Το κυκλοφοριακό πρόβλημα αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά ζητήματα που αντιμετωπίζει διαχρονικά η Αθήνα μαζί με τους γειτονικούς της δήμους – όπως και κάθε σύγχρονη μεγαλούπολη εξάλλου. Ένα πρόβλημα που διαρκώς επιδεινώνεται παρά τις κατά καιρούς παρεμβάσεις, όπως η κατασκευή του μετρό και της Αττικής οδού.

Η συνεχής αύξηση του αριθμού των οχημάτων, η υψηλή πληθυσμιακή συγκέντρωση, οι μεταβαλλόμενες ανάγκες μετακίνησης και το ελλιπές δίκτυο Μέσων Μαζικής μεταφοράς έχουν οδηγήσει σε έντονα φαινόμενα κυκλοφοριακής συμφόρησης με σημαντικές επιπτώσεις στην οικονομία, στο περιβάλλον και στην ποιότητα ζωής των κατοίκων

Μία από τις λύσεις που προτείνονται για τη λύση του προβλήματος είναι η κατασκευή νέων οδικών αξόνων. Κάτι τέτοιο όμως, σύμφωνα με πολλούς συγκοινωνιολόγους, αν δεν συνδυαστεί και με άλλα μέτρα, θα προσφέρει μόνο τοπικές και παροδικές “ανάσες” χωρίς να λύνει μόνιμα το πρόβλημα

Προς επιβεβαίωση των ισχυρισμών τους αναφέρουν τη θεωρία της «επαγόμενης ζήτησης» και το παράδοξο Braess που καταρρίπτουν τη διαισθητική ιδέα πως «περισσότεροι δρόμοι σημαίνουν οπωσδήποτε μικρότερη κυκλοφοριακή συμφόρηση»

Η θεωρία της επαγόμενης ζήτησης

Η θεωρία αυτή δεν αναπτύχθηκε μόνο από ένα άτομο, αλλά προέκυψε σταδιακά από τη δουλειά πολλών συγκοινωνιολόγων

Μερικοί από τους πιο σημαντικούς είναι ο Anthony Downs(1962), o David Lewis(δεκαετία 1960), ο Martin Mortridge(δεκαετία 1980) και οι Duranton Gilles και Matthew Turner(δεκαετία 2010)

Η θεωρία αυτή υποστηρίζει ότι όταν αυξάνεται η χωρητικότητα ενός οδικού δικτύου με την κατασκευή νέων δρόμων, αυξάνεται και η χρήση του με αποτέλεσμα η κυκλοφοριακή συμφόρηση να επιστρέφει σε σύντομο χρονικό διάστημα

Ας παρακολουθήσουμε τη θεωρία αυτή με ένα παράδειγμα. Έστω ότι ένας αυτοκινητόδρομος είναι συνεχώς μποτιλιαρισμένος και για τη βελτίωση της κυκλοφορίας αποφασίζεται η κατασκευή μιας νέας λωρίδας.

Στην αρχή, πράγματι οι ταχύτητες αυξάνονται και οι χρόνοι ταξιδιού μειώνονται. Όμως αυτή η βελτίωση λειτουργεί σαν κίνητρο επιπλέον χρήσης του αυτοκινητόδρομου. Έτσι, οδηγοί που χρησιμοποιούσαν το μετρό ή κάποιο άλλο μέσο μαζικής μεταφοράς επιστρέφουν στο ΙΧ, κάποιοι που ταξίδευαν εκτός αιχμής επιλέγουν πλέον και τις ώρες αιχμής, κάποιοι άλλοι πραγματοποιούν μετακινήσεις που πριν απέφευγαν και κάποιοι άλλοι επιλέγουν κατοικία ή εργασία πιο μακριά, επειδή το ταξίδι φαίνεται πλέον ευκολότερο.

Έτσι η νέα χωρητικότητα του αυτοκινητόδρομου αυξάνεται  σταδιακά και αυτό οδηγεί  μακροπρόθεσμα σε αστική εξάπλωση, σε περισσότερες και μεγαλύτερες καθημερινές μετακινήσεις, σε αύξηση της ιδιοκτησίας αυτοκινήτων και σε αλλαγές στις χρήσεις γης. Δημιουργείται έτσι ένας φαύλος κύκλος που οδηγεί με βεβαιότητα σε κυκλοφοριακή και περιβαλλοντική ασφυξία

Για να έρθουμε σε ένα κοντινό μας παράδειγμα, ας μην ξεχνάμε ότι η δημιουργία της Αττικής Οδού έκανε πολύ πιο εύκολη την πρόσβαση στην Ανατολική Αττική και αυτό οδήγησε σε μία διαρκώς εξελισσόμενη πληθυσμιακή έκρηξη την περιοχή αυτή. Μια πληθυσμιακή έκρηξη που, σε συνδυασμό με την παρουσία του αεροδρομίου των Σπάτων και του λιμανιού της Ραφήνας, δημιουργεί πολλές φορές κυκλοφοριακή ασφυξία στις περιοχές αυτές

Αν σκεφτούμε δε ότι προβλέπεται μελλοντικά γιγάντωση του λιμανιού της Ραφήνας που θα δημιουργήσει ανάγκες δημιουργίας νέων οδικών δικτύων τα οποία με τη σειρά τους θα φέρουν ακόμη περισσότερο κόσμο, αντιλαμβανόμαστε ότι οι περιοχές αυτές μπαίνουν σε ένα φαύλο κύκλο αέναης «ανάπτυξης» που θα οδηγήσει στη δημιουργία ενός ασφυκτικού πολεοδομικού συγκροτήματος

Ο Anthony Downs χαρακτήρισε το φαινόμενο ως τον «Σιδηρούν Νόμο της Κυκλοφοριακής Συμφόρησης» (Iron Law of Congestion), υποστηρίζοντας ότι στις μητροπολιτικές περιοχές οι αυτοκινητόδρομοι στις ώρες αιχμής θα τείνουν πάντοτε να λειτουργούν κοντά στο όριο της χωρητικότητάς τους, επειδή κάθε βελτίωση προσελκύει νέα κυκλοφορία. 

Η θεωρία της επαγόμενης ζήτησης δεν υποστηρίζει ότι δεν πρέπει να κατασκευάζονται νέοι δρόμοι. Αντίθετα, υποστηρίζει πως αυτό από μόνο του δεν είναι αρκετό για να λύσει το πρόβλημα της κυκλοφοριακής συμφόρησης και επισημαίνει ότι για την κατασκευή τους απαιτείται πολύ καλός σχεδιασμός που πρέπει να λαμβάνει υπόψη το συνολικό σύστημα κυκλοφορίας. Αυτό συνεπάγεται τη λεπτομερή κατανόηση της μετακίνησης εμπορευμάτων και ανθρώπων, καθώς και των κινήτρων που υποκινούν αυτές τις μετακινήσεις.

Αυτό που πρέπει να τονιστεί ιδιαίτερα είναι ο πολύ σημαντικός ρόλος που παίζουν τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς στον περιορισμό της επαγόμενης ζήτησης, καθώς σε μια μεγάλη πόλη υπάρχει μια ισορροπία ανάμεσα στο χρόνο μετακίνησης με ΙΧ αυτοκίνητο και στο χρόνο μετακίνησης με δημόσιες συγκοινωνίες. Αν η οδήγηση γίνει αισθητά ταχύτερη, πολλοί θα εγκαταλείψουν τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Αντίθετα, όταν βελτιώνονται οι δημόσιες συγκοινωνίες, ένα μέρος των οδηγών μετακινείται προς αυτές. Έτσι το σύστημα επανέρχεται σε μια νέα ισορροπία

Το παράδοξο του Braess

Σύμφωνα με το παράδοξο του Braess, η προσθήκη ενός ή περισσότερων δρόμων σε ένα οδικό δίκτυο – αντί να επιταχύνει - μπορεί να επιβραδύνει τη συνολική ροή της κυκλοφορίας. Και αυτό δεν έχει να κάνει με το φαινόμενο της επαγόμενης ζήτησης, καθώς μπορεί να συμβεί ακόμη και χωρίς αύξηση του αριθμού των οχημάτων και οφείλεται στο ότι κάθε οδηγός επιλέγει τη διαδρομή που τον συμφέρει ατομικά, προκαλώντας τελικά ένα χειρότερο αποτέλεσμα για το σύνολο.

Η ιδέα σχετίζεται με ένα παλαιότερο παράδειγμα του Arthur Pigou (1920), ενώ το παράδοξο διατυπώθηκε από τον Dietrich Braess το 1968. Ο Braess, μαθηματικός στο Πανεπιστήμιο του Ρουρ της Γερμανίας, παρατήρησε ότι η ροή σε ένα οδικό δίκτυο θα μπορούσε να επιβραδυνθεί από την προσθήκη ενός νέου δρόμου εφόσον οι οδηγοί επιλέγουν αυτόβουλα τη διαδρομή τους με βάση το ποια διαδρομή θεωρούν ταχύτερη, καθώς η διαδρομή αυτή  θα επιλεγόταν από τους περισσότερους οδηγούς

Ας δούμε το παρακάτω παράδειγμα. Στο οδικό δίκτυο του σχήματος τα αυτοκίνητα ξεκινούν από το σημείο (A) με προορισμό το σημείο (B) και μπορούν να το κάνουν ακολουθώντας δύο εναλλακτικές διαδρομές: την πάνω (ΑΓΔ) που περιλαμβάνει πρώτα μία φαρδιά διαδρομή (ΑΓ) με πολλές λωρίδες κυκλοφορίας και μετά μία στενή (ΓΒ) και την κάτω (ΑΔΒ) που περιλαμβάνει πρώτα μία στενή διαδρομή (ΑΔ) και μετά μία φαρδιά (ΔΒ)

Ας υποθέσουμε ότι η ροή στις στενές διαδρομές επηρεάζεται από το πλήθος των αυτοκινήτων που δέχονται, με τη διάρκεια του ταξιδιού να αυξάνεται όσο μεγαλώνει το πλήθος των αυτοκινήτων, ενώ ο χρόνος διέλευσης στις φαρδιές διαδρομές είναι σταθερός και ίσος με 20 λεπτά, ανεξάρτητος από τον αριθμό των αυτοκινήτων

