Ο Χριστόφορος Βερναρδάκης είναι επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Έχει διατελέσει αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης και υπουργός Επικρατείας στις κυβερνήσεις του ΣΥΡΙΖΑ, συμμετείχε στην Επιστημονική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ για το πολιτικό σύστημα στη χώρα, ενώ ήταν και σύμβουλος του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα

Η άποψή του λοιπόν για το νέο πολιτικό εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Αποφασίσαμε λοιπόν να αναδημοσιεύσουμε τρία κείμενα του Χριστόφορου Βερναρδάκη. Το ένα έχει τον τίτλο “Βραχμανική Αριστερά” και αναφέρεται στην κοινωνική σύνθεση των 301 που υπέγραψαν την  ιδρυτικής Διακήρυξης της ΕΛΑΣ. Το δεύτερο, με ημερομηνία 2/5/26, αποτελεί μία κριτική πάνω στο “Μανιφέστο για τη Συμπαράταξη της Σοσιαλδημοκρατίας, της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας” Το τρίτο, με ημερομηνία 29/5, είναι μια κριτική της «Ιδρυτικής Διακήρυξης» της ΕΛΑΣ και έχει τον τίτλο “Τι είναι και τι θέλει η ΕΛ.Α.Σ.”

Το πρώτο κείμενο προέρχεται από τον προσωπικό λογαριασμό του Χριστόφορου Βερναρδάκη στο fb, ενώ τα άλλα δύο αποτελούν αναδημοσίευση από το kamini.gr 

 

Η Βραχμανική Αριστερά

Δημοσιοποιήθηκαν οι 301 υπογραφές της ιδρυτικής Διακήρυξης της ΕΛΑΣ.

Αν κάποιος ήθελε να κατασκευάσει ένα εμπειρικό παράδειγμα της περίφημης "βραχμανικής Αριστεράς", δύσκολα θα έβρισκε καλύτερο υλικό. Πανεπιστημιακοί, δικηγόροι, γιατροί, καλλιτέχνες, ειδικοί, διανοούμενοι, επαγγελματίες υψηλού μορφωτικού κεφαλαίου. Μια κοινωνική σύνθεση που αποτυπώνει σχεδόν φωτογραφικά τα στρώματα που εδώ και δεκαετίες συγκροτούν τον πυρήνα της προοδευτικής διανόησης και της μορφωμένης μεσαίας τάξης.

Το πρόβλημα είναι ότι η ΕΛΑΣ μοιάζει να το διαφημίζει ως πλεονέκτημα, ενώ στην πραγματικότητα δημοσιοποιεί ένα πειστήριο του βασικού της προβλήματος.

Διότι η πολιτική συζήτηση της τελευταίας δεκαετίας στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ δεν αφορά την έλλειψη πανεπιστημιακών, δικηγόρων ή διανοουμένων στην Αριστερά. Αφορά ακριβώς τη σταδιακή αποσύνδεση της Αριστεράς από τα λαϊκά και εργαζόμενα στρώματα και τη μετατροπή της σε πολιτική έκφραση των μορφωμένων μεσαίων τάξεων.

Κοιτάζοντας τη λίστα των 301, ο υποψιασμένος αναγνώστης αναζητά και δεν βρίσκει τους ντελιβεράδες, τους εργαζόμενους της επισφάλειας, τους υπαλλήλους των call centers, τους συμβασιούχους, τους νέους ερευνητές, τους φοιτητές, τους εργαζόμενους της εστίασης, τους ακτιβιστές του αναπηρικού κινήματος, τις νέες φεμινίστριες, τους νοσηλευτές, τους ανθρώπους που ζουν καθημερινά τις συνέπειες της κοινωνικής ανασφάλειας.

Και τελικά συναντά κυρίως εκείνους που γράφουν γι’ αυτούς.

Το πρόβλημα είναι ότι μια παράταξη που φιλοδοξεί να εκφράσει τη "μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία" εμφανίζει ως ιδρυτικό της κοινωνικό χάρτη μια σύνθεση που παραπέμπει περισσότερο σε συνέδριο προοδευτικών επαγγελματικών ελίτ παρά σε κοινωνική συμμαχία των υποτελών τάξεων.

Η ειρωνεία είναι ότι οι υπεύθυνοι της πρωτοβουλίας φαίνεται να θεωρούν τη λίστα απόδειξη κοινωνικής διείσδυσης. Ενώ στην πραγματικότητα είναι απόδειξη του ακριβώς αντίθετου: μια φωτογραφία της βραχμανικής Αριστεράς την ώρα που προσπαθεί να ανασυγκροτηθεί πολιτικά χωρίς να έχει βρει ακόμη τον δρόμο επιστροφής στις κοινωνικές τάξεις που υποτίθεται ότι θέλει να εκπροσωπήσει.

Και αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον πολιτικό εύρημα της υπόθεσης. Η ΕΛΑΣ γεννήθηκε για να καλύψει το κενό μιας κυβερνητικής αντιπολίτευσης. Η λίστα των 301 υπενθυμίζει ότι το δυσκολότερο πρόβλημα δεν είναι αυτό. Είναι το κενό κοινωνικής αντιπροσώπευσης. Και αυτό δεν καλύπτεται με περισσότερους πανεπιστημιακούς, όσο αξιόλογοι κι αν είναι. Καλύπτεται όταν εμφανιστούν οι κοινωνικές δυνάμεις που θα μετατρέψουν ένα πολιτικό σχέδιο σε κοινωνικό ρεύμα. Μέχρι στιγμής, αυτές απουσιάζουν

 

 

Διάβασα με προσοχή το «Μανιφέστο για τη Συμπαράταξη της Σοσιαλδημοκρατίας, της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας».

Το κείμενο προσφέρεται για μια πολύ εκτεταμένη θεωρητική κριτική, καθώς αποτελεί, έστω και ατελώς, ένα δομημένο πολιτικό κείμενο, σε μια εποχή που εκλείπουν τόσο τα κείμενα όσο και οι αναγνώστες. Επιφυλασσόμενος για μια συνολική αποτίμηση αυτού του κειμένου, θα ήθελα να επισημάνω εν συντομία σήμερα τρία ζητήματα που καταγράφονται κατά τη γνώμη μου στο κείμενο δια γυμνού οφθαλμού.

1. Το κείμενο δεν επιχειρεί μια ιστορική σύνθεση – σύγκλιση των τριών πολιτικών παραδόσεων, όπως διατείνεται, αλλά μια επιλεκτική ανασύνθεσή τους.

– Από τη «σοσιαλδημοκρατία» δεν κρατά την κλασική εργατική-συνδικαλιστική της μήτρα, αλλά διαλέγει την εκδοχή του κοινωνικού κράτους και το πολιτικό discours της θεσμικής ευθύνης και της κυβερνητικής εμπειρίας διαχωρίζοντάς τα από το ιστορικό εργατικό – λαϊκό της έρεισμα.

– Από τη «ριζοσπαστική Αριστερά» απορρίπτει την ιδέα της πολιτικής ρήξης με το καπιταλιστικό κράτος, διαλέγοντας να κρατήσει την γλώσσα της κριτικής στις ανισότητες και της αναφοράς στα «δικαιώματα».

– Από την «πολιτική οικολογία», τέλος, δεν ενσωματώνει την πιο ριζοσπαστική απο-αναπτυξιακή ή αντικαπιταλιστική εκδοχή της, αλλά μια εκδοχή οικολογικού εξορθολογισμού της καπιταλιστικής ανάπτυξης, με έμφαση στη βιωσιμότητα και τη δίκαιη ενεργειακή μετάβαση.

Επομένως, η διακήρυξη συνθέτει τα πολύ μετριοπαθή τμήματα των τριών ιστορικών ρευμάτων, δηλαδή όσα μπορούν θεωρητικά να υπαχθούν σε ένα εγχείρημα «προοδευτικής διακυβέρνησης».

Αλλά, αυτό δεν συνιστά ούτε (θεωρητική) «σύγκλιση» ούτε (πολιτική) «συμπαράταξη». Περισσότερο μοιάζει με μια εκλογίκευση της προσπάθειας του «νέου κόμματος». Θεμιτή προφανώς, αλλά είναι εντελώς άλλο πράγμα να μιλά κανείς μεγαλεπήβολα για «συμπαράταξη των ιστορικών ρευμάτων του 20ου αιώνα» και εντελώς άλλο πράγμα η εκλογίκευση αναγκών της συγκυρίας.

2. Κομμάτι της εκλογίκευσης είναι και το γεγονός ότι διακηρύσσει ότι θέλει να υπερβεί το ιστορικό δίλημμα «μεταρρύθμιση ή επανάσταση». Ωστόσο, η «υπέρβαση» που επιχειρεί δεν είναι συμμετρική. Δεν προκύπτει, δηλαδή, μια προωθητική απάντηση σε αυτό το δίλημμα, το οποίο ειρήσθω εν παρόδω δεν ήταν απλώς «πολιτικό», ήταν η αντίθεση δύο διαφορετικών απαντήσεων στο τι πρέπει να κάνει το εργατικό κίνημα απέναντι στο καπιταλιστικό Κράτος.

Αυτό που τελικά αναδύεται ως «υπέρβαση» είναι η βούληση για τη δημιουργία μιας «κυβερνώσας Αριστεράς», που θέλει να «μεταρρυθμίσει» επιλεκτικά – και ούτε καν καθολικά – το νεοφιλελεύθερο κράτος.

Αλλά αυτό δεν συνιστά «υπέρβαση του ιστορικού διλήμματος», και θα αποφευγόταν και η απλή αναφορά στο ζήτημα εάν υπήρχε στο κείμενο μια σοβαρή αποτίμηση της αποτυχίας όλων των ιστορικών ρευμάτων του εργατικού κινήματος, κάτι που επεσήμανε σωστά και ο Αντώνης Λιάκος, αλλά και η αποτίμηση σημαντικών θεωρητικών παραδόσεων (πρόχειρα αναφέρω την γκραμσιανή προσέγγιση περί «πολέμου κινήσεων» και «πολέμου θέσεων»).

