της Μαρίας Κεφαλά από το The Untold

Ζούμε την απόλυτη χυδαιότητα. Ζούμε στην απόλυτη χυδαιότητα. Ο Σταμάτης Ζαχαρός είναι «συνάδελφος». Ή έτσι νομίζει.

Ο Ζαχαρός γράφει, κάνει εκπομπές, παρουσιάζει αλλά δεν δημοσιογραφεί. Έχει θέση και αυτή γυροφέρνει δεξιά και αριστερά, συγγνώμη μάλλον μόνο δεξιά, προκαλώντας συχνά-πυκνά αντιδράσεις σαν αυτές των τελευταίων ημερών.

Μα όλοι έχετε θέση, θα μου πείτε. Και θα έχετε δίκιο. Καθώς και αυτά που τώρα γράφω, είναι η θέση μου. Υπάρχει όμως μια σημαντική διαφορά. Μια μικρή τρομακτική λεπτομέρεια που με (μας) διαφοροποιεί από τους Ζαχαρούς αυτού του κόσμου. Ό,τι σας γράφω, ό,τι θα σας γράψω παρακάτω, θα το τεκμηριώσω. Ό,τι σας γράφει, ό,τι σας λέει θα το πληρωθεί -με μη δεοντολογικό τρόπο- για να το κάνει. Βαρύ; Βαρύ. Και εδώ είμαι «συνάδελφε» να δεχτώ τις συνέπειες, για ό,τι υπογράφω.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Ο Σταμάτης Ζαχαρός είναι (;) δημοσιογράφος και παρουσιαστής της εκπομπής «ΕΔΩ» στο κανάλι ONE. Σε συζήτηση την Παρασκευή (2/10) με τον δικηγόρο Θωμά Στάικο, όταν εκείνος αναφέρθηκε στο ότι δεν βρέθηκε η σορός της Εριέττας Μόλχο -αγνοούμενης στο έγκλημα των Τεμπών-, ο Ζαχαρός αναρωτήθηκε:

«Πώς γίνεται αυτό; Μήπως δεν ήταν στο τρένο;». Για να προσθέσει στη συνέχεια το επικό: «Θα σας θυμίσω ότι παλαιότερα έχουμε ακούσει για αγνοούμενους στην εισβολή στο Πολυτεχνείο, που δεν υπήρχαν»

⚠Μια ντροπιαστική στιγμή για την Ελληνική τηλεόραση και για τη δημοσιογραφία. ?️Ο Δικηγόρος της οικογένειας θύματος λέει ότι με το μπάζωμα στα #Τέμπη μια κοπέλα δεν βρέθηκε ποτέ: Η Εριέττα Μόλχο ❌Ο Ζαχαρός απαντά: «Μήπως δεν ήταν στο τρένο;» Και σαν να μην έφτανε αυτό, μετά πετά μια ατάκα αποδόμησης του Πολυτεχνείου Δεν βρίσκω λόγια να σχολιάσω αυτό που μόλις είδα. ❓Εσείς? #Τεμπη_εγκλημα

— Chris Avramidis (@chris_avramidis) October 2, 2026

Οι φράσεις αυτές -συνοδευόμενες με χαχανητά- δεν ξεφεύγουν, δεν λέγονται κατά λάθος, όπως ισχυρίστηκε στη μεταγενέστερη συγγνώμη του ο «συνάδελφος», επιχειρώντας να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα. Η φράση «μήπως δεν ήταν στο τρένο» που εξισώνεται με το «μήπως δεν υπήρχαν νεκροί στο Πολυτεχνείο» είναι γραμμή. Που κάποιοι σαν εκείνον, πληρώνονται για να εκφέρουν στον δημόσιο διάλογο.

Οι πληρωμές δεν γίνονται πια με μαύρες σακούλες και ακριβά δωράκια. Ή όχι μόνο έτσι. Οι πληρωμές των «συναδέλφων» σήμερα γίνονται με απευθείας αναθέσεις ή και όχι, στις εταιρείες που φτιάχνουν σε μια νύχτα και απορροφούν κρατικό χρήμα. Δηλαδή τα λεφτά μας. Τα λεφτά σας. Και για να γίνω εντελώς κατανοητή. Η εξουσία πληρώνει τον κάθε Ζαχαρό με τα λεφτά μας για να χυδαιολογεί πάνω στους νεκρούς μας.

Πώς γίνονται οι σωστές δουλειές

Οι επιχειρηματικές σχέσεις του Σταμάτη Ζαχαρού με δημόσιους φορείς περνούν από την «The Cube Εταιρεία Συμβούλων ΙΚΕ», στην οποία το ιδρυτικό καταστατικό στο ΓΕΜΗ καταγράφει συμμετοχή του κατά 40%. Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Εφημερίδας των Συντακτών, η εταιρεία είχε τζίρο περίπου 680.000 ευρώ το 2024 και σχεδόν 900.000 ευρώ το 2025, με κέρδη μετά από φόρους 318.363 και 519.250 ευρώ αντίστοιχα, ενώ στους πελάτες της περιλαμβάνονται υπουργεία, το ΕΒΕΑ, τα ΕΛΤΑ, η ΔΥΠΑ, ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης και το Πανεπιστήμιο Πειραιώς.

Παράλληλα, η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης καταγράφει τη συμμετοχή του στο κυβερνητικό «Athens Alitheia Forum», στις 11 Μαρτίου 2026, σε συζήτηση με τον Παύλο Μαρινάκη. Η έρευνα του Solomon συνέδεσε την «Cube» με υποστηρικτικές υπηρεσίες στο συνέδριο, επικαλούμενη πηγή των διοργανωτών και στοιχεία από το αρχείο του προγράμματος. Η ίδια έρευνα εντόπισε σύμβαση 37.200 ευρώ για τον σχεδιασμό και την επιμέλεια του συνεδρίου με την «BEAT Bespoke Communication Services», της οποίας η ιδιοκτήτρια είναι και εταίρος της Cube.

Η εταιρεία -λοιπόν- που είναι συνιδιοκτήτης έχει κέρδη από δημόσιους φορείς συνολικού ύψους 186.863,07 ευρώ από το 2021, εκ των οποίων 64.800 ευρώ είναι για δύο εκδηλώσεις του υπουργείου Δικαιοσύνης.

Ο Σταμάτης Ζαχαρός που παρουσιάζει την εκπομπή «ΕΔΩ» στο ONE, σχολιάζει την πολιτική επικαιρότητα και συμμετέχει σε συζητήσεις για τη διαφάνεια και την παραπληροφόρηση, είναι εταίρος εταιρείας επικοινωνίας με δραστηριότητα στον δημόσιο τομέα και συνιδιοκτήτης ενημερωτικής ιστοσελίδας. Η τηλεοπτική του παρουσία καταγράφεται στην ιστοσελίδα του ONE. Στο Μητρώο Ηλεκτρονικού Τύπου εμφανίζεται ως διευθυντής και διαχειριστής του «DailyPost» και μεταξύ των ιδιοκτητών της εταιρείας στην οποία ανήκει η ιστοσελίδα.

Η συμμετοχή στην «The Cube»

Η «The Cube» Εταιρεία Συμβούλων ΙΚΕ ιδρύθηκε στις 9 Ιουνίου 2021, σύμφωνα με το καταστατικό σύστασης που δημοσιεύεται στο ΓΕΜΗ. Το έγγραφο καταγράφει συμμετοχή του Ζαχαρού κατά 40%. Η Ευαγγελία Βόγλη συμμετείχε επίσης κατά 40% και ο Παναγιώτης Βόγλης κατά 20%, με τον τελευταίο να ορίζεται διαχειριστής. Το αρχικό κεφάλαιο ήταν 20.000 ευρώ. Οι δραστηριότητες της εταιρείας περιλαμβάνουν δημόσιες σχέσεις, επικοινωνία, διαφήμιση, τουριστική προβολή και διοργάνωση συνεδρίων και εκδηλώσεων. Στην ιστοσελίδα της, η «Cube» περιγράφει την ομάδα της ως συνδυασμό στελεχών εταιρικής επικοινωνίας και δημοσιογράφων. Αναφέρει ότι αυτή η σύνθεση της επιτρέπει να σχεδιάζει δράσεις γνωρίζοντας τις ανάγκες των Μέσων ενημέρωσης και τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται το περιεχόμενό τους.

Το κυβερνητικό συνέδριο

Στις 11 Μαρτίου 2026, ο Ζαχαρός συμμετείχε στο «Athens Alitheia Forum», σε συζήτηση με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη και τους δημοσιογράφους Χριστίνα Κοραή, Νίκο Παναγιωτόπουλο και Αντώνη Σρόιτερ.

Το συνέδριο διοργάνωναν η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης και ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Παύλος Μαρινάκης. Η συμμετοχή του Ζαχαρού επιβεβαιώνεται από την επίσημη καταγραφή ολόκληρης της συζήτησης.

Η έρευνα της Δανάης Μαραγκουδάκη στο Solomon εξέτασε τις διαδικασίες διοργάνωσης, τις συμβάσεις και τις σχέσεις των συμμετεχόντων με τις εταιρείες που παρείχαν υπηρεσίες. Το Solomon εντόπισε ότι το αρχείο του προγράμματος είχε δημιουργηθεί από πρόσωπο που δήλωνε στο LinkedIn ότι εργαζόταν στην «Cube». Πηγή από την πλευρά των διοργανωτών ανέφερε ότι η εταιρεία παρείχε υποστηρικτικές υπηρεσίες. Όταν το Solomon ζήτησε διευκρινίσεις, ο Ζαχαρός διέψευσε τις πληροφορίες, επιφυλασσόμενος για τα νόμιμα δικαιώματά του. Η ίδια έρευνα εντόπισε σύμβαση 37.200 ευρώ με την «BEAT Bespoke Communication Services», για τον σχεδιασμό, την επιμέλεια και το concept του συνεδρίου. Σύμφωνα με το Solomon, η ιδιοκτήτριά της είναι επίσης μία από τους τρεις εταίρους της «Cube».

Το «DailyPost» και η σχέση που δεν γνωστοποιήθηκε

Μια δεύτερη έρευνα αφορά τον τρόπο με τον οποίο ο Ζαχαρός παρουσίασε δημοσίευμα της ιστοσελίδας στην οποία είχε ιδιοκτησιακή συμμετοχή. Στις 20 Σεπτεμβρίου 2024, στην εκπομπή του στο ONE, παρουσιάστηκε δημοσίευμα του «DailyPost» για τον Κώστα Ζαχαριάδη. Ο Ζαχαρός δήλωνε ότι είχε μόλις δει το θέμα, κατά τη διάρκεια του διαλείμματος, και ότι δεν το είχε ακόμη διαβάσει. Όπως καταγράφει ο Σταύρος Μαλιχούδης, στην έρευνα του Media Network για την ιδιοκτησία των μέσων ενημέρωσης, ο Ζαχαρός ήταν τότε διαχειριστής και εταίρος κατά 34% της «Νόησις ΙΚΕ», ιδιοκτήτριας του «DailyPost». Η έρευνα παρέθετε στοιχεία του ΓΕΜΗ και διαπίστωνε ότι η σχέση αυτή δεν γνωστοποιήθηκε στους τηλεθεατές κατά την παρουσίαση του δημοσιεύματος. Το ζήτημα που ανέδειξε ήταν συγκεκριμένο, ο παρουσιαστής επικαλούνταν ως πηγή μια ενημερωτική ιστοσελίδα την οποία ο ίδιος διαχειριζόταν, χωρίς να ενημερώνει το κοινό για αυτή την ιδιότητά του. Μάλιστα ισχυριζόταν ότι δεν την είχε καν διαβάσει.

Οι προηγούμενες κατά λάθος τοποθετήσεις

Η κριτική για τη δημοσιογραφική πρακτική του Ζαχαρού έχει προηγούμενα. Τον Φεβρουάριο του 2024, σε συζήτηση για τις φοιτητικές καταλήψεις, η φοιτήτρια Νομικής Σοφία Θεοτοκά αντέδρασε σε υποθετικό παράδειγμα που έθεσε με ναζί, ρωτώντας: «Μας εξισώνετε με τους ναζί;». Το σχετικό τηλεοπτικό απόσπασμα προκάλεσε επικρίσεις για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπιζε την καλεσμένη του.

Τον Ιούνιο του 2025 αναδημοσίευσε ψεύτικη εικόνα της Γκρέτα Τούνμπεργκ με ποτό σε σκάφος, ενώ η ακτιβίστρια συμμετείχε σε αποστολή βοήθειας προς τη Γάζα. Όταν ο Νάσος Ηλιόπουλος τον επέκρινε στην εκπομπή του, υπερασπίστηκε την επιλογή του λέγοντας ότι βρήκε την εικόνα αστεία.

Ζαχαρός: Εγώ το έπαιξα γιατί το βρήκα πολύ αστείο αυτό με τη fake φωτογραφία της Γκρέτα Τούνμπεργκ πάνω στο πλοίο.Και είναι αστείο. Ηλιόπουλος: Εγώ το θεωρώ απανθρωπιά να κάνεις πλάκα με αυτούς που πάνε να σπάσουν τον αποκλεισμό ενός λιμού. Μπράβο στον Νάσο Ηλιόπουλο. Μπράβο γιατί δεν κωλώνει να τα πει ωμά εκεί που πρέπει. #GazaGenocide #Γαζα

— Lina ? (@_tsouxtra) June 5, 2025

Η Παλαιστινιακή Παροικία Ελλάδας τον είχε επίσης καταγγείλει για ανακρίβειες και παραπλανητικούς ισχυρισμούς σχετικά με την UNRWA, την υπηρεσία του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες. Στην ανακοίνωσή της, που δημοσιεύεται στον Ημεροδρόμο, αμφισβητούσε όσα είχε παρουσιάσει για τη λειτουργία της υπηρεσίας και τα σχολικά της προγράμματα.

Η αποχώρηση του Σγουρού και η παρέμβαση Μαρινάκη

Το βράδυ της Τρίτης (30/6/2026), ο Γιάννης Σγουρός, πρώην περιφερειάρχης Αττικής και υποψήφιος βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, αποχώρησε από την εκπομπή του Ζαχαρού στο ONE. Η συζήτηση αφορούσε την οικονομική κατάσταση της χώρας και τις ευθύνες για την κρίση και τα μνημόνια.

Σύμφωνα με τη δημοσιευμένη καταγραφή του επεισοδίου και το βίντεο, η ένταση κλιμακώθηκε όταν ο Ζαχαρός ζήτησε από τον Σγουρό να σταματήσει για να του κάνει ερωτήσεις. Ο Σγουρός επέμεινε ότι έπρεπε πρώτα να ακουστεί η απάντησή του. Ο παρουσιαστής ανακοίνωσε τότε ότι η συνέντευξη δεν μπορούσε να συνεχιστεί.

Ο Σγουρός έβγαλε το μικρόφωνο και αποχώρησε από το πλάνο, αλλά τα μικρόφωνα του στούντιο συνέχισαν να καταγράφουν όσα έλεγε. «Παπατζήδες εγώ δεν ακούω», ανέφερε, καλώντας τον Ζαχαρό να απευθυνθεί στη διεύθυνση του σταθμού. Τον κατηγόρησε ότι ήταν προκλητικός και ότι δεν σεβόταν τους καλεσμένους του. Όταν ο Σγουρός εξέφρασε την ελπίδα να παρακολουθεί η ιδιοκτησία του καναλιού, ο Ζαχαρός τον ρώτησε: «Με απειλείτε;». Ο Σγουρός αρνήθηκε και τον κατηγόρησε ότι θεωρούσε πως ασκούσε κομματικό καθήκον ως δημοσιογράφος. Την επομένη, Τετάρτη (1/7), ο Παύλος Μαρινάκης παρενέβη δημόσια υπέρ του Ζαχαρού. Μιλώντας στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ, χαρακτήρισε τη συμπεριφορά του Σγουρού απαράδεκτη και ερμήνευσε την αναφορά στην ιδιοκτησία ως έμμεση απειλή για τη δουλειά του παρουσιαστή. Ζήτησε από τον Νίκο Ανδρουλάκη να διαγράψει τον Σγουρό από το ΠΑΣΟΚ, υποστηρίζοντας ότι διαφορετικά θα επιδοκίμαζε τη συμπεριφορά του. Η παρέμβαση καταγράφεται και στο «DailyPost», την ιστοσελίδα που διευθύνει ο Ζαχαρός.