Ας υποθέσουμε επίσης ότι ο χρόνος διέλευσης στις στενές διαδρομές δίνεται από τον μαθηματικό τύπο (Τ/10) λεπτά, όπου Τ ο αριθμός των αυτοκινήτων που βρίσκονται σε μία από αυτές τις διαδρομές

Όπως βλέπουμε, οι δύο εναλλακτικές διαδρομές από το Α στο Β είναι ισοδύναμες και έτσι ένας οδηγός δεν μπορεί να έχει κάποια ιδιαίτερη προτίμηση σε μία από αυτές. Αν λοιπόν 200 αυτοκίνητα ξεκινήσουν από το Α να πάνε στο Β, η στατιστική λέει ότι αυτά θα μοιραστούν και τα 100 θα ακολουθήσουν τη μία διαδρομή και τα άλλα 100 την άλλη. Στην περίπτωση αυτή, αν εφαρμόσουμε τον μαθηματικό τύπο για Τ=100 θα δούμε ότι κάθε στενή διαδρομή απαιτεί 100/10 = 10 λεπτά και έτσι ο συνολικός χρόνος από το Α στο Β είναι 30 λεπτά, είτε μέσω της διαδρομής ΑΓΒ είτε μέσω της ΑΔΒ

Ας δούμε όμως τι θα συμβεί όταν παραδοθεί στην κυκλοφορία μία γέφυρα (ΓΔ) ταχείας κυκλοφορίας που συνδέει τα σημεία (Γ) και (Δ) σε μηδενικό χρόνο σχεδόν.

Στην περίπτωση αυτή, είναι βέβαιο ότι κάθε οδηγός θα σκεφτεί να φτάσει όσο το δυνατό πιο γρήγορα στη γέφυρα και αυτό θα συμβεί παίρνοντας τη διαδρομή ΑΔ (όπου ακόμη και όλα τα 200 αυτοκίνητα να την ακολουθήσουν θα χρειαστούν χρόνο το πολύ 20 λεπτά, σε αντίθεση με τη διαδρομή ΑΓ που απαιτεί οπωσδήποτε 20 λεπτά), στη συνέχεια θα περάσει από το Γ στο Δ σε χρόνο μηδέν και μετά θα πάρει τη διαδρομή ΓΒ  

Αυτό όμως θα έχει ως αποτέλεσμα (εφόσον και τα 200 αυτοκίνητα θα επιλέξουν τη διαδρομή ΑΔ) να χρειαστούν τελικά 20+20=40 λεπτά, αντί για 30 λεπτά που χρειαζόταν πριν την κατασκευή της γέφυρας ΓΔ.

Αυτό βέβαια συμβαίνει επειδή δεν είναι όλες οι διαδρομές ισοδύναμες και κάθε οδηγός επιλέγει αυτήν που θεωρεί πιο γρήγορη με αποτέλεσμα, αντί για βελτίωση της κυκλοφορίας, να έχουμε επιδείνωση

Αυτό το παράδειγμα παρουσιάστηκε το 1968 από τον Γερμανό μαθηματικό Dietrich Braess. Παρότι τα αυτοκίνητα επέλεξαν την καλύτερη διαθέσιμη διαδρομή για να μεγιστοποιήσουν το ατομικό τους όφελος, αυτό τελικά δεν συνέβη γιατί όλοι σκέφτηκαν το ίδιο

Το παράδοξο του Braess έχει χρησιμοποιηθεί για να εξηγήσει περιπτώσεις ανέλπιστης βελτίωσης της ροής  κυκλοφορίας σε κάποιες περιπτώσεις που –για διάφορους λόγους – έκλεισαν υπάρχοντες κύριοι δρόμοι

Στη Σεούλ της Νότιας Κορέας, για παράδειγμα, η κυκλοφορία γύρω από την πόλη επιταχύνθηκε όταν ο αυτοκινητόδρομος Cheonggye αφαιρέθηκε στο πλαίσιο του έργου αποκατάστασης του Cheonggyecheon.

Στη Στουτγάρδη της Γερμανίας, μετά από έργα  στο οδικό δίκτυο το 1969, η κατάσταση της κυκλοφορίας δεν βελτιώθηκε μέχρι που ένα τμήμα νεόκτιστου δρόμου έκλεισε.

Το 1990, το προσωρινό κλείσιμο της 42ης Οδού στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης για την Ημέρα της Γης μείωσε την κυκλοφοριακή συμφόρηση στην περιοχή.

Το 2008, οι Youn, Gastner και Jeong επέδειξαν συγκεκριμένες διαδρομές στη Βοστώνη, τη Νέα Υόρκη και το Λονδίνο όπου αυτό θα μπορούσε να συμβεί και επεσήμαναν δρόμους που θα μπορούσαν να κλείσουν για να μειωθούν οι προβλεπόμενοι χρόνοι μετακίνησης.

Το 2009, η Νέα Υόρκη πειραματίστηκε με το κλείσιμο του Broadway στην Times Square και την Herald Square, κάτι που είχε ως αποτέλεσμα τη βελτίωση της ροής της κυκλοφορίας και τη δημιουργία μόνιμων πεζόδρομων.

Το 2012, ο Paul Lecroart, του Ινστιτούτου Σχεδιασμού και Ανάπτυξης της Île-de-France, έγραψε ότι «Παρά τους αρχικούς φόβους, η αφαίρεση των κύριων δρόμων δεν προκαλεί επιδείνωση των συνθηκών κυκλοφορίας πέρα από τις αρχικές προσαρμογές. Η μεταφορά της κυκλοφορίας είναι περιορισμένη και κατώτερη των προσδοκιών». Σημειώνει επίσης ότι ορισμένες μετακινήσεις με ιδιωτικά οχήματα δεν μεταφέρονται στις δημόσιες συγκοινωνίες και απλώς εξαφανίζονται

Το ίδιο φαινόμενο παρατηρήθηκε επίσης όταν το κλείσιμο δρόμων δεν ήταν μέρος ενός αστικού έργου αλλά συνέπεια ενός ατυχήματος. Το 2012 στη Ρουέν, μια γέφυρα καταστράφηκε από πυρκαγιά. Τα επόμενα δύο χρόνια, άλλες γέφυρες χρησιμοποιήθηκαν περισσότερο, αλλά ο συνολικός αριθμός αυτοκινήτων που διέσχιζαν τις γέφυρες μειώθηκε.

Το παράδοξο του Braess και η θεωρία της επαγόμενης ζήτησης αναδεικνύουν πως η κυκλοφοριακή συμφόρηση δεν αντιμετωπίζεται αποκλειστικά με την κατασκευή περισσότερων δρόμων.

Η εμπειρία σε πολλές πόλεις ανά τον κόσμο έχει δείξει ότι η βελτίωση των μετακινήσεων απαιτεί έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό, ο οποίος θα συνδυάζει την ανάπτυξη αξιόπιστων και ελκυστικών Μέσων Μαζικής Μεταφοράς, την ορθολογική διαχείριση του οδικού δικτύου και τη σωστή χωροταξική οργάνωση των αστικών κέντρων. Οι νέες οδικές υποδομές μπορούν να αποτελέσουν ένα μέρος μόνο της λύσης και αυτό μόνο όταν εντάσσονται σε έναν συνολικό σχεδιασμό που λαμβάνει υπόψη τις μακροχρόνιες επιπτώσεις τους.

Και σε ό,τι αφορά στην Ελλάδα, ίσως το πιο σημαντικό μέτρο - όχι μόνο για τη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης αλλά και για την ίδια την επιβίωση της χώρας -  είναι η αποκέντρωσή της με τη δημιουργία πολλών μικρών και διάσπαρτων κέντρων, αντί του υδροκέφαλου τέρατος που έχει δημιουργηθεί στην Αττική

Αυτό όμως απαιτεί ένα συνολικό εθνικό σχεδιασμό που θα αποβλέπει κέρδη σε βάθος χρόνου πολλών δεκαετιών. Και δυστυχώς, τα γνωστά γεράκια, αυτά που βρίσκονται στα κέντρα λήψης των αποφάσεων και πίσω από κάθε κρατικό σχεδιασμό, με αποκλειστικό γνώμονα το ατομικό τους κέρδος, δεν είναι διατεθειμένα να παραχωρήσουν τόσο χρόνο

Πηγές

https://en.wikipedia.org/wiki/Lewis%E2%80%93Mogridge_position

https://en.wikipedia.org/wiki/Braess%27s_paradox

https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=8mlH9bnvWVE

Για άλλη μια φορά οι κανόνες εμπλοκής αγνοήθηκαν από την αστυνομία. Κι όμως, κανόνες εμπλοκής υπάρχουν σε κάθε κράτος που θέλει να χαρακτηρίζεται πολιτισμένο. Και το δικό μας υποτίθεται πως ανήκει σε αυτά.

