του IRafina-Dimotis

 

Η λαϊκή σοφία πολλές φορές περιγράφει καλύτερα την πολιτική πραγματικότητα.

Η σημερινή Δήμαρχος απέστειλε μια επιστολή προς το Υπουργείο για το σοβαρό ζήτημα του λιμανιού της Ραφήνας (https://tinyurl.com/mw9rctyb). Μια επιστολή που, παρά τις σωστές διαπιστώσεις, δεν συνοδεύεται από ένα σαφές σχέδιο για το τι θα ακολουθήσει αν δεν υπάρξει ανταπόκριση.

Την ίδια στιγμή, ο έκπτωτος πλέον πρώην (δ)ήμαρχος, που διοίκησε τον Δήμο επί εννέα ολόκληρα χρόνια, ασκεί σκληρή κριτική στη Δήμαρχο (iselida.gr) επειδή... περιορίζεται σε επιστολές και απουσιάζει από τα κέντρα λήψης των αποφάσεων.

Δηλαδή, ο ένας κατηγορεί τον άλλον για όσα δεν αντιμετώπισε όταν ο ίδιος είχε την ευθύνη της διοίκησης

Και εδώ προκύπτουν ορισμένα εύλογα ερωτήματα.

Αν, όπως υποστηρίζει σήμερα ο πρώην Δήμαρχος, γνώριζε πολύ καλά ότι το λιμάνι λειτουργεί χωρίς τον αναγκαίο σχεδιασμό, ότι απαιτούνται έργα υποδομής, κυκλοφοριακές παρεμβάσεις και συνολική στρατηγική, τότε οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν:

• Ποιες συγκεκριμένες πρωτοβουλίες ανέλαβε κατά την εννεαετή θητεία του;
• Ποιες επιστολές απέστειλε, σε ποιες συνεδριάσεις συμμετείχε, ποιες παρεμβάσεις πραγματοποίησε και ποιες διεκδικήσεις άσκησε;
• Ποια είναι τα συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία αυτών των ενεργειών;
• Και, κυρίως, ποια ήταν τα απτά αποτελέσματα για τη Ραφήνα;

Από την άλλη πλευρά, τα ίδια ερωτήματα οφείλει να απαντήσει και η σημερινή Δημοτική Αρχή

• Αν το Υπουργείο αγνοήσει την επιστολή, ποιο είναι το επόμενο βήμα;
• Υπάρχει σχέδιο κλιμάκωσης των διεκδικήσεων;
• Θα υπάρξει ενημέρωση των πολιτών, κοινή δράση με τους φορείς, θεσμικές παρεμβάσεις ή ακόμη και κινητοποιήσεις;

Οι πολίτες δεν ενδιαφέρονται για έναν διαγωνισμό ανακοινώσεων μεταξύ πρώην και νυν δημοτικών αρχών

Ενδιαφέρονται για αποτελέσματα

Το λιμάνι δεν άρχισε να δημιουργεί προβλήματα το 2026. Τα προβλήματα συσσωρεύονται εδώ και πολλά χρόνια και καμία δημοτική αρχή δεν δικαιούται να εμφανίζεται σήμερα ως... έκπληκτη.

Η Ραφήνα δεν χρειάζεται ούτε αλληλοκατηγορίες ούτε επικοινωνιακές επιστολές.

Χρειάζεται σχέδιο, τεκμηριωμένες διεκδικήσεις, διαφάνεια, συνέπεια και, πάνω απ' όλα, αποτελέσματα.

Γιατί στην πολιτική δεν αρκεί να λες τι θα έπρεπε να γίνει.

Κρίνεσαι από όσα έκανες όταν είχες την ευθύνη και από όσα κάνεις όταν την έχεις.

Γι' αυτό και η παροιμία του λαού παραμένει διαχρονικά επίκαιρη: «Είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα…»

 

 

Ο Αλέξης Τσίπρας συναντήθηκε σήμερα με την πρέσβειρα των Ηνωμένων Πολιτειών, όπως ο ίδιος μας ενημερώνει από ανάρτησή του στο facebook. Στη συνάντηση αυτή ο πρώην πρωθυπουργός προσήλθε με την παλαιστινιακή μαντίλα που είχε φορέσει στο Σύνταγμα το 2014 και την οποία βρήκε τυχαία στη ντουλάπα του πριν από ένα μήνα όταν κατέβαζε τα καλοκαιρινά. Από την άλλη μεριά, η Κίμπερλι εμφανίστηκε με ένα απλό casual ντύσιμο για όλες τις περιστάσεις

Ο συντάκτης της RAF WEST, Βαγγέλης Δεμεχέζης, με πάντα έγκυρο και διασταυρωμένο ρεπορτάζ, μας μεταφέρει πως η Κίμπερλι –που συν τοις άλλοις ήταν ξενυχτισμένη από μακρά ολονυχτία στο πολιτιστικό κέντρο του Κωνσταντίνου Αργυρού - αιφνιδιάστηκε από τον ιδιαίτερα αυστηρό τόνο του συνομιλητή της. Όπως όμως δήλωσε στον συντάκτη μας αργότερα, τα σκληρά αγόρια είναι που της αρέσουν

Ο συντάκτης μας μεταδίδει επίσης πως ο Αλέξης Τσίπρας 

• Κατήγγειλε την αμερικανική στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν και τη στρατιωτική –και όχι μόνο- βοήθεια που δίνουν οι ΗΠΑ στο Ισραήλ. Κάλεσε δε τις ΗΠΑ να επέμβουν άμεσα ώστε να σταματήσει η γενοκτονία των Παλαιστινίων στη Γάζα
• Ζήτησε την άμεση απελευθέρωση του προέδρου της Βενεζουέλας, καταγγέλλοντας τη ληστρική -όπως τη χαρακτήρισε- απαγωγή του Νικολά Μαδούρο και της γυναίκας του
• Απαίτησε να πάψει το εμπάργκο στην Κούβα και προειδοποίησε πως οποιαδήποτε σκέψη των ΗΠΑ για στρατιωτική επέμβαση στην Κούβα θα τον βρει απέναντι
• Τέλος, δήλωσε σε ιδιαίτερα αυστηρό τόνο πως όταν εκλεγεί πρωθυπουργός θα απαγορεύσει να χρησιμοποιούνται οι αμερικανικές βάσεις στη χώρα μας για βομβαρδισμούς άλλων χωρών, θα σταματήσει τη στρατιωτική συνεργασία με το Ισραήλ και θα συλλάβει τον Νετανιάχου αν αυτός βρεθεί στην Ελλάδα

Αυτά από τον Βαγγέλη Δεμεχέζη και όποιος θέλει τα πιστεύει

Άρθρο του Οδυσσέα Ιωάννου στο News247

 

Η Αριστερά, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη, στην ουσία ποτέ δεν ηγεμόνευσε ιδεολογικά. Ηγεμονεύει όποιος κερδίζει στην πράξη, όχι στο όνειρο.

Άντε πάλι η αναφορά στην «Ιδεολογική ηγεμονία της Αριστεράς». Σε αυτόν τον μπαμπούλα που εφηύραν στα πρώτα χρόνια της κρίσης και έγινε ένα από τα πολυτραγουδισμένα μότο στα στόματα όσων θέλουν να πουν, τι ακριβώς; Πραγματικά δεν έχω καταλάβει.

Προσπαθώ να συνθέσω κάποιον ορισμό μέσα από τα λεγόμενά τους αλλά ο καθένας το χρησιμοποιεί όπως τον βολεύει και δεν έχω βγάλει άκρη.

Κάποιοι- οι πιο προχωρημένοι στην αναθεώρηση της Ιστορίας – της καταλόγισαν ευθύνες για την χρεοκοπία της χώρας. Προχωρημένοι και στο χιούμορ. Η ιδεολογική ηγεμονία της Αριστεράς ήταν το σταθερό εμπόδιο στις προσπάθειες να γίνουν οι απαραίτητες δομικές αλλαγές προς όφελος της ανάπτυξης της Οικονομίας και της κοινωνίας. Δηλαδή στην δουλοποίηση των εργαζομένων, στην φτώχεια που θεριεύει, στις αδιανόητες και δίχως οροφή ρεμούλες δημοσίου χρήματος, στον ωμό ρατσισμό, την ξενοφοβία, την ομοφοβία, τον κυνισμό απέναντι στους πιο αδύνατους και τους ανυπεράσπιστους, στην αποδοχή, χωρίς να ανοίξει ρουθούνι, ιστορικά εγκληματικών φράσεων όπως «δεν είναι τώρα η ώρα να μιλήσουμε για Διεθνές Δίκαιο».

Δεν ξέρω πραγματικά αν υπάρχει κάπου κάποιος επιστημονικός ορισμός για το τι σημαίνει ιδεολογική ηγεμονία σε μία κοινωνία.

Σίγουρα επίσης δεν είναι -το ακούσαμε και αυτό- ότι η πλειονότητα των καλλιτεχνών πρόσκεινται φιλικά περισσότερο στην Αριστερά, από ό,τι στην Δεξιά.

Οι καλλιτέχνες πρόσκεινται στην ευαισθησία, τον στοχασμό, την ενσυναίσθηση, την παρηγοριά, τον ανθρωπισμό. Αν εκείνοι έχουν απομακρυνθεί από όλα αυτά και τους έχουν χάσει, αυτό είναι κάτι που θα πρέπει πρωτίστως να προβληματίζει εκείνους και όχι τους καλλιτέχνες.

Σίγουρα δεν είμαι επαρκής, όσον αφορά κάποια επιστημονική πιστοποίηση, αλλά θα επιχειρήσω την διατύπωση μίας θεωρίας για το ποιος ηγεμονεύει ιδεολογικά σε μία κοινωνία. Δεν ηγεμονεύει η θεωρία αλλά η πράξη και μόνο η πράξη. Είμαστε όλοι μας παιδιά του Καπιταλισμού. Του Καπιταλισμού και της κατανάλωσης. Ανεξάρτητα από το πόσοι έχουν αποφασίσει να πάνε με το ποτάμι, δίχως να επιχειρήσουν ούτε μία χεριά κόντρα στο ρεύμα -ούτε για την τιμή των όπλων- και πόσοι προσπαθούν με όποιον τρόπο μπορούν και με όποιες δυνάμεις διαθέτουν να αμφισβητήσουν αυτήν την ροή, στο τέλος της ημέρας όλοι μας σχεδόν αναπαράγουμε το συγκεκριμένο μοντέλο Καπιταλισμού. Είμαστε η καύσιμη ύλη του.

Οι ιδεολογικές παραφυάδες του -με αιχμή του δόρατος τον νεοφιλελευθερισμό και εσχάτως και την ακροδεξιά- κυριαρχούν στην κοινωνία. Έχουν την ιδεολογική ηγεμονία, υπό αυτό το πρίσμα. Δεν είναι ο κόσμος που ονειρευόμαστε αλλά ο κόσμος που ζούμε και εκείνος μέσα στον οποίο λειτουργούμε εκείνος που δίνει το πρόσημο στην ιδεολογική ηγεμονία.

Η Αριστερά, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη, στην ουσία ποτέ δεν ηγεμόνευσε ιδεολογικά. Προσπάθησε να υπερασπιστεί τα ιδεώδη και τις αξίες του Διαφωτισμού – «αστικές» αξίες που οι ίδιοι οι δεξιοί τις πέταξαν στην πράξη- να προτείνει έναν κόσμο με νοιάξιμο για τον άνθρωπο, να πει πως υπάρχει κι άλλος τρόπος, δεν έχει πείσει μέχρι τώρα – μπορεί να μην έχει βρει και τον εφαρμόσιμο τρόπο- αλλά δεν ηγεμόνευσε. Ηγεμονεύει όποιος κερδίζει στην πράξη, όχι στο όνειρο.

Εμείς φυσικά θα συνεχίσουμε να ονειρευόμαστε γιατί το όνειρο δεν ορίζει τόπο, ορίζει διαδικασία. Να κοιτάς ψηλά. Και όπου κοιτάς, υπάρχει κάποια πιθανότητα να πας προς τα εκεί κάποτε.

της Μαρίας Νάτση

 

Ο ψηλόλιγνος άντρας, με το αθλητικό κορμί, πηγαινοερχόταν νευρικά στη στενή κάμαρα.