Χθες, Σάββατο (3/10), ζήτησε δημόσια συγγνώμη. «Ανέλαβε την ευθύνη, χαρακτήρισε λανθασμένη τη διατύπωσή του και ζήτησε συγγνώμη κυρίως από την οικογένεια της Εριέττας και τους συγγενείς των θυμάτων. Υποστήριξε ότι δεν είχε πρόθεση να προσβάλει τη μνήμη της ή να αμφισβητήσει τα γεγονότα.

Ο Έκο, στο δοκίμιό του «Για έναν σημειολογικό ανταρτοπόλεμο» (1967), έγραφε: «Σήμερα μια χώρα ανήκει σε εκείνον που ελέγχει τις επικοινωνίες». Ωστόσο, υποστήριζε ότι ο έλεγχος των Μέσων δεν εξασφαλίζει και τον έλεγχο της ερμηνείας, ο αναγνώστης και ο τηλεθεατής μπορούν να αμφισβητήσουν το μήνυμα. Γι’ αυτό πρότεινε την καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης, ώστε το κοινό να εξετάζει πώς κατασκευάζεται και τι σημαίνει κάθε μήνυμα.

Προσέξτε τη σημειολογία της δήλωσής του:

«Θέλω να είμαι απολύτως ξεκάθαρος: η συγκεκριμένη διατύπωση ήταν δικό μου λάθος και δεν εξέφραζε σε καμία περίπτωση ούτε ειρωνεία προς την αδικοχαμένη Εριέττα Μόλχο ούτε, πολύ περισσότερο, υιοθέτηση οποιασδήποτε θεωρίας συνωμοσίας.

Η πρόθεσή μου ήταν να ασκήσω ειρωνική κριτική σε όσους υιοθετούν διάφορες θεωρίες γύρω από το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών, όπως έχω κάνει και στο παρελθόν μέσα από την εκπομπή.

Όμως η συγκεκριμένη διατύπωση ήταν απολύτως λανθασμένη και ο τρόπος με τον οποίο επέλεξα να εκφράσω αυτή την άποψη ήταν επίσης λάθος.

Αναλαμβάνω πλήρως την ευθύνη για όσα είπα.

Ζητώ ειλικρινά συγγνώμη από όλους όσοι προσβλήθηκαν ή πληγώθηκαν από τη συγκεκριμένη αναφορά και, πάνω απ’ όλα, από την οικογένεια της Εριέττας Μόλχο και τους συγγενείς όλων των θυμάτων των Τεμπών.

Δεν ήταν ούτε πρόθεσή μου ούτε επιθυμία μου να προσβάλω τη μνήμη κανενός ανθρώπου που χάθηκε τόσο άδικα, ούτε έχω υποστηρίξει ποτέ κάποια θεωρία που αμφισβητεί τα γεγονότα ή τον πόνο των οικογενειών των θυμάτων.

Η διατύπωσή μου ήταν λανθασμένη. Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία γι’ αυτήν και ζητώ συγγνώμη γι’ αυτό.

Παρακολουθώ στενά τις εξελίξεις γύρω από τη δίκη για την τραγωδία των Τεμπών και θα συνεχίσω να παρουσιάζω και να σχολιάζω τα γεγονότα με σεβασμό στη μνήμη των θυμάτων και με μοναδικό γνώμονα την αλήθεια, τη δικαιοσύνη και την ανάγκη των συγγενών να δικαιωθούν».

Υ.γ Στα μικρούτσικα εκείνα, αντικείμενα στις φωτογραφίες. Από τα πρώτα που είδα, ερευνώντας το έγκλημα των Τεμπών. Με τις γαλάζιες πετρούλες, σε έναν φάκελο δικογραφίας.

Το «Κυνήγι» είναι μια αριστουργηματική δανέζικη ταινία του 2012 σε σκηνοθεσία του Τόμας Βίντερμπεργκ και με πρωταγωνιστή τον καθηλωτικό Μαντς Μίκελσεν.

Το «Κυνήγι» έφυγε από το 65ο Φεστιβάλ Καννών κατακτώντας το Βραβείο Ανδρικής Ερμηνείας, ενώ παράλληλα ήταν και υποψήφια για το Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας.

Ο Lucas, ύστερα από ένα επώδυνο διαζύγιο, φαίνεται πως ξαναβρίσκει σιγά-σιγά το βηματισμό του. Μια νέα σχέση μπαίνει στη ζωή του, ενώ ο γιος του Marcus - που μέχρι τότε έμενε με τη μητέρα του που εμπόδιζε την επαφή του γιου με τον πατέρα - αποφασίζει να έρθει να μείνει μαζί του. Παράλληλα, έχει μια ευχάριστη και δημιουργική δουλειά σε παιδικό σταθμό, που τον γεμίζει και τον κάνει χαρούμενο.

Όλα φαίνονταν να κυλούν αρμονικά για τον Lucas, ώσπου ένα παιδικό ψέμα έρχεται να μετατρέψει τη ζωή του σε εφιάλτη. Η μικρή Klara, η κόρη του καλύτερου φίλου του που πηγαίνει σε αυτό τον ίδιο παιδικό σταθμό, θα κατηγορήσει τον Lucas για ασέλγεια.

Από κει και πέρα, η ζωή του Lucas μετατρέπεται σε κόλαση. Το παιδικό ψέμα υιοθετείται από τους υπεύθυνους του παιδικού σταθμού και αρχίζει να εξαπλώνεται σαν μεταδοτικός ιός. Ο Lucas μένει σχεδόν μόνος του να παλέψει για τη ζωή και την αξιοπρέπειά του. Μόνο ο γιος του και η οικογένεια ενός φίλου του στέκονται δίπλα του, ενώ ο υπόλοιπος πληθυσμός της μικρής πόλης πέφτει σε κατάσταση μαζικής υστερίας. Η τοπική κοινωνία μεταμορφώνεται σε μια αμείλικτη αγέλη που «κυνηγά» τον πρωταγωνιστή, απομονώνοντας τον ίδιο και την οικογένειά του.

Ο ήρωας θα παλέψει για την αλήθεια και, τελικά, φαίνεται πως δικαιώνεται. Μπορεί, όμως, ποτέ να σβηστούν όλα αυτά που προηγήθηκαν; Μάλλον όχι

Η ταινία διαπραγματεύεται την ταχύτατη εξάπλωση ενός ψέματος, την υστερία που μπορεί να καταλάβει μια κοινωνία αλλά και τη σκληρότητα που μπορεί να επιδείξει αυτή στον αποδιοπομπαίο τράγο. Το μυστικό που ψιθυρίζεται στόμα με στόμα γίνεται κτήμα των πολλών και τότε είναι που μετατρέπεται σε «αλήθεια». Είναι πιο βολικό να πιστεύεις την αλήθεια των πολλών, παρά να αμφιβάλλεις για αυτήν. Είναι ο ευκολότερος τρόπος για να ανήκεις. 

Επίκαιρη όσο ποτέ: Θίγει με μοναδικό τρόπο τη δύναμη της φήμης, την ευκολία της καταδίκης στα social media ή στις κλειστές κοινωνίες και το πόσο δύσκολο είναι να αποδείξεις την αθωότητά σου όταν το κοινό έχει ήδη βγάλει την απόφαση.

Η υπόθεση της Πόπης Μέλλιου δείχνει πολλά για το μέγεθος της αστυνομικής αυθαιρεσίας στην Ελλάδα. Μια αυθαιρεσία η οποία, εν πολλοίς εδράζεται, στην επίγνωση από πλευράς των αστυνομικών της πλήρους ασυλίας και ατιμωρησίας τους

Δείχνει επίσης πως εάν κάποιος θέλει να βρει το δίκιο του στη χώρα της αυθαιρεσίας και της διαπλοκής των θεσμών, θα πρέπει να απευθυνθεί σε θεσμούς έξω από αυτήν. Κάτι βέβαια που συνεπάγεται πολλαπλάσιο κόπο και έξοδα

Έτσι ακριβώς έγινε με την Πόπη Μέλλιου. Μετά από 13 χρόνια ταλαιπωρίας και εξόδων, η Πόπη Μέλλιου δικαιώθηκε τελικά από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για την ταπείνωση και την εξευτελιστική αντιμετώπιση που της επιφύλαξε η Ελληνική Αστυνομία χωρίς η ίδια να έχει διαπράξει κάτι παράνομο, χωρίς καν να έχει κατηγορηθεί για κάτι. Απλά επειδή η Ελληνική Αστυνομία θεώρησε ότι έπρεπε να τιμωρηθεί για το θάρρος της και για το μήνυμα που εξέπεμψε ότι και οι ίδιοι οι αστυνομικοί πρέπει να ελέγχονται από τους πολίτες

Στη Μέλλιου επιδικάστηκαν τελικά 10.000 ευρώ για ηθική βλάβη και 875 ευρώ για δικαστικά έξοδα και δαπάνες. Η ίδια η Μέλλιου δήλωσε ότι αφιερώνει τη νίκη της αυτή σε όσους κατά καιρούς βασανίστηκαν στα κρατητήρια της Ελληνικής Αστυνομίας.

Πόσοι άλλοι όμως έχουν υποστεί την ίδια ταπεινωτική και εξευτελιστική μεταχείριση και δεν είχαν τις αντοχές και τα απαραίτητα εφόδια για να κινήσουν τις απαιτούμενες διαδικασίες;

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή

Το βράδυ της 27ης Φεβρουαρίου 2013 η Πόπη Μέλλιου, φωτορεπόρτερ με πολιτική δράση, επέστρεφε στο σπίτι της στα Εξάρχεια, όταν συνάντησε τέσσερις αστυνομικούς της ομάδας ΔΕΛΤΑ σε μοτοσυκλέτες. Θεωρώντας ότι είχε προηγηθεί κάποιο βίαιο επεισόδιο ή αυθαίρετη αστυνομική ενέργεια, σημείωσε τους αριθμούς των πινακίδων. Οι αστυνομικοί, μόλις την αντιλήφθηκαν, τη σταμάτησαν, της ζήτησαν ταυτότητα και την μετέφεραν με περιπολικό στην Υποδιεύθυνση Ασφαλείας της ΓΑΔΑ, στον έκτο όροφο, για εξακρίβωση στοιχείων

Στην Υποδιεύθυνση της αφαιρέθηκε το κινητό, της ζητήθηκε η ταυτότητα, ερωτήθηκε για το περιστατικό και της ζητήθηκε να παραδώσει το σημείωμα με τους αριθμούς κυκλοφορίας. Στη συνέχεια, ο αξιωματικός υπηρεσίας κάλεσε γυναίκα αστυνομικό και, χρησιμοποιώντας χυδαίο λεξιλόγιο, της έδωσε οδηγίες ως προς την έκταση της έρευνας. Η αστυνομικός διέταξε την Πόπη Μέλλιου να αφαιρέσει όλα τα ρούχα της, συμπεριλαμβανομένων των εσωρούχων, και πραγματοποίησε οπτικό έλεγχο. Αφού στη συνέχεια ντύθηκε, πήρε πίσω τα προσωπικά της αντικείμενα και αφέθηκε ελεύθερη

Στις 25 Απριλίου 2013 η Πόπη Μέλλιου υπέβαλε μήνυση και στις 22 Δεκεμβρίου 2014 ασκήθηκε ποινική δίωξη κατά του προϊσταμένου της Υποδιεύθυνσης, του αξιωματικού υπηρεσίας και της αστυνομικού που διενήργησε την έρευνα

Με την υπ’ αριθ. 19158/2015 απόφαση της 30ής Απριλίου 2015 το Πλημμελειοδικείο Αθηνών αθώωσε την αστυνομικό και καταδίκασε τους δύο αξιωματικούς σε φυλάκιση τριών ετών με αναστολή για σοβαρή προσβολή της αξιοπρέπειας. Έκρινε ότι καθώς η προσφεύγουσα είχε επιδείξει ταυτότητα κατά την άφιξή της, δεν είχε συλληφθεί ούτε κατηγορηθεί, μια απλή ψηλάφηση από γυναίκα αστυνομικό θα αρκούσε. Έκρινε συνεπώς πως η έρευνα, που διενεργήθηκε σε έντονα φωτισμένο γραφείο με παράθυρο προς τον δρόμο και ανοιχτά στόρια, απέβλεπε αποκλειστικά στον εκφοβισμό και την τιμωρία της.

Κατόπιν έφεσης των αξιωματικών, το Εφετείο Αθηνών, με τις υπ’ αριθ. 5465α/2017, 6041α/2017 και 256/2018 αποφάσεις της 15ης Ιανουαρίου 2018, δέχθηκε ότι η προσφεύγουσα παρέδωσε τα στοιχεία της και το σημείωμα μόνον όταν πληροφορήθηκε ότι θα διωχθεί με την αυτόφωρη διαδικασία για ψευδή ανωμοτί κατάθεση, ότι υπήρχαν σοβαρές υπόνοιες εμπλοκής της σε προπαρασκευή τρομοκρατικής πράξης και ότι, επειδή είχε εισέλθει στο κτίριο χωρίς να περάσει από σαρωτή σώματος ή ανιχνευτή μετάλλων, η έρευνα ήταν αναγκαία ως προληπτικό μέτρο.

Το Εφετείο δέχθηκε επίσης ότι η έρευνα διήρκεσε περίπου πέντε λεπτά, πραγματοποιήθηκε σε κλειστό γραφείο με κατεβασμένα στόρια, παρουσία μόνο μίας γυναίκας αστυνομικού, χωρίς σωματική επαφή και χωρίς σωματική ή λεκτική βία κατά την ίδια τη διεξαγωγή της. Έκρινε ότι η οδηγία του αξιωματικού υπηρεσίας συνιστούσε εξύβριση, έπαυσε όμως την ποινική δίωξή του λόγω παραγραφής και αθώωσε τον προϊστάμενο

Οι αποφάσεις καταχωρίσθηκαν στο ειδικό βιβλίο στις 10 Σεπτεμβρίου 2018, ημερομηνία από την οποία η προσφεύγουσα μπορούσε να λάβει επικυρωμένο αντίγραφο. Ήταν αμετάκλητες κατά το εθνικό δίκαιο, καθώς η προσφεύγουσα δεν διέθετε δικαίωμα άσκησης αναίρεσης

Κατόπιν αυτού, η προσφεύγουσα προσέφυγε στο Στρασβούργο επικαλούμενη τα άρθρα 3 και 8 ΕΣΔΑ που αφορούν στην απαγόρευση των βασανιστηρίων και της απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης το πρώτο και στο δικαίωμα σεβασμού της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής το δεύτερο

Τελικά, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε ομόφωνα ότι η μεταχείριση αυτή συνιστούσε παραβίαση του Άρθρου 3 και επιδίκασε 10.000 ευρώ αποζημίωση στην Πόπη Μέλλιου για ηθική βλάβη καθώς και 875 ευρώ για δικαστικά έξοδα της εθνικής διαδικασίας

Η απόφαση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αποτελεί σημαντικό δεδικασμένο για τα όρια της αστυνομικής αυθαιρεσίας, ξεκαθαρίζοντας ότι η υποχρεωτική γύμνωση και η πλήρης σωματική έρευνα προσώπων που έχουν απλώς προσαχθεί και δεν θεωρούνται ύποπτοι ή συλληφθέντες συνιστούν εξευτελιστική μεταχείριση.

Η υπόθεση Μέλλιου παρέχει ισχυρό έρεισμα για αυστηρότερη εφαρμογή των γενικών αρχών του άρθρου 3 και ενθαρρύνει μελλοντικά θύματα της αστυνομικής αυθαιρεσίας να διεκδικήσουν με ισχυρές πιθανότητες τη δικαίωσή τους

Λεπτομέρειες για τη δικαστική απόφαση και το νομικό σκεπτικό εδώ

Έβδομη χρονιά φέτος για το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Ραφήνας που υπόσχεται να μας ταξιδέψει για μια ακόμη φορά σε κόσμους μικρούς ή μεγάλους, σκοτεινούς ή φωτεινούς, «κανονικούς» ή «μη κανονικούς».