Για άλλη μια φορά οι αστυνομικοί λειτούργησαν ως απαίδευτοι τραμπούκοι με εκδικητική λογική. Γιατί ακριβώς αυτό έκαναν. Εκδικήθηκαν κάποιον που τους αγνόησε, δεν υπάκουσε και τους κούρασε. Και αυτοί τον πυροβόλησαν πισώπλατα την ώρα που προσπαθούσε να πηδήξει μια μάντρα και να ξεφύγει

Για άλλη μια φορά οι αστυνομικοί λένε ψέματα υποστηρίζοντας πως πυροβόλησαν για εκφοβισμό. Γιατί δεν ρίχνεις 13 σφαίρες για εκφοβισμό. Πόσο μάλλον όταν οι 2 από αυτές τις σφαίρες καταλήγουν στο κεφάλι του δολοφονηθέντος

Για άλλη μια φορά οι αστυνομικοί θα επικαλεστούν ψευδώς νόμιμη άμυνα και θα μιλήσουν για «προσπάθεια εμβολισμού» και για «επικίνδυνη οδήγηση». Μόνο που η δολοφονία του διωκόμενου θα γίνει πολύ αργότερα

Για άλλη μια φορά οι δολοφόνοι αστυνομικοί θα πάνε σε δίκη-παρωδία με την κατηγορία να μετατρέπεται από “ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο” σε “ανθρωποκτονία από αμέλεια καθ’υπέρβαση της νόμιμης άμυνας” - όπως ακριβώς έγινε και με την περίπτωση του αστυνομικού που σκότωσε πισώπλατα τον 16χρονο Κώστα Φραγκούλη την ώρα που τον καταδίωκε γιατί έφυγε χωρίς να πληρώσει τη βενζίνη που έβαλε στο αυτοκίνητό του. Για 20 ευρώ ο 16χρονος δολοφονήθηκε και η ποινή για το δολοφόνο του ήταν τρία χρόνια με αναστολή

Για άλλη μια φορά τα μέσα ενημέρωσης θα εστιάσουν στην καταγωγή του θύματος και στο ενδεχόμενο παραβατικό παρελθόν του. Σαν αυτά να μπορούν να δικαιολογήσουν την  απώλεια μιας ανθρώπινης ζωής. Σαν να υπονοείται ότι ορισμένες ζωές αξίζουν λιγότερο από άλλες.

Μα το πιο ανησυχητικό από όλα, είναι πως για μια ακόμη φορά ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας θα επιδοκιμάσει την πράξη των αστυνομικών και θα επικροτήσει τη χρήση αυτής της βίας. Και καθόλου τυχαία, είναι αυτό το ίδιο κομμάτι που επιδοκιμάζει τη γενοκτονία στη Γάζα, που συναινεί στο πνίξιμο των προσφύγων, που χλευάζει τους ομοφυλόφιλους, που ηδονίζεται με τη βία της εξουσίας. Από αυτούς πώς θα γλιτώσουμε;

Με αφορμή τη σκανδαλώδη απόφαση της FIFA να αναστείλει την τιμωρία του Αμερικανού ποδοσφαιριστή Φολαρίν Μπάλογκαν, δίνοντάς του το δικαίωμα να αγωνιστεί κανονικά στη νοκ άουτ αναμέτρηση των ΗΠΑ με το Βέλγιο για τη φάση των «16» του Παγκοσμίου Κυπέλλου, μετά από ωμή τηλεφωνική παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ στον πρόεδρο της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο, ο Άρης Χατζηστεφάνου από το Infowar γράφει για τα Μουντιάλ των δικτατόρων

Από την Ιταλία του Μουσολίνι το 1934 μέχρι την Αργεντινή του Βιδέλα το 1978. Και στις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ το 2026. Με διαφορετικές τεχνικές κάθε φορά οι αυταρχικές εξουσίες χρησιμοποίησαν το θεσμό του Μουντιάλ ως αθλητικό πλυντήριο προκειμένου να προβάλλουν «το μεγαλείο και τα επιτεύγματά» τους και να κρύψουν τις δολοφονικές πρακτικές τους. Όπως άλλωστε το είχε κάνει και ο Αδόλφος Χίτλερ στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1936

Και, συμπληρώνοντας το συλλογισμό του Αρη Χατζηστεφάνου, αν ψάξουμε περισσότερο θα βρούμε και άλλες αντίστοιχες περιπτώσεις. Και όχι μόνο αυταρχικών καθεστώτων, αλλά τυπικά δημοκρατικών που θέλησαν να εκπέμψουν μια εικόνα καθεστωτικής επιτυχίας μέσω των επιτυχιών των αθλητών τους. Επιτυχιών που προέκυψαν με διάφορους τρόπους. Όπως οι επιτυχίες της Ελλάδας στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 που θέλησαν να περάσουν ως πραγματικότητα το μύθο της "ισχυρής Ελλάδας" του Κώστα Σημίτη  - ένα μύθο που λίγα χρόνια μετά κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

του Άρη Χατζηστεφάνου

Ήταν μόλις στη δεύτερη διοργάνωση του Παγκόσμιου Κυπέλλου που η FIFA υποτάχθηκε σε ένα φασιστικό καθεστώς. Το 1934, ο Μπενίτο Μουσολίνι είδε στο Μουντιάλ την ευκαιρία να διατρανώσει σε διεθνές επίπεδο την ανωτερότητα του καθεστώτος του, συνδέοντάς το με το αθλητικό ιδεώδες της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Επειδή μάλιστα δεν άφηνε τίποτα στην τύχη, φρόντισε να ορίσει ο ίδιος τους διαιτητές στους αγώνες της Εθνικής Ιταλίας, τους οποίους μάλιστα φρόντιζε να τραπεζώνει ακόμη και μία μέρα πριν από τους αγώνες. Η προκλητική μεροληψία αρκετών διαιτητών υπέρ της Ιταλίας ήταν τόσο εξόφθαλμη, ώστε σε ορισμένους αφαιρέθηκε η άδεια άσκησης επαγγέλματος μόλις επέστρεψαν στην πατρίδα τους.

Το 1978, όταν ήρθε η σειρά του δικτάτορα της Αργεντινής, Χόρχε Βιδέλα, να φιλοξενήσει τον ανώτερο θεσμό του παγκόσμιου ποδοσφαίρου, το στήσιμο των αγώνων ήταν λιγότερο εξόφθαλμο, αλλά πολύ πιο σκοτεινό και (κυριολεκτικά) δολοφονικό. Στον κρίσιμο ημιτελικό με το Περού, η Αργεντινή έπρεπε να κερδίσει με διαφορά τεσσάρων γκολ μια χώρα που τότε βρισκόταν στο απόγειο της ποδοσφαιρικής διαδρομής της. Όπως έχει καταγγείλει ο Περουβιανός γερουσιαστής Τζενάρο Λεντέσμα, ο Βιδέλα συμφώνησε ότι θα αναλάμβανε να εξαφανίσει πολιτικούς αντιφρονούντες της δικτατορίας του Περού (πιθανότατα με την προσφιλή πρακτική του να τους πετάει ζωντανούς από αεροπλάνα στον Ατλαντικό Ωκεανό) με αντάλλαγμα να χάσει η Εθνική στον αγώνα.

Προκειμένου μάλιστα να μην υπάρχουν αμφιβολίες ότι το μήνυμα θα έφτανε και στον τελευταίο παίκτη του Περού, ο Βιδέλα τούς επισκέφτηκε στα αποδυτήρια λίγο πριν από την έναρξη του αγώνα μαζί με έναν εκλεκτό καλεσμένο – τον μάγο της αμερικανικής διπλωματίας, Χένρι Κίσινγκερ (ο ίδιος δήλωνε ότι δεν θυμάται το περιστατικό). Το να σε επισκεφτεί ο δικτάτορας της αντίπαλης χώρας, λίγο πριν ο διαιτητής σφυρίξει την έναρξη του αγώνα είναι αρκετά πιεστικό. Το να έχει μαζί του και τον σύμβουλο εθνικής ασφαλείας της χώρας που οργάνωνε τα πραξικοπήματα, τα παραστρατιωτικά τάγματα θανάτου και τα βασανιστήρια στο πλαίσιο της Eπιχείρησης Κόνδορας έδινε άλλη έννοια στη φράση «κρίσιμος αγώνας». Τελικά το Περού «κατάφερε» να ηττηθεί με 6-0 από την Αργεντινή.

Το αθλητικό πλυντήριο

Ασχέτως των τεχνικών που χρησιμοποιήθηκαν, οι διοργανώσεις Παγκόσμιων Κυπέλλων από αυταρχικά καθεστώτα ακολουθούσαν πάντα τους βασικούς κανόνες του sports-washing: η διοργανώτρια χώρα προβάλλει το μεγαλείο και τα επιτεύγματά της, ενώ με τη βοήθεια της (πάντα πρόθυμης) FIFA, κρύβει κάτω από το χαλί την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Ρωσία το 2018 και το Κατάρ το 2022 ακολούθησαν την ίδια πρακτική με διαφορετικά επίπεδα επιτυχίας (κυρίως λόγω της στάσης που κράτησαν απέναντί τους τα δυτικά ΜΜΕ).

Ανήκει όμως ο Τραμπ σε αυτή την κατηγορία των αυταρχικών ή εν δυνάμει δικτατορικών ηγετών τύπου Μουσολίνι και Βιδέλα που θα επιδοθεί σε αθλητικό ξέπλυμα; Η απάντηση δεν είναι τόσο προφανής.

Στο βιβλίο του «Red Card» ο ακαδημαϊκός και συγγραφέας Τζουλς Μπόικοφ παρουσιάζει τον πολιτικό έρωτα του Αμερικανού προέδρου με τoν πρόεδρο της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο, σαν μια στροφή προς τον φασισμό. Παρ’ όλα αυτά, ο Τραμπ παρουσιάζει μια ιδιαιτερότητα: στη συγκεκριμένη διοργάνωση προβάλλει συστηματικά όλα τα στοιχεία που τον κάνουν αντιπαθή σε διεθνές επίπεδο. Ο αποκλεισμός διαιτητών και παικτών από την Αφρική, οι πολύωρες ανακρίσεις παικτών από τη Μέση Ανατολή και την Ασία, τα συνεχή καψόνια στην εθνική αποστολή του Ιράν και η απαγόρευση εισόδου σε φιλάθλους που είχαν κλείσει εισιτήρια και διαμονή εδώ και μήνες δεν δείχνουν έναν ηγέτη που θέλει να βελτιώσει την εικόνα του μέσω μιας μεγάλης αθλητικής διοργάνωσης. Ακόμη και ο Βιδέλα είχε διακόψει, έστω και προς στιγμήν, τις συλλήψεις και τις εκτελέσεις αντιφρονούντων, ενώ ο Χίτλερ επέτρεψε την είσοδο μαύρων και Εβραίων αθλητών από το εξωτερικό στους Ολυμπιακούς του 1936 – ήταν μάλιστα η εθνική αποστολή των ΗΠΑ, που τελικά απομάκρυνε δύο δικούς της Εβραίους δρομείς, για να μη δυσαρεστήσει τη ναζιστική Γερμανία.

