Η Ύβρις ήταν ξεκάθαρη. Το θέμα είχε απασχολήσει και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς αφού το έργο προχωρουσε ενώ είχε χαρακτηριστεί ως περιβαλλοντικά επιζήμιο και απαγορευμένο. Μάλιστα είχαν εκκινήσει έρευνες για  υπεξαίρεση ευρωπαϊκών κεφαλαίων και χρημάτων των ευρωπαίων φορολογουμένων. Παρόλα αυτά οι φορείς, όπως η Περιφέρεια Αττικής (ο Ειδικός Διαβαθμιδικός Σύνδεσμος Νομού Αττικής ο οποίος ήταν και ο φορέας υλοποίησης του έργου) και το Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής γνωμοδοτούσαν θετικά για το έργο (βλ. απόφαση επί της ΣΜΠΕ του έργου με ΑΔΑ: 626Η7Λ7-ΕΞ7) μέχρι και το 2022.

Παράλληλα με το έργο και τη δοκιμαστική του λειτουργία αναπτύσσονταν η αντίδραση στο απαράδεκτο έργο από συλλογικότητες (για παράδειγμα το Δίκτυο Πολιτών και Φορέων από το Βαρνάβα έως το Βουτζά αλλά και άλλες παλαιότερες συλλογικότητες όπως η ΠΡΩΣΥΝΑΤ). Η κατασκευή του Ολοκληρωμένου Εγκαταστάσεων Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΟΕΔΑ) Γραμματικού είχε ξεκινήσει, μετά από λογικές πολυετείς καθυστερήσεις, δικαστικές εμπλοκές και ανασκαφικές έρευνες. Ήταν ένα λάθος έργο και φυσικά η υλοποίηση του δεν θα άφηνε τον κόσμο αδιάφορο. Αν και ο σχεδιασμός υπήρχε πριν το 2010, οι κατασκευαστικές εργασίες εντάθηκαν και προχώρησαν σημαντικά μετά την ανάληψη του έργου και τις αποφάσεις που έλαβαν χώρα γύρω στα μέσα της δεκαετίας του 2010, με την τελική λειτουργία του να προγραμματίζεται για αρκετά αργότερα. Ωστόσο το έργο προχωρούσε ακάθεκτο φτάνοντας και στις δοκλιμα

Αυτές τις μέρες μάθαμε πως το έργο ματαιώθηκε (στον σύνδεσμο  απόφαση στη Διαύγεια). Φυσικά αυτό είναι ένα καλό νέο. Μπορεί ο αγώνας για τη ματαίωση του να μην ήταν εφάμιλλος σε ένταση του αγώνα που δόθηκε κατά του ΧΥΤΑ στην Κερατέα αλλά τελικά δείχνει πως ήταν αποτελεσματικός. Και αυτό είναι που μετράει. Μένει μόνο η απόφαση ματαίωσης να ισχύει ακέραια και χωρίς αστερίσκους και υποσημειώσεις, ρητές ή άρρητες.

Αυτή η τελευταία ανησυχία προκύπτει αν εξετάσουμε με περισσότερη προσοχή τόσο την απόφαση ματαίωσης, φωτογραφίες του ήδη κατασκευασμένου ΟΕΔΑ, την ισχύουσα νομοθεσία και να κάνουμε τις συγκρίσεις μας. Έτσι θα καταλάβουμε αν και τι ακριβώς -υποτίθεται πως- ματαιώθηκε.

Άποψη του ΟΕΔΑ (ΧΥΤΑ Γραμματικού) από το μηνημείο της αεροπορικής τραγδίας του αεροπλάνου της HELIOS

Πέσαμε σε μία χθεσινή (13/4) σχετική ανάρτηση του Δ. Δαμάσκου, μηχανολόγου μηχανικού, ο οποίος έχει ασχοληθεί σοβαρά και επί μακρόν με το θέμα και τους σχετικούς αγώνες.  Στην ανάρηση του ο κ. Δαμάσκος εντοπίζει τα προβληματικά σημεία της απόφασης ματαίωσης του έργου, τουλάχιστον σε μία πρώτη ανάγνωση. Αναφέρει τα παρακάτω:

Η παρουσίαση ότι υπάρχει «οριστική ματαίωση του έργου στο Γραμματικό» είναι παραπλανητική και τεχνικά λανθασμένη. Αυτό που ματαιώθηκε δεν είναι ο ΧΥΤΑ, αλλά τα επόμενα στάδια της ΟΕΔΑ Βορειοανατολικής Αττικής.
Συγκεκριμένα:
Ναυάγησε ο σχεδιασμός για τη Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ) και τα συναφή έργα (όπως η επεξεργασία προδιαλεγμένων οργανικών).
Ακυρώθηκε ο διαγωνισμός για τη λειτουργία και ολοκλήρωση της συνολικής εγκατάστασης.
Απεντάχθηκε το έργο αυτό από τη χρηματοδότηση.
Αυτό όμως αφορά το «ανώτερο επίπεδο» της διαχείρισης, όχι τον ίδιο τον ΧΥΤΑ. Για τον ΧΥΤΑ Γραμματικού, η πραγματικότητα είναι διαφορετική:
Έχει κατασκευαστεί πλήρως.
Έχει πραγματοποιηθεί δοκιμαστική λειτουργία (επί διοίκησης Δούρου).
Έχει παραδοθεί κανονικά από τον ανάδοχο στην Περιφέρεια.
Άρα:
Το έργο υπάρχει ως φυσικό και τεχνικό αντικείμενο. Δεν έχει ακυρωθεί κατασκευαστικά ή θεσμικά. Το κρίσιμο σημείο που αποσιωπάται είναι το νομικό πλαίσιο:
Ο ΧΥΤΑ καλύπτεται από τον Νόμο 3164/2004.
Ο νόμος αυτός παραμένει σε ισχύ.
Με βάση αυτό το πλαίσιο, ο ΧΥΤΑ είναι νομικά δυνατό να λειτουργήσει.
Άρα:
Θεωρητικά μπορεί να τεθεί σε λειτουργία οποιαδήποτε στιγμή υπάρξει πολιτική απόφαση.

Συμπέρασμα:
Δεν υπάρχει «οριστικό τέλος» του ΧΥΤΑ Γραμματικού.
Υπάρχει αποτυχία και ματαίωση του σχεδιασμού της ΟΕΔΑ (ΜΕΑ κλπ).
Ο ΧΥΤΑ παραμένει υπαρκτός, ολοκληρωμένος και νομικά ενεργός.
Τίποτα δεν έχει τελειώσει όσο παραμένει σε ισχύ ο Ν. 3164/2004.

Με μία φράση:
Δεν ακυρώθηκε ο ΧΥΤΑ — ακυρώθηκε η επεξεργασία. Ο ΧΥΤΑ είναι εκεί και μπορεί να λειτουργήσει.

Αθήνα, 13 Απριλίου 2026
Δ.Σ. Δαμάσκος
Μηχανολόγος Μηχανικός

Όλες οι πηγές βρίσκονται σε υπερσυνδέσμους εντός του κειμένου