Έγερνε το κεφάλι του προς τα πίσω, σαν να τον τραβούσε μια αφύσικη βαρύτητα, κι έπειτα, ξαφνικά, το έριχνε μπροστά. Έδενε τα χέρια πίσω από το κομψό σακάκι του και κοιτούσε τις αψεγάδιαστες, λεπτές ραφές στα πανάκριβα, γυαλιστερά παπούτσια του.

- Ναι… είμαι λίγο πιεσμένος. Ίσως δεν είναι καλή ιδέα να σου μιλήσω.

 - Να που μου μιλάς, όμως.

 - Είσαι ο μόνος που μπορώ να εμπιστευτώ, είπε ο άντρας και όρθωσε το κορμί του, χάνοντας ξαφνικά το ενδιαφέρον για τα παπούτσια του, που σε μία εβδομάδα θα έβρισκαν αντικαταστάτη.

 - Πώς ήταν η μέρα σου;

Ο άντρας γέλασε νευρικά, με τα χείλη σφραγισμένα και τα δάχτυλά του σφιχταγκαλιασμένα σε μια πρωτότυπη λαβή θανάτου.

 - Όπως όλες… αλλά τα καταφέρνω περίφημα. 

Το τελευταίο το είπε με έναν σχεδόν επίσημο τόνο.

- Ναι, πλέον θα έλεγα ότι τα πάω περίφημα. Είμαι τόσο καλά εκπαιδευμένος, που όλα γίνονται αυτοματοποιημένα. Ο λόγος, οι αποφάσεις, τα σχέδια, η διαχείριση των προβλημάτων. Έχουν  ενεργοποιηθεί όλα τα απαραίτητα για τη θέση μου αντανακλαστικά και, σε οποιοδήποτε ερέθισμα, αντιδρώ άμεσα. Κάτι σαν το σκυλάκι του Παβλόφ. Μόνο που εκείνο είχε μια ανταμοιβή…

 - Εσύ δεν έχεις κάποια ανταμοιβή;

 - …Εξουσία.

 - Πώς νιώθεις με αυτήν;

 - Διαφορετικός… Δεν είμαι σαν τους άλλους. Δεν είμαι σαν εσένα. Δεν θα μπορούσα ποτέ να είμαι σαν εσάς…  Δεν είμαι καν σίγουρος ότι μπορώ, σε κάποιον σαν εσένα, να περιγράψω την αίσθηση που προκαλεί η εξουσία. Μπορώ να κάνω σχεδόν τα πάντα. Ένα τηλεφώνημά μου αρκεί για να κινητοποιήσει ένα ολόκληρο σύστημα. Άνθρωποι υπακούν στις εντολές μου. Άλλοι τρέχουν πίσω μου για να με χαιρετίσουν. Μπορώ να τους φορτώσω ψέματα, έπειτα ενοχές, μετά ελπίδα, και πάλι να τρέχουν πίσω μου…

Στάθηκε για λίγο...

- Ξέρεις… όταν τους χαιρετάω, σχεδόν τους λυπάμαι. Ένα τσούρμο ανθρωπάκια, ανάξια για κάτι περισσότερο. Σφίγγω τα χέρια τους και λέω μέσα μου: «Ανθρωπάκια, δεν είμαι σαν εσάς. Ούτε εσείς θα θέλατε έναν από εσάς. Πείσατε τους εαυτούς σας ότι κανείς από το τσούρμο σας δεν είναι αρκετά καλός. Κι αν κάποιος από εσάς ξεχώριζε, δεν θα χρειαζόταν να κάνω τίποτα. Θα θεωρούσατε, τουλάχιστον, προδότη όποιον τολμούσε να σηκωθεί από την τίμια λάσπη της βιοπάλης σας και την ορθόδοξη αστική ηθική σας, και μόνοι σας θα τον κατασπαράζατε.»

 - Πιστεύουν, όμως, ότι εσύ θα τους δώσεις κάτι περισσότερο. Κι ίσως, αν δώσεις, να γευτείς την ηδύτητα της προσφοράς και της ανιδιοτέλειας.

 - Εγώ… την ηδύτητα της προσφοράς;

Γέλασε πάλι με σφιγμένο στόμα.

 - Έλα τώρα. Είσαι αρκετά έξυπνος για να κάνεις αυτή την παρατήρηση και σίγουρα δεν ανήκεις σε αυτό το τσούρμο ανθρωπάκια που φωτογραφίζονται δίπλα μου. Ξέρεις πολύ καλά ότι είμαι άλλο ένα επιτυχημένο πείραμα. Είπαμε, ένα σκυλάκι του Παβλόφ. Έχω λάβει όλη την εξαρτημένη μάθηση μέσα σε ένα πολύ καλά οργανωμένο σύστημα, που δεν αναγνωρίζει τη δική σας μικροαστική ηθική και τα ένστικτα της πίστης παρά μόνο ως εργαλεία ελέγχου. Κι όσο κι αν φαντάζει συγκινητικός ο μόχθος και η εργατικότητα του πάτου του κοινωνικού οικοδομήματος, να ξέρεις ότι οι περισσότεροι είναι βολεμένοι στο κέλυφος του ατομικισμού τους. Υπάρχουν, βέβαια, και κάποιοι που φλέγονται από ιδεώδη κοινωνικής δικαιοσύνης και όλα όσα ανυψώνουν το πνεύμα. Μα είναι λίγοι. Όχι λοιπόν, δεν τους βλέπω ισότιμα, αν αυτό με ρωτάς. Δεν ονειρεύομαι ένα οικοδόμημα όπου όλα τα δωμάτια θα έχουν τον ίδιο ήλιο και τον ίδιο αέρα. Κάποιοι θα ζουν σε υπόγειες τρύπες, με σύντροφο τη μούχλα και την υγρασία.

 - Είσαι αδίστακτος.

 - Ναι, είμαι. Και μη σκεφτείς ούτε στιγμή ότι το θεωρώ προσβολή.

 - Ας πάμε λίγο παλαιότερα. Πριν από το «πείραμα»

 - Τι εννοείς; Ωχ… μη μου αρχίσεις τις ψυχολογικές αναλύσεις για την παιδική ηλικία. Τις βαριέμαι αφόρητα.

 - Όχι, βέβαια. Δεν είμαι ο κατάλληλος γι’ αυτό. Αλλά θα ήθελα να ακούσω.

 - Επιμένεις;

 - Ναι.

 - Και τι θέλεις να μάθεις;

 - Τι θυμάσαι πριν μπεις στον «σωλήνα»…πριν αλλάξεις

 - Στον «σωλήνα»… σωστά. Θυμάμαι τη θάλασσα, όταν ήμουν μικρό παιδί. Όταν φυσούσε γλυκιά όστρια, ξάπλωνα πάνω στα κύματα και έκλεινα τα μάτια μου. Ο αέρας ήταν ζεστός και φανταζόμουν πως ήμουν Τουαρέγκ. Είχα δει ένα ντοκιμαντέρ γι’ αυτόν τον νομαδικό λαό και είχα εντυπωσιαστεί. Το ξέρεις ότι «Τουαρέγκ», στη γλώσσα τους, σημαίνει «ελεύθερος άνθρωπος»;

 - Όχι, δεν το γνώριζα.

 - Η όστρια έφερνε τη ζέστη και την κοκκινωπή σκόνη από τα μέρη όπου ζουν. Φανταζόμουν το πρόσωπό μου καλυμμένο με το βαμμένο σε λουλακί τουρμπάνι και άκουγα τους ήχους από το μονόχορδο βιολί των γυναικών, φτιαγμένο από νεροκολοκύθα, δέρμα ζώου και τρίχες αλόγου.

Ο ψηλόλιγνος άντρας έκλεισε τα μάτια και χαλάρωσε τα χέρια του. Το χαμόγελο λύθηκε από τον σφιχτό του κλοιό και αποκαλύφθηκε λοξό και γοητευτικό.

-  Το Λιβυκό πέλαγος με κουβαλούσε απαλά, μέχρι που η  άμμος  άγγιζε την πλάτη μου…  

 - Τουαρέγκ… ελεύθερος. Τι άλλο θυμάσαι;

 - Την πρώτη φορά που πήγα στη Λυρική Σκηνή. Ήμουν παιδί. Θυμάμαι τα σκηνικά, το άρμα του ήλιου και τους χορευτές να ξεπηδούν από μέσα του. Ω… αυτοί οι χορευτές…Το πιο όμορφο θέαμα της ζωής μου.

 - Θα μπορούσες… κι εσύ να είσαι χορευτής; Θα το ήθελες;

Ο άντρας μισάνοιξε τα μάτια του, ίσα-ίσα για να ακροβατήσει ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα, κι έπειτα τα ξανάκλεισε.

 - Ναι… θα το ήθελα. Ξέρεις… χορεύω καλά. Κάποιες φορές πηγαίνω σε κάποιο από τα σπίτια μου. Αφήνω έξω τους σωματοφύλακες. Και χορεύω. Χορεύω στο άδειο σαλόνι, στις σκάλες. Φτιάχνω δικές μου, φανταστικές χορογραφίες και μουρμουρίζω μια δική μου μουσική. Και νιώθω…

 - Ελεύθερος.

Ο ψηλόλιγνος άντρας έκανε μια σχεδόν επαγγελματική πιρουέτα, ένα ανάλαφρο άλμα, απόλυτα συγχρονισμένο με την κίνηση των χεριών του, και προσγειώθηκε απαλά πάνω στα αψεγάδιαστα παπούτσια του.

 - Σωστά… ελεύθερος. Ίσως ήταν λάθος να σου μιλήσω για όλα αυτά.

 - Σε ποιον άλλον θα μιλούσες;

Εκείνη την ώρα χτύπησε η πόρτα.

 - Κύριε Πρωθυπουργέ, έχετε αργήσει. Πρέπει να βγείτε στον αέρα.

Ο ψηλόλιγνος άντρας κούμπωσε το σακάκι του, ίσιωσε το μαλλί που είχε διατηρήσει τη φορά του άλματος και τίναξε τα πόδια του, σαν να ήθελε να διώξει τα τελευταία ίχνη της χορογραφίας.

 - Έρχομαι… ετοιμαζόμουν.

Κοίταξε για τελευταία φορά τον καθρέφτη.

 - Εις το επανιδείν… ψιθύρισε.

Και βγήκε, αφήνοντας την κάμαρα άδεια.

Τι ακριβώς συμβαίνει με την “Εφημερίδα των Συντακτών”; Από τη στιγμή που έφυγε από τα χέρια των συντακτών της και πέρασε στα χέρια του Δημήτρη Μελισσανίδη, ένα πλήθος περιστατικών (απολύσεις με το καλημέρα, ελαφρά θεματάκια όπως το μπάσκετ που παίζει ο Κικίλιας βραδιάτικα, βήμα λόγου στον σαλτιμπάγκο Άδωνι Γεωργιάδη,  λογοκριμένα κείμενα) αλλοιώνουν δραματικά την εικόνα της αδέσμευτης και ποιοτικής εφημερίδας που είχε καταφέρει να χτίσουν με κόπο και ευσυνειδησία οι συντάκτες της εφημερίδας – ένας πραγματικός κληρονόμος μέχρι πρόσφατα της πάλαι ποτέ “Ελευθεροτυπίας”, της εφημερίδας που διάβαζαν απαρέγκλιτα επί δεκαετίες οι ελευθεριακοί αριστεροί, αν μου επιτρέπεται αυτός ο όρος

Το πρόσφατο περιστατικό λογοκρισίας συνέβη στο κείμενο του Γιάννη Κιμπουρόπουλου (ΚΙΜΠΙ) και το καταγγέλλει ο ίδιος με ανάρτηση στο προσωπικό του blog. Ακολουθεί η καταγγελία του ΚΙΜΠΙ και το κείμενο που λογοκρίθηκε

---------------------------------------------------

ΠΡΩΘΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Το παρακάτω κείμενο κανονικά έπρεπε να είναι δημοσιευμένο στην Εφημερίδα των Συντακτών, στο φύλλο Σαββατοκύριακου που κυκλοφορεί σήμερα, στη στήλη ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΣΚΟΠΕΥΤΗΣ που από το 2019 είναι ενταγμένη στην ΕφΣυν.