Ίσως τελικά, η σημαντικότερη διαφορά είναι ότι όλα τα προηγούμενα αυταρχικά καθεστώτα που συνεργάστηκαν με τη FIFA βρίσκονταν στο απόγειο της ισχύος τους. Αντίθετα ο Τραμπ είναι γεωπολιτικά ηττημένος (από το Ιράν και όχι μόνο), πολιτικά ημιθανής (με τα χαμηλότερα ποσοστά δημοτικότητας στη σύγχρονη Ιστορία) και οικονομικά ανεπαρκής (με τον πληθωρισμό να καλπάζει και τη φούσκα της Τεχνητής Νοημοσύνης έτοιμη να σκάσει). Το Παγκόσμιο Κύπελλο βρίσκει την αμερικανική αυτοκρατορία σε μια περίοδο παρακμής στην οποία δεν αναζητά καν την έξωθεν καλή μαρτυρία, αλλά πιστεύει ότι μπορεί να επιβάλει τη θέλησή της σε όλο τον κόσμο με συγκαλυμμένη ή ωμή βία.

Ένα λιμάνι εμφανώς ακατάλληλο για αυτό που προορίζεται, εκτεθειμένο στο βοριά, χωρίς τις κατάλληλες υποδομές. Μια πόλη που δεν έχει τις κατάλληλες υποδομές για να το φιλοξενήσει και στενάζει καθημερινά από την υπερλειτουργία του. Ένας ανελέητος εφοπλιστικός πόλεμος προς άγρα πελατών που οδηγεί μέχρι και σε εφτά απόπλους μέσα σε μία ώρα.

Με νυχτερινές αγκυροβολίες πλοίων αρόδου λόγω έλλειψης χώρου που οδηγούν σε καταπόνηση του πληρώματος. Με στρίμωγμα των πλοίων που εξαναγκάζει σε περισσότερες μανούβρες κατά τον απόπλου-κατάπλου. Κάτι που ίσως ευθύνεται και για τα δύο πρόσφατα ατυχήματα.

Με μεγαλεπήβολα-τερατώδη σχέδια γιγαντισμού του λιμανιού που θα στραγγαλίσουν την πόλη. Με ακόμη πιο τερατώδη σχέδια για διέλευση της Αττικής Οδού μέσα από την πόλη αποκόπτοντας την πόλη στα δύο για την εξυπηρέτηση των αναγκών του λιμανιού

Αυτό είναι το σκηνικό του έργου που παίζεται στο λιμάνι της Ραφήνας. Με πρωταγωνιστές τους εφοπλιστές, το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας και τον Οργανισμό Λιμένα Ραφήνας. Με άβουλο θεατή τον Δήμο Ραφήνας και θύματα τους εργαζόμενους στα πλοία και τους πολίτες της πόλης

Το λιμάνι της αυθαιρεσίας. Εκεί που συναντιέται η αυθαιρεσία των εφοπλιστικών ομίλων με την ολιγωρία, την αδράνεια ή και τη διαφθορά των κρατικών και των αυτοδιοικητικών φορέων

Λεπτομέρειες για την υπόθεση του έργου μας δίνει ο Αντώνης Λαζαρής

-----------------------------------------------

Το φετινό καλοκαίρι το λιμάνι της Ραφήνας έχει για τα καλά την "τιμητική" του όσον αφορά τα πλοία που δρομολογούνται από εδώ.

Δεν χρειαζόταν να είναι κανείς ειδικός στα ναυτιλιακά για να προβλέψει πως στο λιμάνι της Ραφήνας η κατάσταση θα οδηγούνταν σε ένα αδιέξοδο.

Το Υπουργείο ενέκρινε τα δρομολόγια που ζήτησαν οι εταιρείες δίχως να λάβει υπόψη του τις διαθέσιμες θέσεις ελλιμενισμού.

Η φράση "εγκρίνουμε δρομολόγια πλοίων, όχι θέσεις ελλιμενισμού" μοιάζει να ξεφεύγει κατά πολύ από την κοινή λογική.

Και διατυπώθηκε από το αρμόδιο Υπουργείο.

Το Λιμεναρχείο Ραφήνας επιτρέπει την ταυτόχρονη πρόσδεση τεσσάρων πλοίων, ενώ τα πλοία που δραστηριοποιούνται στην πρωϊνή ζώνη των αναχωρήσεων είναι επτά.

Δεν χρειάζεται ιδιαίτερες γνώσεις για να καταλάβει κανείς πως τρία πλοία μένουν κάθε βράδυ εκτός του λιμένα της Ραφήνας (επτά πλοία  μείον τέσσερις διαθέσιμες θέσεις ελλιμενισμού).

Η SEA JETS φαίνεται πως είχε την προνοητικότητα να εξασφαλίσει μία θέση ελλιμενισμού στο λιμάνι του Λαυρίου, όπου διανυκτερεύει μέχρι στιγμής το "HYPERSPEED JET 4".

Στην αρχή είχε διανυκτερεύσει κάποιες φορές και το "TERA JET 2".

Οι δύο άλλες εταιρείες, η GOLFEN STAR FERRIES και η FAST FERRIES, μπορούν να στείλουν πλοίο τους να διανυκτερεύσει στο Λαύριο μόνο όταν υπάρχει διαθέσιμη θέση.

Αυτό που βλέπουμε είναι πως, συνήθως, ένα πλοίο της FAST FERRIES και ένα πλοίο της GOLDEN STAR FERRIES παραμένουν κάθε βράδυ αρόδου, εκτός από τις περιπτώσεις που υπάρχει μία διαθέσιμη θέση στο λιμάνι του Λαυρίου.

Καπετάνιος των πλοίων της Ραφήνας μας είπε πως μπορεί να χρειαστεί να κάνει καθημερινά ακόμα και 15 μανούβρες πρόσδεσης στα λιμάνια, ενώ κανονικά θα έκανε λιγότερες από τις μισές.

Τα πλοία δένουν, λύνουν, ξαναδένουν, ξαναλύνουν τους κάβους.

Οι μεθορμίσεις είναι συχνές, ειδικά για κάποια συγκεκριμένα πλοία.

Το ερώτημα είναι αν υπάρχει κάποιος που να κερδίζει από όλα αυτό το χάος.

Μέχρι στιγμής φαίνεται πως η SEA JETS κερδίζει το μεγαλύτερο κομμάτι της διακίνησης επιβατών χάρη στις απίστευτες εκπτώσεις που έκανε στις τιμές των εισιτηρίων.

Το κατά πόσο όλα αυτό το σκηνικό θα είναι βιώσιμο θα φανεί στο τέλος του καλοκαιριού.

Για την ώρα τις περισσότερες ημέρες η κίνηση δεν είναι ικανοποιητική για όλα αυτά τα πλοία.

Μόνο από Παρασκευή έως Κυριακή η κίνηση είναι ικανοποιητική για όλα αυτά τα πλοία.

Μέχρι στιγμής ο αριθμός των πλοίων που δραστηριοποιούνται από το λιμάνι της Ραφήνας είναι δώδεκα, ενώ υπάρχει πιθανότητα να αυξηθούν ακόμα περισσότερο τις επόμενες ημέρες.

Σίγουρα θα ήταν όλα καλύτερα αν υπήρχε μία καλύτερη κατανομή των πλοίων και των δρομολογίων.

Σίγουρα το λιμάνι της Ραφήνας δεν μπορεί να εξυπηρετήσει τόσα πλοία.

Σίγουρα η πόλη της Ραφήνας δεν μπορεί να αντέξει την επέκταση του λιμανιού που είχε προναγγελθεί με το Master Plan.

Πιθανόν το σκηνικό στο λιμάνι της Ραφήνας το καλοκαίρι του 2026 να μοιάζει με "ναυμαχία", από την οποία κάποια εταιρεία θα καταφέρει να επικρατήσει στο τέλος.

Πιθανόν στο τέλος του καλοκαιριού όλες οι εταιρείες να βγουν χαμένες.

Πιθανόν στο τέλος του καλοκαιριού η πόλη της Ραφήνας να έχει βιώσει το πιο "αβιώσιμο" καλοκαίρι στην ιστορία της.

Το ερώτημα είναι απλό.

Αφού όλα αυτά ήταν γνωστά από τον Φεβρουάριο γιατί κανείς (Υπουργείο/Εταιρείες) δεν προσπάθησε να βρει μία κάποια λύση.

Γιατί αφέθηκε η κατάσταση να οδηγηθεί στην "αυτορρύθμιση" που φαίνεται πως για την ώρα είναι αδύνατη.

Είχαμε αναφέρει στην εκδήλωση του SAVE RAFINA που πραγματοποιήθηκε στο ΚΑΠΗ της Ραφήνας τον Φεβρουάριο του 2026 την φράση από το ποίημα του Νίκου Καββαδία "Το Μαχαίρι":

"Πολλά έχουν δει τα μάτια μου, μα αυτό μου φέρνει τρόμο"

Για το λιμάνι της Ραφήνας, για τους ναυτικούς, για όλους τους εργαζόμενους στο λιμάνι της Ραφήνας, για τους κατοίκους της πόλης το φετινό καλοκαίρι φέρνει συχνά τον τρόμο.

του IRafina-Dimotis

Η λαϊκή σοφία πολλές φορές περιγράφει καλύτερα την πολιτική πραγματικότητα.

Η σημερινή Δήμαρχος απέστειλε μια επιστολή προς το Υπουργείο για το σοβαρό ζήτημα του λιμανιού της Ραφήνας (https://tinyurl.com/mw9rctyb). Μια επιστολή που, παρά τις σωστές διαπιστώσεις, δεν συνοδεύεται από ένα σαφές σχέδιο για το τι θα ακολουθήσει αν δεν υπάρξει ανταπόκριση.

Την ίδια στιγμή, ο έκπτωτος πλέον πρώην (δ)ήμαρχος, που διοίκησε τον Δήμο επί εννέα ολόκληρα χρόνια, ασκεί σκληρή κριτική στη Δήμαρχο (iselida.gr) επειδή... περιορίζεται σε επιστολές και απουσιάζει από τα κέντρα λήψης των αποφάσεων.