3. Το κείμενο μιλά πολύ σωστά για δημόσια αγαθά, κοινωνικό κράτος, ψηφιακή συνθήκη, ενεργειακή δημοκρατία, αλλά αποφεύγει συστηματικά να τοποθετηθεί στο κεντρικό ζήτημα της σημερινής εποχής και το οποίο αφορά το ερώτημα της ιδιοκτησίας, της κυριότητας, του ελέγχου και της ανάκτησης δημόσιας εξουσίας πάνω σε στρατηγικούς τομείς της οικονομίας και της παραγωγής.

Στο πεδίο της ψηφιακής συνθήκης, για παράδειγμα, δεν λέει τίποτα ουσιαστικό για το κεντρικό ζήτημα του καιρού μας: ότι τα δεδομένα που συγκεντρώνουν οι μεγάλες πλατφόρμες αποτελούν σήμερα όχι απλώς πληροφορία, αλλά πηγή εξουσίας, επιτήρησης, αλγοριθμικής κυριαρχίας και κερδοφορίας.

Δεν διατυπώνει την ανάγκη να αντιμετωπιστούν κρίσιμα σύνολα δεδομένων ως κοινό ή δημόσιο αγαθό, ούτε ανοίγει ζήτημα κοινωνικού ελέγχου πάνω στις ψηφιακές υποδομές. Έτσι, η «ψηφιακή συνθήκη» μένει περισσότερο μια φιλελεύθερη γλώσσα δικαιωμάτων παρά μια νέα πολιτική οικονομία του ψηφιακού καπιταλισμού.

Το ίδιο συμβαίνει και με τα δημόσια αγαθά στην πιο κλασική τους μορφή. Το μανιφέστο υπερασπίζεται σωστά τη σημασία τους, αλλά δεν απαντά στο κρισιμότερο διακύβευμα της εποχής: αν αυτή η υπεράσπιση σημαίνει ρύθμιση της αγοράς με μεικτά σχήματα υπό εποπτεία και με την «Κυβέρνηση» σε ρόλο συντονιστή του ανταγωνισμού, ή σαφή δημόσια ανάκτηση στρατηγικών επιχειρήσεων και υποδομών.

Με άλλα λόγια, το κείμενο θέλει να υπερασπιστεί τα δημόσια αγαθά χωρίς να διατυπώνει μια πολιτική οικονομία της δημόσιας κυριότητας. Σταματά λίγο πριν από το σημείο όπου θα έπρεπε να κατονομάσει ευθέως το ζήτημα της εξουσίας πάνω στην ιδιοκτησία.

Θα επανέλθουμε…

 

 

Tι είναι και τι θέλει η ΕΛ.Α.Σ.

 

1. «Μανιφέστο» έναντι «Διακήρυξης»

Δεν έχει περάσει ούτε μήνας από τη δημοσιοποίηση του «μανιφέστου» του νέου κόμματος και εκείνο το κείμενο έχει σχεδόν ξεχαστεί. Λογικό βεβαίως, αφού ήταν μεν ένα δομημένο κείμενο, αλλά ταυτόχρονα άνευρο, τετριμμένο, χωρίς ιστορικό πλαίσιο, χωρίς απεύθυνση σε κοινωνικό υποκείμενο, χωρίς διακριτή οριοθέτηση. Περισσότερο έμοιαζε με επικοινωνιακό «μπαλόνι».

Η «Διακήρυξη» είναι άλλο κείμενο. Είναι σαφώς πιο γειωμένη και αρκετά πιο σαφής ως προς τις διαγνώσεις που κάνει για τη σημερινή κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα.

Σε αντιπαραβολή με το προ-ημερών «μανιφέστο» η «Διακήρυξη» επιχειρεί να ορίσει πολιτικό αντίπαλο (ολιγαρχία, καρτέλ, τράπεζες, επιτελικό κράτος) και να περιγράψει έστω και ακροθιγώς το κοινωνικό υποκείμενο στο οποίο αναφέρεται (εργαζόμενοι, νέοι, μικρομεσαίοι, μισθωτοί). Παραμένει ωστόσο περισσότερο σε μια ρυθμιστική και μικρο-μεταρρυθμιστική κατεύθυνση, χωρίς να θέλει να διαταράξει τις κεντρικές ισορροπίες του σημερινού νεοφιλελεύθερου κράτους.

Τα δύο κείμενα είναι σαν να γράφτηκαν από δύο διαφορετικά επιτελεία, με διαφορετικά επίπεδα κατανόησης της σύγχρονης πραγματικότητας. Προφανώς, στο χρονικά δεύτερο κείμενο της «Διακήρυξης» οι συγγραφείς επιχειρούν να «διορθώσουν» ή έστω να καλύψουν ορισμένες χτυπητές ελλείψεις του «μανιφέστου» και να διασκεδάσουν μέρος των κριτικών που ασκήθηκαν σε αυτό και τις οποίες δεν μπορούσαν να παρακάμψουν.

Ωστόσο, από τα δύο κείμενα προκύπτει ένα βασικό συμπέρασμα: το νέο κόμμα (ΕΛ.Α.Σ.) δεν θεμελιώνεται πάνω σε μια συνεκτική πολιτικο-θεωρητική ανάγνωση της σύγχρονης πραγματικότητας, αλλά πάνω σε μια ακατέργαστη λογική «συλλογής ιδεών».

Δεν ανασυνθέτει ούτε παράγει νέες ιδέες, αλλά ανακυκλώνει κλασικές αναφορές, επενδύοντας κατά κύριο λόγο στην επικοινωνιακή χρήση τους. Ο εμπειρισμός που φαίνεται να χαρακτηρίζει το νέο εγχείρημα θα το στρέφει άλλοτε «δεξιότερα» άλλοτε «αριστερότερα», ανάλογα με τη συγκυρία και τους ιδιαίτερους συσχετισμούς που θα διαμορφώνονται στον ευρύτερο χώρο της Αριστεράς.

 

2. Το πολιτικό-ιδεολογικό στίγμα της «Διακήρυξης»

Το κείμενο της «Διακήρυξης» κινείται στα όρια μιας προοδευτικής σοσιαλδημοκρατίας, έχοντας ταυτόχρονα ένα ισχυρό «πατριωτικό» περίβλημα. Ο κεντρικός ιδεολογικός κόμβος είναι ο «νέος πατριωτισμός», ο οποίος ορίζεται σε αντιπαραβολή με τον εθνικισμό και ως μια σύνδεση πατρίδας, κοινωνικής δικαιοσύνης, δημοκρατίας και προστασίας των πολλών. Αν μπορούσε να συμπυκνωθεί σε μία φράση το διαγραφόμενο ιδεολογικό στίγμα της ΕΛ.Α.Σ. θα οριζόταν ως πατριωτική-κοινωνική δημοκρατική δύναμη, με αριστερή ιστορική μνήμη και κυβερνητική φιλοδοξία.

Βεβαίως, το στίγμα που κατέγραψε η «Διακήρυξη» απέχει έτη φωτός από το ιδεολόγημα της σύγκλισης «σοσιαλδημοκρατίας, ριζοσπαστικής αριστεράς και πολιτικής οικολογίας» που περιέγραψε το «μανιφέστο». Στο μοτίβο της «Διακήρυξης» οι απουσίες τόσο της ριζοσπαστικής (και αντικαπιταλιστικής) αριστεράς όσο και της πολιτικής οικολογίας, αλλά ακόμα και των κινηματικών σοσιαλιστικών ρευμάτων της κλασικής σοσιαλδημοκρατίας είναι πολύ χαρακτηριστικές.

Είναι πολύ σημαντικό, επίσης, το γεγονός ότι, ενώ η «Διακήρυξη» μιλά για «κοινωνική πλειοψηφία», «εργασία», «νέους», «μικρομεσαίους», σχεδόν ποτέ δεν μιλά για κινήματα ως ιστορικά υποκείμενα. Δεν πατά οργανικά ούτε στο κλασικό εργατικό ή αγροτικό κίνημα, ούτε στα νεότερα φεμινιστικά, οικολογικά, εκπαιδευτικά, αντιρατσιστικά, στεγαστικά κινήματα ή ακόμα και στα αντι-ολιγαρχικά κινήματα τύπου Sanders.

Αυτό αποτελεί μια σοβαρή ιδιομορφία του νέου κόμματος και του τύπου που θέλει να συγκροτήσει. Η ΕΛ.Α.Σ. δεν έρχεται να συμπυκνώσει πολιτικά υπαρκτές κοινωνικές κινητοποιήσεις, αλλά να εκφράσει πολιτικά εκ των άνω μια αθροιστική κοινωνική πλειοψηφία. Άρα έχουμε περισσότερο μια διαδικασία παραταξιακής – ηγετικής ανασύνθεσης και όχι τη δημιουργία ενός κόμματος ως διαδικασίας γενίκευσης σε προγραμματικό αφήγημα των σχέσεων με τα κοινωνικά κινήματα.

Στο σημείο αυτό υπάρχει μεγάλη διαφορά με τον ΣΥΡΙΖΑ του 2008 ή πολύ περισσότερο τον ΣΥΡΙΖΑ του 2012, που αποτελούν διαφορετικές «στιγμές» της ανάδυσης του Αλέξη Τσίπρα σε κεντρικό πολιτικό πρόσωπο. Εκείνες οι μορφές του ΣΥΡΙΖΑ έστω και ατελώς ακουμπούσαν σε πλατείες, νεολαιίστικες εξεγέρσεις, αντιμνημονιακές κινητοποιήσεις, νέου τύπου σωματεία, τοπικές συλλογικότητες, κινήματα αλληλεγγύης. Υπάρχει επίσης διαφορά και με διεθνείς πρόσφατες εμπειρίες όπως αυτή του Sanders, όπου η λέξη «movement» είναι οργανικό στοιχείο: συνδικάτα, νεολαία, debt movement, health care movement, αντι-ολιγαρχική πολιτική.