Το κείμενο "κόπηκε" με απόφαση της Διεύθυνσης της Εφημερίδας των Συντακτών. Το έμαθα τελευταία στιγμή, λίγο πριν το απόγευμα της Παρασκευής η εφημερίδα φύγει για τυπογραφείο και "παρεμπιπτόντως", ενώ ήμουν απορροφημένος στην ολοκλήρωση άλλης έκδοσης της εφημερίδας.

Δεν είναι η πρώτη φορά που "κόβεται" κείμενό μου τους τελευταίους μήνες, είτε της παρούσας στήλης, είτε ρεπορτάζ. Αλλά είναι η πρώτη φορά που δημοσιοποιώ περιστατικό λογοκρισίας εις βάρος μου μετά τη αλλαγή ιδιοκτησιακού καθεστώτος στη συνεταιριστική ΕφΣυν. Η "σιωπηρή διακριτικότητα" του προηγούμενου διαστήματος δεν αποδείχθηκε ιδιαίτερα αποτελεσματική.

Από το συγκεκριμένο κρούσμα λογοκρισίας, αλλά και από άλλα, και όχι μόνο εις βάρος μου, προκύπτουν τρία ζητήματα:

1) Οι υποσχέσεις του πλειοψηφούντος μετόχου για σεβασμό στη συντακτική ελευθερία και στην παράδοση ανεξαρτησίας της ΕφΣυν έχουν αθετηθεί με πολλούς τρόπους.

2) Δυστυχώς, η διεύθυνση της εφημερίδας, τόσο αυτοί που προέρχονται από την συνεταιριστική ΕφΣυν, όσο και αυτοί που ορίστηκαν από τον νέο βασικό μέτοχο, διαγκωνίζονται σε υπερβάλλοντα ζήλο στα "κοψίματα" και στον καθορισμό ζωνών απαγορευμένων ή επιβεβλημένων-"δοτών" θεμάτων.

3) Σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο κείμενο -που δεν λέει και τίποτα φοβερό, αν το διαβάσετε- , που κόπηκε γιατί άγγιζε τη ΔΕΗ, όπως ρητά μου ελέχθη, προκύπτει ένα μείζον ζήτημα με την πρώην δημόσια (αλλά ευεργετούμενη ακόμη με άφθονο δημόσιο χρήμα, βλέπε τελευταία αύξηση κεφαλαίου) επιχείρηση, η οποία διοχετεύει σε όλα τα μέσα σημαντικά ποσά διαφημιστικής δαπάνης: Άραγε, είναι τόσο ρητές οι εντολές της προς τα ΜΜΕ να μην αφήνεται η παραμικρή σκιά εις βάρος της στα δημοσιεύματα όσο δίνει διαφήμιση, ή μήπως οι διευθύνσεις των ΜΜΕ στα οποία δίνει διαφήμιση υπερ-ερμηνεύουν τις "διακριτικές" υποδείξεις και απαιτήσεις της διαφημιζόμενης εταιρείας, από αφέλεια, φόβο ή ιδιοτέλεια; Ό,τι και να ισχύει, από την προσεχή Δευτέρα θα απασχολήσει και θεσμικά τους αρμόδιους στους οποίους οφείλω να απευθυνθώ.

Γ.Κ.

---------------------------------------------------------------------------------------------------

 

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΣΚΟΠΕΥΤΗΣ 27-28/6/2028

 

Δεν είναι και για "νοσταλγία" αυτή η δουλειά, σωστά;

(Από το Μουσείο Λιγνιτωρυχείου στο Αλιβέρι, δεκαετία του 1950)

 

Η ιστορία του εξηλεκτρισμού στην Ελλάδα άρχισε με μια ανατίναξη. Στο Αλιβέρι της Εύβοιας, στα 1951. Με μερικά κιλά δυναμίτη άνοιξε η πρώτη μεγάλη «τρύπα», για να αρχίσει η εξόρυξη του λιγνίτη που θα τροφοδοτούσε τον πρώτο ατμοηλεκτρικό σταθμό της ΔΕΗ, που μόλις είχε ιδρυθεί ως κρατικό μονοπώλιο. Έναν χρόνο μετά τη λήξη του εμφυλίου. Με λεφτά του αμερικανικού σχεδίου Μάρσαλ. Μέχρι τότε, το ρεύμα ήταν υπόθεση ιδιωτική ή τοπική. Και εντελώς άγνωστη στο 80% της ελληνικής επικράτειας.

Έπειτα, στις επόμενες δεκαετίες, παρόμοιες ανατινάξεις τάραζαν κάθε τόσο την αγροτοκτηνοτροφική αμεριμνησία των κατοίκων της Πτολεμαΐδας, του Αμύνταιου, της Φλώρινας, της Μεγαλόπολης. Αρκετοί από τους αγρότες έγιναν στο μεταξύ εργάτες στα λιγνιτωρυχεία· οι πιο τυχεροί πήγαν στις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής. Οι ανατινάξεις συνεχίστηκαν και τεράστιες εκτάσεις μετατράπηκαν σε ανοικτές πεδιάδες γαιάνθρακα, με την «πούδρα» του να απλώνεται παντού, στις «150 αποχρώσεις του γκρι».

Οι ανατινάξεις έφερναν το καύσιμο στους σταθμούς, τη σκόνη και τα διοξείδια στον αέρα, στις αυλές, στα σπίτια, στα πνευμόνια των ανθρώπων κοντά στα ορυχεία. Έφερναν και το ρεύμα στους αστούς, μικροαστούς και προλετάριους των μεγαλουπόλεων. Κάμποσες φορές οι ανατινάξεις έφερναν το κακό. Επτά νεκροί μεταλλωρύχοι στο Αλιβέρι το 1968, 25 στα 33 χρόνια λειτουργίας του ορυχείου, εκατοντάδες ακρωτηριασμένοι, δεκάδες νεκροί στην Πτολεμαΐδα, στη Μεγαλόπολη. Τους νεκρούς από τους καρκίνους του πνεύμονα, τη ΧΑΠ, τις πνευμονοκονιάσεις, τις ινώσεις... δεν τους μετρούσε κανείς. Ποιος να τολμήσει να χαρακτηρίσει «επαγγελματική ασθένεια» έναν καρκίνο στη Φλώρινα, το 1960;

Το τέλος της λιγνιτικής εποχής κηρύχτηκε από τον Κυριάκο Μητσοτάκη το 2020. Ξαφνικά, βίαια, απροειδοποίητα, αλλά και αναιτιολόγητα, χωρίς να δοθεί ένας στοιχειώδης λογαριασμός. Ένας ολόκληρος κόσμος, πολυπληθείς τοπικές κοινωνίες που για τρεις γενιές οργάνωσαν όλη τους τη ζωή γύρω από τον λιγνίτη και την ηλεκτροπαραγωγή των ΑΗΣ, πληρώνοντας το τίμημα της επιβαρυμένης υγείας και του υποβαθμισμένου περιβάλλοντος, ξαφνικά έπρεπε να αλλάξουν τα πάντα.

Πόσο εύκολα διακηρύσσεται η «απολιγνιτοποίηση»! Πόσο ελκυστική ακούγεται η «πράσινη μετάβαση»! Αλλά πήγαινε πες το αυτό στους ανθρώπους που, μόλις δυο γενιές πριν, έπρεπε να προσαρμοστούν στη «λιγνιτοποίηση» των ζωών και των τόπων τους, έπρεπε να περάσουν μια αντίστροφη «μετάβαση», μια «φαιά μετάβαση» και να δουν τη γη κάτω από τις κοιλάδες τους να ξεκοιλιάζεται και χωριά να ισοπεδώνονται και να μεταφέρονται χιλιόμετρα μακριά από τα λιγνιτικά πεδία. Η γκρίζα εκβιομηχάνιση και η εμπριμέ αστικοποίηση απαιτούσαν τις θυσίες τους, να γίνουν η Δυτική Μακεδονία και το αρκαδικό οροπέδιο κρανίου τόποι. Και τότε, «με το βλέμμα στο μέλλον» απαιτούνταν οι ανθρωποθυσίες, η «λιγνιτοποίηση» και η «φαιά μετάβαση».

Το συμβολικό τέλος της λιγνιτικής εποχής επήλθε προ ημερών, με τις εικόνες από την ανατίναξη παροπλισμένων, τεράστιων εκσκαφέων στο κλειστό λιγνιτωρυχείο Μαυροπηγής. Η εικόνα της μετατροπής τους σε σωρό μεταλλικών ερειπίων προκάλεσε μια έντονη συζήτηση μεταξύ –υποτίθεται– «νοσταλγών του λιγνίτη» και «οραματιστών του πράσινου, καθαρού μέλλοντος». Η ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ ζήτησε «άμεση διακοπή κάθε μη αναστρέψιμης αποξήλωσης λιγνιτικών εγκαταστάσεων και κρίσιμων ενεργειακών υποδομών, μέχρι να παρουσιαστεί ένας πλήρης, τεκμηριωμένος και μακροπρόθεσμος εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός, με σαφείς εγγυήσεις για την ενεργειακή ασφάλεια, την οικονομία, την απασχόληση και τις τοπικές κοινωνίες».

Η ΔΕΗ απάντησε με εκτενή ανακοίνωση στην οποία αναφέρει πως σέβεται την 50χρονη λιγνιτική ιστορία της χώρας, ότι η λιγνιτική «μνήμη» θα διατηρηθεί σε Μουσείο Βιομηχανικής Κληρονομιάς στην Πτολεμαΐδα, πως οι ανατιναγμένοι εκσκαφείς ήταν άχρηστοι και πως το μέλλον της Δυτικής Μακεδονίας είναι ψηφιακό και περνάει μέσα από το Mega Data Center στην περιοχή. «Η Αλήθεια για την Απόσυρση των Εκσκαφέων», όπως ήταν ο τίτλος της ανακοίνωσής της, αναπαράχθηκε από το σύνολο των ΜΜΕ. Μερικά μέσα, με υπερβάλλοντα ζήλο επένδυσαν κατιτίς παραπάνω στο θέμα, καταλογίζοντας τερατολογίες, συνωμοσιολογίες, «ψέκες» και... λιγνιτολαγνεία σε όσους δυσφόρησαν ή και λυπήθηκαν με την εικόνα.

«Νοσταλγία του λιγνίτη»; Αυτό λέτε να νιώθουν όσοι έχουν χάσει ανθρώπους κάτω από τόνους μεταλλεύματος, συχνά ανασφάλιστους εργολαβικούς; Αυτό αισθάνονται οι γυναίκες που για δεκαετίες πάλευαν με την αγωνία και τη σκόνη που εισέβαλλε στα νοικοκυριά τους; «Νοσταλγία του λιγνίτη» νιώθουν οι κάτοικοι της Ακρινής Κοζάνης ή των Αναργύρων Φλώρινας, που επιβίωσαν από την τέφρα, αλλά δεν γλίτωσαν από την κατολίσθηση ή την εγκατάλειψη; Είναι θέμα «νοσταλγίας» η δυσκολία των μεσηλίκων να αλλάξουν από τη μια στιγμή στην άλλη επάγγελμα, γνώσεις, δεξιότητες, κατοικία, εποχή; Είναι «λιγνιτολαγνεία» να βλέπουν παρελθόν δεκαετιών, με τις χαρές και τις λύπες του, τις ρουτίνες και τις λαχτάρες του, τις νίκες και τις ήττες του, να ανατινάζεται σαν παροπλισμένος εκσκαφέας;

Έχει περάσει από το μυαλό κανενός –πρωθυπουργού, υπουργού, τεχνοκράτη, CEO, δημοσιολόγου– ότι πίσω από τη δυσφορία ή ακόμη και τη θλίψη μπροστά στην κονιορτοποίηση της «λιγνιτικής εποχής», δεν υπάρχει η νοσταλγία του ορυκτού, αλλά η νοσταλγία δικαιοσύνης; Ούτε καν νοσταλγία, μια και δεν υπήρξε ποτέ. Δίψα για δικαιοσύνη. Κοινωνική και οικονομική.

