερινή εφημερίδα που τεκμηριωμένα ασκούσε κριτική στις αυθαιρεσίες και τις ασυδοσίες μιας κυβέρνησης που άλεθε το Σύνταγμα, τους νόμους και τα δημόσια οικονομικά σαν κατακτητής και όχι σαν ιδιοκτήτης. Γιατί ως γνωστόν ο ιδιοκτήτης σέβεται τα έχει του. Κάθε κατατρεγμένη ομάδα ανθρώπων, κάθε αδικημένος, κάθε θύμα μπορούσε να ελπίζει στην βοήθειά της.
Μια εφημερίδα, λοιπόν, αποκούμπι για τους από κάτω, για τους αδύναμους, για την κοινωνική δικαιοσύνη, για την ισονομία και την ισοπολιτεία. Οι μόνοι της πόροι οι αναγνώστες της και οι διαφημίσεις. Οι τελευταίες λιγοστές, δεδομένου ότι η πολιτική τής εφημερίδας δεν ευνοούσε τους ολιγάρχες που διέθεταν πακτωλό χρημάτων για προβολή και εξαγορά συνειδήσεων. Έτσι το μόνο στήριγμα που της έμενε ήταν οι αριστεροί και οι προοδευτικοί πολίτες. Τούτοι οι τελευταίοι, ως φαίνεται, δεν κατάλαβαν τη σπουδαιότητα του εγχειρήματος. Δεν κατάλαβαν ότι μέσα στην δημοσιογραφική ασυδοσία των ολιγαρχών μια ανέντακτη αριστερή συνεταιριστική εφημερίδα, πέρα από την δημοσιογραφική της αξία, έδινε και το παράδειγμα της συλλογικής επιχειρηματικής δράσης. Ένα πρόπλασμα της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας, η οποία στην πράξη ριζικά αντιτίθεται στη λογική της καπιταλιστικής επιχείρησης, δίχως να είναι κρατική.
Μετά την κατάρρευση των σοβιετικών κρατών και την αποτυχία της κρατικής οικονομίας η Αριστερά δεν μπορεί παρά να ασπαστεί την κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία. Ως σήμερα δεν δείχνει να το καταλαβαίνει και πολύ περισσότερο οι αριστεροί που για χρόνια ασπάζονταν την κρατική οικονομία. Ο απόλυτος κρατισμός της Αριστεράς φαίνεται πως ακόμη είναι κυρίαρχος. Έτσι η «Εφ.Συν.» δεν στηρίχθηκε από τους αριστερούς, όπως θα έπρεπε, αλλά ούτε και από τα κόμματα της Αριστεράς, με αποτέλεσμα η εφημερίδα να λυγίσει οικονομικά και να αναγκαστούν οι συνεταιρισμένοι δημοσιογράφοι να ζητήσουν επενδυτή. Εξάλλου στις μέρες μας οι ολιγάρχες, διεθνώς, ελέγχουν σχεδόν όλα τα ΜΜΕ προς ίδιον όφελος. Βρέθηκε και σε αυτή την περίπτωση αγοραστής, ο οποίος δεσμεύτηκε πως για δύο χρόνια δεν θα απολύσει δημοσιογράφους και υπαλλήλους και δεν θα αλλάξει η φυσιογνωμία της εφημερίδας. Πριν αλέκτωρ λαλήσει όλα αυτά έγιναν στάχτη, ως ήτο φυσικόν.
Και τώρα τι; Ποιο ΜΜΕ μπορεί να την αντικαταστήσει; Μάλλον κανένα γιατί θα ξέρει εκ των προτέρων την τύχη του, μιας και η πολιτική ωριμότητα των αριστερών και της Αριστεράς μοιάζει δεσμευμένη στο αποτυχημένο παρελθόν.
*Διπλωματούχος μηχανολόγος-ηλεκτρολόγος Ε.Μ.Π. - διδάκτωρ του Παντείου Πανεπιστημίου πρώην σύμβουλος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου - Στέλεχος του αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος
Αναδημοσίευση από News 24/7 και Parallaxismag (οι πηγές αναφέρονται στο τέλος)
Πρόσφατη απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί σημαντικό ορόσημο για την προστασία της φύσης στην Ευρώπη και κόλαφο για χώρες, όπως η Ελλάδα, που κωλυσιεργούν απαράδεκτα στην υποχρέωσή τους για θωράκιση των πυρήνων βιοποικιλότητας.