Εν τέλει, η «Διακήρυξη» της ΕΛ.Α.Σ, έχει μεν γενικές κοινωνιολογικές αναφορές, αλλά όχι κινηματικές ρίζες. Μιλά για την κοινωνία ως δέκτη πολιτικής προστασίας, όχι ως δρών συλλογικό υποκείμενο. Επικαλείται την κοινωνική πλειοψηφία, αλλά δεν κατονομάζει τις συλλογικές μορφές μέσα από τις οποίες αυτή η πλειοψηφία θα γίνει πολιτική δύναμη.

 

3. Τι είδους πολιτικό κενό καλύπτει η ΕΛ.Α.Σ.

Το νέο κόμμα επιχειρεί, κυρίως, να καλύψει ένα κενό κυβερνητικής αντιπολίτευσης. Δηλαδή το κενό που αφήνει η σταδιακή συρρίκνωση έως κατάρρευση του ΣΥΡΙΖΑ 2019-2026 και η δομική αδυναμία του ΠΑΣΟΚ να καταστεί πειστικός εναλλακτικός πόλος στην ΝΔ.

Δεν καλύπτει όμως (ακόμη τουλάχιστον) το βαθύτερο κενό κοινωνικής αντιπροσώπευσης. Η Διακήρυξη αναφέρεται γενικώς σε «μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία», σε εργασία, μισθωτούς, μικρομεσαίους, νέους, αλλά όλες αυτές οι αναφορές είναι αποσπασματικές, δεν περιγράφονται ούτε ενοποιούνται σε κάποιας μορφής κοινωνικό υποκείμενο. Το έλλειμμα αυτό ήταν πολύ ευδιάκριτο στο «μανιφέστο», αλλά παραμένει ατελές και στο κείμενο της «Διακήρυξης».

Επομένως, το νέο κόμμα επιχειρεί να καλύψει ένα κενό της «πολιτικής σκηνής», αλλά όχι το κενό πολιτικής εκπροσώπησης των λαϊκών και εργαζόμενων τάξεων της χώρας. Με μία φράση: είναι μια απόπειρα απάντησης στην κρίση του προοδευτικού πόλου και στην ανάγκη κυβερνητικής εναλλακτικής λύσης απέναντι στον Μητσοτάκη, αλλά όχι στην κρίση της κοινωνικής εκπροσώπησης που παράγει η νεοφιλελεύθερη μηχανική της διακυβέρνησης Μητσοτάκη. Γι’ αυτόν άλλωστε το λόγο, έχει καλές πιθανότητες να ξεκινήσει με ένα ευδιάκριτο εκλογικό ποσοστό όπως καταγράφεται και σήμερα δημοσκοπικά, αλλά θα αδυνατεί να συγκροτήσει ένα μαζικό λαϊκό ρεύμα αντίστοιχο του ΣΥΡΙΖΑ του 2012-2015-2019.

Η αντίφαση αυτή θα είναι οργανικά παρούσα στο νέο κόμμα. Στην ουσία θα προσδιορίσει αντικειμενικά την εσωτερική σύγκρουση γραμμών που θα εξελιχθεί στην ΕΛ.Α.Σ., ανάμεσα από τη μια στην ανάγκη να «φύγει ο Μητσοτάκης» και από την άλλη «να φύγουν οι πολιτικές που καθοδήγησε και ενέπνευσε η διακυβέρνηση Μητσοτάκη»

Εάν το εγχείρημα καλύπτει μόνον την ανάγκη κυβερνητικής εναλλακτικής και όχι την ανάγκη αντιπροσώπευσης των λαϊκών τάξεων που έχουν αποσυρθεί από το πολιτικό σύστημα, τότε δεν θα μακροημερεύσει. Εάν αντίθετα αρχίσει να σκέφτεται με όρους αποδόμησης της νεοφιλελεύθερης διοίκησης και των «κλειδωμένων» πολιτικών που έχει επιβάλλει, τότε πιθανόν να έχει ένα πιο επιτυχημένο δρόμο.    

 

4. Τα τρία μεγάλα επίδικα

Τα κρίσιμα πολιτικά διακυβεύματα της σημερινής εποχής, τα οποία και συνοψίζουν την ουσία της πολιτικής σύγκρουσης νεοφιλελευθερισμού και λαϊκών τάξεων σε ολόκληρο τον κόσμο είναι:

α) η Αναδιανομή,

β) η σχέση Κράτους και Αγοράς με κυριότερο επίδικο την Ανάκτηση δημοσίων Αγαθών υπό κοινωνικό έλεγχο και,

γ) το Κράτος ως «μηχανή» ελέγχου και συντονισμού των νεοφιλελεύθερων πολιτικών.

Στο «μανιφέστο» αγνοήθηκαν και τα τρία αυτά πεδία ως πεδία σύγκρουσης της σύγχρονης πολιτικής.

Τι γίνεται με την «Διακήρυξη» όμως:

Η Αναδιανομή εμφανίζεται στην «Διακήρυξη», αλλά κυρίως ως επιδίωξη δικαιότερης φορολογικής και εισοδηματικής πολιτικής. Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία νύξη για το αν πρέπει να θιγεί και πώς ο σημερινός μηχανισμός παραγωγής υπερ-πλούτου. Για το λόγο αυτόν αποφεύγεται η όποια αναφορά στη φορολογία πλούτου, μερισμάτων, ή μεγάλης ακίνητης ιδιοκτησίας.

Περισσότερο ακόμα, σήμερα με τον όρο Αναδιανομή εννοούνται, ταυτόχρονα, η Αναδιανομή εισοδήματος και πλούτου, η Αναδιανομή πρόσβασης στα δημόσια αγαθά, η Αναδιανομή εξουσίας, η Αναδιανομή ελέγχου πάνω στις υποδομές, η Αναδιανομή δεδομένων και ψηφιακής ισχύος, η Αναδιανομή χρόνου, η Αναδιανομή Γνώσης. Για μερικά από αυτά η «Διακήρυξη» περιλαμβάνει αποσπασματικές και «ειρήσθω εν παρόδω» φράσεις ή ιδέες. Αλλά συνολικό πολιτικό σχέδιο για Αναδιανομή, κάτι που θα αποτελούσε ένα ανατρεπτικό του νεοφιλελευθερισμού κυβερνητικό σχέδιο, δεν υπάρχει.

Η Ανάκτηση δημοσίων αγαθών. Εδώ η «Διακήρυξη» κάνει βήματα σε σχέση με το «μανιφέστο». Υγεία, παιδεία, στέγη, νερό, τροφή, ενέργεια, πολιτισμός και ψηφιακές υποδομές ονομάζονται δικαιώματα ή δημόσια βασικά αγαθά. Υπάρχει και ενδιαφέρουσα αναφορά στην επιστροφή στην κοινωνία της υπεραξίας από γνώση, δεδομένα, εργασία και δημόσιες υποδομές.

Αλλά παρά την πρόοδο σε σχέση με το «μανιφέστο», αδυνατεί να διατυπώσει το σημαντικότερο, τη θέση περί δημόσιας – κοινωνικής ιδιοκτησίας ή ανάκτησης στρατηγικών τομέων της παραγωγής και της οικονομίας υπό δημόσιο έλεγχο. Θα υπάρξει, π.χ. ένας ενιαίος δημόσιος φορέας Σιδηροδρόμου στην Ελλάδα; Θα υπάρξει ακύρωση της αντισυνταγματικής ούτως ή άλλως νομοθεσίας περί των ιδιωτικών πανεπιστημίων; Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας του νεοφιλελευθερισμού που είναι και πυρήνας της σύγχρονης διακυβέρνησης.

Εκδημοκρατισμός του κράτους. Στο σημείο αυτό η «Διακήρυξη» επαναλαμβάνει λίγο ως πολύ τα γνωστά αιτήματα για λογοδοσία, διαφάνεια, τέλος της ατιμωρησίας, αντικατάσταση επιτελικού κράτους από κράτος εγγύησης δικαιωμάτων και βασικών αγαθών.

Αλλά παραμένει άθικτος ο βασικός πυρήνας των νεοφιλελεύθερων πολιτικών. Θα αναστραφεί η πορεία «ιδιωτικοποίησης» των δημοσίων υπηρεσιών; Θα καταργηθεί η «συμβουλοκρατία»; Θα γίνουν βαθιές θεσμικές αλλαγές στη Δικαστική Εξουσία; Θα υπάρξει φραγμός στις απευθείας αναθέσεις; Θα ξαναγυρίσει στον πυρήνα της Δημόσιας Διοίκησης το σύνολο των αρμοδιοτήτων σχεδιασμού – εφαρμογής και ελέγχου των δημόσιων πολιτικών; Θα σταματήσει και θα αναστραφεί η βιομηχανία έμμεσης ιδιωτικοποίησης του δημόσιου τομέα μέσω της δημιουργίας ανεξάρτητων διοικητικών αρχών;

Η «Διακήρυξη» δεν φαίνεται να εμφανίζει κάποιο συνεκτικό μεταρρυθμιστικό σχέδιο για το Κράτος. Παραμένει στο μοτίβο «καλύτερο κράτος», αλλά αδυνατεί να προβληματιστεί για ένα δημοκρατικά σχεδιασμένο δημόσιο κράτος που ανακτά στρατηγικές αρμοδιότητες από την αγορά.

Ενώ θέτει ζητήματα «ανισοτήτων» και «κοινωνικού κράτους», δεν φαίνεται να έχει σχέδιο αναδιανομής πόρων και εξουσίας. Οι απαντήσεις της στα μεγάλα κεντρικά επίδικα είναι κυρίως ρυθμιστικές. Δεν περνά καθαρά στο κρίσιμο πεδίο: ποιος κατέχει, ποιος ελέγχει, ποιος αποφασίζει.

