«Τ’ όνομά του ανθός ευωδιάς βυθός

πείτε στα κορίτσια να μην το λένε

Μέρα σαν κι αυτή, στου Αη Γιωργιού τ’ αφτί

που όλα τα τραγούδια γι’ αγάπη κλαίνε»

Του Άι-Γιώργη σήμερα και θυμηθήκαμε το Ederlezi

Το Erdelezi είναι ένα δημοφιλές παραδοσιακό λαϊκό τραγούδι των Ρομά των Βαλκανίων. Το τραγούδι πήρε το όνομά του από την ομώνυμη γιορτή με την οποία οι τσιγγάνοι των Βαλκανίων γιόρταζαν την επιστροφή της άνοιξης. Σταδιακά και ενώ οι τσιγγάνοι ασπάζονταν το χριστιανισμό, η γιορτή αυτή ταυτίστηκε με τη γιορτή του αγίου Γεωργίου.

Η λέξη Ederlezi προέρχεται από την τουρκική λέξη Hidirellez, που σημαίνει την αντίστοιχη γιορτή με την οποία οι Τούρκοι γιορτάζουν την αρχή της άνοιξης, η οποία τοποθετείται  περίπου 40 ημέρες μετά την εαρινή ισημερία.

Το Ederlezi γνώρισε διάφορες εκδοχές, αλλά έγινε διάσημο όταν χρησιμοποιήθηκε στην ταινία «Ο καιρός των Τσιγγάνων» (1988), του Emir Kusturica, με την εκδοχή του Goran Bregovic. Στην ονειρική αυτή ταινία του Kusturica υπάρχει η αναπαράσταση της γιορτής όπως αυτή γινότανε στους σλαβόφωνους λαούς.

Το τραγούδι αυτό ηχογραφήθηκε και με ελληνικούς στίχους της Λίνας Νικολακοπούλου με τον τίτλο «Του Αη Γιώργη» και ερμηνεύτηκε από την Άλκηστη Πρωτοψάλτη στο δίσκο «Παραδέχτηκα» του 1991 που τα περισσότερα τραγούδια του προέρχονται από τον « καιρό των τσιγγάνων»

ψηφίδα δαπέδου από ημερολόγιο μηνών. Αρχαιολογικό Μουσείο Τύνιδας

Απρίλης … Ένας μήνας που μοιάζει να συνθλίβεται ανάμεσα στον πρώτο μήνα της άνοιξης, το Μάρτη, και τον αποθεωμένο Μάη. Και όμως, αυτός ο μήνας ίσως είναι και ο πιο πολυτραγουδισμένος.

«Απρίλη μου ξανθέ» τραγουδάει ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης … «Πάει το όνειρο, πάει η ελπίδα, χαμένη και πού να σε βρω, ήταν μια μέρα θυμάμαι τ’ Απρίλη, που χάθηκες στο δειλινό» τραγουδά η Άλκηστις Πρωτοψάλτη … «Σε ένα ρεμπέτικο θα ρίξω την ψυχή μου, να ξεγελάσω το χαμένο τον καιρό. Ήτανε κάποτε η άνοιξη δική μου, ήμουνα κάποτε Απρίλης σου εγώ» τραγουδάει ο Δημήτρης Μητροπάνος … Για τον ψεύτη Απρίλη τραγουδά η Φωτεινή Βελεσιώτη στο “βαλς του Απρίλη” : «Μα εγώ ζητούσα έναν, τον Απρίλη μου τον ψεύτη και τα λόγια που με δέναν,της καρδούλας μου τον κλέφτη» … Για τον ερωτικό Απρίλη τραγουδά ο Στέλιος Καζαντζίδης : «Αγαπημένα χείλη, ονειρεμένες μου στιγμές, σ'ονειρεμένο δείλι, αχ και να φέρνατε ξανά, στην ορφανή μου τη καρδιά, μηνύματα τ'Απρίλη» … Για την ομορφιά του Απρίλη τραγουδά η Βίκυ Μοσχολιού: «Το Μάη είχες στα μαλλιά, γαρίφαλο στα χείλη, στα μάτια και στο μέτωπο, την ομορφιά τ’ Απρίλη» … Για την αγάπη που θα έρθει τον Απρίλη τραγουδούν οι Simon και Garfunkel. Κι ας ξέρουν ότι σύντομα θα φύγει. Όπως οι περισσότερες αγάπες! Καλή ακρόαση!