Συγκεκριμένα, στις 16 Ιουλίου 2026, το ΔΕΕ έκρινε ότι δεν μπορεί να πραγματοποιείται η δέουσα εκτίμηση των επιπτώσεων ενός έργου σε προστατευόμενη περιοχή Natura 2000, όταν δεν έχουν προηγουμένως καθοριστεί σαφείς και ειδικοί στόχοι διατήρησης για τη συγκεκριμένη περιοχή. Οι αποφάσεις C‑27/25 και C‑356/25 αφορούν προδικαστικά ερωτήματα από δικαστήρια της Ιρλανδίας σχετικά με αιολικά πάρκα εντός περιοχής του δικτύου Natura.
Όπως έκρινε το ΔΕΕ, «το άρθρο 6 παράγραφος 3 της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 1992, για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων, καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας έχει την έννοια ότι, όταν δεν έχουν προηγουμένως θεσπιστεί ειδικοί στόχοι διατήρησης για τη συγκεκριμένη Ζώνη Ειδικής Προστασίας, η αρμόδια εθνική αρχή δεν μπορεί να διενεργήσει έγκυρη δέουσα εκτίμηση των επιπτώσεων ενός σχεδίου ή έργου στην ακεραιότητα της περιοχής, κατά την εξέταση αίτησης για την έγκριση του σχεδίου ή του έργου. [ …] Αντίθετα, η αξιολόγηση της πιθανότητας ή του κινδύνου ένα σχέδιο ή έργο να έχει σημαντικές επιπτώσεις σε προστατευόμενη περιοχή εντός της γεωγραφικής αυτής ζώνης δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς να ληφθούν υπόψη οι ειδικοί στόχοι διατήρησης της συγκεκριμένης προστατευόμενης περιοχής».
Χωρίς αυτούς τους στόχους, η αξιολόγηση στερείται της απαιτούμενης επιστημονικής ακρίβειας και προκαλείται κίνδυνος έγκρισης έργων που μπορούν να προκαλέσουν σημαντική ή ακόμη και μη αναστρέψιμη οικολογική βλάβη. Κατά συνέπεια, δεν μπορούν να εγκρίνονται σχέδια ή έργα μέσα σε περιοχές Natura εφόσον δεν έχουν θεσπιστεί ειδικοί για τις περιοχές αυτές στόχοι διατήρησης. Επιπλέον, οι στόχοι αυτοί συναρτούν το πλαίσιο για τον καθορισμό τόσο των προτεραιοτήτων διατήρησης, όσο και των αναγκαίων μέτρων προστασίας (σκ. 59 και 60). Η απόφαση έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, όπου πολλές περιοχές του δικτύου Natura 2000 εξακολουθούν να στερούνται ειδικών στόχων διατήρησης για πολλά προστατευόμενα είδη και οικοτόπους, είτε λόγω ανεπαρκών δεδομένων είτε για άλλους λόγους, ενώ συγχρόνως για τη συντριπτική πλειονότητα των περιοχών εξακολουθεί να υφίσταται το κρίσιμο κενό της θέσπισης κανονιστικών μέτρων διατήρησης. Έργα όπως οι εγκαταστάσεις LNG μέσα στη θαλάσσια περιοχή της Θράκης (Αλεξανδρούπολη), αλλά και σχέδια εξόρυξης υδρογονανθράκων, αιολικά στη Θράκη, ή τουριστικές και άλλες εγκαταστάσεις οφείλουν να αξιολογούνται με βάση συγκεκριμένους και ειδικούς στόχους διατήρησης των ειδών και των οικοτόπων που κινδυνεύουν να επηρεάσουν.