 

5. Ευρωπαϊκή – διεθνής πολιτική οικογένεια

Η ΕΛ.Α.Σ. μοιάζει ως προς το πολιτικό, ιδεολογικό και προγραμματικό της στίγμα με το Δημοκρατικό Κόμμα της Ιταλίας (PD). Διεκδικεί τη φυσιογνωμία μιας προοδευτικής -κεντροαριστερής παράταξης κυβερνητικής ροπής. Ενσωματώνει, επίσης, αρκετά στοιχεία από το PSOE του Σάντσεθ και βεβαίως εξελίσσει την πολιτική γραμμή του ΣΥΡΙΖΑ μετά το 2019, μια γραμμή «κυβερνώσας κεντροαριστερής» λογικής.

Παρά τις φιλολογικές αναφορές που έγιναν στο «μανιφέστο», δεν παρατηρείται συγγένεια με το ρεύμα Sanders και τις κινηματικές διεργασίες των ΗΠΑ. Ο Sanders είναι πιο «ταξικός», πιο «φιλεργατικός», πιο ευθύς απέναντι στον πλούτο, στις μεγάλες εταιρείες, στο χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο. Η ΕΛΑΣ ενσωματώνει τη ρητορική της αξιοπρέπειας και της κοινότητας, αλλά όχι στο βάθος της ταξικής σύγκρουσης.

Ένα γενικό συμπέρασμα:

Η ΕΛ.Α.Σ. δεν αποτελεί έκφραση κάποιας σύγκλισης σοσιαλδημοκρατίας – ριζοσπαστικής αριστεράς και πολιτικής οικολογίας. Δεν είναι ριζοσπαστική Αριστερά τύπου 2012, ούτε ένα είδους sandersist αριστερό κινηματικό ρεύμα. Είναι μια προσπάθεια συγκρότησης κυβερνώσας, πατριωτικής, κοινωνικο-δημοκρατικής Αριστεράς, με μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα χαμηλής έντασης.

Το δυνατό της σημείο: το κενό ισχυρής αντιπολιτευτικής πολιτικής δύναμης απέναντι στον Μητσοτάκη και τη σημερινή ΝΔ.

Το όριό της: δεν διατυπώνει (ακόμη) με ποια υλικά συμφέροντα θα συγκρουστεί για να αλλάξει τη δομή διακυβέρνησης. Επομένως, δεν μπορεί να ελπίζει στην πράξη σε μια σοβαρή κοινωνική ενεργοποίηση των λαϊκών τάξεων στο πλευρό της.

 

 

«Για ποιάν Ιθάκη και ποιο τέρμα μου μιλάς.

Ό,τι ονειρεύτηκες ποτέ δεν το πουλάς.

Για ό,τι αγωνίστηκες θα το `βρεις στα χαλάσματα.

Καινούργιος κόσμος θα `ναι μόνο τα φαντάσματα

Ετοιμαζόταν από χρόνια το Κακό.

Κανείς δεν είδε κάτι το σημαδιακό.

Όσοι μιλούσανε σωστά τους κοροϊδεύανε.

Γίνανε στόχος των ληστών. Τους σημαδεύανε.

Κι εσύ μιλάς για μιαν Ιθάκη ουτοπία.

Κουφέτα γάμου, τα γαλάζια της τοπία…»

Μάνος Ελευθερίου, από το δίσκο του Σταύρου Ξαρχάκου “7 Ελεγείες και Σάτυρες” (2017)

 

 

Ο Αλέξης Τσίπρας επέλεξε να επιστρέψει στο 2015. Όχι για να κάνει αυτοκριτική, αλλά για να κάνει κριτική σε όλους τους υπόλοιπους

Ας επιστρέψουμε κι εμείς λοιπόν. Σχεδόν χωρίς κρίσεις – μόνο με ημερολογιακή παράθεση γεγονότων. Εμείς θα πάμε και λίγο πιο πίσω. Τότε που ο ΣΥΡΙΖΑ είχε καβαλήσει το κύμα που ξεσήκωσε η λαϊκή οργή και φσινόταν ως η σίγουρη εναλλακτική απέναντι στα δύο κόμματα που χρεοκόπησαν τη χώρα και φτωχοποίησαν το λαό της

Τότε που ο Αλέξης Τσίπρας έλεγε πολλά - για τα οποία δεν έκανε την αυτοκριτική του

 

Νοέμβριος του 2012 - Με ένα νόμο, σε ένα άρθρο

Αλέξης Τσίπρας: "Το πρόγραμμα δεν βγαίνει και το χρέος δεν είναι βιώσιμο"

 

 

Αλέξης Τσίπρας: " Η μόνη ρεαλιστική και σωτήρια εναλλακτική πρόταση είναι η κατάργηση με ένα νόμο και σε ένα άρθρο, όλων των μέτρων λιτότητας"

 

 

Απρίλιος του 2014: Go back κυρία Μέρκελ

Πρωθυπουργός είναι ο Aντώνης Σαμαράς και η Άνγκελα Μέρκελ επισκέπτεται τη χώρα μας. Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι προ των πυλών της κυβερνητικής εξουσίας, ο Αλέξης Τσίπρας πρωτοστατεί σε διαδηλώσεις και δηλώσεις

Από τη Μυτιλήνη, όπου βρίσκεται εκείνες τις ημέρες, εκτοξεύει την περίφημη φράση: «Go back κυρία Μέρκελ, go back κύριε Σόιμπλε, Go back κυρίες και κύριοι της συντηρητικής νομενκλατούρας της Ευρώπης. Go back κύριοι της τρόικας. Η Ελλάδα δεν είναι πειραματόζωο»

 

 

 Δεκέμβριος του 2014: Νταούλια και ζουρνάδες

Σε προεκλογική συγκέντρωση στο Ηράκλειο της Κρήτης, ο Αλέξης Τσίπρας δηλώνει ότι αυτός θα βαράει το ζουρνά και οι αγορές θα χορεύουν στο ρυθμό του

«Μας λένε ότι οι αγορές θα τιμωρήσουν τους Έλληνες αν δεν ψηφίσουν αυτό που οι ίδιες επιθυμούν. Μας λένε ότι θα μας τιμωρήσει επίσης η Ευρώπη. Οι αγορές κάνουν τη δουλειά τους. Δουλειά τους είναι να κερδίζουν κι εμείς κάνουμε τη δουλειά μας. Δουλειά μας είναι να εξυπηρετούμε τα συμφέροντα του ελληνικού λαού …

«Εμείς θα παίζουμε το ζουρνά κι αυτοί θα χορεύουν. Κι επειδή είμαστε στην Κρήτη, θα παίζουμε τη λύρα και θα χορεύουν πεντοζάλη οι αγορές»

 

 

25 Ιανουαρίου 2015: Ο ΣΥΡΙΖΑ γίνεται κυβέρνηση

:Ο ΣΥΡΙΖΑ εκλέγεται πρώτο κόμμα με 36,34% και 149 έδρες και σχηματίζει κυβέρνηση συνεργασίας με το κόμμα «Ανεξάρτητοι Έλληνες» του Πάνου Καμμένου που συγκέντρωσε 4,75% και 13 έδρες. Την πρωθυπουργία αναλαμβάνει ο Αλέξης Τσίπρας. Κεντρική δέσμευση η αλλαγή της πολιτική λιτότητας και αναδιαπραγμάτευση χρέους/μνημονίου

 

26 Ιανουαρίου: Καισαριανή

Ο Αλέξης Τσίπρας ορκίζεται πρωθυπουργός με πολιτικό όρκο – για πρώτη φορά στην ελληνική ιστορία - και την ίδια ημέρα πηγαίνει στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής για να αποτίσει φόρο τιμής στους 200 εκτελεσμένους κομμουνιστές του 1944

 

30 Ιανουαρίου 2015: Μόλις σκότωσες την τρόικα

Ο υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης συναντά στην Αθήνα τον τότε επικεφαλής του Eurogroup και υπουργό Οικονομικών της Ολλανδίας, Γερούν Ντάισελμπλουμ και δηλώνει πως η ελληνική κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να μη συνεχίσει την εφαρμογή του μεσοπρόθεσμου προγράμματος δημοσιονομικής στρατηγικής και να μη συνεργαστεί με τη “σαθρά δομημένη επιτροπή” της τρόικα. Ο Ντάισελμπλουμ αιφνιδιάζεται δυσάρεστα και αποχωρώντας λέει στον έλληνα ομόλογό του: “Mόλις σκότωσες την τρόικα”

 

 

Ο Γιάνης Βαρουφάκης, με την αντισυμβατική του στάση, γίνεται παγκόσμιος σταρ. Ακόμη και τραγούδια ενέπνευσε σε Γερμανούς - όπως τα παρακάτω που σατιρίζουν όλες τις πλευρές και εν πάσει περιπτώσει αποτυπώνουν το κλίμα της εποχής 

 

 

 

16 Φεβρουαρίου 2015: Ο Αλέξης Τσίπρας απολογείται για μια γελοιογραφία

Ο Σόιμπλε μπαίνει στο στόχαστρο των γελοιογράφων και ο Αλέξης Τσίπρας νιώθει την ανάγκη να απολογηθεί. Μιλώντας στην Κ.Ο, αναφέρεται  σε ένα σκίτσο του Τάσου Αναστασίου, γελοιογράφου της Αυγής, ασκώντας του κριτική. Η γελοιογραφία είχε σαν κεντρικό ήρωά της τον Β.Σόιμπλε

 

«Δεν μας χωρίζει τίποτα με τον γερμανικό λαό και δεν βοηθά ένα εκατέρωθεν κλίμα αντιπαράθεσης που κάποιοι διαμορφώνουν. Όπως δεν βοηθά και δεν μας εκφράζει το προκλητικό πολιτικό μήνυμα που εξέπεμψε μια ατυχής γελοιογραφία που απεικόνιζε τον Σόιμπλε με στολή ναζί. Ήταν μια ατυχέστατη στιγμή που δεν εκφράζει σε καμία περίπτωση την ελληνική κυβέρνηση και τον ελληνικό λαό».