Παρασκευή 2/10:  Θα προβληθούν βραβευμένες ελληνικές ταινίες από το 48ο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας (DISSF) του 2025. Ενός Φεστιβάλ που σήμερα θεωρείται ως ένα από τα σημαντικότερα του είδους του στην Ευρώπη

Σάββατο 3/10: Θα προβληθούν επιλεγμένες ελληνικές και διεθνείς ταινίες από το Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Positively Different (PDSFF) του 2026

Η διοργάνωση του Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Ραφήνας γίνεται από την «Κινηματογραφική Λέσχη Cine Σχολειό» σε συνεργασία με την «Κίνηση για την Προστασία και Ανάδειξη του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας», την δημοτική κίνηση «Γη & Ελευθερία» και την Αttica Voice

Η είσοδος θα είναι ελεύθερη

Προσοχή! Λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών, οι προβολές δεν θα γίνουν στο συνήθη ανοιχτό χώρο του Σινέ ΑΕΛΛΩ, αλλά στον κλειστό και φιλόξενο χώρο του ΚΑΠΗ Ραφήνας (στην ίδια οδό με το Σινέ), Ελ. Βενιζέλου 21  

Ώρα έναρξης προβολών 19.30

Σας περιμένουμε για να απολαύσουμε μαζί τη μαγεία της σύγχρονης,  φρέσκιας κινηματογραφικής δημιουργίας

«Μπορούμε να το κάνουμε αυτό σε οποιαδήποτε χώρα θέλουμε. Μπορούμε να το κάνουμε και εδώ»

Αυτό φέρεται να είπε η Αμερικανίδα πρέσβειρα στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, σε ιδιωτικό δείπνο τον Μάρτιο του 2026, μπροστά στα μάτια Ελλήνων και Αμερικανών αξιωματούχων, απειλώντας ευθέως και απροκάλυπτα την ελληνική κυβέρνηση

Σύμφωνα με το πρόσφατο αποκαλυπτικό δημοσίευμα της Wall Street Journal (25 Σεπτεμβρίου 2026), η Γκιλφόιλ αναφερόταν ευθέως στην πτώση της ρουμανικής κυβέρνησης του Ιλίε Μπολόζαν. Το ρεπορτάζ της αμερικανικής εφημερίδας αναφέρει πως η κυνική απειλή της πρώην παρουσιάστριας του Fox News προκάλεσε την οργισμένη αντίδραση του Έλληνα Υπουργού Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, ο οποίος φέρεται να της απάντησε: «Όχι, δεν μπορείτε»

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή με την αφορμή που μας έδωσε το αποκαλυπτικό δημοσίευμα της Wall Steet Journal με μια πρώτη παρατήρηση να είναι  πως πιο πολύ θόρυβο προκάλεσε στις ΗΠΑ μάλλον παρά στην ενδιαφερόμενη χώρα, δηλαδή σε μας.

Οι ρουμάνικες εκλογές

Στις 24 Νοεμβρίου 2024, στον πρώτο γύρο των ρουμανικών προεδρικών εκλογών, έγινε η μεγάλη έκπληξη και ο Călin Georgescu, ένας σχετικά άγνωστος ανεξάρτητος υποψήφιος με αντι-ΕΕ και φιλορωσικές θέσεις, ήρθε πρώτος με περίπου 23%. Δεύτερη ήρθε η φιλοευρωπαία Elena Lasconi.

Ο δεύτερος γύρος μεταξύ τους ήταν προγραμματισμένος για 8 Δεκεμβρίου 2024. Όμως, στις 6 Δεκεμβρίου, το Συνταγματικό Δικαστήριο της Ρουμανίας ακύρωσε  ολόκληρη την εκλογική διαδικασία επειδή, σύμφωνα με τις ρουμανικές μυστικές υπηρεσίες, είχε πραγματοποιηθεί προεκλογικά μια μεγάλης κλίμακας επιχείρηση επιρροής στα social media, κυρίως στο TikTok, υπέρ του Georgescu, υπονοώντας ρωσικό δάκτυλο

Μετά από μερικούς μήνες επαναλαμβάνονται οι εκλογές και τελικά, τον του 2025, σχηματίζεται κυβέρνηση συνασπισμού από φιλοευρωπαϊκά κόμματα (φιλοΕΕ πιο σωστά). Ο συνασπισμός όμως αυτός δεν ευδοκιμεί καθώς, στις 20 Απριλίου 2026, ένας από τους εταίρους του συνασπισμού, το PSD, αποσύρει τη στήριξή του από τον Bolojan και στερεί από την κυβέρνηση την κοινοβουλευτική της πλειοψηφία.

Λίγες ημέρες όμως πριν, στις 31 Μαρτίου 2026, όπως αποδεικνύει ένα βίντεο που κυκλοφόρησε, η Γκιλφόιλ συμμετείχε σε μυστικό ραντεβού σε ξενοδοχείο του Βουκουρεστίου με την ηγεσία του PSD (Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Ρουμανίας)

Γιατί έπεσε τελικά η κυβέρνηση της Ρουμανίας; Ίσως γιατί δεν υπάκουσε στα αμερικανικά κελεύσματα σχετικά με τον «Κάθετο Διάδρομο», το αμερικανικό σχέδιο που έχει αναλάβει η Γκιλφόιλ να προωθήσει στην περιοχή με τη βοήθεια ενός αμφιλεγόμενου Έλληνα λομπίστα και της γνωστής ελληνικής εταιρείας του Άκτορα

Ο Κάθετος Διάδρομος

Όπως αναφέρεται στο επίμαχο άρθρο της Wall Street Journal, η Αμερικανίδα πρέσβειρα έχει αναλάβει έναν πολύ σημαντικό ρόλο στην προώθηση του «κάθετου διαδρόμου φυσικού αερίου»

Ο «κάθετος διάδρομος φυσικού αερίου», είναι το σχέδιο που έχει εκπονήσει η κυβέρνηση Τραμπ για τη μεταφορά υγροποιημένου αμερικανικού φυσικού αερίου (LNG) μέσω της Ελλάδας προς χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και την Ουκρανία. Ένα σχέδιο που έχει ως στόχο την απεξάρτησης των χωρών αυτών από το ρωσικό φυσικό αέριο και την εξάρτησή τους από το αμερικανικό. Μ΄ένα σμπάρο δυο τρυγόνια δηλαδή για τους Αμερικανούς

Όσο για τους Έλληνες; Η ελληνική κυβέρνηση, ως συνήθως, μέσα στη μέθη και τη ζάλη από τις επικύψεις της υποταγής και της δουλοπρέπειας , αλλά και της διαπλοκής με τα μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα των ολιγαρχών του τόπου μιλάει για «ενεργειακή αναβάθμιση» της Ελλάδας.

Γιατί, από ένα τέτοιο μεγαλεπήβολο σχέδιο, δεν θα μπορούσαν να λείπουν οι ολιγάρχες του τόπου και, στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο Αktor, o  οποίος, εδώ και λίγα χρόνια, οσμιζόμενος ψητό, έχει μπει και στο χώρο της ενέργειας

Ο Aktor και ο Έλληνας λομπίστας

Στις συναντήσεις της αμερικανίδας πρέσβειρας με τις ξένες κυβερνήσεις για τον κάθετο διάδρομο, έχει στο πλευρό της τον Χρήστο Μαραφάτσο. Ποιος είναι τώρα αυτός; Για να δούμε. Ο Χρήστος Μαραφάτσος είναι ένας 39χρονος Ελληνοαμερικάνος ο οποίος αποδεικνύεται ικανότατος καθώς μέσα σε λίγα μόλις χρόνια έχει καταφέρει να είναι ιδρυτής του οργανισμού Greek-Americans for Trump, να έχει διατελέσει σύμβουλος στο επιτελείο του Ντόναλντ Τραμπ, να συμμετέχει στο διοικητικό συμβούλιο του συντηρητικού οργανισμού CPAC ενώ έπαιξε ενεργό ρόλο στην προώθηση της υποψηφιότητας και, πλέον, της θητείας της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ ως πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Αθήνα.

Αξίζει να αναφέρουμε εδώ ότι η δράση του έχει εκτιμηθεί δεόντως από τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Ελπιδοφόρο, ο οποίος τον έχρισε «Άρχοντα του Οικουμενικού Πατριαρχείου» και «Διδάσκαλο του Γένους»

Παράλληλα όμως, ο Μαραφάτσος λειτουργεί στις ΗΠΑ ως λομπίστας της Aktor, αμειβόμενος από αυτήν. Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα της αμερικανικής εφημερίδας, ο Μαραφάτσος, μέσα σε διάστημα λίγων μόλις μηνών, έχει εισπράξει από την Αktor το ποσό των 160.000 ευρώ για να της ανοίξει πόρτες στον Λευκό Οίκο και στα αμερικανικά υπουργεία και να προωθήσει συμφωνίες της εταιρείας με την αμερικανική κυβέρνηση

Και δεν είναι μόνο αυτά. Σύμφωνα πάντα με το δημοσίευμα, ο Μαραφάτσος είχε στο πελατολόγιό του άλλες τρεις εταιρείες που συνδέονται με την Ελλάδα, μεταξύ των οποίων μία ενεργειακή και μία εταιρεία ναυτιλίας και υποδομών. Μέσα σε εννέα μήνες δήλωσε περισσότερα από 440.000 δολάρια έσοδα από δραστηριότητες λόμπινγκ στις ΗΠΑ.

Και για όσους τυχόν δεν γνωρίζουν τι σημαίνει λομπίστας, ας αναφέρουμε εδώ  ότι πρόκειται για άτομα με ισχυρές διασυνδέσεις και ασθενείς ηθικούς φραγμούς που αμείβονται για να επηρεάσουν τις αποφάσεις της κυβέρνησης και των πολιτικών για λογαριασμό μιας ομάδας πίεσης ή μιας εταιρείας.

Το ενδιαφέρον είναι ότι στις συναντήσεις της Γκιλφόιλ με τους ξένους αξιωματούχους, την ώρα που η αμερικανίδα πρέσβειρα πίεζε απροκάλυπτα τις βαλκανικές κυβερνήσεις να υπογράψουν συμφωνίες αποκλειστικά με την Aktor, ο Μαραφάτσος έκρυβε τη σχέση του με τη συγκεκριμένη εταιρεία σε σημείο που οι ξένοι αξιωματούχοι να τον μπερδεύουν για «διευθυντή του επιτελείου της»!

Όμορφος κόσμος ηθικά, αγγελικά πλασμένος. Την ίδια στιγμή για την ελληνική κυβέρνηση δεν συντρέχει κανένας λόγος ανησυχίας και απολογίας για οτιδήποτε. Όλα, άλλωστε, είναι μέρος του σχεδίου παράδοσης της χώρας στους Έλληνες και ξένους ολιγάρχες

Στη συνέχεια παραθέτουμε ολόκληρο το άρθρο της Wall Street Journal, όπως μεταφράστηκε από την kreport

--------------------------------------------

Ο μυστηριώδης άνδρας, η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και το αμερικανικό LNG

Των R. Ballhaus, D. Mattioli, J. Parkinson και D. Hinshaw

Η πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα πηγαινοερχόταν την περασμένη άνοιξη στη βουλγαρική πρωτεύουσα για μια συγκεκριμένη αποστολή. Η κυβέρνηση Τραμπ ήθελε οι σύμμαχοι στην ανατολική πλευρά της Ευρώπης να αγοράσουν αμερικανικό φυσικό αέριο αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Υπήρχε όμως μία λεπτομέρεια.

Η βουλγαρική κυβέρνηση, έλεγε η Γκίλφοϊλ σε συνομιλητές της, θα έπρεπε να συνεργαστεί με μια ελληνική κατασκευαστική εταιρεία, την Aktor Group, η οποία ήταν νεοεισερχόμενη στην αγορά φυσικού αερίου και είχε συμπράξει με μια ελληνική ενεργειακή εταιρεία που υποστηρίζεται από το κράτος, προκειμένου να εισάγει υγροποιημένο φυσικό αέριο από τις ΗΠΑ. «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πρόκειται κατά κάποιον τρόπο για επίσημη θέση της αμερικανικής κυβέρνησης», δήλωσε άτομο που γνωρίζει τις συνομιλίες.

Δίπλα στην 57χρονη πρέσβειρα, κατά τη συνάντησή της με την πρόεδρο της Βουλγαρίας, καθόταν ένας 39χρονος, ο Χρήστος Μαραφάτσος. Έχει παραστεί σε τόσες πολλές συναντήσεις της ώστε ορισμένοι ξένοι αξιωματούχοι τον πέρασαν για προσωπάρχη της. Στην πραγματικότητα, είναι κορυφαίος λομπίστας της Aktor, ο διευθύνων σύμβουλος της οποίας είχε μεταφέρει την Γκίλφοϊλ στη χώρα με ιδιωτικό αεροσκάφος.

Πρώην εισαγγελέας που εξελίχθηκε σε εμβληματική προσωπικότητα του κινήματος MAGA, η Γκίλφοϊλ έχει μετατρέψει τη θέση της ως πρέσβειρας στην Ελλάδα σε έναν από τους σημαντικότερους διπλωματικούς ρόλους της κυβέρνησης Τραμπ. Η πρώην παρουσιάστρια του Fox News έχει διασχίσει τα Βαλκάνια, επιδιώκοντας να βοηθήσει την Ευρώπη να απεξαρτηθεί από τη ρωσική ενέργεια μέσω ενός «κάθετου διαδρόμου φυσικού αερίου», ο οποίος προορίζεται να υποδέχεται αμερικανικό LNG στην Ελλάδα και να το μεταφέρει μέσω αγωγών προς την Ουκρανία.

Ωστόσο, έχει προκαλέσει απορίες σε κυβερνητικούς αξιωματούχους σε ολόκληρη την περιοχή με την επίμονη προώθηση μιας συγκεκριμένης ελληνικής εταιρείας — και με τις εκτεταμένες προσπάθειές της να εμπλέξει τον Μαραφάτσο, έναν άνθρωπο χωρίς ουσιαστική προηγούμενη εμπειρία ούτε στη διπλωματία ούτε στην ενέργεια.

Η προηγούμενη επαγγελματική του εμπειρία περιλαμβάνει τη συνίδρυση μιας εταιρείας διανομής αγροτικών προϊόντων στην περιοχή της Ουάσιγκτον και δραστηριότητες που εκτείνονταν από συμβουλευτικές υπηρεσίες ακινήτων έως τη δημιουργία της «απόλυτης καθηλωτικής εμπειρίας» της Ακρόπολης σε IMAX 3-D.

Σήμερα, ο Μαραφάτσος, ο οποίος μεγάλωσε στο Μέριλαντ, εμφανίζεται συχνά στο πλευρό της Γκίλφοϊλ, λειτουργώντας ως ανεπίσημος «θυρωρός» της και συμμετέχοντας σε συναντήσεις στην πρεσβευτική κατοικία αλλά και με κυβερνητικούς αξιωματούχους σε χώρες της περιοχής — κάτι εξαιρετικά ασυνήθιστο για έναν ιδιώτη.

Αρκετοί άνθρωποι που έχουν συναντηθεί με τον Μαραφάτσο και την πρέσβειρα, μεταξύ των οποίων κυβερνητικοί αξιωματούχοι, δήλωσαν ότι εκείνος δεν ανέφερε τη σχέση του με την Aktor.

Σε συνέδριο στη Θεσσαλονίκη νωρίτερα αυτόν τον μήνα, όπου αξιωματούχοι από εννέα χώρες συγκεντρώθηκαν για να συζητήσουν την πρόοδο του κάθετου διαδρόμου, δημοσιογράφος της Wall Street Journal είδε τον Μαραφάτσο και την Γκίλφοϊλ να φθάνουν μαζί στο πίσω κάθισμα μιας μαύρης BMW, επικεφαλής της αμερικανικής αυτοκινητοπομπής. Ο Μαραφάτσος μπήκε στο ξενοδοχείο MET από διαφορετική είσοδο, μακριά από τους φωτογράφους.

Στελέχη της αμερικανικής πρεσβείας που είχαν εργαστεί επί χρόνια για την προώθηση του κάθετου διαδρόμου δεν είχαν συναντηθεί ποτέ με στελέχη της Aktor ούτε είχαν ακούσει ποτέ να αναφέρεται το όνομά της ως πιθανού εταίρου, σύμφωνα με πρώην αξιωματούχους του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που είχαν άμεση εμπλοκή στο θέμα.