Δηλαδή, ο ένας κατηγορεί τον άλλον για όσα δεν αντιμετώπισε όταν ο ίδιος είχε την ευθύνη της διοίκησης

Και εδώ προκύπτουν ορισμένα εύλογα ερωτήματα.

Αν, όπως υποστηρίζει σήμερα ο πρώην Δήμαρχος, γνώριζε πολύ καλά ότι το λιμάνι λειτουργεί χωρίς τον αναγκαίο σχεδιασμό, ότι απαιτούνται έργα υποδομής, κυκλοφοριακές παρεμβάσεις και συνολική στρατηγική, τότε οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν:

• Ποιες συγκεκριμένες πρωτοβουλίες ανέλαβε κατά την εννεαετή θητεία του;
• Ποιες επιστολές απέστειλε, σε ποιες συνεδριάσεις συμμετείχε, ποιες παρεμβάσεις πραγματοποίησε και ποιες διεκδικήσεις άσκησε;
• Ποια είναι τα συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία αυτών των ενεργειών;
• Και, κυρίως, ποια ήταν τα απτά αποτελέσματα για τη Ραφήνα;

Από την άλλη πλευρά, τα ίδια ερωτήματα οφείλει να απαντήσει και η σημερινή Δημοτική Αρχή

• Αν το Υπουργείο αγνοήσει την επιστολή, ποιο είναι το επόμενο βήμα;
• Υπάρχει σχέδιο κλιμάκωσης των διεκδικήσεων;
• Θα υπάρξει ενημέρωση των πολιτών, κοινή δράση με τους φορείς, θεσμικές παρεμβάσεις ή ακόμη και κινητοποιήσεις;

Οι πολίτες δεν ενδιαφέρονται για έναν διαγωνισμό ανακοινώσεων μεταξύ πρώην και νυν δημοτικών αρχών

Ενδιαφέρονται για αποτελέσματα

Το λιμάνι δεν άρχισε να δημιουργεί προβλήματα το 2026. Τα προβλήματα συσσωρεύονται εδώ και πολλά χρόνια και καμία δημοτική αρχή δεν δικαιούται να εμφανίζεται σήμερα ως... έκπληκτη.

Η Ραφήνα δεν χρειάζεται ούτε αλληλοκατηγορίες ούτε επικοινωνιακές επιστολές.

Χρειάζεται σχέδιο, τεκμηριωμένες διεκδικήσεις, διαφάνεια, συνέπεια και, πάνω απ' όλα, αποτελέσματα.

Γιατί στην πολιτική δεν αρκεί να λες τι θα έπρεπε να γίνει.

Κρίνεσαι από όσα έκανες όταν είχες την ευθύνη και από όσα κάνεις όταν την έχεις.

Γι' αυτό και η παροιμία του λαού παραμένει διαχρονικά επίκαιρη: «Είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα…»

Ο Αλέξης Τσίπρας συναντήθηκε σήμερα με την πρέσβειρα των Ηνωμένων Πολιτειών, όπως ο ίδιος μας ενημερώνει από ανάρτησή του στο facebook. Στη συνάντηση αυτή ο πρώην πρωθυπουργός προσήλθε με την παλαιστινιακή μαντίλα που είχε φορέσει στο Σύνταγμα το 2014 και την οποία βρήκε τυχαία στη ντουλάπα του πριν από ένα μήνα όταν κατέβαζε τα καλοκαιρινά. Από την άλλη μεριά, η Κίμπερλι εμφανίστηκε με ένα απλό casual ντύσιμο για όλες τις περιστάσεις

Ο συντάκτης της RAF WEST, Βαγγέλης Δεμεχέζης, με πάντα έγκυρο και διασταυρωμένο ρεπορτάζ, μας μεταφέρει πως η Κίμπερλι –που συν τοις άλλοις ήταν ξενυχτισμένη από μακρά ολονυχτία στο πολιτιστικό κέντρο του Κωνσταντίνου Αργυρού - αιφνιδιάστηκε από τον ιδιαίτερα αυστηρό τόνο του συνομιλητή της. Όπως όμως δήλωσε στον συντάκτη μας αργότερα, τα σκληρά αγόρια είναι που της αρέσουν

Ο συντάκτης μας μεταδίδει επίσης πως ο Αλέξης Τσίπρας 

• Κατήγγειλε την αμερικανική στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν και τη στρατιωτική –και όχι μόνο- βοήθεια που δίνουν οι ΗΠΑ στο Ισραήλ. Κάλεσε δε τις ΗΠΑ να επέμβουν άμεσα ώστε να σταματήσει η γενοκτονία των Παλαιστινίων στη Γάζα
• Ζήτησε την άμεση απελευθέρωση του προέδρου της Βενεζουέλας, καταγγέλλοντας τη ληστρική -όπως τη χαρακτήρισε- απαγωγή του Νικολά Μαδούρο και της γυναίκας του
• Απαίτησε να πάψει το εμπάργκο στην Κούβα και προειδοποίησε πως οποιαδήποτε σκέψη των ΗΠΑ για στρατιωτική επέμβαση στην Κούβα θα τον βρει απέναντι
• Τέλος, δήλωσε σε ιδιαίτερα αυστηρό τόνο πως όταν εκλεγεί πρωθυπουργός θα απαγορεύσει να χρησιμοποιούνται οι αμερικανικές βάσεις στη χώρα μας για βομβαρδισμούς άλλων χωρών, θα σταματήσει τη στρατιωτική συνεργασία με το Ισραήλ και θα συλλάβει τον Νετανιάχου αν αυτός βρεθεί στην Ελλάδα

Αυτά από τον Βαγγέλη Δεμεχέζη και όποιος θέλει τα πιστεύει

Άρθρο του Οδυσσέα Ιωάννου στο News247

Η Αριστερά, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη, στην ουσία ποτέ δεν ηγεμόνευσε ιδεολογικά. Ηγεμονεύει όποιος κερδίζει στην πράξη, όχι στο όνειρο.

Άντε πάλι η αναφορά στην «Ιδεολογική ηγεμονία της Αριστεράς». Σε αυτόν τον μπαμπούλα που εφηύραν στα πρώτα χρόνια της κρίσης και έγινε ένα από τα πολυτραγουδισμένα μότο στα στόματα όσων θέλουν να πουν, τι ακριβώς; Πραγματικά δεν έχω καταλάβει.

Προσπαθώ να συνθέσω κάποιον ορισμό μέσα από τα λεγόμενά τους αλλά ο καθένας το χρησιμοποιεί όπως τον βολεύει και δεν έχω βγάλει άκρη.

Κάποιοι- οι πιο προχωρημένοι στην αναθεώρηση της Ιστορίας – της καταλόγισαν ευθύνες για την χρεοκοπία της χώρας. Προχωρημένοι και στο χιούμορ. Η ιδεολογική ηγεμονία της Αριστεράς ήταν το σταθερό εμπόδιο στις προσπάθειες να γίνουν οι απαραίτητες δομικές αλλαγές προς όφελος της ανάπτυξης της Οικονομίας και της κοινωνίας. Δηλαδή στην δουλοποίηση των εργαζομένων, στην φτώχεια που θεριεύει, στις αδιανόητες και δίχως οροφή ρεμούλες δημοσίου χρήματος, στον ωμό ρατσισμό, την ξενοφοβία, την ομοφοβία, τον κυνισμό απέναντι στους πιο αδύνατους και τους ανυπεράσπιστους, στην αποδοχή, χωρίς να ανοίξει ρουθούνι, ιστορικά εγκληματικών φράσεων όπως «δεν είναι τώρα η ώρα να μιλήσουμε για Διεθνές Δίκαιο».

Δεν ξέρω πραγματικά αν υπάρχει κάπου κάποιος επιστημονικός ορισμός για το τι σημαίνει ιδεολογική ηγεμονία σε μία κοινωνία.

Σίγουρα επίσης δεν είναι -το ακούσαμε και αυτό- ότι η πλειονότητα των καλλιτεχνών πρόσκεινται φιλικά περισσότερο στην Αριστερά, από ό,τι στην Δεξιά.

Οι καλλιτέχνες πρόσκεινται στην ευαισθησία, τον στοχασμό, την ενσυναίσθηση, την παρηγοριά, τον ανθρωπισμό. Αν εκείνοι έχουν απομακρυνθεί από όλα αυτά και τους έχουν χάσει, αυτό είναι κάτι που θα πρέπει πρωτίστως να προβληματίζει εκείνους και όχι τους καλλιτέχνες.

Σίγουρα δεν είμαι επαρκής, όσον αφορά κάποια επιστημονική πιστοποίηση, αλλά θα επιχειρήσω την διατύπωση μίας θεωρίας για το ποιος ηγεμονεύει ιδεολογικά σε μία κοινωνία. Δεν ηγεμονεύει η θεωρία αλλά η πράξη και μόνο η πράξη. Είμαστε όλοι μας παιδιά του Καπιταλισμού. Του Καπιταλισμού και της κατανάλωσης. Ανεξάρτητα από το πόσοι έχουν αποφασίσει να πάνε με το ποτάμι, δίχως να επιχειρήσουν ούτε μία χεριά κόντρα στο ρεύμα -ούτε για την τιμή των όπλων- και πόσοι προσπαθούν με όποιον τρόπο μπορούν και με όποιες δυνάμεις διαθέτουν να αμφισβητήσουν αυτήν την ροή, στο τέλος της ημέρας όλοι μας σχεδόν αναπαράγουμε το συγκεκριμένο μοντέλο Καπιταλισμού. Είμαστε η καύσιμη ύλη του.

Οι ιδεολογικές παραφυάδες του -με αιχμή του δόρατος τον νεοφιλελευθερισμό και εσχάτως και την ακροδεξιά- κυριαρχούν στην κοινωνία. Έχουν την ιδεολογική ηγεμονία, υπό αυτό το πρίσμα. Δεν είναι ο κόσμος που ονειρευόμαστε αλλά ο κόσμος που ζούμε και εκείνος μέσα στον οποίο λειτουργούμε εκείνος που δίνει το πρόσημο στην ιδεολογική ηγεμονία.