ΚΙΜΠΙ

 

 

από 902.gr

 

Για απαράδεκτες και επικίνδυνες συνθήκες στο λιμάνι της Ραφήνας που «θέτουν σε άμεσο κίνδυνο την ασφάλεια των ναυτεργατών, που εργάζονται στα πλοία που εξυπηρετούν τη συγκεκριμένη ακτοπλοϊκή γραμμή» κάνουν λόγο σε ανακοίνωσή τους ΠΕΜΕΝ και «ΣΤΕΦΕΝΣΩΝ» και καλούν όλους τους ναυτεργάτες και τους εργαζόμενους της περιοχής σε συγκέντρωση σήμερα, στις 8.30 μ.μ. στο λιμάνι Ραφήνας, σε συνέχεια των παρεμβάσεών στο Λιμεναρχείο Ραφήνας και στο υπουργείο Ναυτιλίας.

Τα ναυτεργατικά σωματεία σημειώνουν:

«Το λιμάνι έχει τις προδιαγραφές και τη δυνατότητα πρόσδεσης 5 πλοίων, ενώ στη γραμμή είναι δρομολογημένα 11 πλοία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα επιπλέον πλοία, εκ των πραγμάτων, να βρίσκονται ανοιχτά στο λιμάνι, με τις κύριες μηχανές σβηστές, με αποτέλεσμα να παρασύρονται από τους ανέμους και τα ρεύματα, θέτοντας τους ναυτεργάτες καθ' όλη τη διάρκεια της νύχτας, σε κατάσταση επιφυλακής (ST/BY), για τη διατήρηση ασφαλούς θέσης του πλοίου. Ως αποτέλεσμα έχουμε άυπνους, εξαντλημένους ναυτεργάτες, να τίθεται σε άμεσο κίνδυνο η ασφάλειά τους και των επιβατών, κατά την εκτέλεση των δρομολογίων. Ενώ στην καλύτερη περίπτωση, τα πλοία είναι αγκυροβολημένα σε περιοχή που δεν είναι ορισμένη ως ασφαλές αγκυροβόλιο και άρα εκτεθειμένα, χωρίς στοιχειώδη ασφάλεια.

Παράλληλα, σε αυτές τις συνθήκες, οι συνάδελφοι που είναι εκτός καθηκόντων πλοίου, στερούνται το δικαίωμα της εξόδου.

Καταγγέλλουμε το υπουργείο Ναυτιλίας και το ΣΑΣ (Συμβούλιο Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών), που για τα κέρδη των εφοπλιστών ενέκρινε δρομολόγια, παραβιάζοντας κάθε έννοια ασφαλείας και κάνει τις πλάτες στους εφοπλιστές, αδιαφορώντας για την ασφάλεια των συναδέλφων μας.

Οι ναυτεργάτες μαζί με τον λαό της περιοχής απαιτούμε να εργαζόμαστε με ασφάλεια και να βρεθεί άμεσα λύση γι’ αυτήν την επικίνδυνη κατάσταση, που έχει διαμορφωθεί για το κυνήγι του κέρδους των εφοπλιστών, με τις ευλογίες της κυβέρνησης, του υπουργείου Ναυτιλίας και του Λιμεναρχείου Ραφήνας».

Σε παρέμβασή τους στο υπουργείο Ναυτιλίας και συγκεκριμένα στη Διεύθυνση Ναυτικής Εργασίας, τόνισαν ότι η κατάσταση είναι επικίνδυνη για τους ναυτεργάτες και τους επιβάτες, ενώ παράλληλα όσοι υπηρετούν στα πλοία και είναι εκτός καθηκόντων πλοίου, στερούνται το δικαίωμα της εξόδου

«Επιβεβαιώσαμε τις ευθύνες της κυβέρνησης και του υπουργείου, που κάνουν πλάτες στους εφοπλιστές για να διασφαλίσουν τα κέρδη τους, σε βάρος της ασφάλειας των ναυτεργατών, εγκρίνοντας δρομολόγια 11 πλοίων ενώ το λιμάνι έχει τις προδιαγραφές και τη δυνατότητα πρόσδεσης μόνο 5 πλοίων. Αναδεικνύεται για άλλη μία φορά ότι μέσα στη ίδια χώρα συγκρούονται δύο κόσμοι, από τη μία ο κόσμος της εργασίας, των ναυτεργατών και των επιβατών και από την άλλη των επιχειρηματικών ομίλων, των εφοπλιστών και του πολιτικού τους προσωπικού» καταγγέλλουν.

Μια ειδησεογραφική φωτογραφία από τις 9 Δεκεμβρίου 1951. Νόρφολκ, Βιρτζίνια. Ο Ευάγγελος Ατρουδάκης (δεξιά), ένας εικοσιεξάχρονος Έλληνας πολίτης, στέκεται τυλιγμένος με μια κουβέρτα στο Αρχηγείο της Αστυνομίας του Νόρφολκ χθες το βράδυ, αφού προσπάθησε να εισέλθει κολυμπώντας στις Ηνωμένες Πολιτείες από ένα πλοίο που αναχωρούσε. Ο ντετέκτιβ George W. Culler βρίσκεται αριστερά. Ένας άλλος Έλληνας πνίγηκε προσπαθώντας να φτάσει στην ακτή 

 

Το “The Pappas Post” είναι ένα αγγλόφωνο διαδικτυακό μέσο ενημέρωσης αφιερωμένο στην Ελλάδα, τον ελληνισμό της διασποράς, την ιστορία, τον πολιτισμό, τα ταξίδια και τη γαστρονομία. Ιδρύθηκε από τον Gregory Pappas και απευθύνεται κυρίως σε Έλληνες της ομογένειας και σε ξένους που ενδιαφέρονται για την Ελλλάδα. Το ίδιο το μέσο περιγράφει τον εαυτό του ως «ο κόσμος της Ελλάδας στα αγγλικά» και λειτουργεί από το 2011 με έδρα τη Νέα Υόρκη

Ο Αλεξάντερ Κιτροέφ είναι Καθηγητής Ιστορίας στο Haverford College και ειδικεύεται στην ιστορία της ελληνικής διασποράς. Τα βιβλία του περιλαμβάνουν τα «The Greeks and the Making of Modern Egypt» (American University in Cairo Press, 2019) και «Greek Orthodoxy in America: A Modern History».

Ο Αλεξάντερ Κιτροέφ έγραψε ένα άρθρο για το “The Pappas Post” με θέμα τους “Ship Jumpers”, ένα άγνωστο κεφάλαιο της ελληνικής (λαθρο) μετανάστευσης στις Ηνωμένες Πολιτείες που διαλύει μύθους για «νομιμότητα» όλων των Ελλήνων μεταναστών και αποδεικνύει πως η ζωή κάνει κύκλους. Που μας θυμίζει τους αυστηρούς μεταναστευτικούς νόμους που ψηφίστηκαν τη δεκαετία του 1920 «για να διατηρηθεί το ιδεώδες της ομοιογένειας των ΗΠΑ» και οι οποίοι περιόριζαν την είσοδο στις Ηνωμένες Πολιτείες μεταναστών που δεν θεωρούνταν αρκετά «λευκοί» για να γίνουν Αμερικανοί και στοχοποιούσαν κυρίως Έλληνες, Ιταλούς, Εβραίους από διάφορες χώρες και Σλάβους της Ανατολικής Ευρώπης.

Οι νόμοι αυτοί ουσιαστικά έκλεισαν τις πόρτες για τις νέες ελληνικές αφίξεις από το 1925 έως τη δεκαετία του 1960, όταν οι νόμοι άλλαξαν. Παρά τους περιοριστικούς νόμους, οι Έλληνες (και άλλοι) βρήκαν τρόπους (παράνομους εννοείται) να έρθουν στην Αμερική. Το «ship-jumping» ήταν η ελληνική μέθοδος και σε κάποιο σημείο τη δεκαετία του 1940 έλαβε τέτοιες «ανησυχητικές» διαστάσεις που ανάγκασε την ελληνική κυβέρνηση να λάβει μέτρα για να αποτρέψει τη μαζική έξοδο μάχιμων ανδρών πολιτών από τη χώρα.

Είναι χαρακτηριστικό πως το 1942, οι New York Times ανέφεραν ότι, από τους 8.000 ναυτικούς που βρίσκονταν παράνομα στις Ηνωμένες Πολιτείες, περίπου οι 3.000 ήταν Έλληνες.

 

 

Προφανώς, δεν προέρχεται ολόκληρη η ελληνοαμερικανική κοινότητα από «ship-jumpers». Δεν θα ήταν αληθής μια τέτοια γενίκευση. Αλλά δεν είναι αληθής ούτε η γενίκευση ότι οι Έλληνοαμερικάνοι ήρθαν όλοι νόμιμα. Μια γενίκευση που αποτελεί το κυρίαρχο αφήγημα από το υς περισσότερους Έλληνες και Ελληνοαμερικανούς

Του κειμένου αυτού προηγείται ένας πρόλογος από τον Gregory Pappas, ο οποίος εξηγεί την ανάγκη δημοσίευσης αυτού του άρθρου. Και το κάνει πολύ όμορφα, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και στους πιο δύσκολους καιρούς υπάρχουν ανοιχτά μυαλά και φωνές που θα σταθούν πάνω και πέρα από στενά ιδεολογικά και εθνικά συμφέροντα και θα βάλουν πάνω απ΄όλα τον άνθρωπο. Γιατί αυτό σε τελική ανάλυση είναι η υπέρτατη αξία. Η ανθρωπιά

Το άρθρο αυτό το βρήκαμε μεταφρασμένο από και το δημοσιεύουμε αυτούσιο από τον Αγώνα της Κρήτης

--------------------------------------------------------

Του Gregory Pappas

Ποτέ δεν ένιωσα την παρόρμηση ή την ανάγκη να γράψω μια εισαγωγή ή έναν πρόλογο για ένα κείμενο που σχεδίαζα να δημοσιεύσω στο The Pappas Post. Αλλά αυτή τη φορά, το θεώρησα απαραίτητο. Ήταν η εποχή που η πολιτική συζήτηση στη χώρα μας ήταν καθηλωμένη στη μετανάστευση, όταν ο Ντόναλντ Τραμπ διεξήγαγε πόλεμο κατά της μετανάστευσης με διάφορα εμπρηστικά σχόλια, απόπειρες εκτελεστικών διαταγμάτων και αλλαγές πολιτικής – στέλνοντας μάλιστα και στρατεύματα για να «προστατεύσουν» τα νότια σύνορά μας.

Όντας δια βίου μελετητής της ιστορίας, ιδιαίτερα της δικής μου ιστορίας ως γιος ενός πρόσφυγα πατέρα από την Ελλάδα και μιας μετανάστριας μητέρας, μεγάλο μέρος της ρητορικής και του δημόσιου λόγου μού ακουγόταν γνώριμο, παρόμοιο με πολλές από τις ιστορίες και τα ρεπορτάζ των εφημερίδων που είχα διαβάσει από τις αρχές της δεκαετίας του 1900, όταν άνθρωποι σαν τον παππού μου, τον Μιχάλη Παπαδομανωλάκη, μετανάστευσαν από την Κρήτη και εγκαταστάθηκαν στις μεταλλευτικές πόλεις γύρω από το Πράις της Γιούτα μαζί με πολλούς από τους συμπατριώτες του Κρητικούς μετανάστες.

Οι εθνικιστικές (nativist) επιθέσεις του Τραμπ άρχισαν να τροφοδοτούν την οργή και τη δυσαρέσκεια σε αυτή τη χώρα εναντίον των μεταναστών και έφεραν επίσης στην επιφάνεια επαναλαμβανόμενες φωνές —ιδιαίτερα από τη δική μου κοινότητα των Ελληνοαμερικανών— που έλεγαν ότι «οι Έλληνες ήταν διαφορετικοί» και «εμείς ήρθαμε εδώ νόμιμα».

Ήταν μια κοινή προσπάθεια να ωραιοποιήσουμε (white-wash) τη δική μας ιστορία και να χτυπήσουμε φιλικά την πλάτη μας, με στόχο να διαφοροποιηθούμε από τα «ζώα» που προσπαθούσαν να «εισβάλουν» στη χώρα μας.

Το πρόβλημα ήταν ότι αυτό δεν ήταν αλήθεια. Και η εξαιρετικά τεκμηριωμένη ιστορία του Αλεξάντερ Κιτροέφ θα μοιραστεί μια διαφορετική πραγματικότητα — όχι επειδή θέλω να παρουσιάσω την κοινότητά μας με αρνητικό τρόπο. Αντίθετα — θέλω να ρίξω φως στο παράδειγμα της ανθεκτικότητας και της επιμονής των προγόνων μας, οι οποίοι —παρά όλες τις αντιξοότητες (και τους νόμους) που ήταν εναντίον τους— βρήκαν τον δρόμο για εδώ και πέτυχαν να δημιουργήσουν μια από τις ισχυρότερες εθνοτικές κοινότητες στο έθνος.