 

20 Φεβρουαρίου 2015: Παράταση της δανειακής σύμβασης

Ύστερα από συνεχείς διαπραγματεύσεις, επιτυγχάνεται προκαταρκτική συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και δανειστών. Αφορά τετράμηνη παράταση της δανειακής σύμβασης, με την ελληνική κυβέρνηση να αναλαμβάνει την υποχρέωση υποβολής λίστας μεταρρυθμίσεων ώστε να εγκριθεί η καταβολή της τελευταίας δόσης, να επαναλαμβάνει τη δέσμευση αποπληρωμής προς όλους τους πιστωτές και να παραιτείται από “μονομερείς ενέργειες”

 

25 Φεβρουαρίου 2015: Η Τρόικα πιέζει

H ελληνική κυβέρνηση στέλνει λίστα μεταρρυθμίσεων στο Eurogroup. Στους επόμενους μήνες η Τρόικα είτε θα ζητά αλλαγή μέτρων είτε επιβολή νέων, με την ελληνική πλευρά να υποχωρεί διαρκώς

 

6 Μαρτίου 2015: Αποπληρωμή δόσης στο ΔΝΤ

Aποπληρώνεται η δόση των 310 εκ. ευρώ προς το ΔΝΤ

 

18 Μαρτίου 2015: Η Τρόικα δεν ανέχεται  "μονομερείς ενέργειες"

Το EuroWorking Group χαρακτηρίζει μονομερή ενέργεια την ψήφιση του νομοσχεδίου για την ανθρωπιστική κρίση και για τις 100 δόσεις και ζητά από την κυβέρνηση Τσίπρα να το αποσύρει. Αν και τελικά ψηφίζεται από τη Βουλή, ύστερα από διευκρινιστικές δηλώσεις ευρωπαίων αξιωματούχων ότι το ζήτημα θα έπρεπε πρώτα να συζητηθεί με τους “θεσμούς”, το μήνυμα που στέλνεται στην ελληνική κυβέρνηση είναι “δεν θα κάνετε ό,τι θέλετε”

 

 

25 Μαρτίου 2015: Νέες πιέσεις από την Τρόικα

Από το EuroWorking Group τίθεται ξανά η απαίτηση για κατάθεση νέας λίστας μέτρων ώστε να εκταμιευτεί το ποσό των 1,2 δις ευρώ από τον ESM

 

 

5 Απριλίου 2015: Φήμες για παρεμβάσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων

Σε άρθρο των Financial Times αναφέρεται πως Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ζητούν την αποπομπή από τον ΣΥΡΙΖΑ της “άκρας Αριστεράς” του και σχηματισμό κυβέρνησης με το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι για την επίτευξη συμφωνίας

 

8 Απριλίου 2015: Επίσκεψη στη Μόσχα

Ο Τσίπρας - μαζί με μεγάλη αντιπροσωπεία - επισκέπτεται τη Μόσχα, προβαίνοντας σε μια κίνηση που οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι την εκλαμβάνουν ως επιθετική πρώτον γιατί οι σχέσεις Ευρώπης-Ρωσίας δεν είναι καλές (έχουν ξεκινήσει οι κυρώσεις λόγω Κριμαίας) και δεύτερον – και σημαντικότερο - μια πιθανή συμφωνία για οικονομική βοήθεια από τη Ρωσία ανεξάρτητα από την Τρόϊκα δεν θα μπορούσε να γίνει ανεκτή. Η συνάντηση καταλήγει σε συμφωνία για τα ενεργειακά και ανάπτυξη εμπορικών σχέσεων

 

 

 

9 Απριλίου 2015: Αποπληρωμή δόσης στο ΔΝΤ

Η ελληνική κυβέρνηση προχωρά στην αποπληρωμή μιας ακόμα δόσης στο ΔΝΤ χωρίς να έχει επιτευχθεί συμφωνία

 

24 Απριλίου 2015: Σύνοδος της Ρίγα

Στο Eurogroup που συγκαλείται στη Ρίγα της Λετονίας το κλίμα είναι συγκρουσιακό. Οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης εκφράζουν έντονη δυσαρέσκεια για την "αργή πρόοδο". Η Τρόικα αναφέρει πως η ελληνική πρόταση είναι ανεπαρκής και ο Γιάνης Βαρουφάκης βρίσκεται στο στόχαστρο των δανειστών

Κατόπιν αυτού, η ελληνική κυβέρνηση αποφασίζει να αποσύρεοι τον Γιάννη Βαρουφ'άκη από την κεντρική διαπραγμάτευση - παρόλο που εξακολουθεί να είναι υπουργός Οικονομικών - και τη θέση του στις διαπραγματεύσεις παίρνει ο Ευκλείδης Τσακαλώτος

 

 

Υπερψηφίζεται στη Βουλή η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ) για τη μεταφορά των ταμειακών διαθέσιμων των Φορέων της Γενικής Κυβέρνησης στην Τράπεζα της Ελλάδας. Δημιουργείται έτσι τεχνητή ρευστότητα με εσωτερικό δανεισμό για να πληρωθούν μισθοί και συντάξεις

 

29 Απριλίου 2015: Πρώτη νύξη για δημοψήφισμα

Στο κεντρικό άρθρο της η Αυγή, “προειδοποιεί” ότι αν δεν επέλθει ένας έντιμος συμβιβασμός, το λόγο θα λάβει ο λαός με δημοψήφισμα

 

7 Μαΐου 2015: Η ελληνική πλευρά εκφράζει αισιοδοξία

Σε συνέντευξή του στον Guardian, ο Γιάννης Δραγασάκης δηλώνει την αισιοδοξία του για συμφωνία στο ερχόμενο Eurogroup. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Βαρουφάκης δηλώνει στο BBC ότι “η συμφωνία θα κλειστεί εντός 2 εβδομάδων”

 

11 Μαΐου 2015: Αποπληρωμή δόσης στο ΔΝΤ

Η ελληνική κυβέρνηση προχωρά στην αποπληρωμή 750 εκ ευρώ δανείου σε ΔΝΤ. O ΣΥΡΙΖΑ εξαπολύει βολές στον Στουρνάρα της Τράπεζας της Ελλάδας (ΤτΕ) για υπονόμευση του έργου της κυβέρνησης. Παράλληλα, η ΚΕΔΕ αρνείται να εφαρμόσει την ΠΝΠ και να μεταβιβάσει τα αποθεματικά της στην ΤτΕ. Ακόμη μία συνεδρίαση του Eurogroup καταλήγει χωρίς συμφωνία

 

24 Μαΐου 2015: "Οι άνθρωποι είναι πάνω από το χρέος"

Συνεδριάζει η ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ. Στην απόφασή της σημειώνεται: “Αν συνεχιστεί η πιστωτική ασφυξία και τα πράγματα οδηγηθούν σε οριακό σημείο, ας μην έχει κανείς αμφιβολία ότι η πληρωμή μισθών και συντάξεων έχει απόλυτη προτεραιότητα έναντι των δόσεων των δανείων. Οι άνθρωποι είναι πάνω από το χρέος”

 

28 Μαΐου 2015: Το ΔΝΤ ζητά την απόλυση των επαναπροσληφθεισών καθαριστριών

Το ΔΝΤ ζητάει να παρθεί πίσω η επαναπρόσληψη των καθαριστριών του Υπουργείου Οικονομικών. Η Τρόικα διαρκώς πιέζει για επίτευξη συμφωνίας, ενώ διαρκώς ζητάει αλλαγές σε επιμέρους μέτρα της ελληνικής κυβέρνησης, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για Grexit

 

2 Ιουνίου: Απόρριψη νέου ελληνικού σχεδίου

Η ελληνική κυβέρνηση καταθέτει νέο σχέδιο. Οι δανειστές αντιπροτείνουν κατάργηση ΕΚΑΣ, μείωση συντάξεων και αύξηση ΦΠΑ στο ρεύμα - προτάσεις που δεν γίνονται δεκτές από την ελληνική πλευρά

 

5 Ιουνίου 2015: Αποπληρωμή δόσης 1,2 δις στο ΔΝΤ

Αποπληρώνεται δόση 1,2 δισ ευρώ στο ΔΝΤ

 

8 Ιουνίου 2015: Ανησυχία στη σύνοδο των G7

Το ελληνικό ζήτημα συζητιέται εκτός ατζέντας στη Σύνοδο των G7. Οι ΗΠΑ διατυπώνουν την ανησυχία τους για τυχόν αποσταθεροποίηση της Ευρωπαϊκής οικονομίας, η οποία θα συμπαρασύρει και την παγκόσμια οικονομία

 

14 Ιουνίου 2015: Απόρριψη των ελληνικών συμπληρωματικών προτάσεων

Η ελληνική αντιπροσωπεία καταθέτει συμπληρωματικές προτάσεις, τις οποίες απορρίπτουν οι “θεσμοί”, διακόπτοντας τις διαπραγματεύσεις και επιμένοντας στις δικές τους προτάσεις αύξησης του ΦΠΑ και μειώσεων στις συντάξεις

 

18 Ιουνίου 2015: Αδιέξοδο στο Eurogroup

Το Eurogroup για ακόμη μια φορά δεν καταλήγει σε συμφωνία

Οι ελληνικές αρχές δηλώνουν ότι οι προτάσεις τους είναι βιώσιμες και ζητούν θετική πολιτική βούληση από την απέναντι μεριά

Το ΚΚΕ σε ανακοίνωσή του ζητά μονομερή διαγραφή του χρέους, ρήξη με την ΕΕ και το κεφάλαιο.