Η Αριστερά, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη, στην ουσία ποτέ δεν ηγεμόνευσε ιδεολογικά. Προσπάθησε να υπερασπιστεί τα ιδεώδη και τις αξίες του Διαφωτισμού – «αστικές» αξίες που οι ίδιοι οι δεξιοί τις πέταξαν στην πράξη- να προτείνει έναν κόσμο με νοιάξιμο για τον άνθρωπο, να πει πως υπάρχει κι άλλος τρόπος, δεν έχει πείσει μέχρι τώρα – μπορεί να μην έχει βρει και τον εφαρμόσιμο τρόπο- αλλά δεν ηγεμόνευσε. Ηγεμονεύει όποιος κερδίζει στην πράξη, όχι στο όνειρο.

Εμείς φυσικά θα συνεχίσουμε να ονειρευόμαστε γιατί το όνειρο δεν ορίζει τόπο, ορίζει διαδικασία. Να κοιτάς ψηλά. Και όπου κοιτάς, υπάρχει κάποια πιθανότητα να πας προς τα εκεί κάποτε.

της Μαρίας Νάτση

Ο ψηλόλιγνος άντρας, με το αθλητικό κορμί, πηγαινοερχόταν νευρικά στη στενή κάμαρα.

Έγερνε το κεφάλι του προς τα πίσω, σαν να τον τραβούσε μια αφύσικη βαρύτητα, κι έπειτα, ξαφνικά, το έριχνε μπροστά. Έδενε τα χέρια πίσω από το κομψό σακάκι του και κοιτούσε τις αψεγάδιαστες, λεπτές ραφές στα πανάκριβα, γυαλιστερά παπούτσια του.

- Ναι… είμαι λίγο πιεσμένος. Ίσως δεν είναι καλή ιδέα να σου μιλήσω.

 - Να που μου μιλάς, όμως.

 - Είσαι ο μόνος που μπορώ να εμπιστευτώ, είπε ο άντρας και όρθωσε το κορμί του, χάνοντας ξαφνικά το ενδιαφέρον για τα παπούτσια του, που σε μία εβδομάδα θα έβρισκαν αντικαταστάτη.

 - Πώς ήταν η μέρα σου;

Ο άντρας γέλασε νευρικά, με τα χείλη σφραγισμένα και τα δάχτυλά του σφιχταγκαλιασμένα σε μια πρωτότυπη λαβή θανάτου.

 - Όπως όλες… αλλά τα καταφέρνω περίφημα. 

Το τελευταίο το είπε με έναν σχεδόν επίσημο τόνο.

- Ναι, πλέον θα έλεγα ότι τα πάω περίφημα. Είμαι τόσο καλά εκπαιδευμένος, που όλα γίνονται αυτοματοποιημένα. Ο λόγος, οι αποφάσεις, τα σχέδια, η διαχείριση των προβλημάτων. Έχουν  ενεργοποιηθεί όλα τα απαραίτητα για τη θέση μου αντανακλαστικά και, σε οποιοδήποτε ερέθισμα, αντιδρώ άμεσα. Κάτι σαν το σκυλάκι του Παβλόφ. Μόνο που εκείνο είχε μια ανταμοιβή…

 - Εσύ δεν έχεις κάποια ανταμοιβή;

 - …Εξουσία.

 - Πώς νιώθεις με αυτήν;

 - Διαφορετικός… Δεν είμαι σαν τους άλλους. Δεν είμαι σαν εσένα. Δεν θα μπορούσα ποτέ να είμαι σαν εσάς…  Δεν είμαι καν σίγουρος ότι μπορώ, σε κάποιον σαν εσένα, να περιγράψω την αίσθηση που προκαλεί η εξουσία. Μπορώ να κάνω σχεδόν τα πάντα. Ένα τηλεφώνημά μου αρκεί για να κινητοποιήσει ένα ολόκληρο σύστημα. Άνθρωποι υπακούν στις εντολές μου. Άλλοι τρέχουν πίσω μου για να με χαιρετίσουν. Μπορώ να τους φορτώσω ψέματα, έπειτα ενοχές, μετά ελπίδα, και πάλι να τρέχουν πίσω μου…

Στάθηκε για λίγο...

- Ξέρεις… όταν τους χαιρετάω, σχεδόν τους λυπάμαι. Ένα τσούρμο ανθρωπάκια, ανάξια για κάτι περισσότερο. Σφίγγω τα χέρια τους και λέω μέσα μου: «Ανθρωπάκια, δεν είμαι σαν εσάς. Ούτε εσείς θα θέλατε έναν από εσάς. Πείσατε τους εαυτούς σας ότι κανείς από το τσούρμο σας δεν είναι αρκετά καλός. Κι αν κάποιος από εσάς ξεχώριζε, δεν θα χρειαζόταν να κάνω τίποτα. Θα θεωρούσατε, τουλάχιστον, προδότη όποιον τολμούσε να σηκωθεί από την τίμια λάσπη της βιοπάλης σας και την ορθόδοξη αστική ηθική σας, και μόνοι σας θα τον κατασπαράζατε.»

 - Πιστεύουν, όμως, ότι εσύ θα τους δώσεις κάτι περισσότερο. Κι ίσως, αν δώσεις, να γευτείς την ηδύτητα της προσφοράς και της ανιδιοτέλειας.

 - Εγώ… την ηδύτητα της προσφοράς;

Γέλασε πάλι με σφιγμένο στόμα.

 - Έλα τώρα. Είσαι αρκετά έξυπνος για να κάνεις αυτή την παρατήρηση και σίγουρα δεν ανήκεις σε αυτό το τσούρμο ανθρωπάκια που φωτογραφίζονται δίπλα μου. Ξέρεις πολύ καλά ότι είμαι άλλο ένα επιτυχημένο πείραμα. Είπαμε, ένα σκυλάκι του Παβλόφ. Έχω λάβει όλη την εξαρτημένη μάθηση μέσα σε ένα πολύ καλά οργανωμένο σύστημα, που δεν αναγνωρίζει τη δική σας μικροαστική ηθική και τα ένστικτα της πίστης παρά μόνο ως εργαλεία ελέγχου. Κι όσο κι αν φαντάζει συγκινητικός ο μόχθος και η εργατικότητα του πάτου του κοινωνικού οικοδομήματος, να ξέρεις ότι οι περισσότεροι είναι βολεμένοι στο κέλυφος του ατομικισμού τους. Υπάρχουν, βέβαια, και κάποιοι που φλέγονται από ιδεώδη κοινωνικής δικαιοσύνης και όλα όσα ανυψώνουν το πνεύμα. Μα είναι λίγοι. Όχι λοιπόν, δεν τους βλέπω ισότιμα, αν αυτό με ρωτάς. Δεν ονειρεύομαι ένα οικοδόμημα όπου όλα τα δωμάτια θα έχουν τον ίδιο ήλιο και τον ίδιο αέρα. Κάποιοι θα ζουν σε υπόγειες τρύπες, με σύντροφο τη μούχλα και την υγρασία.

 - Είσαι αδίστακτος.

 - Ναι, είμαι. Και μη σκεφτείς ούτε στιγμή ότι το θεωρώ προσβολή.

 - Ας πάμε λίγο παλαιότερα. Πριν από το «πείραμα»

 - Τι εννοείς; Ωχ… μη μου αρχίσεις τις ψυχολογικές αναλύσεις για την παιδική ηλικία. Τις βαριέμαι αφόρητα.

 - Όχι, βέβαια. Δεν είμαι ο κατάλληλος γι’ αυτό. Αλλά θα ήθελα να ακούσω.

 - Επιμένεις;

 - Ναι.

 - Και τι θέλεις να μάθεις;

 - Τι θυμάσαι πριν μπεις στον «σωλήνα»…πριν αλλάξεις

 - Στον «σωλήνα»… σωστά. Θυμάμαι τη θάλασσα, όταν ήμουν μικρό παιδί. Όταν φυσούσε γλυκιά όστρια, ξάπλωνα πάνω στα κύματα και έκλεινα τα μάτια μου. Ο αέρας ήταν ζεστός και φανταζόμουν πως ήμουν Τουαρέγκ. Είχα δει ένα ντοκιμαντέρ γι’ αυτόν τον νομαδικό λαό και είχα εντυπωσιαστεί. Το ξέρεις ότι «Τουαρέγκ», στη γλώσσα τους, σημαίνει «ελεύθερος άνθρωπος»;

 - Όχι, δεν το γνώριζα.

 - Η όστρια έφερνε τη ζέστη και την κοκκινωπή σκόνη από τα μέρη όπου ζουν. Φανταζόμουν το πρόσωπό μου καλυμμένο με το βαμμένο σε λουλακί τουρμπάνι και άκουγα τους ήχους από το μονόχορδο βιολί των γυναικών, φτιαγμένο από νεροκολοκύθα, δέρμα ζώου και τρίχες αλόγου.

Ο ψηλόλιγνος άντρας έκλεισε τα μάτια και χαλάρωσε τα χέρια του. Το χαμόγελο λύθηκε από τον σφιχτό του κλοιό και αποκαλύφθηκε λοξό και γοητευτικό.

-  Το Λιβυκό πέλαγος με κουβαλούσε απαλά, μέχρι που η  άμμος  άγγιζε την πλάτη μου…  

 - Τουαρέγκ… ελεύθερος. Τι άλλο θυμάσαι;

 - Την πρώτη φορά που πήγα στη Λυρική Σκηνή. Ήμουν παιδί. Θυμάμαι τα σκηνικά, το άρμα του ήλιου και τους χορευτές να ξεπηδούν από μέσα του. Ω… αυτοί οι χορευτές…Το πιο όμορφο θέαμα της ζωής μου.

 - Θα μπορούσες… κι εσύ να είσαι χορευτής; Θα το ήθελες;

Ο άντρας μισάνοιξε τα μάτια του, ίσα-ίσα για να ακροβατήσει ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα, κι έπειτα τα ξανάκλεισε.