Η Ρόμπιν Μπρουκς, διπλωμάτης με 21 χρόνια υπηρεσίας, η οποία επί κυβέρνησης Μπάιντεν ήταν διευθύντρια για τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας, χαρακτήρισε «απολύτως προβληματικό» το να προωθεί ένας Αμερικανός πρέσβης μια ξένη εταιρεία. Η παρουσία ενός εγγεγραμμένου λομπίστα σε συναντήσεις με ξένους αξιωματούχους, είπε, «δημιουργεί ερωτήματα για το αν η συνάντηση προωθεί αμερικανικά συμφέροντα ή κάποιου είδους ιδιωτικό συμφέρον».

Αξιωματούχος της αμερικανικής πρεσβείας δήλωσε ότι η πρέσβειρα ταξίδεψε στη Βουλγαρία «για να προωθήσει αμερικανικά συμφέροντα: την αύξηση των πωλήσεων αμερικανικού LNG σε Ευρωπαίους εταίρους και τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο». Πρόσθεσε ότι συμμορφώθηκε «πλήρως με τις οδηγίες του Στέιτ Ντιπάρτμεντ» για τα επίσημα ταξίδια.

Ο Τζέσι Μπινάλ, δικηγόρος της Γκίλφοϊλ, δήλωσε ότι εκείνη έχει «συνεργαστεί με εταιρείες από ολόκληρο τον ενεργειακό κλάδο» και δεν έχει επικεντρωθεί σε μία εταιρεία. Πρόσθεσε ότι οι επίσημες συναντήσεις της συντονίζονται μέσω των διαύλων της πρεσβείας και όχι μέσω του Μαραφάτσου.

Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, σε δήλωση που δόθηκε από τον Λευκό Οίκο, χαρακτήρισε την Γκίλφοϊλ «εξαιρετικά αποτελεσματική υποστηρίκτρια της ατζέντας του προέδρου». Ο ίδιος και ο Τραμπ, είπε, «εκτιμούν ιδιαίτερα» το έργο της.

Ο Μαραφάτσος δήλωσε: «Είμαι υπερήφανος που προωθώ εμπορικές πρωτοβουλίες οι οποίες εξυπηρετούν τα συμφέροντα των ΗΠΑ και δημιουργούν μακροπρόθεσμες οικονομικές ευκαιρίες στην Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Είμαι ευγνώμων για την ευκαιρία να αξιοποιώ την επιχειρηματική εμπειρία μου και τον ηγετικό μου ρόλο στην ελληνοαμερικανική κοινότητα». Ο δικηγόρος του αμφισβήτησε ορισμένα σημεία του ρεπορτάζ της Journal, αλλά αρνήθηκε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Οι δικηγόροι της Aktor ανέφεραν σε επιστολή τους ότι η Γκίλφοϊλ δεν προωθούσε με αθέμιτο τρόπο τα εμπορικά συμφέροντα της εταιρείας και ότι η συμμετοχή της Aktor στον κάθετο διάδρομο είχε αρχίσει πριν από «οποιεσδήποτε επαφές» με την πρέσβειρα. Η Aktor, υποστήριξαν, αποτελεί «ελκυστικό υποψήφιο για την προώθηση των στόχων και των συμφερόντων των ΗΠΑ», επειδή, σε αντίθεση με ορισμένους Έλληνες ανταγωνιστές της, δεν έχει δεσμούς με το ρωσικό φυσικό αέριο.

Η Γκίλφοϊλ ασκεί ασυνήθιστα μεγάλη επιρροή σε ένα τμήμα της Ευρώπης που επιδιώκει στενότερους δεσμούς με την κυβέρνηση Τραμπ. Όταν έφθασε στην Αθήνα το περασμένο φθινόπωρο, υπήρχε μόνο ένας επικυρωμένος Αμερικανός πρέσβης σε δέκα χώρες της περιοχής. Οι εκτεταμένες κενές θέσεις στη διπλωματική υπηρεσία έχουν ενισχύσει δραματικά τη δύναμη των λίγων πρέσβεων στο εξωτερικό που θεωρούνται στενοί στον Τραμπ.

Τον Νοέμβριο, η Aktor ανακοίνωσε τη δημιουργία της Atlantic-SEE LNG, μιας κοινοπραξίας με ποσοστά 60%-40% μεταξύ της ίδιας και της ΔΕΠΑ. Έκτοτε, η Aktor και η κοινοπραξία έχουν υπογράψει μνημόνια συνεργασίας και εμπορικές συμφωνίες με εταιρείες φυσικού αερίου στη Βουλγαρία, την Ουκρανία, τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και τη Ρουμανία. Μια συμφωνία ύψους 6 δισ. δολαρίων στην Αλβανία, στην εξασφάλιση της οποίας συνέβαλε η Γκίλφοϊλ, θα προβλέπει, εφόσον ολοκληρωθεί, την αγορά φυσικού αερίου από την εταιρεία έως το 2050.

Δεν είναι σαφές αν όλες αυτές οι συμφωνίες θα υλοποιηθούν. Την Παρασκευή, η κρατική εταιρεία φυσικού αερίου της Ουκρανίας δήλωσε στη Journal ότι οι διαπραγματεύσεις για μελλοντικές αγορές από την Atlantic-SEE έχουν σταματήσει.

Η διπλωματική οδύσσεια της πρέσβειρας

Η Γκίλφοϊλ έχει εξελιχθεί σε ισχυρό σύμβολο της νέας σχολής αμερικανικής διπλωματίας υπό τον Τραμπ: ενός μείγματος διασημότητας, επιχειρηματικών συμφερόντων και γεωπολιτικής.

Η Γκίλφοϊλ, η οποία υπήρξε παντρεμένη με τον κυβερνήτη της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ, μιλά για τους στενούς δεσμούς της με την οικογένεια Τραμπ και αναρτά βίντεο στους σχεδόν δύο εκατομμύρια ακολούθους της στο Instagram, εναλλάσσοντας τις συναντήσεις με ηγέτες της περιοχής με επισκέψεις σε ευρωπαϊκές επιδείξεις μόδας και καλλιτεχνικά γκαλά, φορώντας φορέματα στολισμένα με κρύσταλλα.

Είναι φίλη με τον Έλληνα ποπ τραγουδιστή Κωνσταντίνο Αργυρό, ο οποίος σε πρόσφατη συναυλία την εντόπισε μέσα στο πλήθος να συνομιλεί με τον Μαραφάτσο και τη στριφογύρισε στους ρυθμούς μιας επιτυχίας του. Η Jefferson House, η επίσημη κατοικία της πρέσβειρας όπου πραγματοποιεί συχνά συναντήσεις, έχει διακοσμηθεί με μεγάλες ασπρόμαυρες φωτογραφίες της Γκίλφοϊλ, σύμφωνα με ανθρώπους που την έχουν επισκεφθεί.

Ορισμένοι Έλληνες αξιωματούχοι δηλώνουν ικανοποιημένοι που η χώρα τους, η οποία συχνά παραβλέπεται στην Ουάσιγκτον, έχει την προσοχή μιας πρέσβειρας με εύκολη πρόσβαση στον Αμερικανό πρόεδρο.

Φοβούνται όμως και μήπως βρεθούν στη δυσμένειά της. Τον Μάρτιο, σε δείπνο στην Αθήνα με Έλληνες και Αμερικανούς αξιωματούχους, η Γκίλφοϊλ ήρθε σε αντιπαράθεση με τον Έλληνα υπουργό Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου μπροστά στους υπόλοιπους καλεσμένους. Αναφερόμενη στην επικείμενη κατάρρευση της ρουμανικής κυβέρνησης, είπε στην ομήγυρη: «Μπορούμε να το κάνουμε αυτό σε όποια χώρα θέλουμε. Μπορούμε να το κάνουμε κι εδώ», σύμφωνα με άτομο που παρευρέθηκε στο δείπνο και άλλους που ενημερώθηκαν για το περιστατικό. Η συζήτηση οξύνθηκε, με τον Παπασταύρου να απαντά ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την κυβέρνηση της Ελλάδας, η οποία έχει εκλεγεί από τον λαό. Ο δικηγόρος της Γκίλφοϊλ αμφισβήτησε αυτή την περιγραφή της συνομιλίας.

Ο διορισμός της Γκίλφοϊλ στη διπλωματική θέση έγινε ενώ βρισκόταν στη δίνη ενός χωρισμού που είχε λάβει μεγάλη δημοσιότητα.

Άρχισε να βγαίνει με τον Τραμπ Τζούνιορ στα μέσα της πρώτης προεδρικής θητείας του πατέρα του και γρήγορα εξελίχθηκε σε μία από τις πιο επιθετικές υπερασπίστριες του Τραμπ. Στην ομιλία της στο συνέδριο των Ρεπουμπλικανών το 2020, προειδοποίησε ότι οι Δημοκρατικοί προσπαθούσαν να υποδουλώσουν τους Αμερικανούς μέσω της φιλελεύθερης ιδεολογίας.

Το ζευγάρι αρραβωνιάστηκε προτού ο Τραμπ εγκαταλείψει τον Λευκό Οίκο και την επόμενη άνοιξη αγόρασε μια έπαυλη στη Φλόριντα έναντι 9,7 εκατ. δολαρίων. Η Γκίλφοϊλ επιχείρησε στη συνέχεια διάφορες επιχειρηματικές δραστηριότητες: μια σειρά προϊόντων περιποίησης μαλλιών και αρωμάτων με την ονομασία Flor de Maga, εγχειρήματα σαμπάνιας με ονόματα όπως 1776 Liberté και Liberty Dream και μια υπηρεσία φαρμακευτικών προϊόντων για κατοικίδια με την ονομασία PETriot Vet. Τα σχετικά εμπορικά σήματα έχουν έκτοτε εγκαταλειφθεί.

Στη συνέχεια συμμετείχε στην προεκλογική εκστρατεία για την επανεκλογή του Τραμπ και στο συνέδριο των Ρεπουμπλικανών το 2024 κάλεσε το πλήθος να «ξεσηκωθεί» για χάρη του. Εκείνο το καλοκαίρι άρχισαν να εμφανίζονται φωτογραφίες του Τραμπ Τζούνιορ με την 39χρονη κοσμική Μπετίνα Άντερσον από το Παλμ Μπιτς. Τον Δεκέμβριο, ο Τραμπ, ο οποίος συμπαθούσε την Γκίλφοϊλ, ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι την όριζε πρέσβειρα στην Ελλάδα.

Ο διορισμός ακολούθησε παρασκηνιακές πιέσεις από ανθρώπους κοντά στον Τραμπ Τζούνιορ, οι οποίοι υποστήριξαν την ανάθεση της θέσης στην Γκίλφοϊλ. Εκείνη είχε περάσει εβδομάδες τηλεφωνώντας σε ανθρώπους από το περιβάλλον του πρώην αρραβωνιαστικού της, ρωτώντας πώς θα μπορούσαν να ξανασμίξουν, και ορισμένοι άρχισαν να προτείνουν διάφορες πρεσβευτικές θέσεις.

Η Ελλάδα την προσέλκυε από παλιά. Έλεγε σε φίλους ότι της άρεσε η σημασία της χώρας στη διεθνή σκηνή και η λάμψη της, επικαλούμενη τη Ζακλίν Κένεντι Ωνάση. Αξιωματούχος της αμερικανικής πρεσβείας δήλωσε ότι η Γκίλφοϊλ είχε κάνει τον μήνα του μέλιτος στην Ελλάδα και ότι μιλούσε για την αγάπη της για τη χώρα από τότε που σπούδαζε ελληνορωμαϊκή ιστορία στο πανεπιστήμιο.

Τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης ανέσυραν γρήγορα παλαιότερες δηλώσεις της. Ως συμπαρουσιάστρια του Fox News το 2015, κατά τη διάρκεια της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, είχε πει ότι οι Έλληνες έπρεπε να εκπαιδευτούν όπως όταν «ένας σκύλος κατουράει στο χαλί».

«Δεν έχει σημασία αν φτιάχνετε εξαιρετικό γιαούρτι», είχε πει. «Δεν με νοιάζει».

Ο πρόεδρος Τραμπ είπε σε ανθρώπους του περιβάλλοντός του ότι είχε προσφέρει στην Γκίλφοϊλ τη θέση της πρέσβειρας για χάρη του γιου του, λέγοντας: «Έπρεπε να τη διώξω από εδώ». Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου διέψευσε ότι ο πρόεδρος έκανε αυτή τη δήλωση.

Ο ειδικός για την Ελλάδα

Λίγο μετά την υποψηφιότητά της, η Γκίλφοϊλ άρχισε να περνά περισσότερο χρόνο με έναν άνδρα που γνωρίζει καλά την Ελλάδα.

Στην προσωπική ιστοσελίδα του Μαραφάτσου υπάρχει φωτογραφία ενός καλαθιού με λαχανικά και ο ίδιος παρουσιάζεται ως συνιδρυτής εταιρείας που διανέμει τοπικά τρόφιμα σε εστιατόρια στην περιοχή της Ουάσιγκτον. Αποχώρησε από την εταιρεία πριν από σχεδόν δύο δεκαετίες και στη συνέχεια ασχολήθηκε με διάφορα εγχειρήματα, μεταξύ των οποίων μια επενδυτική εταιρεία, το Institute of Investigative and Translational Medicine —που έχει έκτοτε διαλυθεί— και την οικογενειακή κατασκευαστική επιχείρηση, στην οποία διετέλεσε αντιπρόεδρος.

Η μεγάλη είσοδός του στην πολιτική έγινε πριν από την πρώτη προεδρική υποψηφιότητα του Τραμπ, το 2015, όταν εντάχθηκε στην τότε νεοσύστατη προεκλογική εκστρατεία. Αργότερα έγινε πρόεδρος της οργάνωσης Greek Voices for Trump.

Ο Μαραφάτσος, ο οποίος έχει νεαρή οικογένεια στη Βιρτζίνια, δήλωσε σε ελληνική εφημερίδα ότι γνώρισε την Γκίλφοϊλ στα πρώτα χρόνια της πολιτικής πορείας του Τραμπ. Τους μήνες μετά την υποψηφιότητά της για την πρεσβεία έγινε στενός της σύμβουλος. Οι δυο τους εμφανίστηκαν μαζί κατά την ορκωμοσία του προέδρου, μεταξύ άλλων σε εκδήλωση προς τιμήν της ελληνοαμερικανικής κοινότητας, όπου ο Μαραφάτσος στεκόταν πίσω της την ώρα που μιλούσε.

Σε δεξίωση στον Λευκό Οίκο για την Ελληνική Ημέρα Ανεξαρτησίας τον Μάρτιο, ο Τραμπ κάλεσε την Γκίλφοϊλ να μιλήσει —«εκπροσωπεί πολύ καλά τον ελληνικό πολιτισμό, σας το λέω»— και αναφέρθηκε ονομαστικά στον Μαραφάτσο. «Ωραίος τύπος», είπε ο πρόεδρος.

Ο Μαραφάτσος προετοίμασε την Γκίλφοϊλ για την ακρόαση επικύρωσης του διορισμού της στην Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, σύμφωνα με άτομο που γνωρίζει το θέμα. Μετά την ακρόαση, εκείνη ανάρτησε φωτογραφίες της με υποστηρικτές της, μεταξύ των οποίων ο Μαραφάτσος, γράφοντας: «Ευγνώμων που περιβάλλομαι από απίστευτους φίλους και συγγενείς». Εκείνος παρευρέθηκε και στην τελετή ορκωμοσίας της τον Σεπτέμβριο.

Καθώς η Γκίλφοϊλ ετοιμαζόταν να μετακομίσει στην Αθήνα, τόσο η ίδια όσο και ο Μαραφάτσος συνέχιζαν να επιδιώκουν δικές τους επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Περίπου την περίοδο της επικύρωσης του διορισμού της, η Γκίλφοϊλ αναζητούσε επενδυτές για μια εταιρεία βότκας που είχε ιδρύσει την προηγούμενη χρονιά με την ονομασία Polished Rice. Σύμφωνα με άτομο που γνωρίζει το θέμα, πρότεινε σε τουλάχιστον έναν Ελληνοαμερικανό επιχειρηματία να επενδύσει 3 εκατ. δολάρια.

Η σειρά βότκας επρόκειτο να παρουσιαστεί σε μια «παγκόσμια VIP εκδήλωση» στην Ελλάδα στις 2 Ιουλίου, σύμφωνα με αγωγή που υπέβαλε αργότερα η Polished Rice εναντίον της εταιρείας απόσταξης. Ήταν η ίδια ημέρα κατά την οποία η Γκίλφοϊλ διοργάνωσε στην Αθήνα εορτασμό για την Ημέρα Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ. Το σχέδιο ματαιώθηκε όταν το φορτίο φέρεται να έφθασε με σπασμένα μπουκάλια και κατεστραμμένες ετικέτες.