Η κοινότητά μου στο Πίτσμπουργκ ήταν γεμάτη από «ship-jumpers» (ναυτικούς που εγκατέλειψαν παράνομα τα πλοία τους). Μέλη της δικής μου οικογένειας ήρθαν εδώ με αυτόν τον τρόπο και πολλοί άνθρωποι που γνωρίζω σήμερα μοιράζονται την ίδια κληρονομιά.

Όταν πρωτομετακόμισα στο Σικάγο τη δεκαετία του 1990, ένας άνθρωπος που έμελλε να γίνει μέντοράς μου μοιράστηκε με περηφάνια μαζί μου τη δική του ιστορία ως «ship-jumper». «Οι νόμοι ήταν άδικοι», μου είπε κάποτε ο Κρις Τομαράς (Chris Tomaras), καθώς μου διηγούνταν την ιστορία του πώς ο ίδιος και ένας φίλος του έφτασαν σε ένα νότιο λιμάνι των ΗΠΑ και δεν επέστρεψαν ποτέ στο πλοίο, αλλά αντίθετα πήραν τον δρόμο για το Σικάγο.

Αναφερόταν στους αυστηρούς, αντι-ελληνικούς μεταναστευτικούς νόμους που ψηφίστηκαν τη δεκαετία του 1920 «για να διατηρηθεί το ιδεώδες της ομοιογένειας των ΗΠΑ», σύμφωνα με τα επίσημα αρχεία των ΗΠΑ. Αυτοί οι νόμοι περιόριζαν την είσοδο στις Ηνωμένες Πολιτείες μεταναστών που δεν θεωρούνταν αρκετά «λευκοί» για να γίνουν Αμερικανοί και στοχοποιούσαν κυρίως Έλληνες, Ιταλούς, Εβραίους από διάφορες χώρες και Σλάβους της Ανατολικής Ευρώπης.

Ουσιαστικά έκλεισαν τις πόρτες για τις νέες ελληνικές αφίξεις από το 1925 έως τη δεκαετία του 1960, όταν οι νόμοι άλλαξαν.

Παρά το γεγονός αυτό, οι Έλληνες (και άλλοι) βρήκαν τρόπους να έρθουν στην Αμερική. Το «ship-jumping» (όπως θα διαβάσετε στην ιστορία του Αλεξάντερ) ήταν η ελληνική μέθοδος επιλογής και σε κάποιο σημείο τη δεκαετία του 1940 έλαβε «ανησυχητικές» διαστάσεις, αναγκάζοντας την ελληνική κυβέρνηση να λάβει μέτρα για να αποτρέψει τη μαζική έξοδο μάχιμων ανδρών πολιτών από τη χώρα.

Παρεμπιπτόντως, ο Κρις Τομαράς, καθώς και ο φίλος του, τον οποίο δεν θα κατονομάσω εδώ, εξελίχθηκαν σε δύο από τους πιο επιτυχημένους και αξιοσέβαστους επιχειρηματίες της χώρας. Ο Κρις ίδρυσε επίσης έναν φιλανθρωπικό κολοσσό που ονομάζεται PanHellenic Scholarship Foundation (Πανελλήνιο Ίδρυμα Υποτροφιών), το οποίο έχει απονείμει υποτροφίες σε δεκάδες Ελληνοαμερικανούς φοιτητές από την ίδρυσή του.

Το νόημα όλων αυτών —και το νόημα τόσο αυτού του προλόγου όσο και της ιστορίας του Αλεξάντερ Κιτροέφ που θα ακολουθήσει— είναι ότι δεν χρειαζόμαστε ψευδή αφηγήματα για να αποδείξουμε κάτι. Δεν χρειάζεται να παρουσιάζουμε μια εικόνα που δεν είναι αληθινή προκειμένου να προσπαθήσουμε να αποδείξουμε ότι είμαστε «καλύτεροι» ή «διαφορετικοί» από τους ανθρώπους που προσπαθούν να έρθουν στις Ηνωμένες Πολιτείες σήμερα.

Φυσικά, δεν προέρχεται ολόκληρη η ελληνοαμερικανική κοινότητα από «ship-jumpers». Δεν θα έκανα ποτέ μια τέτοια γενίκευση. Αλλά δεν θα έκανα ποτέ ούτε τη γενίκευση ότι «ήρθαμε όλοι εδώ νόμιμα», η οποία έγινε το κυρίαρχο αφήγημα για ένα διάστημα από πολλούς (τους περισσότερους) Ελληνοαμερικανούς.

Οι άνθρωποι λένε «οι καιροί έχουν αλλάξει». Έχουν αλλάξει όμως; Είναι η πείνα διαφορετική σήμερα από ό,τι ήταν πριν από έναν αιώνα; Είναι ο πόλεμος διαφορετικός σήμερα από ό,τι ήταν τότε; Είναι η δίψα για ευκαιρίες διαφορετική για τον θείο μου που πήδηξε από το καράβι τη δεκαετία του 1970 από ό,τι για έναν Μεξικανό πατέρα που περπατά χιλιάδες μίλια για να «πηδήξει» πάνω από ένα τείχος στα σύνορα;

Είμαι περήφανος για την οικογένειά μου. Είμαι περήφανος για την κοινότητά μου. Είμαι περήφανος για τον Κρις Τομαρά και τα μαθήματα που μου δίδαξε. Είμαι περήφανος για κάθε έναν από αυτούς τους άνδρες που είχαν το θράσος να διασχίσουν έναν ωκεανό για να εκπληρώσουν τα δικά τους όνειρα να γίνουν Αμερικανοί. Είμαι περήφανος για την ανθεκτικότητά τους, το σθένος τους — και ναι, για την προθυμία τους να παραβιάσουν έναν νόμο που πίστευαν ότι ήταν άδικος.

---------------------------------------------------------------

Ship Jumpers: Ένα άγνωστο κεφάλαιο της ελληνικής μετανάστευσης στις Ηνωμένες Πολιτείες

του Alexander Kitroeff

 

Αφότου εγκατέλειψε παράνομα το πλοίο του (jumped ship) στο λιμάνι της Νέας Υόρκης το 1941, ο Ηλίας Βλαντανόπουλος (Elias Vlantanopoulos) έκανε μερικές ευκαιριακές δουλειές σε ελληνικής ιδιοκτησίας καταστήματα σε όλη την πόλη και αμέσως μετά το Περλ Χάρμπορ κατατάχθηκε στον Στρατό των ΗΠΑ. Το ατμόπλοιο SS Michael Livanos είχε χάσει ένα μέλος του πληρώματος —για την ακρίβεια, αρκετά ακόμη μέλη του πληρώματος— καθώς και τον καπετάνιο του, ο οποίος επίσης είχε εγκαταλείψει το πλοίο. Όμως ο αμερικανικός στρατός είχε κερδίσει ένα μέλος του Μηχανικού Σώματος του Στρατού (Army Corps of Engineers), ο οποίος πολέμησε τόσο γενναία σε πολλαπλές φονικές μάχες στα νησιά του Ειρηνικού, ώστε τιμήθηκε με την Πορφυρή Καρδιά (Purple Heart).

Παρόλα αυτά, τα πράγματα παραλίγο να εξελιχθούν διαφορετικά. Πριν αναχωρήσει με τον Στρατό, ο Ηλίας καθόταν στο ελληνικής ιδιοκτησίας Byzantine Cafe στη Νέα Υόρκη, του οποίου οι πελάτες περιλάμβαναν πολλούς Έλληνες ναυτικούς. Ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο, το κατάστημα γινόταν συχνά στόχος των πρακτόρων μετανάστευσης και, όπως ήθελε η τύχη, εκείνη την ημέρα έκαναν έφοδο και τον συνέλαβαν.

Δεν είχε τρέξει μέσα από την κουζίνα και έξω από την πίσω πόρτα επειδή πίστευε ότι τα έγγραφα κατάταξής του θα τον προστάτευαν. Αλλά οι πράκτορες μετανάστευσης είχαν αντίθετη γνώμη και τον έσυραν στο Έλις Άιλαντ εν αναμονή της απέλασής του. Ευτυχώς, ένας άλλος Έλληνας ειδοποίησε τη στρατιωτική αστυνομία του Στρατού και κάποιος ήρθε και διαπραγματεύτηκε την απελευθέρωσή του. Ο Βλαντανόπουλος επέστρεψε στους στρατώνες και σύντομα έφυγε για το μέτωπο του Ειρηνικού.

Η άφιξη του Βλαντανόπουλου στις Ηνωμένες Πολιτείες και τα επιτεύγματα που ακολούθησαν είναι η ιστορία χιλιάδων Ελλήνων.

Το 1942, οι New York Times ανέφεραν ότι, από τους 8.000 ναυτικούς που βρίσκονταν παράνομα στις Ηνωμένες Πολιτείες, περίπου οι 3.000 ήταν Έλληνες.

 

 

Υπάρχουν πολυάριθμες αναφορές για το πώς ο παράτυπος Έλληνας μετανάστης έχει βρει τον δρόμο του στα αμερικανικά δημοφιλή μέσα ενημέρωσης. Σε ένα επεισόδιο της σειράς American Playhouse του PBS, που διαδραματίζεται το 1915, υπάρχει ένας φανταστικός Έλληνας ονόματι Ανδρέας Λαμπράκος, ο οποίος εγκαταλείπει παράνομα το πλοίο του στη Νέα Υόρκη και κατευθύνεται προς τα δυτικά διασχίζοντας την Αμερική. Ενώ στο μυθιστόρημα του Βρετανού συγγραφέα Τζέφρι Άρτσερ (Jeffrey Archer) του 1977 σχετικά με μια συνωμοσία κατά της ζωής του Τζον Φ. Κένεντι, με τίτλο «Shall We Tell the President», είναι ένας παράτυπος Έλληνας μετανάστης αυτός που τυχαίνει να ακούσει για τη συνωμοσία.

 

Εθνική περηφάνια έναντι εθνικής ντροπής

Υπάρχουν πολλές άλλες αμερικανικές εθνοτικές ομάδες των οποίων η ιστορία περιλαμβάνει περιπτώσεις εισόδου στις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω της αποφυγής των μεταναστευτικών αρχών στα σύνορα. Υπάρχουν αρκετές ακαδημαϊκές μελέτες και άρθρα για τους Εβραίους, για τους οποίους οι πληροφορίες είναι πιο εύκολα διαθέσιμες λόγω των δολοφονικών διακρίσεων από τις οποίες διέφευγαν.

Οι Ελληνοαμερικανοί είναι πιο διστακτικοί να μιλήσουν για τέτοιες περιπτώσεις. Και όμως, αυτό που αντιμετώπισαν οι Έλληνες μπορεί να μην συγκρίνεται απόλυτα με τα δεινά του αντισημιτισμού, αλλά αν αναλογιστούμε τη Μικρασιατική Καταστροφή και τη διχασμένη από τον πόλεμο δεκαετία του 1940, μπορούμε να αρχίσουμε να κατανοούμε ορισμένα από τα κίνητρα των συμπατριωτών μας.

Όχι μόνο οι Ελληνοαμερικανοί προτιμούν να μην μιλούν για τους Έλληνες που εγκατέλειπαν παράνομα τα πλοία, αλλά πρόσφατα πολλά δημόσια πρόσωπα της κοινότητας ισχυρίστηκαν ψευδώς ότι «ήρθαμε όλοι εδώ νόμιμα». Είναι μια φράση που βλέπουμε να προστίθεται στο τυπικό αφήγημα της ελληνικής εμπειρίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, το οποίο μιλά για έναν ανηφορικό αγώνα στον οποίο ο νομοταγής, προσηλωμένος στην οικογένεια και εργατικός Έλληνας, που εκτιμά τη θρησκεία και την εκπαίδευση, επιτυγχάνει επάξια το Αμερικανικό Όνειρο της κοινωνικής ανέλιξης. Αν αυτός ο ισχυρισμός υποτίθεται ότι διαχωρίζει το ελληνοαμερικανικό παρελθόν από τη σημερινή πραγματικότητα της μετανάστευσης από το Μεξικό και την Κεντρική Αμερική, θα πρέπει να το ξανασκεφτούμε. Και αν η άρνηση αυτού του κεφαλαίου του παρελθόντος της ελληνοαμερικανικής κοινότητας έχει να κάνει με μια ανησυχία για το στάτους και την κοινωνική υπόσταση των Ελληνοαμερικανών, αν κοιτάξουμε πιο προσεκτικά το φαινόμενο των Ελλήνων που εγκατέλειπαν τα πλοία, τότε ίσως να είμαστε σε θέση να νιώσουμε εθνική περηφάνια αντί για εθνική ντροπή.