Συγκέντρωση στην Αθήνα των “Μένουμε Ευρώπη”

 

19 Ιουνίου 2015: Ανησυχία στο NATO

Στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, διατυπώνεται η άποψη ότι πιθανό Grexit θα είναι κίνδυνος ασφάλειας για το ΝΑΤΟ

Ο Αλέξης Τσίπρας, στο Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ της Αγ. Πετρούπολης, τοποθετεί το πρόβλημα της Ελλάδας ως ευρωπαϊκό πρόβλημα

 

24 Ιουνίου 2015: Τελεσίγραφο της Τρόικα

Το βράδυ της 24ης Ιουνίου, στο έκτακτο Eurogroup, η Τρόικα, με μορφή τελεσιγράφου, δίνει προθεσμία στην ελληνική κυβέρνηση να αποδεχτεί τη συμφωνία που της προτείνει μέχρι  το μεσημέρι της επομένης, Πέμπτης 25 Ιουνίου

 

25 Ιουνίου 2015: Η εληνική αντιπροσωπεία αποχωρεί από το Eurogroup

Η πρόταση που καταθέτουν η ΕΚΤ, η ΕΕ και το ΔΝΤ δεν γίνεται δεκτή από την ελληνική αντιπροσωπεία η οποία αποχωρεί

 

26 Ιουνίου 2015:  Ανακοινώνεται το δημοψήφισμα

Συγκαλείται υπουργικό συμβούλιο και το ίδιο βράδυ, χαράματα προς 27η Ιουνίου, ο Αλέξης Τσίπρας ανακοινώνει, αιφνιδιαστικά, την απόφασή του να γίνει δημοψήφισμα, καλώντας τους Ελληνες πολίτες να τοποθετηθούν στο ερώτημα:

«Πρέπει να γίνει αποδεκτό το σχέδιο συμφωνίας, το οποίο κατέθεσαν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στο Eurogroup της 25.06.2015 και αποτελείται από δύο μέρη, τα οποία συγκροτούν την ενιαία πρότασή τους;

Το πρώτο έγγραφο τιτλοφορείται «Reforms for the completion of the Current Program and Beyond» («Μεταρρυθμίσεις για την ολοκλήρωση του τρέχοντος προγράμματος και πέραν αυτού») και το δεύτερο «Preliminary Debt sustainability analysis» («Προκαταρκτική ανάλυση βιωσιμότητας χρέους»)

Όσοι από τους πολίτες της χώρας απορρίπτουν την πρόταση των τριών θεσμών ψηφίζουν: ΔΕΝ ΕΓΚΡΙΝΕΤΑΙ/ΟΧΙ

Όσοι από τους πολίτες της χώρας συμφωνούν με την πρόταση των τριών θεσμών ψηφίζουν: ΕΓΚΡΙΝΕΤΑΙ/ΝΑΙ»

Το Eurogroup σε νέα συνεδρίαση του αποφασίζει τη μη παράταση του προγράμματος στήριξης στην Ελλάδα πέραν της 30/6

 

27 Ιουνίου 2015: H ελληνική Βουλή εγκρίνει τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος

27/6/2015: To Σάββατο 27 Ιουνίου προς Κυριακή 28 Ιουνίου, στην ονομαστική ψηφοφορία που διεξάγεται στη Βουλή, 178 βουλευτές ψηφίζουν υπέρ της διεξαγωγής του δημοψηφίσματος και 120 κατά, ενώ δύο βουλευτές δεν ψηφίζουν  

Υπέρ της διεξαγωγής ψηφίζουν οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ καθώς και βουλευτές της Χρυσής Αυγής. Η Νέα Δημοκρατία μαζί με το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι ψηφίζουν κατά, ενώ το ΚΚΕ τάχθηκε συνολικά κατά, ζητώντας να συμπεριληφθεί στο δημοψήφισμα η πρότασή του για αποδέσμευση από την Ευρωπαϊκή Ένωση και για κατάργηση όλων των μνημονίων και των εφαρμοστικών νόμων, ωστόσο η πρόταση αυτή απορρίπτεται

 

28 Ιουνίου 2015: Capital controls

Ύστερα από την απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να μην αυξήσει το ποσό της ρευστότητας που χορηγούσε στις ελληνικές τράπεζες μέσω ELA (Μηχανισμός Επείγουσας Παροχής Ρευστότητας) το υπουργικό συμβούλιο στην Αθήνα κηρύσσει  “τραπεζική αργία” το διάστημα έως και την επομένη του δημοψηφίσματος, στις 6 Ιουλίου, επιβάλλοντας τα λεγόμενα “capital controls”

Πιο συγκεκριμένα, ανακοινώνεται ότι από το πρωί της επομένης, Δευτέρας 29 Ιουνίου: «οι τράπεζες θα παραμείνουν κλειστές μέχρι και τη Δευτέρα 6 Ιουλίου, σύμφωνα με την σχετική πράξη νομοθετικού περιεχομένου. (…) Από το μεσημέρι της 29 Ιουνίου θα λειτουργούν τα ATM με ημερήσιο όριο ανάληψης 60€ ανά κάρτα, που αντιστοιχούν σε 1.800€ το μήνα»

 

29 Ιουνίου 2015: Ουρές στις τράπεζες και ανησυχία

Οι τράπεζες είναι κλειστές και έξω από αυτές χιλιάδες πολίτες σε όλη τη χώρα, μη εξοικειωμένοι με τις ηλεκτρονικές συναλλαγές, περιμένουν στην ουρά των ΑΤΜ για να κάνουν ανάληψη μετρητών

 

 

Αναταραχή στα χρηματιστήρια

Ο πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου Σούλτς δηλώνει ότι θα κάνει εκστρατεία υπέρ του ΝΑΙ, ενώ ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, δήλωσε ότι «στο δημοψήφισμα οι Έλληνες πολίτες καλούνται να απαντήσουν αν θα παραμείνουν στο Ευρώ ή θα επιστρέψουν στην δραχμή», μια άποψη που συμμερίστηκαν οι κυβερνήσεις των μεγάλων δυνάμεων της Ευρώπης, όπως της Γερμανίας, της Ιταλίας και της Γαλλίας

 

30 Ιουνίου 2015: Λήγει το πρόγραμμα στήριξης

Λήγει το πρόγραμμα στήριξης. Το αίτημα Τσίπρα για ανανέωση απορρίπτεται από το Eurogroup και η δόση προς το ΔΝΤ που λήγει την ίδια μέρα δεν αποπληρώνεται

 

2 Ιουλίου 2015: Τα ΜΜΕ συντάσσονται υπέρ του ΝΑΙ

Οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν τη νίκη του ΝΑΙ. Υπέρ του ΝΑΙ συντάσσονται επίσης Τα συστημικά μέσα συντάσσονται αναφανδόν υπέρ του ΝΑΙ. Χαρακτηριστική έχει μείνει η αμίμητη φράση της δημοσιογράφου Σαράφογλου στο συνομιλητή της ηθοποιό Κλέωνα Γρηγοριάδη στο MEGA: “Τι φταίμε εμείς που όλες οι κοινωνικές ομάδες είναι με το ΝΑΙ;”

 

Χαρακτηριστικές είναι οι αήθεις επιθέσεις -σε σημείο αισχρής προπαγάνδας -  που δέχονται από τα συστημικά ΜΜΕ τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που εμφανίζονται "αδιάλλακτα"  

 

 

 

3 Ιουλίου 2015: Διάγγελμα του Αλέξη Τσίπρα και συγκεντρώσεις

Διάγγελμα του Αλέξη Τσίπρα , με το οποίο καλεί τους πολίτες να ψηφίσουν υπέρ του ΟΧΙ

 

 

 

Τεράστια συγκέντρωση πραγματοποιείται στην πλατεία Συντάγματος υπέρ του ΟΧΙ, πολλαπλάσια της αντίστοιχης υπέρ του ΝΑΙ που πραγματοποιείται την ίδια ώρα στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Τα Μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν ως ισοδύναμες τις συγκεντρώσεις.

Οι εικόνες προδίδουν την εμφανή διαφοροποίηση των δύο κοινών

 

 

 

 

 

Όλες οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν, ακόμη και την τελευταία στιγμή, έστω και μικρή επικράτηση του ΝΑΙ

 

 

5 Ιουλίου 2015: Μεγάλη νίκη του ΟΧΙ

Με συμμετοχή που αγγίζει το 62%, προσέρχονται στις κάλπες περίπου 6 εκατομμύρια πολίτες. Το 61,31% αυτών ψηφίζει υπέρ του «ΟΧΙ» και 38,69% ψηφίζει υπέρ του «ΝΑΙ»

 

 

Η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ χαρακτηρίζει απογοητευτικό το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, ενώ ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε δηλώνει πως είναι επιλογή των Ελλήνων να μη θέλουν να συνεχίσουν εντός Ευρωζώνης.

Ο Αντώνης Σαμαράς γνωστοποιεί την παραίτησή του από την ηγεσία της Ν.Δ και ορίζεται μεταβατικός πρόεδρος της ΝΔ ο Ευάγγελος Μεϊμαράκης, ο οποίος δηλώνει απειλητικά “οι πολίτες της αστικής τάξης περιμένουμε τον κ. Τσίπρα να φέρει την συμφωνία εντός 48 ωρών”

Στην πλατεία Συντάγματος και άλλα κεντρικά σημεία της χώρας στήνονται χοροί σε πανηγυρικό κλίμα, χωρίς να γνωρίζουν αυτά που πρόκειται να συμβούν μέσα σε λίγες μόλις ώρες

 

 

Ο Αλέξης Τσίπρας, σε διάγγελμά του, δηλώνει πως ερμηνεύει το “ΟΧΙ” ως εντολή του ελληνικού λαού για επίτευξη συμφωνίας και όχι ρήξης, παγώνοντας τα χαμόγελα στα χείλη των μελών στα κατά τόπους γραφεία του ΣΥΡΙΖΑ

 

 

Ο Γιάνης Βαρουφάκης, με έντονα καταγγελτικό λόγο για τη στάση των δανειστών, αλλά και με αιχμές κατά του Αλέξη Τσίπρα, που δήλωσε πως η αποχώρηση Βαρουφάκη ίσως βοηθήσει στην επίτευξη συμφωνίας, παραιτείται από υπουργός Οικονομικών και τη θέση του παίρνει ο Ευκλείδης Τσακαλώτος.