Ο δικηγόρος της αμφισβήτησε ότι είχε ζητήσει επένδυση 3 εκατ. δολαρίων και δήλωσε ότι δεν έχει ασχοληθεί με ιδιωτικές επιχειρηματικές δραστηριότητες από τότε που ανέλαβε δημόσιο αξίωμα.

Πριν από την ορκωμοσία της Γκίλφοϊλ, ο Μαραφάτσος προσέφερε τις υπηρεσίες του σε ελληνικές εταιρείες ενέργειας και ναυτιλίας. Στις παρουσιάσεις του προς διευθύνοντες συμβούλους τόνιζε τη σχέση του με τη μελλοντική πρέσβειρα και ανέφερε εταιρείες με τις οποίες ισχυριζόταν ότι συνεργαζόταν, μεταξύ αυτών μεγάλους ενεργειακούς ομίλους της περιοχής όπως η Copelouzos και η Metlen. Εκπρόσωποι και των δύο εταιρειών δήλωσαν ότι ουδέποτε είχαν προσλάβει τον Μαραφάτσο.

Ένας ακόμη πελάτης που ανέφερε ήταν η Aktor.

Άφιξη στην Αθήνα

Η Γκίλφοϊλ συνάντησε για πρώτη φορά τον Αλέξανδρο Εξάρχου, διευθύνοντα σύμβουλο της Aktor, την 1η Νοεμβρίου, την ημέρα που έφθασε στην Αθήνα, σύμφωνα με τους δικηγόρους της εταιρείας.

Στις 5 Νοεμβρίου, ο Μαραφάτσος άρχισε επισήμως να εργάζεται στις ΗΠΑ ως λομπίστας για την Aktor, σύμφωνα με τα ομοσπονδιακά μητρώα λόμπινγκ. Μέχρι τον Ιούνιο του 2026, η εταιρεία τού είχε καταβάλει 160.000 δολάρια για να «δημιουργήσει διασυνδέσεις» με το Εκτελεστικό Γραφείο του Προέδρου, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και το υπουργείο Ενέργειας.

Ήταν η πρώτη φορά που ο Μαραφάτσος είχε εγγραφεί επισήμως ως λομπίστας στις ΗΠΑ.

Οι δικηγόροι της Aktor δήλωσαν ότι η εταιρεία άρχισε να συνεργάζεται μαζί του μετά τη συμμετοχή του Εξάρχου, τον Σεπτέμβριο του 2025, σε γεύμα κορυφαίων παραγόντων της ελληνικής ενεργειακής αγοράς με τον υπουργό Εσωτερικών Νταγκ Μπέργκαμ, όπου συζητήθηκε ο κάθετος διάδρομος. Μετά το γεύμα, ο Εξάρχου επικοινώνησε με τη ΔΕΠΑ και πρότεινε τη δημιουργία κοινοπραξίας που θα «πρωτοστατούσε στην προμήθεια μη ρωσικού LNG σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη».

Στη συνέχεια ο Μαραφάτσος πρόσθεσε στο πελατολόγιό του άλλες τρεις εταιρείες που συνδέονται με την Ελλάδα, μεταξύ των οποίων μία ενεργειακή και μία εταιρεία ναυτιλίας και υποδομών. Μέσα σε εννέα μήνες δήλωσε περισσότερα από 440.000 δολάρια έσοδα από δραστηριότητες λόμπινγκ στις ΗΠΑ.

Παράλληλα, παρέμενε συστηματικά παρών στις συναντήσεις της Γκίλφοϊλ στην πρεσβευτική κατοικία και σε ξένες χώρες. Εκείνη συχνά τον σύστηνε απλώς λέγοντας «Αυτός είναι ο Χρήστος». Ο ίδιος μιλούσε σπάνια, εκτός αν η πρέσβειρα του ζητούσε να παρέμβει. Συχνά, η Γκίλφοϊλ ζητούσε από τους συνομιλητές της να στέλνουν πρόσθετες πληροφορίες μέσω του Μαραφάτσου.

Ένας επενδυτής συναντήθηκε με τους δύο για να ζητήσει τη βοήθεια της πρέσβειρας σχετικά με επενδυτικές ευκαιρίες στον ενεργειακό τομέα, ενδεχομένως και με την Aktor. Στο τέλος της συνάντησης του ζητήθηκε να συνεχίσει τις επαφές μέσω του Μαραφάτσου. Αργότερα εξεπλάγη όταν έμαθε ότι ο Μαραφάτσος εργαζόταν για την Aktor χωρίς να το έχει αναφέρει.

Μέσα σε λίγες εβδομάδες από την πρόσληψη του Μαραφάτσου, η πρόσβαση της Aktor στην κυβέρνηση Τραμπ αυξήθηκε θεαματικά.

Σε συνέδριο στην Ελλάδα τον Νοέμβριο, στο οποίο συμμετείχαν μέλη του υπουργικού συμβουλίου, μεταξύ των οποίων ο Μπέργκαμ και ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ, η κοινοπραξία Aktor-ΔΕΠΑ ανακοίνωσε ότι είχε υπογράψει 20ετή συμφωνία με την αμερικανική Venture Global για την αγορά αμερικανικού LNG από το 2030.

Η Γκίλφοϊλ φωτογραφήθηκε με τον Εξάρχου και άλλους καθώς η νέα κοινοπραξία υπέγραφε συμφωνίες συνεργασίας, μεταξύ άλλων με τη Ρουμανία και την ουκρανική Naftogaz.

Εκπρόσωπος της Venture Global δήλωσε ότι η εταιρεία συναντήθηκε με την Aktor και τη ΔΕΠΑ για να συζητήσει πιθανή συμφωνία προμήθειας αφού είχε προηγουμένως συναντηθεί με την Γκίλφοϊλ για τον κάθετο διάδρομο, και ότι διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τη ΔΕΠΑ εδώ και χρόνια.

Άλλες αμερικανικές εταιρείες LNG που δεν έχουν συνάψει συμφωνίες με την Aktor υποστηρίζουν ότι δυσκολεύτηκαν να προσελκύσουν την προσοχή της Γκίλφοϊλ. Ο Τζόναθαν Μπας, διευθύνων σύμβουλος της Argent LNG στη Λουϊζιάνα, ανταγωνίστριας της Venture Global, δήλωσε ότι η πρέσβειρα αγνόησε την εταιρεία του. Ερωτηθείς αν η Γκίλφοϊλ έχει προωθήσει την Argent σε κάποια από τις συνομιλίες της, απάντησε: «Όχι. Έχει τους αγαπημένους της». Ο δικηγόρος της Γκίλφοϊλ χαρακτήρισε ψευδή τον ισχυρισμό ότι η πρεσβεία αγνόησε την Argent.

Τον Δεκέμβριο, ο Εξάρχου παραβρέθηκε σε εκδήλωση στο Kennedy Center και φωτογραφήθηκε με τον Τραμπ. Στο Νταβός τον Ιανουάριο συναντήθηκε με την Γκίλφοϊλ και φωτογραφήθηκε με τον Έρικ Τραμπ. Εκπρόσωπος του Έρικ δήλωσε ότι «δεν έχει ιδέα ποιος είναι αυτός».

Τον Φεβρουάριο, ο Εξάρχου επέστρεψε στην Ουάσιγκτον μαζί με την Γκίλφοϊλ και συμμετείχε, μαζί με τους υπουργούς Ενέργειας Ελλάδας και Βουλγαρίας, σε δείπνο στο Joe’s Seafood, απέναντι από τον Λευκό Οίκο. Σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν τι συνέβη, ζητήθηκε από τους καλεσμένους να εξηγήσουν ένας προς έναν πώς γνώριζαν την πρέσβειρα ή να κάνουν μια πρόποση προς τιμήν της. Παρών ήταν επίσης ο στιλίστας της, Fancy James, ο οποίος δημοσιεύει φωτογραφίες της με το hashtag #ambassador.

Ο Εξάρχου συναντήθηκε επίσης στη διάρκεια του ταξιδιού με την προσωπάρχη του Λευκού Οίκου Σούζι Γουάιλς.

Στο συνέδριο της επόμενης ημέρας, η κοινοπραξία της Aktor υπέγραψε νέα μνημόνια συνεργασίας με εταιρείες φυσικού αερίου στη Βουλγαρία, την Ουκρανία, την Αλβανία και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

Τον Μάρτιο, η Γκίλφοϊλ πραγματοποίησε ταξίδι στην πρωτεύουσα της Αλβανίας χωρίς να δοθεί δημοσιότητα. Η αλβανική κυβέρνηση προσπαθούσε τότε να ενισχύσει τις σχέσεις της με τον Λευκό Οίκο.

Η πρέσβειρα δεν πήρε μαζί της κανένα στέλεχος της πρεσβείας. Έφθασε μετά τη δύση του ήλιου με μαύρο SUV, συνοδευόμενη από τον Μαραφάτσο και τον Εξάρχου, και οι τρεις συμμετείχαν σε συνάντηση με τον πρωθυπουργό Έντι Ράμα. Εκεί η Γκίλφοϊλ πρότεινε ενεργειακή συνεργασία.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, η αλβανική κυβέρνηση έλαβε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από το National Energy Dominance Council της κυβέρνησης Τραμπ, στο οποίο προτείνονταν εταιρείες που θα ενδιαφέρονταν να συνεργαστούν με την Αλβανία για την αγορά αμερικανικού φυσικού αερίου. Η μόνη συγκεκριμένη πρόταση αφορούσε συμφωνία με τη Venture Global, τον Αμερικανό προμηθευτή LNG που είχε ήδη υπογράψει συμφωνία με την Aktor. «Κοιτάξτε, δεν νομίζω ότι υπήρχαν, πώς να το πω, πολλές εταιρείες σε εκείνο το email», δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας της Αλβανίας, Ενέα Καρακάτσι.

Τον Απρίλιο, η Γκίλφοϊλ επέστρεψε στην Αλβανία, αυτή τη φορά για την τελετή υπογραφής μιας 20ετούς συμφωνίας ύψους 6 δισ. δολαρίων. Η συμφωνία προβλέπει ότι η κρατική εταιρεία φυσικού αερίου θα αγοράζει ένα δισεκατομμύριο κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως, προερχόμενου από τη Venture Global, μέσω αμερικανικής θυγατρικής που είχε συστήσει η Aktor λίγες εβδομάδες νωρίτερα. Οι δικηγόροι της Aktor δήλωσαν ότι η Atlantic-SEE υλοποιεί όλες τις συμφωνίες LNG της εταιρείας.

Τον Ιούνιο, η Atlantic-SEE ανακοίνωσε ότι διπλασιάζει τις ποσότητες φυσικού αερίου που θα αγοράζει από τη Venture Global.

Η Aktor εκτιμά ότι τα προ φόρων έσοδά της από τις συμφωνίες LNG που έχει ήδη υπογράψει ή «βρίσκονται σε διαδικασία υπογραφής» θα φθάσουν τα 1,8 δισ. ευρώ σε βάθος εικοσαετίας.

Καθώς η Γκίλφοϊλ ετοιμαζόταν για την ομιλία της σε μια πλαϊνή αίθουσα του συνεδρίου της Θεσσαλονίκης νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Μαραφάτσος έβγαζε το κεφάλι του από την πόρτα για να μιλήσει με τους συνέδρους.

Πριν ανέβει στη σκηνή για μια συζήτηση με τίτλο «Ενεργειακή Ασφάλεια, Περιφερειακή Συνεργασία και Στρατηγικές Συμπράξεις», του παρέδωσε το κινητό της τηλέφωνο. Ο δικηγόρος της διευκρίνισε ότι ο Μαραφάτσος κρατούσε το προσωπικό της τηλέφωνο επειδή το φόρεμά της δεν είχε τσέπες.

Στην ομιλία της, η Γκίλφοϊλ εξήρε τη συμφωνία της Atlantic-SEE με τη Venture Global και παρουσίασε ως σημαντική επιτυχία την πρόοδο του κάθετου διαδρόμου, λέγοντας ότι πρόκειται για «κάτι που, ειλικρινά, δεν έχουμε ξαναδεί ποτέ».

Την ώρα που το Ισραήλ αποκαθηλώνεται καθημερινά στη συνείδηση όλο και περισσότερου κόσμου, την ώρα που ο Βενιαμίν Νετανιάχου μιλάει σε άδειες αίθουσες στον ΟΗΕ, την ώρα που διαμαρτυρόμενοι ακτιβιστές – μεταξύ αυτών και η Σούζαν Σάραντον – συλλαμβάνονται από την αμερικανική αστυνομία, ο πρωθυπουργός της Ελλάδας επιλέγει για μια ακόμη φορά το ντροπιαστικό δρόμο της δουλοπρέπειας και φωτογραφίζεται σε αγκαλιές και χειραψίες με τον Ισραηλινό εγκληματία πολέμου

Στον αντίποδα της ντροπιαστικής στάσης του Έλληνα πρωθυπουργού στάθηκε η ομιλία του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσες, στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Μια ομιλία που υπερασπίζεται στοιχειώδεις κανόνες δικαίου και ηθικής.

Είναι χαρακτηριστικό το τελείωμα της ομιλίας του: “ … είμαι εδώ, στέκομαι σε αυτή την πλατφόρμα για να τους πω δυνατά και ξεκάθαρα ότι κάνουν λάθος και ότι δεν θα μείνουμε σιωπηλοί. Ότι εμείς οι Ισπανοί δεν θα κάνουμε ούτε βήμα πίσω. Ότι δεν θα σταματήσουμε να πιστεύουμε ότι η ανθρωπότητα μπορεί να συνεχίσει να προοδεύει και ότι, όλοι μαζί, μπορούμε να χτίσουμε έναν καλύτερο κόσμο.

Και δεν θα το κάνουμε αυτό επειδή πρέπει να λογοδοτήσουμε στους γιους και τις κόρες μας, στα όνειρά τους. Επειδή γνωρίζουμε ότι σε λίγα χρόνια, αυτές οι μελλοντικές γενιές θα κοιτάξουν πίσω, θα μελετήσουν αυτήν την αποφασιστική δεκαετία στην ιστορία των Ηνωμένων Εθνών και θα μας ρωτήσουν ποιος ήταν ο ρόλος που έπαιξε ο καθένας μας.

Θα μας ρωτήσουν, δικαίως: τι κάνατε όταν ορισμένες χώρες άρχισαν να παραβιάζουν τους κανόνες και άλλες αποφάσισαν να κλείσουν τα μάτια; Θα μας ρωτήσουν: τι κάνατε όταν η υπεράσπιση αυτού που πιστεύατε άρχισε να σας κοστίζει ακριβά;

Και όταν συμβεί αυτό, θέλουμε να μπορούμε να τους πούμε ότι δεν έχουμε σταματήσει να αγωνιζόμαστε. Ότι δεν το έχουμε κάνει”

Εσύ, Κυριάκο Μητσοτάκη, τι θα έχεις να πεις στις μελλοντικές γενιές; Ότι έσφιγγες χέρια βουτηγμένα σε αίμα;

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

«Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, έρχομαι σε αυτό το βήμα με έναν στόχο : να υπερασπιστώ αυτό που πολλοί προσπαθούν να καταστρέψουν.

Έρχομαι για να ανακτήσω τις αρχές και τις φιλοδοξίες που ενέπνευσαν τη γέννηση αυτού του οργανισμού πριν από ογδόντα ένα χρόνια. Αρχές και φιλοδοξίες που αρκετές κυβερνήσεις εδώ περιφρονούν ή σκοπεύουν να διαλύσουν.

Οι περισσότεροι από εμάς πιστεύαμε σε αυτή την κοινή υπόσχεση. Επειδή ήμασταν πεπεισμένοι ότι η ειρήνη, η βιωσιμότητα και οι ίσες ευκαιρίες δεν ήταν ιδεολογικές θέσεις, αλλά αναπόσπαστο μέρος του μέλλοντος της ανθρωπότητας.

Σήμερα, ωστόσο, αυτές οι ιδέες δεν αμφισβητούνται μόνο. Δέχονται επίθεση από πολιτικούς παράγοντες, από κυβερνήσεις που θέλουν να μας γυρίσουν πίσω σε ένα σκοτεινό παρελθόν. Και δεν χρειάζεται να τις κατονομάσουμε: όλοι γνωρίζουμε ποιοι είναι και ποιος είναι ο τρόπος λειτουργίας τους.