 - Ναι… θα το ήθελα. Ξέρεις… χορεύω καλά. Κάποιες φορές πηγαίνω σε κάποιο από τα σπίτια μου. Αφήνω έξω τους σωματοφύλακες. Και χορεύω. Χορεύω στο άδειο σαλόνι, στις σκάλες. Φτιάχνω δικές μου, φανταστικές χορογραφίες και μουρμουρίζω μια δική μου μουσική. Και νιώθω…

 - Ελεύθερος.

Ο ψηλόλιγνος άντρας έκανε μια σχεδόν επαγγελματική πιρουέτα, ένα ανάλαφρο άλμα, απόλυτα συγχρονισμένο με την κίνηση των χεριών του, και προσγειώθηκε απαλά πάνω στα αψεγάδιαστα παπούτσια του.

 - Σωστά… ελεύθερος. Ίσως ήταν λάθος να σου μιλήσω για όλα αυτά.

 - Σε ποιον άλλον θα μιλούσες;

Εκείνη την ώρα χτύπησε η πόρτα.

 - Κύριε Πρωθυπουργέ, έχετε αργήσει. Πρέπει να βγείτε στον αέρα.

Ο ψηλόλιγνος άντρας κούμπωσε το σακάκι του, ίσιωσε το μαλλί που είχε διατηρήσει τη φορά του άλματος και τίναξε τα πόδια του, σαν να ήθελε να διώξει τα τελευταία ίχνη της χορογραφίας.

 - Έρχομαι… ετοιμαζόμουν.

Κοίταξε για τελευταία φορά τον καθρέφτη.

 - Εις το επανιδείν… ψιθύρισε.

Και βγήκε, αφήνοντας την κάμαρα άδεια.

Τι ακριβώς συμβαίνει με την “Εφημερίδα των Συντακτών”; Από τη στιγμή που έφυγε από τα χέρια των συντακτών της και πέρασε στα χέρια του Δημήτρη Μελισσανίδη, ένα πλήθος περιστατικών (απολύσεις με το καλημέρα, ελαφρά θεματάκια όπως το μπάσκετ που παίζει ο Κικίλιας βραδιάτικα, βήμα λόγου στον σαλτιμπάγκο Άδωνι Γεωργιάδη,  λογοκριμένα κείμενα) αλλοιώνουν δραματικά την εικόνα της αδέσμευτης και ποιοτικής εφημερίδας που είχε καταφέρει να χτίσουν με κόπο και ευσυνειδησία οι συντάκτες της εφημερίδας – ένας πραγματικός κληρονόμος μέχρι πρόσφατα της πάλαι ποτέ “Ελευθεροτυπίας”, της εφημερίδας που διάβαζαν απαρέγκλιτα επί δεκαετίες οι ελευθεριακοί αριστεροί, αν μου επιτρέπεται αυτός ο όρος

Το πρόσφατο περιστατικό λογοκρισίας συνέβη στο κείμενο του Γιάννη Κιμπουρόπουλου (ΚΙΜΠΙ) και το καταγγέλλει ο ίδιος με ανάρτηση στο προσωπικό του blog. Ακολουθεί η καταγγελία του ΚΙΜΠΙ και το κείμενο που λογοκρίθηκε

---------------------------------------------------

ΠΡΩΘΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Το παρακάτω κείμενο κανονικά έπρεπε να είναι δημοσιευμένο στην Εφημερίδα των Συντακτών, στο φύλλο Σαββατοκύριακου που κυκλοφορεί σήμερα, στη στήλη ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΣΚΟΠΕΥΤΗΣ που από το 2019 είναι ενταγμένη στην ΕφΣυν.

Το κείμενο "κόπηκε" με απόφαση της Διεύθυνσης της Εφημερίδας των Συντακτών. Το έμαθα τελευταία στιγμή, λίγο πριν το απόγευμα της Παρασκευής η εφημερίδα φύγει για τυπογραφείο και "παρεμπιπτόντως", ενώ ήμουν απορροφημένος στην ολοκλήρωση άλλης έκδοσης της εφημερίδας.

Δεν είναι η πρώτη φορά που "κόβεται" κείμενό μου τους τελευταίους μήνες, είτε της παρούσας στήλης, είτε ρεπορτάζ. Αλλά είναι η πρώτη φορά που δημοσιοποιώ περιστατικό λογοκρισίας εις βάρος μου μετά τη αλλαγή ιδιοκτησιακού καθεστώτος στη συνεταιριστική ΕφΣυν. Η "σιωπηρή διακριτικότητα" του προηγούμενου διαστήματος δεν αποδείχθηκε ιδιαίτερα αποτελεσματική.

Από το συγκεκριμένο κρούσμα λογοκρισίας, αλλά και από άλλα, και όχι μόνο εις βάρος μου, προκύπτουν τρία ζητήματα:

1) Οι υποσχέσεις του πλειοψηφούντος μετόχου για σεβασμό στη συντακτική ελευθερία και στην παράδοση ανεξαρτησίας της ΕφΣυν έχουν αθετηθεί με πολλούς τρόπους.

2) Δυστυχώς, η διεύθυνση της εφημερίδας, τόσο αυτοί που προέρχονται από την συνεταιριστική ΕφΣυν, όσο και αυτοί που ορίστηκαν από τον νέο βασικό μέτοχο, διαγκωνίζονται σε υπερβάλλοντα ζήλο στα "κοψίματα" και στον καθορισμό ζωνών απαγορευμένων ή επιβεβλημένων-"δοτών" θεμάτων.

3) Σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο κείμενο -που δεν λέει και τίποτα φοβερό, αν το διαβάσετε- , που κόπηκε γιατί άγγιζε τη ΔΕΗ, όπως ρητά μου ελέχθη, προκύπτει ένα μείζον ζήτημα με την πρώην δημόσια (αλλά ευεργετούμενη ακόμη με άφθονο δημόσιο χρήμα, βλέπε τελευταία αύξηση κεφαλαίου) επιχείρηση, η οποία διοχετεύει σε όλα τα μέσα σημαντικά ποσά διαφημιστικής δαπάνης: Άραγε, είναι τόσο ρητές οι εντολές της προς τα ΜΜΕ να μην αφήνεται η παραμικρή σκιά εις βάρος της στα δημοσιεύματα όσο δίνει διαφήμιση, ή μήπως οι διευθύνσεις των ΜΜΕ στα οποία δίνει διαφήμιση υπερ-ερμηνεύουν τις "διακριτικές" υποδείξεις και απαιτήσεις της διαφημιζόμενης εταιρείας, από αφέλεια, φόβο ή ιδιοτέλεια; Ό,τι και να ισχύει, από την προσεχή Δευτέρα θα απασχολήσει και θεσμικά τους αρμόδιους στους οποίους οφείλω να απευθυνθώ.

Γ.Κ.

---------------------------------------------------------------------------------------------------

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΣΚΟΠΕΥΤΗΣ 27-28/6/2028

Δεν είναι και για "νοσταλγία" αυτή η δουλειά, σωστά;

(Από το Μουσείο Λιγνιτωρυχείου στο Αλιβέρι, δεκαετία του 1950)

Η ιστορία του εξηλεκτρισμού στην Ελλάδα άρχισε με μια ανατίναξη. Στο Αλιβέρι της Εύβοιας, στα 1951. Με μερικά κιλά δυναμίτη άνοιξε η πρώτη μεγάλη «τρύπα», για να αρχίσει η εξόρυξη του λιγνίτη που θα τροφοδοτούσε τον πρώτο ατμοηλεκτρικό σταθμό της ΔΕΗ, που μόλις είχε ιδρυθεί ως κρατικό μονοπώλιο. Έναν χρόνο μετά τη λήξη του εμφυλίου. Με λεφτά του αμερικανικού σχεδίου Μάρσαλ. Μέχρι τότε, το ρεύμα ήταν υπόθεση ιδιωτική ή τοπική. Και εντελώς άγνωστη στο 80% της ελληνικής επικράτειας.

Έπειτα, στις επόμενες δεκαετίες, παρόμοιες ανατινάξεις τάραζαν κάθε τόσο την αγροτοκτηνοτροφική αμεριμνησία των κατοίκων της Πτολεμαΐδας, του Αμύνταιου, της Φλώρινας, της Μεγαλόπολης. Αρκετοί από τους αγρότες έγιναν στο μεταξύ εργάτες στα λιγνιτωρυχεία· οι πιο τυχεροί πήγαν στις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής. Οι ανατινάξεις συνεχίστηκαν και τεράστιες εκτάσεις μετατράπηκαν σε ανοικτές πεδιάδες γαιάνθρακα, με την «πούδρα» του να απλώνεται παντού, στις «150 αποχρώσεις του γκρι».

Οι ανατινάξεις έφερναν το καύσιμο στους σταθμούς, τη σκόνη και τα διοξείδια στον αέρα, στις αυλές, στα σπίτια, στα πνευμόνια των ανθρώπων κοντά στα ορυχεία. Έφερναν και το ρεύμα στους αστούς, μικροαστούς και προλετάριους των μεγαλουπόλεων. Κάμποσες φορές οι ανατινάξεις έφερναν το κακό. Επτά νεκροί μεταλλωρύχοι στο Αλιβέρι το 1968, 25 στα 33 χρόνια λειτουργίας του ορυχείου, εκατοντάδες ακρωτηριασμένοι, δεκάδες νεκροί στην Πτολεμαΐδα, στη Μεγαλόπολη. Τους νεκρούς από τους καρκίνους του πνεύμονα, τη ΧΑΠ, τις πνευμονοκονιάσεις, τις ινώσεις... δεν τους μετρούσε κανείς. Ποιος να τολμήσει να χαρακτηρίσει «επαγγελματική ασθένεια» έναν καρκίνο στη Φλώρινα, το 1960;

Το τέλος της λιγνιτικής εποχής κηρύχτηκε από τον Κυριάκο Μητσοτάκη το 2020. Ξαφνικά, βίαια, απροειδοποίητα, αλλά και αναιτιολόγητα, χωρίς να δοθεί ένας στοιχειώδης λογαριασμός. Ένας ολόκληρος κόσμος, πολυπληθείς τοπικές κοινωνίες που για τρεις γενιές οργάνωσαν όλη τους τη ζωή γύρω από τον λιγνίτη και την ηλεκτροπαραγωγή των ΑΗΣ, πληρώνοντας το τίμημα της επιβαρυμένης υγείας και του υποβαθμισμένου περιβάλλοντος, ξαφνικά έπρεπε να αλλάξουν τα πάντα.