Όσοι έχουν πολιτικό αισθητήριο αντιλαμβάνονται για το τι θα επακολουθήσει – όπως και το ότι όλα είχαν προαποφασιστεί άσχετα με το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος

 

6 Ιουλίου 2015: Συμβούλιο πολιτικών αρχηγών

Συγκαλείται συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών,  στο οποίο συμμετέχουν οι: Αλέξης Τσίπρας (ΣΥΡΙΖΑ), Βαγγέλης Μεϊμαράκης (Νέα Δημοκρατία), Σταύρος Θεοδωράκης (Ποτάμι), Δημήτρης Κουτσούμπας (ΚΚΕ), Πάνος Καμμένος (Ανεξάρτητοι Έλληνες), Φώφη Γεννηματά (ΠΑΣΟΚ). Όλοι οι πολιτικοί αρχηγοί, πλην του Δημήτρη Κουτσούμπα, υπογράφουν κοινή δήλωση σύμφωνα με την οποία το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος δεν αποτελεί λαϊκή εντολή για ρήξη.

Ξεκινά νέος κύκλος πολυήμερων διαπραγματεύσεων μεταξύ δανειστών και ελληνικής κυβέρνησης.

 

13 Ιουλίου 2015: Συμφωνία με τους δανειστές

Ύστερα από 17 ώρες διαπραγματεύσεων, το πρωί της 13ης Ιουλίου, h ελληνική κυβέρνηση και oi δανειστές φτάνουν σε συμφωνία, η οποία επικυρώνεται από την ελληνική βουλή στις 15 προς 16 Ιουλίου, με 229 «ναι», 64 «όχι» και 6 «παρών». Παρά την αποδοχή της συμφωνίας με μεγάλο ποσοστό, το κλίμα στον ΣΥΡΙΖΑ ήταν ιδαίτερα βαρύ, καθώς 32 βουλευτές του ψήφισαν «ΟΧΙ», 6 δήλωσαν «παρών» και είχε και μία απουσία.

Παρόλα αυτά, η κυβερνητική συνοχή δεν κατέβηκε κάτω από τους 120 βουλευτές (110+13 των ΑΝΕΛ του Καμμένου) - ένα όριο που είχαν θέσει για να μην παραιτηθεί η κυβέρνηση

Λίγες ανεξάρτητες φωνές αντιδρούν και απορούν

 

 

 

 

13 προς 14 Αυγούστου 2015: Εγκρίνεται το τρίτο Μνημόνιο

H ελληνική βουλή εγκρίνει το τρίτο Μνημόνιο με 222 ΝΑΙ, 64 ΟΧΙ και 11 ΠΑΡΩΝ. Τη συμφωνία ψήφισαν ομόφωνα η Ν.Δ., το Ποτάμι, το ΠΑΣΟΚ και οι ΑΝΕΛ. Ως ειρωνεία, ειπώθηκε κατόπιν ότι "το αριστερό μνημόνιο είναι ισχυρότερο των άλλων προηγούμενων δύο, αφού ψηφίστηκε με 229 βουλευτές, ενώ το πρώτο μνημόνιο με 172 και το δεύτερο 199 βουλευτές"

Αξίζει να τονιστεί ιδιαίτερα πως η κυβερνητική συνοχή έπεσε κάτω και από το φραγμα των 120 εδρών. Από τους 149 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, το τρίτο Μνημόνιο ψήφισαν ΜΟΝΟΝ οι 106, καθώς 32 βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος ψήφισαν ΌΧΙ και 11 δήλωσαν «παρών». ήταν πλέον σαφές ότι η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ δεν μπορούσε να συνεχίσει κάτω από αυτές τις συνθήκες

 

 

 

20 Αυγούστου: Εκλογές ξανά

Ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, με διάγγελμά του, προκηρύσσει πρόωρες εθνικές εκλογές.

Στις 21 Αυγούστου 2015, 25 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ ανεξαρτητοποιούνται και σχηματίζουν το αντιμνημονιακό κόμμα «Λαϊκή Ενότητα». Μετά την παραίτηση της κυβέρνησης και σύμφωνα με το Σύνταγμα δόθηκαν διερευνητικές εντολές για το σχηματισμό της κυβέρνησης και εφόσον δεν κατέληξαν, σχηματίστηκε η υπηρεσιακή κυβέρνηση της Βασιλικής Θάνου, ώστε να οδηγηθεί η χώρα στις ελληνικές βουλευτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου.

 

20 Σεπτεμβρίου: Και πάλι νικητής ο ΣΥΡΙΖΑ

Ο ΣΥΡΙΖΑ εκλέγεται και πάλι πρώτο κόμμα με 35,46% και 145 έδρες και σχηματίζει κυβέρνηση συνεργασίας με το κόμμα του Πάνου Κάμμενου, «Ανεξάρτητοι Έλληνες»

 

 

Το τρίτο Μνημόνιο είναι γεγονός. Για πρώτη φορά Αριστερό

".. ο νέος Ουίνστον κοίταξε το τεράστιο πρόσωπο. Του χρειάστηκαν πάνω από σαράντα χρόνια για να μάθει τι είδους χαμόγελο κρυβόταν πίσω από το μαύρο μουστάκι. Ω σκληρή, ανώφελη παρεξήγηση! Ω πεισματάρη που εξορίστηκες με τη θέλησή σου από την πατρική αγκαλιά! Δυο δάκρυα που μύριζαν τζιν κύλησαν στα πλάγια της μύτης του. Αλλά όλα ήταν εντάξει, όλα πήγαιναν καλά, ο αγώνας είχε τελειώσει. Είχε κερδίσει τη μάχη με τον εαυτό του. ΑΓΑΠΟΥΣΕ το Μεγάλο Αδελφό."

 

 

Πηγές:

https://www.antapocrisis.gr/%CF%84%CE%BF-%CF%87%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%88%CE%B7%CF%86%CE%AF%CF%83%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%82/

https://www.tovima.gr/2025/07/05/istoriko-arxeio/xronologio-gia-to-dimopsifisma-tou-2015-ti-proigithike-ti-akolouthise/

https://www.kathimerini.gr/politics/563111539/9-chronia-apo-to-dimopsifisma-toy-2015-ta-gegonota-mesa-apo-to-istoriko-archeio-tis-k/

https://www.tovima.gr/2015/07/16/politics/psifistike-apo-perissoteroys-boyleytes-to-aristero-mnimonio/

https://www.in.gr/2019/07/04/politics/kyvernisi/5-iouliou-2015-xroniko-enos-diapseysthentos-dimopsifismatos/

https://www.news247.gr/ekloges/o-tsipras-prothipourgos-proti-fora-politikos-orkos-kai-episkepsi-sto-skopeftirio-tis-kaisarianis/

https://www.protothema.gr/blogs/bas-anastasopoylos/article/854586/go-back-madame-merkel/

https://www.iefimerida.gr/news/182613/o-syriza-tha-varaei-ntaoyli-kai-oi-agores-tha-horeyoyn

http://mavrioxia.blogspot.com/2015/07/blog-post_25.html#more

Στο ίδιο έργο θεατές εσύ κι εγώ τραγουδιστές

φανατικοί της πιο φευγάτης εξουσίας

οι ήχοι μας διαδηλωτές και τα στιχάκια εμπρηστές

αυτό το έργο είναι παιχνίδι φαντασίας

(στίχοι Αντώνης Ανδρικάκης)

 

Χθες παίχτηκε άλλη μία πράξη ενός έργου στο οποίο συμμετέχει ολόκληρη η χώρα

Λίγα λόγια για το έργο

Πριν από 15 χρόνια, ένα πλοίο που επί τρεις δεκαετίες το κυβερνούσαν εναλλασσόμενα δύο οικογένειες καπεταναίων, έπεσε στα βράχια

Το πλήρωμα του πλοίου εξεγέρθηκε και έβαλε στο τιμόνι έναν νέο δόκιμο καπετάνιο, τον Ελπιδοφόρο που τους υποσχέθηκε πως θα ξεκολλήσει το πλοίο από τα βράχια και θα το οδηγήσει σε ήρεμες και όμορφες θάλασσες.