Πρώτα αμφισβητούν τους κανόνες. Έπειτα τους παραβιάζουν, γνωρίζοντας ότι κανείς δεν θα έχει το θάρρος να τους ζητήσει να λογοδοτήσουν.

Μειώνουν τις συνεισφορές τους σε πολυμερείς οργανισμούς όπως αυτός.

Στοχοποιούν τους ηγέτες και τους αξιωματούχους τους, εμποδίζουν την ικανότητά μας για δράση, μόνο και μόνο για να μας παρουσιάσουν ως άχρηστες οντότητες που μπορούν να αγνοηθούν.

Η δική τους είναι, επομένως, μια σχεδιασμένη και συντονισμένη προσπάθεια κατεδάφιση, που μας παρουσιάζεται ως ασταμάτητη, ως απαραίτητη. Αλλά στην πραγματικότητα, αντιβαίνει στα δομικά ρεύματα της ιστορίας και στηρίζεται σε τρεις ελαττωματικούς πυλώνες.

Το πρώτο είναι ο εγωισμός: η παράλογη πεποίθηση ότι ο κόσμος είναι ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος, όπου το κέρδος του ενός συνεπάγεται απαραίτητα την απώλεια του άλλου.

Το δεύτερο είναι η άγνοια: επειδή τα επιστημονικά στοιχεία περιφρονούνται και υποτίθεται ότι υπάρχουν χώρες τόσο ισχυρές που μπορούν να κακοποιούν τους άλλους και δεν χρειάζονται κανέναν για να ευημερήσουν.

Και το τρίτο, το χειρότερο από όλα κατά τη γνώμη μου, είναι η σκληρότητα. Μια σκληρότητα που δεν τρέμει πλέον στη θέα ενός πεινασμένου παιδιού ή ενός νοσοκομείου που έχει μετατραπεί σε ερείπια.

Σε αυτά τα οκτώ χρόνια, έχω παρακολουθήσει αυτές τις εγωιστικές, αδαείς και σκληρές δυνάμεις να αναπτύσσονται. Τις έχω δει να βγάζουν τις μάσκες τους και να καταλαμβάνουν την εξουσία σε πολλά μέρη. Και από εκεί, τις έχω δει να διεξάγουν παράνομους πολέμους και να σφαγιάζουν αθώους πολίτες.

Τους έχω δει να φέρονται σε εκατομμύρια ανθρώπους σαν σε ζώα και να αποσύρουν τη βοήθεια από εκείνους που υποφέρουν περισσότερο από τη φτώχεια και τις ασθένειες.

Τους έχω δει να μολύνουν την ατμόσφαιρα, ακόμη και τον ωκεανό, σαν να ήταν ιδιοκτησία τους. Και να συνωμοτούν για να καταστρέψουν αυτόν τον οργανισμό και όλα όσα αντιπροσωπεύει. Τα λέω όλα αυτά επειδή η παρατήρηση αυτών των πραγμάτων έχει μεταμορφώσει τον τρόπο που κατανοώ τον κόσμο.

Αλλά αυτό δεν με έκανε να χάσω την ελπίδα. Γιατί σε αυτά τα οκτώ χρόνια, έχω δει επίσης υπέροχα πράγματα που μου δίνουν συνεχή πίστη στην ανθρωπότητα.

Έχω δει, για παράδειγμα, εκατομμύρια ανθρώπους να κινητοποιούνται για την υπεράσπιση της φύσης, της ειρήνης και των πολιτικών δικαιωμάτων.

Έχω δει χιλιάδες ακτιβιστές και δημόσιους υπαλλήλους να αντιμετωπίζουν τις δυνάμεις της ελίτ, γνωρίζοντας ότι διακινδυνεύουν την καριέρα τους, ακόμη και τη ζωή τους.

Έχω δει επιστήμονες να πετυχαίνουν στόχους που θεωρούσαμε αδύνατους, και πολλές κυβερνήσεις κάνουν το σωστό :

να δεσμεύονται για συνεργασία, κοινωνική δικαιοσύνη και περιβαλλοντική βιωσιμότητα.

Φυσικά, εγώ ο ίδιος έχω επανειλημμένα επισημάνει τις αντιφάσεις και τις αδυναμίες αυτού του οργανισμού. Αλλά με την ίδια πεποίθηση πρέπει να καταγγείλω ότι οι περισσότερες από τις φωνές που σήμερα επιμένουν να επικρίνουν το σύστημα των Ηνωμένων Εθνών δεν περιγράφουν τις αποτυχίες του: προσπαθούν να προκαλέσουν την αποτυχία του.

Τα τελευταία οκτώ χρόνια, η χώρα μου έχει αντιταχθεί σε όλους τους επιθετικούς πολέμους, όπου κι αν ξεσπούσαν.

Αρνηθήκαμε να αυξήσουμε τις στρατιωτικές μας δαπάνες στο πέντε τοις εκατό του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος.

Και κάναμε ό,τι περνούσε από το χέρι μας για να αντιμετωπίσουμε τις πιέσεις που αντιβαίνουν στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών: επιβάλλοντας κυρώσεις στους Ρώσους επιτιθέμενους, επιβάλλοντας εμπάργκο όπλων στην κυβέρνηση Νετανιάχου στο Ισραήλ, εμποδίζοντας τη χρήση της επικράτειάς μας για την ανάπτυξη ενός συνασπισμού που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και καταδικάζοντας απερίφραστα τη γενοκτονία που συνεχίζει να διαπράττει ο Νετανιάχου στη Γάζα.

Έχουμε επίσης κινητοποιήσει πόρους για να κάνουμε περισσότερα. Και απέναντι στον ελιγμό που έχει μειώσει σχεδόν το ένα τρίτο της παγκόσμιας αναπτυξιακής βοήθειας σε μόλις δύο χρόνια, η Ισπανία έχει διπλασιάσει τις επενδύσεις της στη συνεργασία και έχει αυξήσει τη συμβολή της σε πολυμερή συστήματα κατά τουλάχιστον 60%. Και το έχουμε κάνει αυτό παραμένοντας πιστοί στις αρχές μας.

Ακόμα και σε δύσκολες στιγμές όπως αυτή που αντιμετωπίζει σήμερα η ισπανική πόλη Θέουτα, όπου η ανισότητα, η απελπισία και η παραπληροφόρηση έχουν τροφοδοτήσει μια από τις πιο σοβαρές κρίσεις παράτυπης μετανάστευσης τα τελευταία χρόνια. Ξέρω ότι σε στιγμές σαν κι αυτές, ο πειρασμός είναι να ακολουθήσουμε μια συντομότερη οδό, να ενδώσουμε στον φόβο, να μετατρέψουμε τους μετανάστες σε εχθρούς και να παραβιάσουμε τον νόμο.

Αλλά η χώρα μου, η Ισπανία, δεν θα το κάνει αυτό. Και προφανώς, ούτε μια ισπανική πόλη όπως η Θέουτα. Επειδή οι πολίτες της αποδεικνύουν ότι μια κρίση μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς να θυσιαστεί η ευπρέπεια, η τήρηση του νόμου και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Και θα βγούμε πιο δυνατοί χάρη σε αυτό.

Επειδή η Ισπανία δεν επιλέγει τον εύκολο δρόμο: πάντα επιλέγει τον σωστό δρόμο.

Και θέλω επίσης να αναγνωρίσω ότι ο κόσμος το γνωρίζει αυτό.

Και οι αντιδραστικές δυνάμεις που θέλουν να καταστρέψουν αυτήν την πολυμερή τάξη συνεχίζουν να μας επιτίθενται γι' αυτό. Θέλουν να ξεχάσουμε, θέλουν να καταλήξουμε να πιστεύουμε ότι οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης είναι χαμένες υποθέσεις, ότι η υπεράσπιση του κοινού καλού είναι αφελής, ότι η συνεργασία είναι ένδειξη αδυναμίας.

Λοιπόν, είμαι εδώ, στέκομαι σε αυτή την πλατφόρμα για να τους πω δυνατά και ξεκάθαρα ότι κάνουν λάθος και ότι δεν θα μείνουμε σιωπηλοί. Ότι εμείς οι Ισπανοί δεν θα κάνουμε ούτε βήμα πίσω. Ότι δεν θα σταματήσουμε να πιστεύουμε ότι η ανθρωπότητα μπορεί να συνεχίσει να προοδεύει και ότι, όλοι μαζί, μπορούμε να χτίσουμε έναν καλύτερο κόσμο.

Και δεν θα το κάνουμε αυτό επειδή πρέπει να λογοδοτήσουμε στους γιους και τις κόρες μας, στα όνειρά τους.

Επειδή γνωρίζουμε ότι σε λίγα χρόνια, αυτές οι μελλοντικές γενιές θα κοιτάξουν πίσω, θα μελετήσουν αυτήν την αποφασιστική δεκαετία στην ιστορία των Ηνωμένων Εθνών και θα μας ρωτήσουν ποιος ήταν ο ρόλος που έπαιξε ο καθένας μας.

Θα μας ρωτήσουν, δικαίως: τι κάνατε όταν ορισμένες χώρες άρχισαν να παραβιάζουν τους κανόνες και άλλες αποφάσισαν να κλείσουν τα μάτια;

Θα μας ρωτήσουν: τι κάνατε όταν η υπεράσπιση αυτού που πιστεύατε άρχισε να σας κοστίζει ακριβά;

Και όταν συμβεί αυτό, θέλουμε να μπορούμε να τους πούμε ότι δεν έχουμε σταματήσει να αγωνιζόμαστε.

Ότι δεν το έχουμε κάνει.

Θέλουμε να μπορούμε να τους πούμε ότι έχουμε δώσει τη ζωή μας για να τους αφήσουμε έναν πιο ειρηνικό, πιο βιώσιμο και, ναι, πιο δίκαιο κόσμο.

Αυτό ελπίζουμε να μπορέσουμε να τους πούμε. Και αυτή είναι η δέσμευση που θέλω να αφήσω σε αυτή την πλατφόρμα.

Όχι εκ μέρους μου, αλλά εκ μέρους της χώρας που εκπροσωπώ της Ισπανίας.

Σας ευχαριστώ πολύ

O ιστότοπος parallaximag.gr παρουσιάζει ένα άρθρο του ιστορικού David Broder στο περιοδικό “The Nation” στο οποίο αναλύονται οι αιτίες ανόδου του ακροδεξιού AfD στη Γερμανία και προτείνονται λύσεις για την αντιμετώπισή της .

Ο David Broder αποφεύγει την αποπροσανατολιστική ανάγνωση ότι η AfD είναι απλώς ένα «ανατολικογερμανικό πρόβλημα» - ούτε καν μόνο γερμανικό ή μόνο ευρωπαϊκό. Αντίθετα, είναι ένα ευρύτερο πρόβλημα που οφείλεται αρχικά στην οικονομική ανασφάλεια, στο υψηλό  κόστος ζωής και κυρίως στη διάρρηξη της εμπιστοσύνης προς τα παραδοσιακά κόμματα

Όπως όμως εξηγεί, η κοινωνική δυσαρέσκεια δεν οδηγεί από μόνη της προς την ακροδεξιά. Αυτό που ολοκληρώνει την ακροδεξιά στροφή είναι η έλλειψη μιας πραγματικής εναλλακτικής πρότασης από την Αριστερά

Για την αντιμετώπιση της ακροδεξιάς δεν αρκεί η δραματοποίηση της ανόδου της και η καλλιέργεια του φόβου. Αυτά, αντίθετα, έχουν αποδειχθεί ότι λειτουργούν αντίστροφα: Εμφανίζουν  την ακροδεξιά ως πανίσχυρη και ανίκητη και την καθιστούν γοητευτική σε άτομα που έλκονται από την ισχύ και τη δύναμη

Ούτε βέβαια οι πολιτικές προτάσεις που εξαντλούνται σε εκλογικές συμμαχίες με μοναδική συγκολλητική ουσία την αντίθεση προς αυτήν. Το μόνο που πετυχαίνουν αυτές οι προτάσεις είναι να παρουσιάζουν την ακροδεξιά ως αντισυστημική κίνηση και, τελικά, να την ενισχύουν

Αυτό που χρειάζεται αντίθετα, είναι η διατύπωση μιας πραγματικά εναλλακτικής πρότασης  που να καταφέρει να δώσει στην ίδια κοινωνική δυσαρέσκεια διαφορετική πολιτική κατεύθυνση.

Όπως εξηγεί ο επιμελητής του άρθρου στο parallaximag.gr, τα δύο πρώτα μέρη του άρθρου του "The Nation" παρατίθενται συντομευμένα, ενώ το κρίσιμο τρίτο μέρος παρατίθεται αυτούσιο

--------------------------------------------------------

Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ AfD ΔΕΝ ΑΦΟΡΑ ΜΟΝΟ ΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

David Broder/The Nation

Όταν η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) κέρδισε τις κρατιδιακές εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ στις 6 Σεπτεμβρίου με 44% και ακολούθησε με 38% στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, πολλοί είδαν ακόμη μία επιβεβαίωση του πολιτικού χάσματος ανάμεσα στην Ανατολική και τη Δυτική Γερμανία. Περισσότερες από τρεις δεκαετίες μετά την επανένωση, η AfD εξακολουθεί να θεωρείται κατεξοχήν «κόμμα της Ανατολής».

Η αντίληψη αυτή είναι τόσο ισχυρή ώστε ο Martin Sonneborn του σατιρικού Die Partei πρότεινε ειρωνικά να ξαναχτιστεί το Τείχος του Βερολίνου, αυτή τη φορά για να προστατεύσει τους δημοκράτες της Δύσης από τους ακροδεξιούς της Ανατολής. Πίσω από το αστείο κρύβεται μια διαδεδομένη ερμηνεία: ότι οι Ανατολικογερμανοί (υποτιμητικά Ossis) δεν αφομοίωσαν ποτέ πλήρως τη δημοκρατική πολιτική κουλτούρα της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας. Άλλοι αναζητούν τις αιτίες στις συνέπειες της επανένωσης, την αποβιομηχάνιση και την αίσθηση ότι οι Ανατολικογερμανοί παραμένουν πολίτες δεύτερης κατηγορίας.

Όλες όμως αυτές οι εξηγήσεις παρακάμπτουν ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα: πώς εξηγείται ότι η AfD προηγείται πλέον στις δημοσκοπήσεις και στην πρώην Δυτική Γερμανία; Μόνο ένας στους έξι Γερμανούς ζει στην πρώην Ανατολική Γερμανία, κι όμως η AfD βρίσκεται κοντά στο 30% πανεθνικά, σχεδόν δέκα μονάδες μπροστά από την CDU του καγκελαρίου Friedrich Merz. Στη Δύση καταγράφει περίπου 25–26%, ενώ στην Ανατολή 35–40%.

Και η γεωγραφία της ψήφου αλλάζει γρήγορα. Στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία η AfD φτάνει έως το 24% και ανταγωνίζεται την CDU για την πρώτη θέση, ενώ στη Βαυαρία κινείται γύρω στο 20% και φτάνει ακόμη και στο 42% στους κάτω των 30 ετών. Ιδιαίτερα ισχυρή είναι η άνοδός της σε αγροτικές περιοχές και μικρές πόλεις, καθώς και μεταξύ νέων και μεσήλικων ανδρών.

Η άνοδος της AfD, επομένως, δεν μπορεί πλέον να εξηγηθεί ως μια ιδιαιτερότητα της πρώην Ανατολικής Γερμανίας.

ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΙΣ

Η AfD δεν κερδίζει παντού και, ακόμη κι εκεί όπου είναι πρώτη δύναμη, σπάνια διαθέτει πλειοψηφική υποστήριξη. Περισσότερο αστικοποιημένες περιοχές, με σταθερότερες οικονομικές συνθήκες και υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο, αποδεικνύονται πιο ανθεκτικές στην άνοδό της.

Αυτό περιπλέκει και τη συνηθισμένη ερμηνεία της AfD ως ιδιαίτερου προβλήματος της πρώην Ανατολικής Γερμανίας. Η ψήφος της δεν κορυφώνεται στους ηλικιωμένους που έζησαν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους στη ΛΔΓ, αλλά στους άνδρες γύρω στα 40. Ένας Ανατολικογερμανός που ήταν παιδί κατά την επανένωση είναι πιθανότερο να ψηφίσει AfD από κάποιον που ήταν τότε ενήλικος. Η εξήγηση επομένως πρέπει να αναζητηθεί περισσότερο στις συνέπειες της επανένωσης: την αποβιομηχάνιση, την κοινωνική ανασφάλεια και τη διάψευση των προσδοκιών.