 

Έλληνες στο εξωτερικό

Το γεγονός ότι Έλληνες εγκατέλειπαν παράνομα τα πλοία καθ’ όλη τη διάρκεια του εικοστού αιώνα αποτελεί μέρος των εμπειριών πολλών οικογενειών και μέρος του ιστού της ελληνοαμερικανικής ζωής. Ένας φίλος περιέγραψε πώς θυμάται ως παιδί ότι ο πατέρας του, μεταφραστής στην υπηρεσία μετανάστευσης, δεχόταν συνεχώς τηλεφωνήματα, ακόμη και αργά τη νύχτα, για περιπτώσεις συλληφθέντων Ελλήνων ναυτικών που δεν γνώριζαν αγγλικά.

Πολλοί άλλοι έχουν αφηγηθεί την ιστορία των πατέρων, των θείων ή των παππούδων τους που εγκατέλειψαν παράνομα το πλοίο τους σε κάποιο αμερικανικό λιμάνι. Στην Αθήνα πέρυσι επισκέφθηκα το κατάστημα του Δημήτρη, ενός ιδιαίτερα συνιστώμενου τεχνίτη τοποθέτησης δαπέδων. Αποδείχθηκε ότι είχε ζήσει για ένα διάστημα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Την πρώτη φορά έφτασε εκεί εγκαταλείποντας το πλοίο του στο Νόρφολκ της Βιρτζίνια (Norfolk, Va.), ενώ τη δεύτερη φορά μπήκε απαρατήρητος μέσω του Καναδά.

Οι Έλληνες που τολμούν να βγουν στο εξωτερικό έπρεπε πάντα να επιστρατεύουν την οξυδέρκειά τους, όπως κάνουν όλοι όσοι προέρχονται από μη προνομιούχα περιβάλλοντα. Δεν μπορούν ποτέ να θεωρήσουν τίποτα δεδομένο και μερικές φορές πρέπει να αρπάζουν τις ευκαιρίες και να ανησυχούν για τις συνέπειες αργότερα. Το αρχέτυπο του εύστροφου Έλληνα που παίρνει ρίσκα είναι, φυσικά, οι Έλληνες ναυτικοί που έχουν αφήσει το στίγμα τους σε όλο τον κόσμο. Για να αναφέρουμε ένα μόνο παράδειγμα, οι Έλληνες καπετάνιοι αγνοούν τους θαλάσσιους αποκλεισμούς και τα εμπάργκο από την εποχή των Ναπολεόντειων Πολέμων. Το 1966 χρειάστηκε ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για να εμποδιστεί ένα ελληνικό πλοίο να υπονομεύσει το βρετανικό εμπάργκο στη Ροδεσία.

Οι απλοί Έλληνες ναυτικοί έχουν μια εξίσου συναρπαστική ιστορία με τους Έλληνες εφοπλιστές και καπετάνιους. Αυτή περιλαμβάνει την όρθωση του αναστήματός τους απέναντι στα αφεντικά τους μέσω ισχυρών εργατικών συνδικάτων, την αντιμετώπιση της απειλής των γερμανικών υποβρυχίων στα κομβόι ανεφοδιασμού του Βόρειου Ατλαντικού κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς και την άρνηση να ξεφορτώσουν εφόδια σε λιμάνια ελεγχόμενα από τους κομμουνιστές στο Βόρειο Βιετνάμ. Και οι ναυτικοί που εγκατέλειπαν τα πλοία σε αμερικανικά λιμάνια και στη συνέχεια δημιουργούσαν επιχειρήσεις και οικογένειες ή έκαναν κάτι εξαιρετικό, όπως αυτό που έκανε ο Ηλίας Βλαντανόπουλος κερδίζοντας την Πορφυρή Καρδιά, αποτελούν μέρος της μεγάλης ιστορίας του ελληνικού αγώνα και της επιτυχίας στην Αμερική.

 

 

 

Αρχικά, σχεδόν όλοι έρχονταν νόμιμα

Πρέπει να έχουμε κατά νου ότι στην εποχή του πρώτου μεγάλου κύματος ελληνικών αφίξεων στις Ηνωμένες Πολιτείες, από τη δεκαετία του 1890 έως τις αρχές της δεκαετίας του 1920, πρακτικά επιτρεπόταν η είσοδος σε όλους, εκτός εάν κρίνονταν σωματικά ή ψυχικά ασθενείς.

Και τα «έγγραφα» όλων των εισερχομένων είναι ένας σχετικός όρος, επειδή δεν υπήρχαν διαβατήρια εκείνη την εποχή. Κάποιος απλώς αποκτούσε ένα έγγραφο από την τοπική του αρχή και, με το αντίτιμο του εισιτηρίου του, το όνομά του καταχωριζόταν στο μανιφέστο του πλοίου (τη λίστα επιβατών), βάσει του οποίου ελεγχόταν από τις μεταναστευτικές αρχές. Τα διαβατήρια καθιερώθηκαν παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, στα μέσα της δεκαετίας του 1920.

Αλλά ακόμη και σε εκείνους τους καιρούς της εύκολης εισόδου, υπήρχαν Έλληνες που προσπαθούσαν να γλιστρήσουν απαρατήρητοι, πιθανώς λόγω ανησυχιών σχετικά με τις πιθανότητες εισόδου τους μέσω του Έλις Άιλαντ (Ellis Island). Η εφημερίδα Brooklyn’s Time Union ανέφερε στις 7 Μαρτίου 1911 ότι δύο Έλληνες, ένας αξιωματικός και ένας πράκτορας εισιτηρίων μιας ατμοπλοϊκής εταιρείας, παραπέμφθηκαν σε δίκη «σε σχέση με την υποτιθέμενη λαθραία εισαγωγή αλλοδαπών στη χώρα αυτή με τα ελληνικά πλοία Αθηνά (Athina) και Θεμιστοκλής (Themistocles)».

Υπήρχε ένα ακόμη εμπόδιο στην είσοδο, και αυτό στρεφόταν εναντίον οποιουδήποτε έφτανε υπό την προστασία ενός «padrone» (εργολάβου) ή ενός εργολαβικού πράκτορα (labor agent). Αυτός ο εργολαβικός πράκτορας προσλάμβανε εργάτες ή ολόκληρες οικογένειες για να έρθουν σε αυτή τη χώρα, υπενοικίαζε τις υπηρεσίες τους και στη συνέχεια τους πλήρωνε ένα πενιχρό ποσό. Ήταν ουσιαστικά δέσμιοί του για πολλά χρόνια, μέχρι να του «ξεπληρώσουν» τα έξοδα για τη μεταφορά τους στην Αμερική.

Οι Έλληνες εμπλέκονταν και στις δύο πλευρές της εξίσωσης του συστήματος των «padrones». Ένα άρθρο που εμφανίστηκε στο New Hampshire Herald στις 7 Φεβρουαρίου 1898 σημείωνε ότι «οι μεταναστευτικές αρχές πιστεύουν ότι αποκάλυψαν ένα σχέδιο με το οποίο η Νέα Υόρκη πρόκειται να κατακλυστεί από Έλληνες μικροπωλητές με χειράμαξες και αρκετοί Έλληνες padrones πρόκειται να πλουτίσουν».

Ο πιο διαβόητος Έλληνας «padrone» ήταν ο Λεωνίδας Σκλήρης (Leonidas Skliris), γνωστός ως ο «Τσάρος των Ελλήνων» λόγω του σημαντικού αριθμού Ελλήνων που έφερε στη Γιούτα για να εργαστούν στα ορυχεία. Ένας Έλληνας εργάτης πυροβόλησε έναν από τους πράκτορές του το 1908, αλλά η κυριαρχία του συνεχίστηκε ακόμη και αφού οι Έλληνες μεταλλωρύχοι που απήργησαν το 1912 απαίτησαν και πέτυχαν την απομάκρυνσή του. Λίγα χρόνια αργότερα πυροβολήθηκε από έναν άλλο Έλληνα για μια οικονομική διαφορά, αλλά επέζησε και τελικά έφυγε για το Μεξικό.

 

 

 

Μεταναστευτικοί Περιορισμοί και Ξενοφοβία

Όπως είναι γνωστό, το 1924 το Κογκρέσο των ΗΠΑ περιόρισε δραστικά την είσοδο ατόμων από την Ελλάδα μέσω θεσμοθετημένων, πολύ μικρών ετήσιων ποσοστώσεων (quotas), μια κίνηση που έγινε ευκολότερο να επιβληθεί λόγω της εισαγωγής των διαβατηρίων εκείνη τη χρονιά. Αυτές οι ποσοστώσεις στρέφονταν ιδιαίτερα κατά των μεταναστών από τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Είχαν φυλετικά κίνητρα και αποτελούσαν μέρος της ξενοφοβίας εκείνης της εποχής, οδηγώντας μια ομάδα Ελληνοαμερικανών να επιδιώξει να υπερασπιστεί τους συμπατριώτες της ιδρύοντας την American Hellenic Educational Progressive Association (AHEPA). Οι περιορισμοί παρέμειναν σε ισχύ μέχρι που ο νόμος περί μετανάστευσης και εθνικότητας (Immigration and Nationality Act) του 1965 χαλάρωσε τις αυστηρές ποσοστώσεις. Ο νόμος τέθηκε σε ισχύ το 1968. Υπήρξαν μερικά φωτεινά σημεία στο μεσοδιάστημα, ιδιαίτερα τη δεκαετία του 1950, όταν η AHEPA άσκησε με επιτυχία πιέσεις για τη χαλάρωση των κανόνων στην περίπτωση των ατόμων που είχαν εκτοπιστεί λόγω πολέμου και των παιδιών που είχαν μείνει ορφανά.

 

 

Οι Έλληνες Ναυτικοί απαντούν  

Δεδομένης αυτής της κατάστασης μεταξύ 1924 και 1968, δεν είναι περίεργο που άτομα όπως ο Ηλίας Βλαντανόπουλος εγκατέλειψαν παράνομα το πλοίο τους (jumped ship) αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον. Αρκετοί είχαν την ευκαιρία να υπηρετήσουν στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, άλλοι να ζήσουν φυσιολογικές ζωές που ταιριάζουν στο αφήγημα του εργατικού, νομοταγούς Έλληνα που σημείωσε επιτυχία στην Αμερική.

Ένας φίλος στο Facebook εξιστόρησε μια ιστορία που είναι χαρακτηριστική πολλών άλλων. Ο πατέρας του εγκατέλειψε παράνομα το πλοίο του στη Νέα Υόρκη στις αρχές της δεκαετίας του 1950 και πήγε να βρει τον θείο του σε ένα ελληνικό diner (εστιατόριο) στο Μινττάουν του Μανχάταν (Midtown Manhattan), ο οποίος είχε επίσης εγκαταλείψει παράνομα το πλοίο του. Μέσα σε μια δεκαετία, έχοντας λάβει την προφύλαξη να αλλάξει το όνομά του, ήταν ευτυχισμένα παντρεμένος με μια ευλαβή καθολική γυναίκα (κάτι που σήμαινε ότι το μεταναστευτικό του καθεστώς είχε τακτοποιηθεί). Είχαν ένα diner στο Νιου Τζέρσεϊ, όπου μεγάλωσαν τα παιδιά τους.