"Η απόφαση του ΔΕΕ στέλνει ένα σαφές και ηχηρότατο μήνυμα: η προστασία των περιοχών Natura 2000 δεν είναι τυπική διαδικασία ούτε πολιτική επιλογή, αλλά ουσιαστική νομική υποχρέωση. Η Ελλάδα οφείλει να ολοκληρώσει άμεσα τον καθορισμό ειδικών στόχων διατήρησης για όλα τα προστατευόμενα είδη και οικοτόπους σε όλες τις περιοχές του δικτύου Natura, διασφαλίζοντας ότι κάθε έργο που ενδέχεται να τις επηρεάσει αξιολογείται με βάση τα καλύτερα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα και την αρχή της προφύλαξης. Σε άμεση συνάφεια, η πολιτεία καλείται επίσης να υπερβεί τις χρόνιες παθογένειες και να προστατεύσει τα πολυτιμότερα κομμάτια της ελληνικής φύσης, εκδίδοντας, μετά από πολλά χρόνια καθυστέρησης, τα προεδρικά διατάγματα που θα πληρούν τις απαιτήσεις του δικαίου της ΕΕ και θα θωρακίσουν τις προστατευόμενες περιοχές της χώρας. «Η απόφαση του ΔΕΕ, που υπενθυμίζει και την καταδίκη της Ελλάδας το 2020, κλείνει οριστικά τον κύκλο των δικαιολογιών για τη χρόνια και διακομματική καθυστέρηση στην προστασία των περιοχών Natura 2000. Επιβεβαιώνει αυτό που λέμε εδώ και χρόνια: χωρίς εξειδικευμένους στόχους διατήρησης δεν μπορούν να υπάρχουν νόμιμες αδειοδοτήσεις έργων. Η Ελλάδα οφείλει πλέον να θωρακίσει ουσιαστικά τις προστατευόμενες περιοχές της, με επιστημονικά τεκμηριωμένες αποφάσεις και πλήρη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό δίκαιο", δηλώνει ο Δημήτρης Καραβέλλας, γενικός διευθυντής του WWF Ελλάς.
Και εμείς αναρωτιόμαστε τι θα κρίνει τώρα το ΣτΕ για τα έργα που με νομολογία του ενεκρινε ως "Συμφέροντα την Εθνική Οικονομία";
Πηγές:
Αναδημοσιεύουμε το σημερινό σκίτσο του John Antono από την Εφημερίδα των Συντακτών της 9ης Ιουλίου, όπως το έχει δημοσιεύεσει και ο ίδιος στο facebook προφίλ του.
Η Ελένη Πορτάλιου, μία από τις πιο εμβληματικές προσωπικότητες της Αριστεράς και καθηγήτρια του ΕΜΠ, έφυγε από τη ζωή. Είχε γεννηθεί στο Ρέθυμνο το 1947 και έζησε εκεί έως τα 18 της χρόνια. Σπούδασε Αρχιτεκτονική στην Αθήνα όπου απέκτησε το πτυχίο της από το ΕΜΠ το 1970. Υπέστη συστημετικές διώξεις κατά τη διάρκεια της δικτατορίας. Η Ελένη Πορτάλιου διετέλεσε πρόεδρος του ΣΑΔΑΣ (Σύλλογος Αρχιτεκτόνων) Πολιτικά ανέπτυξε δραστηιότητα στον χώρο της ανανεωτικής Αριστεράς. (ΚΚΕ Εσωτερικού, ΑΚΟΑ και αργότερα στον ΣΥΡΙΖΑ.
Υπήρξε δημοτική σύμβουλος Αθήνας (2010–2014) ως επικεφαλής της παράταξης «Ανοιχτή Πόλη». Τη θυμόμαστε και σε παρέμβαση της σε εκδήλωση της Κίνησης για την Προστασία και Ανάδειξη του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας, που είχε λάβει χώρα στο πνευματικό κέντρο του δήμου Αθηναίων.
Ενώνουμε τον δικό μας αποχαιρετισμό προς την Ελένη Πορτάλιου με εκείνον που δημοσιεύουν ο Δημήτρης και η Άντα Ψαρρά στην ηλεκτρονική τους επιθεώρηση "Χωρίς Εφημερίδα" και είναι η αναδημοσίευση ενός άρθρου της, ενός σχολίου της για τα περιστατικά που σημάδεψαν την επίσκεψή της ίδιας (ως τότε υποψηφίας δημάρχου) και του Αλ. Αλαβάνου (ως τότε υποψήφιος περιφερειάρχης), στην περιοχή του Αγ. Παντελεήμονα. Επρόκειτο για επιθέσεις που είχε προκαλέσει η Χρυσή Αυγή.
Αποχαιρετισμός στην Ελένη Πορτάλιου
Το «Χωρίς Εφημερίδα» θυμίζει την έμπρακτη και θαρραλέα αντίστασή της στη δράση της Χρυσής Αυγής
της Άντας Ψαρρά και του Δημήτρη Ψαρρά [2.6.2026]
«Το περασμένο Σάββατο 200 μέλη και φίλοι της Ανοιχτής Πόλης περιοδεύσαμε στη γειτονιά του Αγίου Παντελεήμονα, της λαϊκής αγοράς Μιχαήλ Βόδα, της πλατείας Αττικής και της πλατείας Βικτωρίας. Πήγαμε εκεί για να δηλώσουμε ότι η δημοκρατία στην πόλη αφορά όλες τις περιοχές της και ότι τα άβατα που δημιουργούν ακραία ρατσιστικά στοιχεία πρέπει να σπάσουν.