Ο κοινωνιολόγος Oliver Nachtwey έχει μελετήσει το αίσθημα πολλών Γερμανών ότι η κοινωνική κινητικότητα έχει μπλοκαριστεί — ή, ακριβέστερα, ότι πρέπει να τρέχουν όλο και πιο γρήγορα απλώς και μόνο για να διατηρήσουν τη θέση που ήδη έχουν. Το μοτίβο θυμίζει εκείνο που έχει περιγράψει η Άρλι Χόουκσιλντ [Arlie Hochschild] για το διαψευσμένο αμερικανικό όνειρο: η δυσαρέσκεια στρέφεται εναντίον εκείνων που κατηγορούνται ότι «προσπερνούν στην ουρά» — μεταναστών και μειονοτήτων — και εναντίον των ελίτ που υποτίθεται ότι τους ευνοούν.

Γι’ αυτό είναι επίσης υπερβολικό να θεωρούμε ότι η απήχηση της AfD στους εργάτες οφείλεται στα περιορισμένα στοιχεία κοινωνικού κράτους που περιλαμβάνει το πρόγραμμά της. Η απήχησή της βρίσκεται αλλού, και συνδέεται με μια ευρύτερη πολιτισμική μετατόπιση, την οποία εκφράζουν συνθήματα όπως Ausländer raus! («Έξω οι ξένοι!») σε νυχτερινά κέντρα, ποδοσφαιρικούς αγώνες, ακόμη και σε λέσχη τένις στην πιο εύπορη περιοχή του Δυτικού Βερολίνου. Προσφέρει μια σκοτεινή συγκίνηση εξέγερσης: επειδή σοκάρει, επειδή ταπεινώνει τους μετανάστες και επειδή εξοργίζει συμπολίτες που θεωρούν σημαντικές τις ανοιχτόμυαλες αξίες ή τα μορφωτικά τους προσόντα. Ντυμένο με τον μανδύα της ειρωνείας, το σύνθημα είναι υπερήφανο, προκλητικό και έντονα ανταγωνιστικό απέναντι στην πολιτική Αριστερά.

ΜΙΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΣΤΗΝ «ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ»

Οι ιδέες της AfD δεν είναι καινούργιες. Το κόμμα όμως επωφελείται από την αυξανόμενη εχθρότητα απέναντι στην κυρίαρχη πολιτική και τα μέσα ενημέρωσης, καθώς και από την αποξένωση από τον κοινωνικό συμβιβασμό πάνω στον οποίο τα μεγάλα μεταπολεμικά κόμματα οικοδόμησαν την υποστήριξή τους. Δεδομένου ότι κατά τις δεκαετίες του 1990 και του 2000 οι περισσότεροι Ανατολικογερμανοί φαίνεται ότι ήθελαν πράγματι να ενταχθούν σε αυτόν τον συμβιβασμό —ψηφίζοντας συστηματικά SPD και CDU— οποιαδήποτε εξήγηση της υποστήριξης προς την AfD πρέπει να εξετάσει την αποτυχία αυτής της υπόσχεσης.

Η ιστορία όμως δεν αφορά μόνο την Ανατολή. Η επανένωση είχε συνέπειες και στη Δύση, οι οποίες συνδέθηκαν με το μοντέλο εργασίας και κοινωνικού κράτους που υιοθέτησε η Γερμανία στην εποχή της παγκοσμιοποίησης και της Ευρωζώνης.

Οι εργασιακές μεταρρυθμίσεις που προώθησε η κατεστημένη κεντροαριστερά, καθώς και η γενικότερη πίεση στους μισθούς, τα ενοίκια και το κόστος καυσίμων των Γερμανών με χαμηλότερα εισοδήματα, δεν τους έστρεψαν άμεσα προς την AfD. Στη δεκαετία του 2000, ο βασικός εκλογικός ωφελημένος ήταν η Αριστερά, με τη δημιουργία της Die Linke το 2007 από απογοητευμένους Σοσιαλδημοκράτες και μετακομμουνιστικές δυνάμεις. Η αντίθεση του κόμματος στις εργασιακές μεταρρυθμίσεις του SPD το μετέτρεψε σε σημαντική πολιτική δύναμη και βοήθησε να βρεθούν αυτά τα ζητήματα στο επίκεντρο της εθνικής πολιτικής συζήτησης. Η Die Linke γνώρισε ιδιαίτερη επιτυχία σε πολλές από τις περιοχές όπου σήμερα είναι ισχυρότερη η AfD.

Ωστόσο, μετά την κρίση του 2008, η δυναμική της εξασθένησε. Όπως πολλές αριστερές λαϊκιστικές δυνάμεις στην Ευρώπη, αποτελούσε μια δύσκολη συμμαχία τμημάτων του παλιού Κομμουνιστικού Κόμματος, συνδικαλιστών και μιας περισσότερο κινηματικής πτέρυγας. Δεν κατάφερε να εκτοπίσει την κεντροαριστερά και συχνά κατέληγε μικρότερος κυβερνητικός εταίρος σε κυβερνήσεις κρατιδίων.

Τα κοινωνικά πιο συντηρητικά και μεγαλύτερης ηλικίας τμήματα της βάσης της —ιδίως στα ανατολικά κρατίδια, όπου επικρατούσε μια πιο σταδιακή προσέγγιση— συγκρούονταν επίσης με τα πιο ριζοσπαστικά στοιχεία του κόμματος. Η σύγκρουση αυτή οδήγησε τελικά σε μια μακρά και δύσκολη διάσπαση, που κορυφώθηκε το 2023 με την αποχώρηση της Σάρα Βάγκενκνεχτ. Η Die Linke έμοιαζε να έχει χάσει την ευκαιρία να αξιοποιήσει την αποξένωση των ψηφοφόρων από τα μεγάλα κόμματα.

Στο Λίχτενμπεργκ, την περιοχή του Ανατολικού Βερολίνου όπου ζούμε με τη σύντροφό μου, οι προβλέψεις για τις ομοσπονδιακές εκλογές του 2025 έδειχναν εύκολη νίκη της Μπέατριξ φον Στορχ (Beatrix von Storch) της AfD. Η αριστοκρατικής καταγωγής φον Στορχ είναι εγγονή του υπουργού Οικονομικών του Adolf Hitler. Βασική αντίπαλός της εδώ ήταν η Ίνες Σβερντνερ (Ines Schwerdtner) της Die Linke, πρώην συνάδελφός μου στο Jacobin. Πρόκειται για μια περιοχή σχετικά χαμηλών εισοδημάτων, με ιδιωτικοποιημένα συγκροτήματα κατοικιών της εποχής της ΛΔΓ και μικρές μονοκατοικίες χτισμένες σε χώρους όπου παλαιότερα υπήρχαν δημόσιες υποδομές. Δεν έχει τόσο έντονη φήμη ως προπύργιο νεοναζί όσο το γειτονικό Μαρτσάν και για πολλά χρόνια εξέλεγε εκπροσώπους της Αριστεράς ή του SPD. Ωστόσο, η AfD έχει σημειώσει τεράστια άνοδο και οι υποστηρικτές της δεν κρύβουν πλέον τις απόψεις τους.

Κι όμως, η Σβερντνερ κέρδισε [με 34% έναντι 21,9% της φον Στορχ] και σε ολόκληρη τη γερμανική πρωτεύουσα το κόμμα απέκτησε νέα δυναμική. Αν οι εκλογές του 2025 έμοιαζαν στην αρχή τους να σηματοδοτούν το τέλος της Die Linke, τελικά συνέβη το αντίθετο: αναζωογόνησαν το κόμμα. Η προθυμία του να συγκρουστεί τόσο με την AfD όσο και με την κεντροαριστερή κυβέρνηση του Όλαφ Σολτς το βοήθησε να κινητοποιήσει ψηφοφόρους που ψήφιζαν για πρώτη φορά και να προσελκύσει ένα κύμα νέων μελών.

Την περασμένη Κυριακή η Die Linke έκανε ένα ακόμη άλμα, κερδίζοντας για πρώτη φορά τις κρατιδιακές εκλογές στο Βερολίνο με 26%, χάρη σε μια εκστρατεία επικεντρωμένη στα ενοίκια και στο κόστος ζωής. Στη δική μου γωνιά του Βερολίνου, τόσο η Die Linke όσο και η AfD ενισχύθηκαν σημαντικά, με το αριστερό κόμμα να προηγείται με 30% έναντι 23%.

Το αποτέλεσμα αυτό δεν χαρίστηκε στη Die Linke από κάποια δημογραφική νομοτέλεια. Στις εκλογές αυτές συγκέντρωσε περίπου 50% μεταξύ των νέων γυναικών, καθώς και πολύ υψηλά ποσοστά σε ορισμένες από τις πιο πολυπολιτισμικές περιοχές του Βερολίνου — όμως πρόκειται για νέες εξελίξεις στην πολιτική ζωή της πόλης. Παρότι ορισμένες μετεκλογικές αναλύσεις παρουσιάζουν το Βερολίνο σαν μια εγγενώς «woke» πόλη, η πολιτική του δεν είναι σταθερά αριστερή: ο απερχόμενος δήμαρχος ήταν συντηρητικός, ενώ στις περισσότερες πρόσφατες εκλογές του Βερολίνου οι δυνάμεις της Die Linke, των Πρασίνων και των Σοσιαλδημοκρατών μαζί συγκέντρωναν περίπου το μισό εκλογικό σώμα.

Η επιτυχία της Die Linke οφείλεται σε σκληρή οργανωτική δουλειά, με πόρτα-πόρτα εκστρατεία, στην αντίστασή της στην πολιτική ταυτοτήτων της AfD, αλλά και στην καθαρή επικέντρωσή της στα ζητήματα του κόστους ζωής.

Αυτό σημαίνει επίσης ότι πρέπει να απευθύνεται σε διαφορετικά είδη ψηφοφόρων. Όπως επισήμανε ο Loren Balhorn στο France24, η Αριστερά είχε πετύχει παρόμοια ποσοστά στο Βερολίνο ήδη από τη δεκαετία του 1990, αλλά με μια σημαντική διαφορά: σήμερα έχει βγει από την παλιά, ηλικιωμένη, μετακομμουνιστική και περισσότερο ανατολικογερμανική κοινωνική της «φωλιά» και έχει καταφέρει να συσπειρώσει μια πολύ πιο ποικιλόμορφη βάση, περισσότερο αντιπροσωπευτική του συνολικού πληθυσμού του Βερολίνου. Αυτό που παραμένει ασαφές είναι αν μπορεί να κάνει το ίδιο και στην υπόλοιπη Γερμανία.

Στο Βερολίνο, τα ενοίκια έχουν εξελιχθεί την τελευταία δεκαετία σε κεντρικό πολιτικό ζήτημα και οι περισσότεροι ψηφοφόροι της Die Linke τα αναφέρουν ως έναν από τους λόγους για τους οποίους επέλεξαν το κόμμα. Ωστόσο, παρότι λίγο περισσότεροι από τους μισούς Γερμανούς νοικιάζουν την κατοικία τους, το στεγαστικό —και η πρόταση να επαναγοράσει το κράτος το ιδιωτικοποιημένο στεγαστικό απόθεμα από τους μεγάλους ιδιοκτήτες— δεν αποτελεί παντού το αυτονόητο επίκεντρο της πολιτικής για το κόστος ζωής.

Επιπλέον, παρότι η Die Linke έχει ενισχύσει την οργανωτική της παρουσία και εκτός Βερολίνου, ιδιαίτερα στη Λειψία, η εικόνα παραμένει άνιση. Το κόμμα μπορεί σήμερα να διεκδικεί ξανά περίπου 12% σε εθνικό επίπεδο και έχει προσελκύσει επιπλέον προοδευτικούς ψηφοφόρους μετά τις περσινές ομοσπονδιακές εκλογές. Το να κερδίσει όμως πίσω ψηφοφόρους της AfD θα είναι πολύ δυσκολότερο.

Οι εκκλήσεις για μια «αντιφασιστική οικονομική πολιτική», όπως την αποκαλεί η Isabella Weber, ή για μια λαϊκιστικού χαρακτήρα «εναλλακτική στην Εναλλακτική», όπως προτείνει ο Adam Tooze, κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση. Δεν κηρύσσουν την απόγνωση ούτε την προσκόλληση σε ένα παρακμάζον status quo, αλλά προτείνουν την ήττα της AfD μέσα από την κινητοποίηση των ψηφοφόρων υπέρ μιας καλύτερης εναλλακτικής.

Υπό αυτή την έννοια, το να αντιμετωπίζουμε την AfD ως απλή έκφραση των ανατολικογερμανικών παραπόνων ταυτόχρονα υπερβάλλει ως προς τη δύναμή της και υποτιμά τον κίνδυνο που αντιπροσωπεύει: αφενός επειδή οι περισσότεροι Ανατολικογερμανοί δεν υποστηρίζουν το κόμμα και αφετέρου επειδή μια τέτοια ανάλυση αγνοεί την άνοδο της AfD στη Δύση.

Η ανάπτυξη ενός εθνικισμού που τροφοδοτείται από τη δυσαρέσκεια δεν αποτελεί κάποια περιφερειακή γερμανική ιδιομορφία, αλλά μια παγκόσμια τάση που εμφανίζεται στην Ευρώπη, την Ινδία και την αμερικανική ήπειρο. Δεν υπήρχε κανένας λόγος να περιμένουμε ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας θα αποτελούσε μοναδική εξαίρεση.

Η AfD δεν βρίσκεται ακόμη στις πύλες της εξουσίας και ακόμη και στα κρατίδια όπου είναι ισχυρότερη δεν διαθέτει τις πλειοψηφίες που θα της επέτρεπαν να κυβερνήσει μόνη της. Φαίνεται όμως απίθανο τα κόμματα του πολιτικού κέντρου να μπορούν επ’ αόριστον να πείθουν τους δικούς τους ψηφοφόρους να προσέρχονται στις κάλπες —ζητώντας τους να αποδεχθούν υψηλότερο κόστος ζωής, μεγαλύτερο όριο συνταξιοδότησης και περισσότερες δαπάνες για την υγεία— απλώς προειδοποιώντας τους ότι η AfD είναι χειρότερη.

Αυτή ήταν ουσιαστικά η προσέγγιση που πρότεινε ο Μέρτς στην τηλεοπτική του αντίδραση μετά την ψηφοφορία της Κυριακής, όταν υποσχέθηκε να συνεχίσει τις «μεταρρυθμίσεις» του. Ο κίνδυνος είναι ότι έτσι η ακροδεξιά μπορεί τελικά να εμφανιστεί ως η μόνη δύναμη που δεν εκπροσωπεί το status quo.

Στο Βερολίνο, τουλάχιστον, υπάρχει κάποια ελπίδα ότι μπορεί να παρουσιαστεί ένας διαφορετικός δρόμος..

«ΝΑΖΑ» είναι ο όρος που χρησιμοποιούν τα μέλη του ισραηλινού στρατού για τις ανθρώπινες παράπλευρες απώλειες των στρατιωτικών επιχειρήσεών τους: γυναίκες, παιδιά, ηλικιωμένους και άλλους ανθρώπους που βρίσκονται κοντά στον επιλεγμένο στόχο.

«ΝΑΖΑ» είναι και ο τίτλος του ερευνητικού ντοκιμαντέρ των Ισραηλινών δημοσιογράφων και δημιουργών Γιουβάλ Άμπραχαμ και Ρέιτσελ Σορ και το οποίο απέσπασε το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής στο φετινό Φεστιβάλ της Βενετίας προκαλώντας τεράστιες πολιτικές αντιδράσεις από πλευράς των Ισραηλινών και  δημόσιες απειλές κατά της ζωής των δημιουργών του

Το Naza βασίζεται στις μαρτυρίες 24 αξιωματικών των υπηρεσιών πληροφοριών και στρατιωτών, του Ισραηλινού στρατού χωρίς να αποκαλύπτονται τα πρόσωπα και οι ταυτότητές τους πάνω στον μηχανισμό που δημιουργήθηκε μετά την 7η Οκτωβρίου και στα μυστικά συστήματα που οργανώθηκαν από τον IDF για να εκτελέσουν τα μέλη της Χαμάς αδιαφορώντας για το κόστος που αυτό θα προκαλούσε στον άμαχο πληθυσμό. Μία μάλιστα από τις μαρτυρίες που προβάλλονται αναφέρει ότι είχε εγκριθεί επίθεση με αποδεκτές αναμενόμενες απώλειες έως και 500 αμάχων για έναν στόχο.

