της Μαρίας Νάτση

Η ποίηση είναι υπόθεση προσωπική. Τόσο για αυτόν που γράφει όσο και για αυτόν που διαβάζει.

Οι λέξεις, δουλεμένες, βασανισμένες, προσεκτικά διαλεγμένες, συμπυκνώνουν σαν απόσταγμα,  σκέψεις, νοήματα, εικόνες, συναισθήματα. Πασχίζουν να χωρέσουν την εφήμερη στιγμή μέσα στο άμετρο κάδρο της αιωνιότητας.

Όμως κάποιες φορές σκοντάφτεις σε μια ποίηση διαφορετική.

Ξεπροβάλλει σαν το ματωμένο φεγγάρι που κατάφερε να χωρέσει τον ατελή κύκλο του στις λιγοστές λωρίδες ουρανού που γλίτωσαν από την αχόρταγη πόλη.

Εμφανίζεται σαν τη βίαιη, ξαφνική ριπή του ανέμου που σβήνει το ίδιο γρήγορα όσο γεννήθηκε.

Ακούγεται σαν τον λυγμό που κρύβεται στο παιχνιδιάρικο γύρισμα ενός τραγουδιού αιώνων, και σου γεννά  μια ακατανίκητη επιθυμία να τρέξεις κοντά της, να την αγκαλιάσεις και να ψιθυρίσεις «όλα θα πάνε καλά».

Έτσι είναι η ποίηση της Αλήτις Τσαλαχούρη

«Αν όριζα τι είναι η ποίηση-

Αν όριζα τι είναι η ποίηση-Θα σταματούσα να τη βλέπω στη ζωή-

Θα σταματούσα να τη γράφω στο χαρτί-Απ’ τα παιδιά των πολυκατοικιών-Που πετάνε στους τοίχους σαν πουλιά-Μαζί με σύρματα-Κεραίες και περιστέρια-Μέχρι μια γυναίκα μοναχή-Που στον ακάλυπτο χορεύει με υψωμένα χέρια-Και η μορφή της ως τον ουρανό-Με το φουστάνι της να θροΐζει στο κενό-

Αν όριζα τι είναι η ποίηση-

Θα σταματούσα να τη βλέπω στη ζωή-Θα σταματούσα να τη γράφω στο χαρτί-

Από ένα μπαλόνι σκαλωμένο σε έναν κάδο-Σαν πιτσιλιά ζωγραφισμένη από παιδί-Μέχρι με αδέρφι ένα τσιγάρο-Σαν ενός πλοίου το φουγάρο-Σφυρίζει μέσα στο δωμάτιο-Μόλις κοντεύει σε νησί-

Αν όριζα τι είναι η ποίηση θα σταματούσα να δακρύζω στις ποιητικές ψυχές-Σαν τις διαβάζω και τις ακούω-Και φωνές ξυπνάνε μέσα στην καρδιά μου-Και λυγμοί-Και στις λακκούβες με βροχή-Καθρεφτισμένοι της Μητρόπολης πεζοί-

Αν όριζα τι είναι η ποίηση-Θα σταματούσα να τη βλέπω στη ζωή-Θα σταματούσα να τη γράφω στο χαρτί»

Πεζοποίηση γραμμένη σαν τηλεγράφημα  "δεν αποσκοπεί σε εντυπωσιασμούς-Δεν θολώνει τα νερά για να φαίνονται βαθιά".  Πλέει απαλλαγμένη από το έρμα, χωρίς σημεία στίξης ,κρατά μονάχα μια άγκυρα  να θυμίζει τη σύνδεσή της με την στεριά και την εκεί ζωή  - την παύλα.

"Αυτή μεταφέρει τη σιωπή -Τις παύσεις- Τους κραδασμούς-Και την ένταση της ποίησής μου-Υπάρχει δηλαδή-Μια εσωτερική στίξη-Που στον σύντομο-Κοφτό-τηλεγραφικό λόγο-Και με έναν κανόνα σχεδόν μουσικό-Μεταφέρει τις ιστορίες της ποίησής μου και τις κραυγές τους-"

λέει η ποιήτρια στην όμορφη συνέντευξη που έδωσε  στον Μιχάλη Κατσιγιάννη (https://ologramma.art/synenteyxi-tis-alitis-tsalachoyri-ston-michali-katsigiann)

"Δεν νιώθω τίποτα.

Μετά από χρόνια ερώτων τραγικών

Που οι χοροί τους στο χείλος πολυκατοικιών

Και τα ταξίδια τους σε πάρκα σκουπιδιών

Και πάντα η πτώση τους σαν πέταγμα πουλιών

Κι απέναντί τους κοινωνία χριστιανών

Δεν νιώθω τίποτα

Μετά από χρόνια ερώτων τραγικών

Όπου στη μάχη των μεγάλων εγωισμών

Φιλιά και σφαίρες στην πάλη των κορμιών

Σειρήνες πλάκωναν περιπολικών

Κι ύστερα η Σήμανση με συνοδεία αυτοπτών

Δεν νιώθω τίποτε

Μετά από χρόνια ερώτων τραγικών

Με αίμα χυμένο στις ώρες των αποχαιρετισμών-

Των αγγιγμάτων-

Των βλεμμάτων-

Των σιωπών-

Δεν νιώθω τίποτα

Ενός πολέμου είμαι στρατιώτης επιζών

Κατεστραμμένος στο έλεος των γιατρών

Σε νοσοκομείο βετεράνων των Στρατών

Που νοσηλεύονται για το βάθος των πληγών

Ότι δεν νιώθουν τίποτε

Ότι δεν νιώθουν τίποτε

Μετά από χρόνια ερώτων τραγικών."