Με το σύνθημα “Αλληλεγγύη, Δημοκρατία, τη γειτονιά αλλάζουμε με Δημιουργία”, επισκεφτήκαμε τα μαγαζιά της περιοχής, συνομιλήσαμε με όλους και όλες, ανεξαρτήτως εθνικότητας και κάναμε γνωστές τις θέσεις μας για τα προβλήματα της περιοχής. Οι αγανακτισμένοι πολίτες ήταν ελάχιστοι, αντίθετα ο κόσμος μας υποδέχθηκε πολύ φιλικά και πήρε ευχαρίστως το υλικό μας.
Δεν αντιμετωπίσαμε πρόβλημα. Προβλήματα αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι και οι άνθρωποι της Ανοιχτής Πόλης που ζουν εκεί και έμπρακτα διεκδικούν να σταματήσουν οι δολοφονικές επιθέσεις εναντίον μεταναστών και προσφύγων, οι οποίες συμβαίνουν πολύ συχνά από μέλη ακροδεξιών οργανώσεων.
Η Ανοιχτή Πόλη θεωρεί ότι τα προβλήματα στις περιοχές του 6ου Διαμερίσματος και του ιστορικού κέντρου δημιουργούνται επειδή στο χώρο αυτό δρουν κυκλώματα δουλεμπόρων, εμπόρων ναρκωτικών και άλλων παράνομων δραστηριοτήτων, καθώς και ρατσιστικές ομάδες, που οφείλει να διαλύσει το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.
Η κρατική πολιτική για τους πρόσφυγες, από τη μια, τους εγκλωβίζει στην Ελλάδα (Δουβλίνο 2) και, από την άλλη, δίνει άσυλο μόλις στο 0,3%, έναντι 33% της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ωθώντας τους σε καταστάσεις μη νομιμότητας. Αντίστοιχα για τους μετανάστες, οι άδειες παραμονής δεν δίδονται ή δεν ανανεώνονται, λόγω του απαιτούμενου μεγάλου αριθμού ενσήμων. Εξ άλλου χάνονται δεκάδες εκατομμύρια ευρώ από την Ε.Ε για τη στήριξη προσφύγων και μεταναστών, την ώρα που το κοινωνικό κράτος καταρρέει και δεν υπάρχουν θεσμοί και δομές στήριξης των φτωχών, των αστέγων και των εξαρτημένων ατόμων. Η πολιτική αυτή πρέπει να αλλάξει ριζικά.
Αντίστοιχα ο Δήμος, στον βαθμό που του αναλογεί, έχει υποχρέωση να διατηρεί την πόλη ανοιχτή, καθαρή και ευπρόσωπη και να ενισχύσει τις δικές του προνοιακές δομές του για τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Τα προβλήματα είναι σύνθετα, έχουν τη ρίζα τους στους πολέμους και τη φτώχεια, γι’ αυτό και οι λύσεις τους πρέπει να βασίζονται στους κανόνες δικαίου, το κοινωνικό κράτος, τη δημοκρατία και την αλληλεγγύη.
Ελένη Πορτάλιου».
Ο Παύλος Κωνσταντινίδης είναι πρώην τακτικός ερευνητής του Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης, διδάκτορας και συγγραφέας. Το ΄ςρθρο του που αναδημοσιεύουμε εδώ, προέρχεται από την ομάδα ΔΑΣΙΚΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ- ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ του facebook στην οποία είναι και διαχειριστής. Επισημαίνει την έλλειψη ουσίας που διακρίνει επί χρόνια τη χώρα μας στο θέμα της δασικής διαχείρισης (ανυπαρξία διαχειριστικών σχεδίων, ανυπαρξία μόνιμου επιστημονικού προσωπικού κ.ά) και σε εντίθεση με αυτά, την ανάπτυξη ενός επικοινωνιακού ορυμαγδού με παράλληλη διανομή κοινοτικών (ταμείο ανάκαμψης, ΕΣΠΑ) αλλά και εθνικών πόρων (Πράσινο ταμείο, ΠΔΕ) που στην καλύτερη περίπτωση, απλά θολώνει την άθλια εικόνα της κατάστασης που επικρατεί στα ελληνικά δάση
Φτάνει πια. Δεν αφήσατε τίποτε όρθιο
Η καταστροφή των ελληνικών δασών δεν είναι φυσικό φαινόμενο. Δεν είναι «η κακιά στιγμή». Είναι αποτέλεσμα επιλογών. Και οι επιλογές αυτές έχουν ονοματεπώνυμο.