Ήταν νέος, ωραίος - και έλεγε και ποιήματα. “Η πιο όμορφη θάλασσα”, τους είπε, “είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει”

Δεν γνωρίζουμε εάν ο ίδιος ήξερε ότι το απόσπασμα ήταν του Αζίζ Νεσίν ή αν του το είχε σφυρίξει ο πιστός του φίλος, ο Θανάσης, μια παλιά καραβάνα που ήξερε πολλά πράγματα – όπως το να γράφει βιβλία και να υποστηρίζει πότε το ένα και πότε το αντίθετο. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι το πλήρωμα ήταν ενθουσιασμένο και έτοιμο να σηκώσει πανιά

Αμ δε! Οι μέρες περνούσαν, αλλά μάταια περίμεναν το σύνθημα. “Γνωρίζουμε ότι το καράβι είναι στα βράχια, όμως εάν το ξεκολλήσουμε μπορεί να βουλιάξει” τους είπε ο Ελπιδοφόρος. “Ας το αφήσουμε έτσι όπως είναι . Θα τρώμε λιγότερο, θα ψαρεύουμε και λίγο και κάπως θα τη βγάλουμε”

Το πλήρωμα σήκωσε τους ώμους και ένευσε συγκαταβατικά. Όσο για τους αξιωματικούς που πίεζαν για δράση, τους παρέδωσε στην πυρά των δημοσιογράφων  

Πέντε χρόνια έμεινε καπετάνιος ο Ελπιδοφόρος με  το πλοίο κολλημένο στα βράχια. Δεν βούλιαζε, αλλά ούτε και προχωρούσε. Τα ύφαλα είχαν γεμίσει πρασινάδα και στρείδια και το πλήρωμα συνήθισε την ακινησία. Έπαιρνε και καμιά κονσέρβα και βολευόταν - πού να μπλέκεις τώρα με φουρτούνες και καρχαρίες;

Στο τέλος, τόσο είχε συνηθίσει στην ακινησία, που αποφάσισε να αλλάξει καπετάνιο και να βάλει στη θέση του έναν από τις παλιές οικογένεις – αυτές ακριβώς που είχαν ρίξει το πλοί στα βράχια. “Αφού έτσι κι αλλιώς το καράβι δεν κουνιόταν, όποιος και να είναι καπετάνιος το ίδιο κάνει”, σκέφτηκε το πλήρωμα και έστειλε τον Ελπιδοφόρο στην καμπίνα του, όπου αυτός έπεσε σε έναν βαθύ ύπνο

Έξι χρόνια πέρασαν με το νέο καπετάνιο. Το καράβι έγινε ένα με τα βράχια. Η πρασινάδα στα ύφαλα είχε πια γίνει δάσος. Οι προμήθεις του πληρώματος λιγόστευαν. Αντίθετα, ο καπετάνιος, κλεισμένος στην καμπίνα του, μαζί με τους αξιωματικούς, γλεντούσε καθημερινά με χαβιάρι και σαμπάνια. Όποιος τολμούσε να διαμαρτυρηθεί, έτρωγε ξύλο και παραδιδόταν στον Αρη Πορτοσάλτε, τον δήμιο του πλοίου

Οι αναταραχές ξύπνησαν τον Ελπιδοφόρο, που έφτιαξε έναν καφέ, απελευθέρωσε ένα περιστέρι που είχε κλειστεί μαζί του στην καμπίνα και άρχισε να γράφει ένα βιβλίο

Tο πλήρωμα του πλοίου έσπευσε να το αγοράσει. “Τουλάχιστον θα διαβάζουμε για να ξεχνάμε την πείνα μας”, σκέφτηκαν. ”Και ίσως, αν τον ξαναβάλουμε καπετάνιο, μπορεί να τρώμε περισσότερο φαγητό και λιγότερο ξύλο. Είναι κι αυτό μια κάποια λύσις”

Η συνέχεια του έργου σε κάποιο άλλο θέατρο, σε κάποια άλλη πόλη

Στην Ομηρική Ιθάκη ο Οδυσσέας επέστρεψε μόνος του χωρίς κανέναν σύντροφο. Έτσι φτάνει και ο Τσίπρας στη δική του Ιθάκη, σχεδόν μόνος του. Ενώ ο Οδυσσέας όμως μιλούσε με αγάπη και νοσταλγία για τους χαμένους συντρόφους του, δεν ισχύει το ίδιο για τον πρώην πρωθυπουργό∙ για τον Τσίπρα οι πρώην σύντροφοί του ήταν “γραφικοί”, “παλαιοκομματικοί”, “ναρκισσιστές”, “εμμονικοί”, "χωρίς επαφή με την πραγματικότητα" κλπ κλπ.

Όπως σημειώνει ο βιβλιοφάγος και βιβλιοκριτικός Παντελής Μπουκάλας σε άρθρο του στην Καθημερινή: «Στην “Ιθάκη” το περιεχόμενο είναι ήδη στο εξώφυλλο: στη φωτογραφία του συγγραφέα. Μονολεκτικό το όλον μήνυμα: “Εγώ”. Ίσως αυτός θα ήταν πιο ταιριαστός τίτλος. Το “Αλεξιάς” το πρόλαβε η Άννα Κομνηνή»

Ακολουθεί ολόκληρο το άρθρο

--------------------------------------------------------------------------------------

Δεν είναι ακριβώς σαιξπηρικής βαρύτητας το δίλημμα «Να γράψει κανείς ή να μη γράψει για ένα βιβλίο που το ξέρει εξ αποσπασμάτων», κάποια αξία πάντως την έχει. Εννοώ την καβαφικών παρά ομηρικών συμπαραδηλώσεων «Ιθάκη» του Αλέξη Τσίπρα («Gutenberg»)

Διχάζομαι λοιπόν ανάμεσα σε δύο παλαιότερους τίτλους, ίσως γνωστούς και στον νεοπροσήλυτο της συγγραφής πρώην πρωθυπουργό. Ο πρώτος, «Όχι από το εξώφυλλό του», κατονομάζει ένα από τα ισχυρότερα διηγήματα του Φίλιπ Κ. Ντικ, προκρίθηκε δε ως γενικός τίτλος σε βιβλίο όπου συστεγάζονται τέσσερα διηγήματα του Αμερικανού μάστορα της επιστημονικής φαντασίας (μτφρ. Γιάννης Ανδρέου, «Απόπειρα»). Ο δεύτερος τίτλος, «Πώς να μιλάμε για βιβλία που δεν έχουμε διαβάσει», αφορά ένα προκλητικό δοκιμιακό βιβλίο του Γάλλου ψυχαναλυτή και καθηγητή Λογοτεχνίας Πιερ Μπαγιάρ (μτφρ. Ελπίδα Λουπάκη, Πατάκης).

«Αυτό που μετράει σε κάθε βιβλίο», λέει ο Μπαγιάρ, «είναι τα βιβλία που βρίσκονται δίπλα του» – κι εδώ, αναγκαστικά, ευχόμαστε να είχαν διαβάσει οι πολιτικοί μας πολύ περισσότερα βιβλία, κάθε είδους, απ’ όσα (δεν) αποκαλύπτει ο πενιχρός δημόσιος λόγος τους. Όσο αξίζει το περιεχόμενο ενός βιβλίου, προσθέτει, αξίζει και η «περίσταση μέσα στην οποία εντάσσεται». Tην «περίσταση» της «Ιθάκης» τη γνωρίζουμε: Ένας πολιτικός που αδράνησε πλήρως επί διετία ως βουλευτής, χωρίς καμιά διάθεση «να αφουγκραστεί τον λαό», και ο οποίος ουσιαστικά παρέδωσε το κόμμα του στον πολιτικώς δραματικά ανυπόληπτο Στέφανο Κασσελάκη, εμπιστευόμενος λέει το κριτήριο του Παύλου Πολάκη, επανακάμπτει χρησιμοποιώντας τα τόσο πρόωρα Απομνημονεύματά του σαν εμβρυουλκό του νέου κόμματός του και συγχρόνως σαν σιλωαμική κολυμβήθρα. Αυτοκριτικός; Αυτό δεν ήταν ποτέ το δυνατό του σημείο.

Ο ιστορικός του μέλλοντος θα δυσκολευτεί να κρίνει ποιος επιστράτευσε περισσότερες φορές, ναρκισσιστικότερα, τον απατηλό βιβλικό όφι: ο κ. Τσίπρας ή ο κ. Μητσοτάκης; Ο Οδυσσέας ιστορήθηκε φιλέταιρος, παρότι ολοκλήρωσε τον νόστο του χωρίς έναν σύντροφο πλάι του. Μιλάει με κανέναν από τους παλιούς εταίρους του ο κ. Τσίπρας, πλην του κ. Καμμένου;

Στο διήγημα του Ντικ το περιεχόμενο των βιβλίων αλλοιώνεται αν έχουν εξώφυλλο από δέρμα γουμπ, ενός πλάσματος του Αρη. Στην «Ιθάκη» το περιεχόμενο είναι ήδη στο εξώφυλλο: στη φωτογραφία του συγγραφέα. Μονολεκτικό το όλον μήνυμα: «Εγώ». Ισως αυτός θα ήταν πιο ταιριαστός τίτλος. Το «Αλεξιάς» το πρόλαβε η Αννα Κομνηνή.

 

Πηγή: 

https://www.kathimerini.gr/opinion/563938948/ochi-apo-to-exofyllo-toy/

«Σε βρήκα έξω απ’ την Ιεριχώ

να κλαις στων σαλπισμάτων το σκοπό

φωτόνια στην παλάμη να κρατάς

πέντε δηνάρια το ’να να πουλάς.

 

Και οι τυφλοί τα οράματα

πώς κοίταζαν κατάματα

παραμυθάκι μου ακριβό,

να ’ξερες πόσο Σ’ αγαπώ.

 

Και καθώς δεν επέφτανε τα τείχη

να φύγουμ’ είπες κι όπου μας βγάλει η τύχη

και πάει στη νύχτα ακέφαλη η πορεία

μας φέγγει μια ετερόφωτη λυχνία.

 

Τώρα ανακάλυψες μεμιάς

σαράντα αιώνες μοναξιάς

παραμυθάκι μου ακριβό,

βαλκανικά σε χαιρετώ»

 

Η “Ωδή σε ένα δρομέα ημιαντοχής” γράφτηκε από τον Άλκη Αλκαίο και το Θάνο Μικρούτσικο και συμπεριλήφθηκε στο δίσκο “Eμπάργκο” του 1982

Λέγεται ότι αποτελεί κριτική απέναντι στο Διονύση Σαββόπουλο και τις πολιτικές μεταμορφώσεις του

Ένα έργο τέχνης όμως δεν είναι ποτέ μονοσήμαντο – δε χωράει σε μία μόνο ερμηνεία. Κάθε ακροατής. θεατής ή αναγνώστης το αγγίζει και το προσαρμόζει στο σημείο όπου, κατά τη δική του κρίση, κουμπώνει καλύτερα

Και εμένα μου κούμπωσε στον Αλέξη Τσίπρα. Μπορεί να έκανα λάθος – μπορεί και όχι. Είναι όλα θέμα ερμηνείας

«Παραμυθάκι μου ακριβό … των 28 ευρώ». Κρίμα …