Πόσο εύκολα διακηρύσσεται η «απολιγνιτοποίηση»! Πόσο ελκυστική ακούγεται η «πράσινη μετάβαση»! Αλλά πήγαινε πες το αυτό στους ανθρώπους που, μόλις δυο γενιές πριν, έπρεπε να προσαρμοστούν στη «λιγνιτοποίηση» των ζωών και των τόπων τους, έπρεπε να περάσουν μια αντίστροφη «μετάβαση», μια «φαιά μετάβαση» και να δουν τη γη κάτω από τις κοιλάδες τους να ξεκοιλιάζεται και χωριά να ισοπεδώνονται και να μεταφέρονται χιλιόμετρα μακριά από τα λιγνιτικά πεδία. Η γκρίζα εκβιομηχάνιση και η εμπριμέ αστικοποίηση απαιτούσαν τις θυσίες τους, να γίνουν η Δυτική Μακεδονία και το αρκαδικό οροπέδιο κρανίου τόποι. Και τότε, «με το βλέμμα στο μέλλον» απαιτούνταν οι ανθρωποθυσίες, η «λιγνιτοποίηση» και η «φαιά μετάβαση».

Το συμβολικό τέλος της λιγνιτικής εποχής επήλθε προ ημερών, με τις εικόνες από την ανατίναξη παροπλισμένων, τεράστιων εκσκαφέων στο κλειστό λιγνιτωρυχείο Μαυροπηγής. Η εικόνα της μετατροπής τους σε σωρό μεταλλικών ερειπίων προκάλεσε μια έντονη συζήτηση μεταξύ –υποτίθεται– «νοσταλγών του λιγνίτη» και «οραματιστών του πράσινου, καθαρού μέλλοντος». Η ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ ζήτησε «άμεση διακοπή κάθε μη αναστρέψιμης αποξήλωσης λιγνιτικών εγκαταστάσεων και κρίσιμων ενεργειακών υποδομών, μέχρι να παρουσιαστεί ένας πλήρης, τεκμηριωμένος και μακροπρόθεσμος εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός, με σαφείς εγγυήσεις για την ενεργειακή ασφάλεια, την οικονομία, την απασχόληση και τις τοπικές κοινωνίες».

Η ΔΕΗ απάντησε με εκτενή ανακοίνωση στην οποία αναφέρει πως σέβεται την 50χρονη λιγνιτική ιστορία της χώρας, ότι η λιγνιτική «μνήμη» θα διατηρηθεί σε Μουσείο Βιομηχανικής Κληρονομιάς στην Πτολεμαΐδα, πως οι ανατιναγμένοι εκσκαφείς ήταν άχρηστοι και πως το μέλλον της Δυτικής Μακεδονίας είναι ψηφιακό και περνάει μέσα από το Mega Data Center στην περιοχή. «Η Αλήθεια για την Απόσυρση των Εκσκαφέων», όπως ήταν ο τίτλος της ανακοίνωσής της, αναπαράχθηκε από το σύνολο των ΜΜΕ. Μερικά μέσα, με υπερβάλλοντα ζήλο επένδυσαν κατιτίς παραπάνω στο θέμα, καταλογίζοντας τερατολογίες, συνωμοσιολογίες, «ψέκες» και... λιγνιτολαγνεία σε όσους δυσφόρησαν ή και λυπήθηκαν με την εικόνα.

«Νοσταλγία του λιγνίτη»; Αυτό λέτε να νιώθουν όσοι έχουν χάσει ανθρώπους κάτω από τόνους μεταλλεύματος, συχνά ανασφάλιστους εργολαβικούς; Αυτό αισθάνονται οι γυναίκες που για δεκαετίες πάλευαν με την αγωνία και τη σκόνη που εισέβαλλε στα νοικοκυριά τους; «Νοσταλγία του λιγνίτη» νιώθουν οι κάτοικοι της Ακρινής Κοζάνης ή των Αναργύρων Φλώρινας, που επιβίωσαν από την τέφρα, αλλά δεν γλίτωσαν από την κατολίσθηση ή την εγκατάλειψη; Είναι θέμα «νοσταλγίας» η δυσκολία των μεσηλίκων να αλλάξουν από τη μια στιγμή στην άλλη επάγγελμα, γνώσεις, δεξιότητες, κατοικία, εποχή; Είναι «λιγνιτολαγνεία» να βλέπουν παρελθόν δεκαετιών, με τις χαρές και τις λύπες του, τις ρουτίνες και τις λαχτάρες του, τις νίκες και τις ήττες του, να ανατινάζεται σαν παροπλισμένος εκσκαφέας;

Έχει περάσει από το μυαλό κανενός –πρωθυπουργού, υπουργού, τεχνοκράτη, CEO, δημοσιολόγου– ότι πίσω από τη δυσφορία ή ακόμη και τη θλίψη μπροστά στην κονιορτοποίηση της «λιγνιτικής εποχής», δεν υπάρχει η νοσταλγία του ορυκτού, αλλά η νοσταλγία δικαιοσύνης; Ούτε καν νοσταλγία, μια και δεν υπήρξε ποτέ. Δίψα για δικαιοσύνη. Κοινωνική και οικονομική.

ΚΙΜΠΙ

από 902.gr

Για απαράδεκτες και επικίνδυνες συνθήκες στο λιμάνι της Ραφήνας που «θέτουν σε άμεσο κίνδυνο την ασφάλεια των ναυτεργατών, που εργάζονται στα πλοία που εξυπηρετούν τη συγκεκριμένη ακτοπλοϊκή γραμμή» κάνουν λόγο σε ανακοίνωσή τους ΠΕΜΕΝ και «ΣΤΕΦΕΝΣΩΝ» και καλούν όλους τους ναυτεργάτες και τους εργαζόμενους της περιοχής σε συγκέντρωση σήμερα, στις 8.30 μ.μ. στο λιμάνι Ραφήνας, σε συνέχεια των παρεμβάσεών στο Λιμεναρχείο Ραφήνας και στο υπουργείο Ναυτιλίας.

Τα ναυτεργατικά σωματεία σημειώνουν:

«Το λιμάνι έχει τις προδιαγραφές και τη δυνατότητα πρόσδεσης 5 πλοίων, ενώ στη γραμμή είναι δρομολογημένα 11 πλοία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα επιπλέον πλοία, εκ των πραγμάτων, να βρίσκονται ανοιχτά στο λιμάνι, με τις κύριες μηχανές σβηστές, με αποτέλεσμα να παρασύρονται από τους ανέμους και τα ρεύματα, θέτοντας τους ναυτεργάτες καθ' όλη τη διάρκεια της νύχτας, σε κατάσταση επιφυλακής (ST/BY), για τη διατήρηση ασφαλούς θέσης του πλοίου. Ως αποτέλεσμα έχουμε άυπνους, εξαντλημένους ναυτεργάτες, να τίθεται σε άμεσο κίνδυνο η ασφάλειά τους και των επιβατών, κατά την εκτέλεση των δρομολογίων. Ενώ στην καλύτερη περίπτωση, τα πλοία είναι αγκυροβολημένα σε περιοχή που δεν είναι ορισμένη ως ασφαλές αγκυροβόλιο και άρα εκτεθειμένα, χωρίς στοιχειώδη ασφάλεια.

Παράλληλα, σε αυτές τις συνθήκες, οι συνάδελφοι που είναι εκτός καθηκόντων πλοίου, στερούνται το δικαίωμα της εξόδου.

Καταγγέλλουμε το υπουργείο Ναυτιλίας και το ΣΑΣ (Συμβούλιο Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών), που για τα κέρδη των εφοπλιστών ενέκρινε δρομολόγια, παραβιάζοντας κάθε έννοια ασφαλείας και κάνει τις πλάτες στους εφοπλιστές, αδιαφορώντας για την ασφάλεια των συναδέλφων μας.

Οι ναυτεργάτες μαζί με τον λαό της περιοχής απαιτούμε να εργαζόμαστε με ασφάλεια και να βρεθεί άμεσα λύση γι’ αυτήν την επικίνδυνη κατάσταση, που έχει διαμορφωθεί για το κυνήγι του κέρδους των εφοπλιστών, με τις ευλογίες της κυβέρνησης, του υπουργείου Ναυτιλίας και του Λιμεναρχείου Ραφήνας».

Σε παρέμβασή τους στο υπουργείο Ναυτιλίας και συγκεκριμένα στη Διεύθυνση Ναυτικής Εργασίας, τόνισαν ότι η κατάσταση είναι επικίνδυνη για τους ναυτεργάτες και τους επιβάτες, ενώ παράλληλα όσοι υπηρετούν στα πλοία και είναι εκτός καθηκόντων πλοίου, στερούνται το δικαίωμα της εξόδου

«Επιβεβαιώσαμε τις ευθύνες της κυβέρνησης και του υπουργείου, που κάνουν πλάτες στους εφοπλιστές για να διασφαλίσουν τα κέρδη τους, σε βάρος της ασφάλειας των ναυτεργατών, εγκρίνοντας δρομολόγια 11 πλοίων ενώ το λιμάνι έχει τις προδιαγραφές και τη δυνατότητα πρόσδεσης μόνο 5 πλοίων. Αναδεικνύεται για άλλη μία φορά ότι μέσα στη ίδια χώρα συγκρούονται δύο κόσμοι, από τη μία ο κόσμος της εργασίας, των ναυτεργατών και των επιβατών και από την άλλη των επιχειρηματικών ομίλων, των εφοπλιστών και του πολιτικού τους προσωπικού» καταγγέλλουν.