1. Η αποδόμηση της δασικής διαχείρισης
Η Ελλάδα διέθετε ιστορικά μια ισχυρή δασική επιστημονική παράδοση. Η Δασική Υπηρεσία δεν ήταν διακοσμητικό όργανο. Είχε ρόλο στη διαχείριση, στην πρόληψη, στη χαρτογράφηση καύσιμης ύλης, στη δασοτεχνική οργάνωση, στα διαχειριστικά σχέδια. Το δάσος αντιμετωπιζόταν ως οικοσύστημα με δομή, δυναμική και ιστορικότητα.
Σήμερα η πρόληψη έχει υποκατασταθεί από εργολαβικές παρεμβάσεις, χωρίς ολοκληρωμένα διαχειριστικά σχέδια, χωρίς μόνιμη παρακολούθηση της δομής και της καύσιμης ύλης, χωρίς θεσμική συνέχεια. Η απομάκρυνση της δασικής επιστήμης από το επιχειρησιακό πεδίο είναι δομικό σφάλμα. Η οικολογία δεν λειτουργεί με δελτία τύπου.
2. Το πρόγραμμα Antinero ως εργαλείο αποσπασματικό
Το πρόγραμμα Antinero παρουσιάστηκε ως λύση πρόληψης. Στην πράξη εφαρμόστηκε κυρίως με εκτεταμένες μηχανικές παρεμβάσεις, καθαρισμούς και διανοίξεις, συχνά χωρίς οικολογική στόχευση και χωρίς διαφοροποίηση ανάλογα με τον τύπο οικοσυστήματος.
Η δασοκομική αραίωση είναι εργαλείο. Δεν είναι πανάκεια. Όταν εφαρμόζεται οριζόντια, χωρίς γνώση της δομής της συστάδας, χωρίς πρόβλεψη για τη διατήρηση της κατακόρυφης και οριζόντιας συνέχειας σε ανεκτά επίπεδα, δημιουργεί ανοίγματα που αυξάνουν την ηλιακή ακτινοβολία στο έδαφος, ενισχύουν την ανάπτυξη θαμνώδους βλάστησης και τελικά αναδομούν τη καύσιμη ύλη σε πιο εύφλεκτη μορφή. Το αποτέλεσμα είναι παράδοξο. Παρέμβαση για πρόληψη που δυνητικά ενισχύει τη μελλοντική ένταση πυρκαγιάς.
Η επιστήμη της δασικής οικολογίας είναι σαφής. Η καύσιμη ύλη δεν είναι μόνο ποσότητα. Είναι διάταξη, υγρασία, συνέχεια, δομή. Αν αυτά δεν μελετώνται συστηματικά, τότε μιλάμε για εργολαβική διαχείριση και όχι για δασοπονία.
3. Το ελεγχόμενο πυρ ως επικίνδυνη απλοποίηση
Η εφαρμογή ελεγχόμενων καύσεων αποτελεί εργαλείο σε συγκεκριμένα οικοσυστήματα και υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Στην Ελλάδα όμως επιχειρείται να εισαχθεί σε ένα μωσαϊκό οικοσυστημάτων με υψηλή τοπογραφική ποικιλότητα, έντονη ανεμοδυναμική αστάθεια και μεγάλη συσσώρευση καύσιμης ύλης μετά από δεκαετίες εγκατάλειψης της υπαίθρου.
Χωρίς μακροχρόνια πειραματικά δεδομένα, χωρίς χαρτογράφηση μικροκλιματικών συνθηκών και χωρίς ισχυρή επιχειρησιακή παρουσία δασικών επιστημόνων στο πεδίο, το ελεγχόμενο πυρ κινδυνεύει να λειτουργήσει ως ρίσκο και όχι ως εργαλείο. Δεν μεταφέρεις άκριτα πρακτικές από την Αμερική ή την Αυστραλία σε ένα μεσογειακό ορεινό τοπίο με διαφορετική κοινωνική και γεωμορφολογική πραγματικότητα.