 

 

Δεν ήταν όλοι οι γάμοι μεταξύ Ελλήνων ναυτικών και Αμερικανίδων τόσο αυθεντικοί κατά τη διάρκεια εκείνης της εποχής. Τον Δεκέμβριο του 1965, η εφημερίδα New York Daily News ανέφερε ότι οι μεταναστευτικές αρχές ανακοίνωσαν «την εξάρθρωση ενός συνδικάτου εικονικών γάμων» που είχε κανονίσει τους γάμους περισσότερων από 100 Ελλήνων ναυτικών, προκειμένου να τους δώσει το δικαίωμα να χαρακτηριστούν ως «μετανάστες εκτός ποσόστωσης» (non quota immigrants) για μόνιμη διαμονή στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι αμοιβές κυμαίνονταν από 1.000 έως 1.500 δολάρια, με τις «νύφες», οι οποίες ήταν κυρίως γυναίκες από το Πουέρτο Ρίκο, να λαμβάνουν μεταξύ 200 και 500 δολαρίων για τη συμμετοχή τους στο σχέδιο. Οι γυναίκες δεν έζησαν ποτέ με τους συζύγους τους, οι περισσότεροι από τους οποίους υπέγραψαν χαρτιά διαζυγίου την ίδια ημέρα που καταχωρίστηκε ο γάμος. Ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούσε η επιχείρηση ήταν ότι μια ελληνοαμερικανική ομάδα εντόπιζε τους ναυτικούς και μια ομάδα από το Πουέρτο Ρίκο παρείχε τις γυναίκες. Οι τρεις Έλληνες που συνελήφθησαν ήταν ένας άνεργος ελαιοχρωματιστής, ένας υπάλληλος σε ντελικατέσεν (deli counterman) και ένας σεφ σε diner, ο οποίος φερόταν να είναι ο εγκέφαλος της οργάνωσης

 

Μια ειδησεογραφική φωτογραφία από τις 9 Δεκεμβρίου 1951. Νόρφολκ, Βιρτζίνια. Ο Ευάγγελος Ατρουδάκης (δεξιά), ένας εικοσιεξάχρονος Έλληνας πολίτης, στέκεται τυλιγμένος με μια κουβέρτα στο Αρχηγείο της Αστυνομίας του Νόρφολκ χθες το βράδυ, αφού προσπάθησε να εισέλθει κολυμπώντας στις Ηνωμένες Πολιτείες από ένα πλοίο που αναχωρούσε. Ο ντετέκτιβ George W. Culler βρίσκεται αριστερά. Ένας άλλος Έλληνας πνίγηκε προσπαθώντας να φτάσει στην ακτή 

 

Ένας Έλληνας και ένας Μεξικανός: Παράλληλες ζωές, με 40 χρόνια διαφορά

Ορισμένοι γάμοι μεταξύ Ελλήνων και γυναικών από το Πουέρτο Ρίκο ήταν πιο νόμιμοι —αν και βραχύβιοι— και εξασφάλιζαν ότι ένας Έλληνας μπορούσε να αποκτήσει την υπηκοότητα. Αυτό ήταν που δήλωσε ο Τζον Ζαννίκος (John Zannikos), ιδιοκτήτης του εστιατορίου 3Guys στο Άπερ Ιστ Σάιντ (Upper East Side) του Μανχάταν, στον ρεπόρτερ των New York Times Άντονι Ντε Πάλμα (Anthony De palma) το 2005.

Ο Ζαννίκος μίλησε αρκετά ανοιχτά για το πώς έφυγε από το νησί του, τη Χίο, και έφτασε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1953 στο Νόρφολκ της Βιρτζίνια, εγκαταλείποντας παράνομα το πλοίο του (jumping ship). Τρία χρόνια αργότερα απελάθηκε όταν αξιωματούχοι της μετανάστευσης έκαναν έφοδο στην καφετέρια στο Μπρονξ (Bronx) όπου εργαζόταν ως μάγειρας γρήγορου φαγητού (short order cook). Σύντομα όμως κατάφερε να ξαναμπεί κρυφά στη χώρα, να παντρευτεί και έκτοτε βρίσκεται εδώ.

Ο Ντε Πάλμα αναρωτιέται αν ο Χουάν Μανουέλ Περάλτα (Juan Manuel Peralta), ο οποίος εργαζόταν ως σεφ στο εστιατόριο και ο οποίος εισήλθε στις Ηνωμένες Πολιτείες με τον ίδιο τρόπο όπως το αφεντικό του 40 χρόνια αργότερα, θα τα καταφέρει επίσης. Υπάρχουν παραλληλισμοί μεταξύ της ελληνικής και της μεξικανικής εμπειρίας, επειδή όλοι τους ονειρεύονταν μια καλύτερη ζωή, αλλά, σημειώνει, οι μνημειώδεις αλλαγές στην οικονομία και στις στάσεις απέναντι στους μετανάστες έχουν καταστήσει πολύ λιγότερο πιθανό ο κ. Περάλτα και τα παιδιά του να βιώσουν την ίδια κοινωνική ανέλιξη με τον κ. Ζαννίκο και την οικογένειά του.

Το 1956, τη χρονιά που απελάθηκε ο Τζον Ζαννίκος, υπήρχαν και άλλοι Έλληνες που είχε προγραμματιστεί να σταλούν πίσω στην Ελλάδα, αλλά ορισμένοι κατάφεραν να κερδίσουν μια αναστολή την τελευταία στιγμή (eleventh-hour reprieve). Σε μια περίπτωση, πέντε Έλληνες ναυτικοί συνελήφθησαν χωρίς έγγραφα σε μια μικρή πόλη στην Αϊόβα (Iowa) στον Μισισιπή, στα σύνορα της πολιτείας με το Ιλινόις (Illinois).

Ένας από αυτούς υποτίθεται ότι θα παντρευόταν μια Ελληνοαμερικανίδα από το Ιλινόις το αμέσως επόμενο Σαββατοκύριακο. Ένας μεγάλος αριθμός καλεσμένων σχεδίαζε να παρευρεθεί. Συγκινημένοι από την επιθυμία της να αποτρέψει την απέλαση του μελλοντικού γαμπρού, πολλοί άνθρωποι από τη γενέτειρά της επικοινώνησαν με τον βουλευτή τους και το αποτέλεσμα ήταν ο Πρόεδρος Αϊζενχάουερ (President Eisenhower) να ζητήσει την επανεξέταση της υπόθεσής του. Αυτό συνέβη, αλλά η ιστορία είχε μια ακόμη δραματική ανατροπή, διότι καθώς η επανεξέταση καθυστερούσε, έγινε γνωστό ότι ο άνδρας είχε φύγει από την πόλη και είχε παντρευτεί κάποια άλλη

 

 

Ιστορίες ναυτικών που εγκατέλειπαν παράνομα τα πλοία τους (jumped ship), όχι τόσο δραματικές όσο αυτή, εμφανίζονταν τακτικά στις στήλες των εφημερίδων κατά την εποχή των ποσοστώσεων μεταξύ 1924 και 1965. Όταν πέντε Έλληνες ελαιοχρωματιστές συνελήφθησαν στο Γκάρι της Ιντιάνα (Gary, Indiana) το 1952, αποκαλύφθηκε ότι τρεις είχαν εγκαταλείψει το πλοίο τους στη Νέα Υόρκη, ένας στο Πόρτλαντ του Όρεγκον (Portland, Oregon) και ο άλλος στο Σαν Φρανσίσκο.

Λίγοι ρεπόρτερ προσπάθησαν να δώσουν μια χιουμοριστική νότα στις ιστορίες τους, καταλήγοντας τις περισσότερες φορές σε ένα αστείο πολύ κακού γούστου. Ανάμεσά τους ήταν μία που ανέφερε ότι οι αρχές μετανάστευσης είχαν συλλάβει Έλληνες ναυτικούς λίγο έξω από τη Σπάρτη, αλλά… δυστυχώς γι’ αυτούς δεν ήταν η Σπάρτη στην Ελλάδα, αλλά ο Δήμος της Σπάρτης (Sparta Township) στο Νιου Τζέρσεϊ.

Ορισμένες από τις πολλές ιστορίες είναι πράγματι γεμάτες χιούμορ. Τον Οκτώβριο του 1970, η ναυτιλιακή εταιρεία Λιβανού (Livanos Shipping) πειραματίστηκε με την αποστολή μικρότερων ποντοπόρων πλοίων στον ποταμό Μισισιπή, για να ξεφορτώνουν απευθείας σε εσωτερικά λιμάνια, όπως το Σεντ Λούις του Μισούρι (St. Louis, Missouri). Το πλοίο, το Minilili, έφτασε με μεγάλες τιμές και μια αντιπροσωπεία ηγετών της ελληνοαμερικανικής κοινότητας υποδέχθηκε το πλοίο και ενθάρρυνε τους ναυτικούς να το εγκαταλείψουν παράνομα. Τρεις το έκαναν, και δύο παρέμειναν στο Σεντ Λούις και παντρεύτηκαν.

 

 

 

Η Διασύνδεση με την Κούβα

Στον απόηχο της επιβολής των σκληρών μεταναστευτικών ποσοστώσεων το 1924, η Κούβα έγινε ένα προφανές σκαλοπάτι για όσους δεν τους επιτρεπόταν η είσοδος στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μια ακαδημαϊκή μελέτη της Λίζα Λίντκουιστ Ντορ (Lisa Lindquist Dorr), καθηγήτριας ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα, αναφέρει ότι το 1924 περισσότεροι από 60.000 από τους 85.000 ξένους που επισκέφθηκαν την Κούβα εκείνο το έτος προέρχονταν από χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης που είχαν στοχοποιηθεί από τους περιορισμούς των ποσοστώσεων. Και η ξενοφοβία που είχε προκαλέσει αυτές τις ποσοστώσεις επεκτάθηκε και στις έρευνες για υποτιθέμενους λαθρεμπόρους. Κατά την εξέταση δύο μαρτύρων υπεράσπισης του Έλληνα καπετάνιου ενός σπογγαλιευτικού πλοίου που κατηγορούνταν για λαθραία διακίνηση μεταναστών, η πολιτική αγωγή τους ρώτησε μόνο αν ήταν Έλληνες και δεν έκανε άλλες ερωτήσεις, με τις προεκτάσεις να είναι προφανείς σε όλους στην αίθουσα του δικαστηρίου.

Σε μια άλλη περίπτωση που αποκάλυψε η καθηγήτρια Ντορ, η αδικία των ποσοστώσεων έγινε ολοφάνερη. Αφού έζησε στο Ντιτρόιτ (Detroit) για 12 χρόνια, ο Τομ Κορονάς (Tom Koronas) επέστρεψε για να επισκεφθεί την Ελλάδα το 1922. Κατά την άφιξή του, το προξενείο των ΗΠΑ στον Πειραιά τον διαβεβαίωσε ότι δεν θα είχε κανένα πρόβλημα να εξασφαλίσει βίζα για την επιστροφή του. Το 1923, ωστόσο, επιστρατεύτηκε στον ελληνικό στρατό, παρατείνοντας τη διαμονή του στην Ελλάδα για 28 μήνες. Παρά τις προσπάθειές του να επιστρέψει νόμιμα, δεν μπόρεσε να λάβει βίζα για τις Ηνωμένες Πολιτείες, επειδή η Ελλάδα είχε συμπληρώσει την ποσόστωσή της. Αποφάσισε να δοκιμάσει την τύχη του με έναν λαθρέμπορο με έδρα την Κούβα.

Οι δικές μου πηγές αποκάλυψαν μια άλλη περίπτωση στην οποία ένας Έλληνας δεν μπόρεσε να μεταναστεύσει εγκαίρως για να αποφύγει τις ποσοστώσεις επειδή βρισκόταν επίσης στον στρατό και είχε πολεμήσει στη Μικρασιατική Εκστρατεία του 1922. Έφτασε στις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω Κούβας, έγινε αξιοσέβαστο μέλος της ελληνικής κοινότητας και του τοπικού τμήματος της AHEPA σε μια πόλη της Μεσοδυτικής Αμερικής. Οι αρχές ανακάλυψαν το καθεστώς του όταν εγγράφηκε ευσυνείδητα για την επιστράτευση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι αρχές δεν έκαναν τίποτα κατά τη διάρκεια του πολέμου, αλλά τον κάλεσαν μετά τη λήξη του και του επέτρεψαν να εγκαταλείψει οικειοθελώς τη χώρα και να εισέλθει ξανά σε αυτήν από τον Καναδά.