"Τη λογοτεχνία- Την ποίηση- Τις θεωρώ στον κόσμο της ανθρωπότητας-

Όπου καλλιεργείται η απάθεια ως αρετή-Επαναστατική πράξη-

Είναι ένας τρόπος να διεκδικηθεί η ελευθερία του λόγου και της σκέψης-Να ειπωθούν όσα δεν ειπώνονται σε δικό τους χωροχρόνο και στο υποσυνείδητο-Να αμφισβητηθούν κάθε μορφής εξουσία και φασισμός-Να εκφραστεί η ομορφιά-Που δυστυχώς- όπως είπε ο Ντοστογιέφσκι- δεν θα σώσει τον κόσμο-Αλλά μπορεί να σώσει μια ανθρώπινη ψυχή-Που μπορεί να βλέπει την Ομορφιά-στον κόσμο των ανθρώπων-"

Πηγές: https://ologramma.art/synenteyxi-tis-alitis-tsalachoyri-ston-michali-katsigianni/

Από το φίλο Αλέξη Κροκιδά, όπως δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα των Συντακτών

«Η ποίησή μου-Πεζοποίηση γραμμένη σαν τηλεγράφημα-Η ψυχιατρική αγωγή μου πήρε τα σημεία στίξης- Αλλά μου άφησε μια παύλα-Από τότε-Η ποίησή μου και η γραφή μου-Τηλεγράφημα---- Οι ποιητικές μου συλλογές Καρουσέλ του Τσε Γκεβάρα-Εκδόσεις Οδού Πανός 2016 Το ''Κάθαρμα''-Εκδόσεις Οδού Πανός 2020-Μια ωραία πεταλούδα-Εικοσι πέντε πεζοποίηματα με τη συνοδεία μουσικής παρουσιασμένα στο Υutube από τον Απρίλιο του 2024 έως τον Σεπτέμβριο του 2024–Αφιερωμένα στα τοιχομάχα αδέρφια της Μητρόπολης»

Εδώ μπορείτε να γνωρίσετε κάπως, όπως, όσο μπορείτε, την πεζοποίηση της. //www.youtube.com/@AlhtisTsalahouri-1968>">https://www.youtube.com/@AlhtisTsalahouri-1968

Ακούστε την να ραπάρει τα πεζοποιήματα της. Η φωνή της μεσμερική. Σχεδόν ισοκρατική, σαν να κρατάει το ίσο σε Ηπειρώτικο μοιρολόι.

Κάποια μικρά αποσπάσματα εδώ. Τα εναποθέτω ευλαβικά.

«-Μπρονξ ιν αθενς-Βίντεο γκέιμ-Πόσους έφαγες στην πίστα-Ποιος σε σκότωσε στη μέση- Ένας άστεγος στον κάδο- Σκουπιδιαριάκο τον παίρνει-Τον πετάει σε ένα ίδρυμα-Θα το σκάσει μ’ ένα αστέρι-- Μπρονξ ιν Αθενς-Βίντεο γκέιμ--"

«Μια ωραία πεταλούδα-Μια ωραία πεταλούδα- Στον σκατόκοσμο που ζούσε- Κι ήταν όλα μια ψευτιά- Κόκκινες πιτσίλες λάμπουν-Κόκκινες πιτσίλες λάμπουν- - Στη λεπίδα που βαρά-Κι όλον τον καιρό γυρίζει-Όλον τον καιρό γυρίζει- Και λεπίδες χαιρετά-Κι όταν θα φανούν οι μπάτσοι πέφτει κάτω και ψοφά-Κι όταν φεύγουνε οι μπάτσοι-Ζωντανεύει και πετά- Μια ωραία πεταλούδα- Αιρ μαξ λερωμένα μ’ αίμα- Αιρ μαξ λερωμένα μ’ αίμα»

«Σεσημασμένοι-Μες σε κελί της πόλης είμαστε θαμμένοι-Κι εσύ μου λες πως θα την κάνουμε απ’ τη μάντρα-Ή με ελικόπτερο σαν τον Παλαιοκώστα- Να προσγειωθεί σε μια ταράτσα στην Κυψέλη- Μπορεί να φύγουμε ‘’σαν κύριοι’’ κι απ’ την πόρτα-“

Μέσα στην αφωνία μου, παρηγοριέμαι κάπως, σκεφτόμενος ότι το κατηγορούμενο είναι ένταλμα σύλληψης του υποκειμένου. Από σεβασμό και αγάπη στην Αλήτις Τσαλαχούρη, στον Ζαν Ζενέ, στον Ντοστογιέφσκι, στην Κατερίνα Γώγου, στην Μαργαρίτα Καραπάνου, στον Κίρκεγκορ, θα παραμείνω προς το παρόν σ’ αυτήν την αφωνία. Σχετική αφωνία, όχι απόλυτη.

Την ευχαριστώ βαθιά. Ίσως με μάθει την απόλυτη αφωνία. Αυτή που δεν κατάφερε να μου μάθει ο Βίτγκενσταϊν .“Whereof one cannot speak, thereof one must be silent”.