Το ερώτημα δεν είναι αν το εργαλείο υπάρχει. Το ερώτημα είναι ποιος το εφαρμόζει, με ποια δεδομένα και με ποια θεσμική ευθύνη.
4. Ανεμογεννήτριες και κατακερματισμός οικοσυστημάτων
Η μαζική εγκατάσταση ανεμογεννητριών σε ορεινές και δασικές περιοχές δημιουργεί σοβαρό κατακερματισμό. Οι οδοποιίες πρόσβασης, οι εκσκαφές, οι επιχώσεις και οι διανοίξεις κορυφογραμμών μεταβάλλουν τη γεωμορφολογία, διαταράσσουν την υδρολογία και αυξάνουν τη διάβρωση.
Οι αιολικοί σταθμοί δεν είναι από μόνοι τους εχθρός. Ο τρόπος χωροθέτησης είναι το ζήτημα. Όταν εγκαθίστανται σε ώριμα δασικά οικοσυστήματα υψηλής οικολογικής αξίας, τότε το ενεργειακό όφελος συγκρούεται με τη βιοποικιλότητα και τη σταθερότητα του εδάφους. Το δάσος δεν είναι άδειο οικόπεδο. Είναι σύνθετο σύστημα με χρονικό βάθος δεκαετιών.
5. Το μοντέλο δασοπυρόσβεσης χωρίς τη Δασική Υπηρεσία
Από το 1998, με τη μεταφορά της ευθύνης δασοπυρόσβεσης στο Πυροσβεστικό Σώμα, η επιχειρησιακή διαχείριση αποσυνδέθηκε από τη δασική επιστημονική γνώση. Το αποτέλεσμα είναι ένα κατασταλτικό μοντέλο με έμφαση στα εναέρια μέσα και περιορισμένη θεσμική συμμετοχή της Δασική Υπηρεσία στον σχεδιασμό και την τακτική.
Η πυρκαγιά σε δασικό οικοσύστημα δεν είναι απλή φωτιά. Είναι φαινόμενο που εξαρτάται από καύσιμη ύλη, τοπογραφία και καιρικές συνθήκες. Η απουσία δασολόγου από το κέντρο λήψης αποφάσεων δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι στρατηγικό έλλειμμα.
Η έμφαση στα εναέρια μέσα δημιουργεί την ψευδαίσθηση ελέγχου. Στις ακραίες συνθήκες όμως, με υψηλές θερμοκρασίες και ισχυρούς ανέμους, καμία ρίψη νερού δεν αναστρέφει την ένταση μιας πυρκαγιάς κορυφής. Η πρόληψη και η δομική διαχείριση της καύσιμης ύλης είναι ο μόνος βιώσιμος δρόμος.
Συμπέρασμα:
Η καταστροφή των ελληνικών δασών δεν είναι μοιραία. Είναι θεσμική. Όταν η επιστημονική διαχείριση αντικαθίσταται από αποσπασματικά προγράμματα, όταν η ενεργειακή πολιτική χωροθετείται χωρίς οικολογική ιεράρχηση, όταν η δασοπυρόσβεση λειτουργεί αποκομμένη από τη δασική γνώση, τότε το αποτέλεσμα είναι προδιαγεγραμμένο.
Το δάσος χρειάζεται διαχειριστικά σχέδια, μόνιμο επιστημονικό προσωπικό, παρακολούθηση δομής και καύσιμης ύλης, αποκέντρωση και λογοδοσία. Όχι επικοινωνιακές εξαγγελίες.
Η φύση συγχωρεί αργά. Και τιμωρεί αθόρυβα. Αν δεν επαναφέρουμε τη δασοπονία στο κέντρο της πολιτικής, θα συνεχίσουμε να μετράμε στάχτες και να μιλάμε για ακραία φαινόμενα. Δεν είναι ακραία. Είναι προβλέψιμα.
Kι αυτή η Αττική η γη, η πάνσοφη κι ωραία το καύχημα, το κόσμημα, τ΄ άνθος όλου του κόσμου
μέλλει κι αυτή να ερημωθεί κι η στάθμη της να πέσει από τ' άγρια κύματα κι από τη συμφορά
(Νοστράδαμου Προφητείες αποδ. Alan Wistful μτφ Π. Νικολαϊδης V.31)
atticavoice@gmail.com