Αυτές οι ιστορίες και πολλά άλλα άρθρα εφημερίδων δείχνουν ότι υπήρχε ένα μοτίβο Ελλήνων που εγκατέλειπαν παράνομα τα πλοία στην εποχή των περιοριστικών ποσοστώσεων. Και όπως σημείωνε η εφημερίδα Philadelphia Inquirer το 1980, πολλοί Έλληνες έχουν τη φήμη μεταξύ των πρακτόρων μετανάστευσης ότι είναι δύσκολο να συλληφθούν, επειδή ενσωματώνονται τόσο καλά στις εθνοτικές τους κοινότητες στη Φιλαδέλφεια ή στη Νέα Υόρκη. Προφανώς ο συνολικός αριθμός είναι πολύ μεγαλύτερος από τον αριθμό εκείνων που συνελήφθησαν από τις αρχές μετανάστευσης.

Μετά τη χαλάρωση των ποσοστώσεων που τέθηκε σε ισχύ το 1968, το φαινόμενο των Ελλήνων που εγκατέλειπαν παράνομα τα πλοία μειώθηκε σημαντικά, ιδιαίτερα μετά το 1974 και την κατάρρευση της ελληνικής δικτατορίας που καταδίωκε τους ναυτικούς οι οποίοι δεν την υποστήριζαν. Αυτό δείχνει ότι, ενώ δεν «ήρθαν όλοι οι Έλληνες εδώ νόμιμα», όσοι το έκαναν εγκαταλείποντας παράνομα τα πλοία, το έκαναν μεταξύ 1924 και 1968, όταν σε πολλούς Έλληνες απαγορευόταν η είσοδος λόγω των διακριτικών φραγμών που υψώθηκαν στην ξενοφοβική δεκαετία του 1920.

Και όμως, παρά όλα αυτά, τόσοι πολλοί από αυτούς, όπως ο Ηλίας Βλαντανόπουλος, κατάφεραν να προκόψουν μέσα από τη σκληρή δουλειά και την επιμονή που οι Ελληνοαμερικανοί αρέσκονται να διεκδικούν ως εθνικό χαρακτηριστικό. Σε αυτή την περίπτωση, τα επιτεύγματά τους θα πρέπει να αναγνωρίζονται πιο ανοιχτά, επειδή ο αγώνας και η επιτυχία τους αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνοαμερικανικής εμπειρία

 

 

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Ο συγγραφέας θα ήθελε να ευχαριστήσει αρκετά άτομα που μίλησαν για τις δικές τους εμπειρίες ή των συγγενών τους σχετικά με την παράνομη εγκατάλειψη πλοίων, και ιδιαίτερα τον Ηλία Βλάντον (Elias Vlanton) από την Ουάσινγκτον (Washington D.C.) για τις πληροφορίες που παρείχε γενναιόδωρα μαζί με φωτογραφίες του πατέρα του, Ηλία Βλαντανόπουλου. Ο κ. Βλάντον γράφει τα απομνημονεύματα της οικογενειακής του ιστορίας.

Πηγές του άρθρου και διάφορες πληροφορίες:

Οι λίστες πληρώματος του SS Michael Livanios και τα αρχεία άφιξης και αναχώρησης στις Ηνωμένες Πολιτείες που δείχνουν τους ανόμοιους αριθμούς Ελλήνων ναυτικών που έφταναν και αναχωρούσαν, συμπεριλαμβανομένου του Ηλία Βλαντανόπουλου, ο οποίος εγκατέλειψε παράνομα το συγκεκριμένο πλοίο.

The Boston Globe (Boston, Massachusetts) 24 Apr 1929

The Bristol Herald Courier (Bristol, Tennessee) 13 Jan 1930

The Baltimore Sun (Baltimore, Maryland) 10 Jun 1937

The Philadelphia Inquirer (Philadelphia, Pennsylvania) 1 Apr 1941

The New York Times (New York, NY) 24 March 1942

The Times Herald (Port Huron, Michigan) 20 Sep 1946

The New York Times (New York, NY) 22 August 1948

Daily News (New York, New York) 11 Aug 1949

The Evening Sun (Baltimore, Maryland) 2 Feb 1951

Pittsburgh Post-Gazette (Pittsburgh, Pennsylvania) 23 Jun 1951

The Times (Munster, Indiana) 6 May 1952

Quad-City Times (Davenport, Iowa) 28 Jul 1956

The Dispatch (Moline, Illinois) 5 Sep 1956

Delaware County Daily Times (Chester, Pennsylvania) 29 Jan 1959

Redlands Daily Facts (Redlands, California) 1 Dec 1961

The New York Times (New York, NY) 27 May 1962

The New York Times (New York, NY) 5 Jan 1962

Daily News (New York, New York) 19 Dec 1965

The News (Paterson, New Jersey) 19 Jun 1965

The Daily Chronicle (Centralia, Washington) 2 Nov 1966

The Sacramento Bee (Sacramento, California) 19 Nov 1968

Daily News (New York, New York) 11 Oct 1971

Σαραπέντε κάγκουρες, μ’ ενός κοκκόρου γνώση

πορεία διοργανώσανε γιατί έχουνε θυμώσει

 

Θυμώσαν με τους άπιστους ανθέλληνες ΛΟΑΤΚΙ

και με φανέλα ολόμαυρη και με κοντό σορτσάκι

στους δρόμους ξεχυθήκανε για την Ορθοδοξία

γράψαν συνθήματα πολλά, χωρίς Ορθογραφία

 

Φωνάξανε συνθήματα για τη μαμά Πατρίδα

είχανε μπάσα τη φωνή, σημαία για χλαμύδα

Ήταν αγόρια ζόρικα και ούτε μία κόρη

δεν είχανε ανάμεσα, γνήσιοι Σταυροφόροι

 

Κι αφού ξεχαρμανιάσανε και πούλησαν ανέξοδα Θρησκεία και Πατρίδα

όλοι μας καταλάβαμε: αυτός εδώ ο τόπος μας δεν έχει πια Ελπίδα

 

Η συνέλευση των Κατειλημμένων Προσφυγικών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας καλεί σε συγκέντρωση στήριξης του αγώνα τους αλλά και του απεργού πείνας Αριστοτέλη Χαντζή σήμερα στις 19:00 στο Σύνταγμα.

Όπως όλα δείχνουν,  η κυβέρνηση Μητσοτάκη βρίσκεται αντιμέτωπη με το θάνατο ενός απεργού πείνας. Αυτή τη στιγμή ο Αριστοτέλης Χαντζής ζυγίζει μόλις 36 κιλά και νοσηλεύεται σε σοβαρή κατάσταση στο Νοσοκομείο «ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ». Σύμφωνα με τους γιατρούς που τον παρακολουθούν και τον εξέτασαν στις 21/6/26

«Ο απεργός πείνας βρίσκεται στην 137η μέρα απεργίας πείνας και παρουσιάζει απίσχναση, ζυγίζοντας 36,2 Kg και έχοντας συνολικά απωλέσει το 44% του αρχικού του σωματικού βάρους με BMI 13.3. Ο απεργός πείνας είναι πλέον εξουθενωμένος με οιδήματα κάτω άκρων άμφω και αδυναμία ορθοστάτησης που περιορίζουν σημαντικά την κινητικότητα του. Παράλληλα εμφανίζει δυσκολία φώνησης. Η κατάσταση της υγείας του έχει επιδεινωθεί ραγδαία τις τελευταίες μέρες»

 

 

Ο ίδιος ο απεργός πείνας, εμφανώς αποστεωμένος, πριν διακομιστεί στο νοσοκομείο, δήλωσε: «Ο αγώνας δεν υποχωρεί, τώρα ξεκίνησε. Θα νικήσουμε μέχρι τη δικαίωση ή τον θάνατο. Έχουμε ευθύνη για 400 ζωές, έχουμε ευθύνη για την κοινωνία μας και θα νικήσουμε. Ο αγώνας μας είναι δίκαιος και δεν υποχωρώ μέχρι τη δικαίωση. Τα αιτήματά μας είναι δίκαια».

 

ΟΛΟΙ/ΕΣ/Α ΣΗΜΕΡΑ ΤΡΙΤΗ 23/6 ΣΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ 19:00 ΚΛΙΜΑΚΩΝΟΥΜΕ ΤΟΝ ΑΓΩΝΑ.

ΘΑ ΝΙΚΗΣΟΥΜΕ!

Ντροπιαστική και επικίνδυνη κατάσταση στο λιμάνι της Ραφήνας. Τα πλοία δεν χωράνε και αναγκάζονται να διανυκτερεύσουν σε αγκυροβόλια έξω από το λιμάνι!

Με δελτίο Τύπου που εξέδωσε το Σάββατο 20/6 η ΠΕΝΕΝ (Πανελλήνια Ένωση Ναυτών Εμπορικού Ναυτικού) καταγγέλλει την απόφαση του Οργανισμού Λιμένος Ραφήνας,  3 από τα 7 πλοία που έχουν ως αφετήριο λιμάνι την Ραφήνα, μετά το πέρας της εκφόρτωσής τους, να απομακρύνονται και να μετακινούνται στο αγκυροβόλιο της περιοχής για να διανυκτερεύσουν μέχρι το πρωί

Ακολουθεί το Δελτίο Τύπου της ΠΕΝΕΝ

---------------------------------------------------------------

"Εξόριστα" στο αγκυροβόλιο της Ραφήνας τα πληρώματα των Ακτοπλοϊκών πλοίων την θερινή σεζόν.

Ντροπιαστική εικόνα το 2026.

Υπαίτιοι και υπεύθυνοι ΥΕΝ, Οργανισμός Λιμένος και Λιμενική αρχή.

Από μέλη μας σε πλοία της Ακτοπλοϊκής γραμμής Ραφήνα προς Κυκλάδες πληροφορηθήκαμε ότι με απόφαση του Οργανισμού Λιμένος Ραφήνας αποφασίστηκε και καθορίστηκε, λόγω έλλειψης ντόκου στο λιμάνι, από προχθές Παρασκευή, 3 από τα 7 πλοία που έχουν ως αφετήριο λιμάνι την Ραφήνα, μετά το πέρας της εκφόρτωσής τους θα απομακρύνονται και θα μετακινούνται στο αγκυροβόλιο της περιοχής.

Τα πλοία αυτά είναι το «ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ Π», το «SUPER FERRY», και το «HYPERSPEED JET 4».

Για την απόφασή του αυτή ο Ο.Λ.Φ (Οργανισμός Λιμένος Ραφήνας) επικαλείται τις αλλεπάλληλες μεθορμίσεις των πλοίων της γραμμής, την ασυνεννοησία των Πλοιάρχων και τις μεταβολές της τελευταίας στιγμής, όπως αναφέρεται στο σχετικό έγγραφο.

Θεωρούμε την απόφαση του ΟΛΦ ως πράξη ακατανόητη, άδικη, δυσλειτουργική, που επιπλέον δημιουργεί άνιση μεταχείριση, με συνέπεια να διαμορφώνονται τεράστια προβλήματα με τον πολύμηνο εγκλωβισμό των πληρωμάτων στο αγκυροβόλιο της Ραφήνας.

Είναι άξιο απορίας πώς εγκρίνονται επιπλέον δρομολόγια πλοίων από το ΥΕΝ την στιγμή κατά την οποία οι θέσεις ελλιμενισμού δεν επαρκούν και οι ανάγκες της γραμμής είναι πολύ κατώτερες από τον αριθμό των δρομολογημένων πλοίων.

Τις συνέπειες από αυτή την απόφαση τις επιφορτίζονται πλέον τα πληρώματα με επιπλέουν εργασία, με ανατροπή των εργασιακών δεδομένων που είχαν συνομολογήσει, με πλήρη διακοπή στο να προσέρχονται στις οικογένειές τους και σοβαρή ψυχολογική πίεση.

Κατόπιν όλων των παραπάνω, απαιτούμε να επανεξεταστεί η απόφαση του ΟΛΦ με σκοπό την εύρυθμη εργασιακή σχέση των πληρωμάτων στην βάση των κατοχυρωμένων δικαιωμάτων τους.

Ξεκαθαρίζουμε και δηλώνουμε προς όλες τις κατευθύνσεις ότι η ΠΕΝΕΝ δεν αποδέχεται για τα μέλη της αυτήν την εξόφθαλμη παραβίαση των εργασιακών τους δικαιωμάτων.

Για τον σκοπό αυτό θα προβεί σε όλες τις ενδεδειγμένες ενέργειες και δράσεις ώστε να διασφαλίσει τα δικαιώματα του κλάδου μας.

Η Διοίκηση της ΠΕΝΕΝ