Σύμφωνα πάλι με αυτές τις μαρτυρίες, ο εντοπισμός αυτών που θεωρούνταν ύποπτοι για σχέσεις με τη Χαμάς γινόταν με τη χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης (AI). Ο στόχος όμως, δεν περιοριζόταν στα συγκεκριμένα πρόσωπα, αλλά περιλάμβανε και το κτίριο στο οποίο ζούσαν, ανεξάρτητα από το πόσοι άμαχοι βρίσκονταν γύρω του. Αυτοί ακριβώς ήταν οι Νaza: γυναίκες, παιδιά, ηλικιωμένοι και άλλοι άμαχοι.

Μέσα από το ντοκιμαντέρ αποκαλύπτεται ένα εφιαλτικό  και δίχως κανέναν ηθικό κώδικα ανθρωποκυνηγητό βγαλμένο μέσα από τα πιο ευφάνταστα δυστοπικά σενάρια επιστημονικής φαντασίας. Ένας μηχανισμός επιλογής και εξόντωσης στόχων με συστήματα εντοπισμού, τεχνητή νοημοσύνη και οθόνες να θυμίζουν ένα απλό βιντεοπαιχνίδι. Μόνο που οι στόχοι δεν ήταν pixels στην οθόνη ενός υπολογιστή, αλλά πραγματικοί άνθρωποι  με τη συντριπτική πλειοψηφία τους να είναι άμαχοι

Είναι χαρακτηριστικό πως ένας από τους στρατιωτικούς θυμάται στο ντοκιμαντέρ ότι είχε ταξιδέψει με την οικογένειά του στην Πολωνία για να τιμήσει τη μνήμη των προγόνων του που μαρτύρησαν στα ναζιστικά κολαστήρια και η σκέψη του κατέληξε στο ερώτημα: «Οι Ναζί ήταν ο διάβολος, αλλά εγώ τι είμαι;».

Όπως εξηγούν οι δημιουργοί, δεν επιθυμούν να συγκρίνουν το Ολοκαύτωμα με τη γενοκτονία της Γάζας. Όμως: «Η μνήμη του Ολοκαυτώματος και του αντισημιτισμού δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται ως εργαλεία για να αποφεύγουμε να αντιμετωπίσουμε αυτό που συμβαίνει στη Γάζα. Το Ισραήλ έχει χρησιμοποιήσει τον αντισημιτισμό ως όπλο για να δικαιολογήσει τον εαυτό του»

Δεν χωράει καμία αμφιβολία πως οι δημιουργοί του «NAZA» είναι πραγματικοί ήρωες που δεν φοβήθηκαν το κόστος προκειμένου να υπηρετήσουν την αλήθεια και το δίκαιο. Όπως ήρωες είναι και κάποιοι μοναχικοί διανοούμενοι όπως ο Γκιντεόν Λέβι ο οποίος, κόντρα στο νοσηρό κλίμα τρόμου και σιωπής, τολμά να υψώνει τη φωνή του και να καταγγέλλει τα εγκλήματα του ίδιου του του κράτους. Αυτό έκανε και πριν από λίγες ημέρες όταν έγραψε ένα άρθρο γι’ αυτούς τους ήρωες και τη μαζική υστερία που προκάλεσαν στους Ισραηλινούς οι αποκαλύψεις του ΝΑΖΑ

«Η Σορ, ο Αμπραχάμ και εκείνοι οι θαρραλέοι στρατιώτες έσπασαν τη σιωπή. Αξίζουν τον βαθύ σεβασμό του Ισραήλ και θα τον λάβουν – αλλά μόνο στις σελίδες των βιβλίων ιστορίας»

Γκράφιτι στην Ισραηλινή πόλη του Ασντόντ με τα πρόσωπα των Γιουβάλ Άμπραχαμ και Ρέιτσελ Σορ, δημιουργών του «NAZA». Πάνω στη σύνθεση έχει γραφτεί στα εβραϊκά η λέξη «προδότες»

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην ισραηλινή εφημερίδα Haaretz – άλλο ένα παράδειγμα όασης μέσα σε μια έρημο φανατισμού, μίσους και ένοχης σιωπής.

Ας το διαβάσουμε

---------------------------------------------

Γκίντεον Λέβι : Χάρη στην υστερία γύρω από το «NAZA», το Ισραήλ συζητά επιτέλους για τη Γάζα

«Για έναν τρομοκράτη υπάρχουν έως και 500 nazas», ακούγεται στο ντοκιμαντέρ.

Το σήμα προερχόταν από παραβιασμένα κινητά τηλέφωνα. Η φράση «Dad is home» («Ο μπαμπάς είναι σπίτι») σήμαινε ότι ο ύποπτος είχε επιστρέψει στην κατοικία του. Τότε μπορούσε να χτυπηθεί ολόκληρος ο όροφος, μαζί με όσους βρίσκονταν σε αυτόν.

Σύμφωνα με όσα καταγράφει το δημοσίευμα, ακολουθούσε και άλλη φάση καταστροφής, κατά την οποία τα ερείπια κτιρίων πυρπολούνταν, εξαφανίζοντας ό,τι είχε απομείνει από τα σπίτια.

Το ντοκιμαντέρ για τη Γάζα έχει προκαλέσει τεράστιο σάλο σε εθνικό επίπεδο. Μετά από χρόνια καταπίεσης, άρνησης και ψεμάτων, απάθειας και αδιαφορίας, το πύον ξεχύθηκε με ορμή. Πρόκειται για μια υγιή διαδικασία, ακόμη κι αν περιλαμβάνει δυσάρεστες αποκαλύψεις.

Ακόμη και πριν προλάβει έστω και ένας Ισραηλινός —πλην του Ραβίβ Ντρούκερ— να δει την ταινία «NAZA», το φιλμ έχει ήδη συμβάλει τα μέγιστα στον δημόσιο διάλογο στο Ισραήλ. Οι σκηνοθέτες Ρέιτσελ Σορ και Γιουβάλ Αμπραχάμ πυροδότησαν μια υστερία. Και αυτή η υστερία είναι ό,τι καλύτερο έχει συμβεί στην ισραηλινή κοινωνία μετά την 7η Οκτωβρίου 2023.

Για πρώτη φορά, οι Ισραηλινοί συγκλονίζονται από κάτι που δεν αφορά ούτε τον Πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου ούτε τους ομήρους. Για πρώτη φορά, εξοργίζονται, σοκάρονται και βγαίνουν από τα ρούχα τους εξαιτίας του θορύβου που έρχεται από τη Λωρίδα της Γάζας. Και κατά βάθος, γνωρίζουν τον λόγο.

Αυτό το κύμα υστερίας —πρωτόγνωρο για το Ισραήλ— αποκαλύπτει επίσης το πραγματικό πρόσωπο σχεδόν ολόκληρης της κοινωνίας. Και τι περισσότερο θα μπορούσαμε να ζητήσουμε από ένα ντοκιμαντέρ, πόσο μάλλον πριν καν προβληθεί;

Αυτή η υστερία φέρνει στο φως κάτι που παρέμενε κρυμμένο επί χρόνια, αλλά ξαφνικά ξέσπασε. Μετά από χρόνια καταπίεσης, άρνησης και ψεμάτων, απάθειας και αδιαφορίας, το πύον ξεχύθηκε με ορμή. Πρόκειται για μια υγιή διαδικασία, ακόμη κι αν περιλαμβάνει δυσάρεστες αποκαλύψεις.

Το Ισραήλ ξεβολεύτηκε βίαια από τη νοσηρή του ηρεμία. Ξαφνικά, η συζήτηση στρέφεται στη Γάζα και όχι μόνο στις τιμές των πτήσεων προς το εξωτερικό.

Το «NAZA» διέλυσε την αποσύνδεση των Ισραηλιτών από την πραγματικότητα. Αυτό ήταν αναμενόμενο, ακόμη και όταν φαινόταν πως τίποτα δεν θα μπορούσε να κλονίσει τους Ισραηλινούς. Ωστόσο, η ένταση των αντιδράσεων αποκαλύπτει το μέγεθος του αποστήματος.

Η παράλογη οργή εναντίον των Szor και Abraham δείχνει ότι κατάφεραν να αγγίξουν τον πυρήνα του αποστήματος. Και αυτό είναι επώδυνο. Η σφοδρότητα της αντίδρασης φανερώνει ότι οι Ισραηλινοί νιώθουν πως κάτι καίγεται κάτω από τα πόδια τους. Όποιος ξεσπά με τέτοια οργή, αντιλαμβάνεται ότι κάτι έχει πάει πολύ στραβά. Μια κοινωνία σίγουρη για το δίκιο της δεν αντιδρά με αυτόν τον τρόπο απέναντι σε μια ταινία.

Αυτή η θύελλα μπορεί να κοπάσει, αλλά η έντασή της ίσως προμηνύει ένα κρίσιμο σημείο καμπής. Αφού κρεμάσουμε τους δημιουργούς της ταινίας στην πλατεία της πόλης, ίσως κάποιος καταλάβει ότι επρόκειτο για μια τελευταία, απεγνωσμένη προσπάθεια αποφυγής, πνιγμού και καταστολής της αλήθειας.

Όμως, αυτή η αλήθεια θα καταδιώκει το Ισραήλ για πάντα, καθώς είναι αδύνατο να ξεφύγει κανείς από την ευθύνη για μια γενοκτονία. Αρκεί να ρωτήσετε τους Τούρκους. Αυτή η ενοχή δεν θα μας αφήσει ποτέ σε ησυχία. Θα αποτελεί μια αιώνια ντροπή.

Το «NAZA» προσέφερε επίσης κάτι ακόμη σημαντικό: έβγαλε όλες τις μάσκες. Πλέον, δεν υφίστανται διαχωρισμοί σε Αριστερά και Δεξιά, σε φωτισμένους και σκοταδιστές, σε ανθρωπιστές και βαρβάρους. Σχεδόν ομόθυμα, οι Ισραηλινοί επιτέθηκαν στην ταινία αυτή, αποκαλύπτοντας έτσι το πραγματικό τους πρόσωπο.

Ρατσιστές δημοσιογράφοι στάθηκαν στο πλευρό εκείνων που θεωρούνται φιλελεύθεροι, και εθνικιστές πολιτικοί ενώθηκαν με εκείνους που θεωρούνται δημοκρατικοί. Όλοι μαζί σχημάτισαν μια Μακαρθική χορωδία

Άλλωστε, ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στη δήλωση του δεξιού δημοσιογράφου Αβρί Γκιλάντ, ότι το «NAZA» αποτελούσε ακρωνύμιο για τις εβραϊκές λέξεις που σημαίνουν «κακόβουλη αντισημιτική ζημιά», και στην άθλια, αποκρουστική άρνηση του κεντρώου δημοσιογράφου Γιαρόν Αβραάμ να παραδεχτεί οποιαδήποτε οικογενειακή σχέση με τον Γιουβάλ Αβραάμ (του οποίου το επώνυμο γράφεται με τον ίδιο τρόπο στα εβραϊκά);

Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στη δήλωση του δεξιού δημοσιογράφου Αμίτ Σεγκάλ, ότι οι δημιουργοί της ταινίας ήταν «υποστηρικτές του γραφείου προπαγάνδας της Χαμάς», και στην «επιστημονική» και «μεθοδολογική» κριτική των αρθρογράφων της Haaretz, Ντρούκερ και Ούρι Μισγκάβ, οι οποίοι αποφεύγουν με κάθε τρόπο να ασχοληθούν με την ουσία του θέματος;

«Πού είναι το πλαίσιο;» ρωτούν οι υποκριτές επικριτές, οι οποίοι δεν θα τολμούσαν ποτέ να αναφερθούν στο παλαιστινιακό πλαίσιο της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου. «Πού είναι τα αποδεικτικά στοιχεία;» ρωτούν άνθρωποι που γνωρίζουν ότι οι σημαντικότερες δημοσιογραφικές έρευνες στην ιστορία –όπως το Γουότεργκεϊτ και τα Έγγραφα του Πενταγώνου– βασίστηκαν σε ανώνυμες μαρτυρίες. Και πάνω απ’ όλα, πού είναι οι δικές τους δημοσιογραφικές έρευνες για τη Γάζα;

Γνωρίζουν ότι το «NAZA» είναι η αλήθεια. Όμως θέλουν τα ονόματα των στρατιωτών που πήραν μέρος στη συνέντευξη, ώστε να κρεμαστούν κι εκείνοι στην πλατεία της πόλης, πλάι στους σκηνοθέτες.

Δεν υπάρχει επίσης καμία διαφορά ανάμεσα στη δήλωση του φασίστα πολιτικού της αντιπολίτευσης Αβιγκντόρ Λίμπερμαν —ότι πρόκειται για «εχθρούς του Ισραήλ που αυτοαποκαλούνται "κινηματογραφιστές"»—, στο εξωφρενικό κάλεσμα του αδαούς υπουργού Πολιτισμού Μίκι Ζοχάρ να τους αφαιρεθεί η υπηκοότητα και στη δειλή στάση του προοδευτικού πολιτικού Γιαΐρ Γκολάν, ο οποίος δηλώνει «καταδικάζω».

Οι διαφορές εντοπίζονται μόνο στο περιτύλιγμα. Το περιεχόμενο, ωστόσο, παραμένει το ίδιο και, σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, φέρει τον τρομακτικό χαρακτήρα του μακαρθισμού.

Η Σορ, ο Αμπραχάμ και εκείνοι οι θαρραλέοι στρατιώτες έσπασαν τη σιωπή. Αξίζουν τον βαθύ σεβασμό του Ισραήλ και θα τον λάβουν – αλλά μόνο στις σελίδες των βιβλίων ιστορίας.

"Σινεμά ο Παράδεισος" σήμερα,  Τρίτη 22/9 και στις 20:00, στην αίθουσα του ΚΑΠΗ στο Πικέρμι.

Η κλασική πλέον ταινία του Τζουζέπε Τορνατόρε μας ταξιδεύει σε ένα μικρό, ηλιόλουστο χωριό της μεταπολεμικής Σικελίας, όπου ένας κινηματογράφος αποτελεί το σημείο αναφοράς των κατοίκων του. Εκεί ξημεροβραδιάζεται ο μικρός Σαλβατόρε, μαγεμένος από τις εικόνες που χορεύουν στον τοίχο, δίπλα στον μηχανικό προβολής Αλφρέντο με τον οποίο δημιουργεί μια πατρική σχέση . Ο Αλφρέντο γίνεται ο δάσκαλος του, ο μέντορας του και ο πατέρας που δεν είχε, μαθαίνοντάς του τα μυστικά της μηχανής προβολής.

Όταν, μεσήλικος πια και διάσημος σκηνοθέτης, μαθαίνει για τον θάνατο του Αλφρέντο, ο Σαλβατόρε θα γυρίσει πίσω στο χωριό για να αποχαιρετίσει τον Αλφρέντο σε μια επώδυνη αλλά απαραίτητη όσο και λυτρωτική επιστροφή  - όχι μόνο στο χωριό του και στο φίλο του, αλλά στα χρόνια της εφηβείας του. Θα θυμηθεί όλη του την εφηβεία, όσα αγάπησε, όσα στερήθηκε, όσα του απαγόρευσαν, όσα δεν τόλμησε και θα επιστρέψει πίσω στην ενήλική ζωή του πλουσιότερος

Ο Τορνατόρε έφτιαξε ένα συγκινητικό, νοσταλγικό παραμύθι για την ενηλικίωση και τα απωθημένα του παρελθόντος, με καθηλωτική συναισθηματική δύναμη που υποβοηθείται και από την υποβλητική μουσική του τεράστιου Ένιο Μορικόνε. Είναι ταυτόχρονα και ένας αποχαιρετισμός σε μια εποχή όπου η κινηματογραφική αίθουσα αποτελούσε κέντρο της κοινωνικής ζωής.

Βραβευμένη με το ‘Οσκαρ καλύτερης ξένης ταινίας, η ταινία του Τορνατόρε παίρνει επάξια μία θέση ανάμεσα στις κλασικές ταινίες του παγκόσμιου κινηματογράφου

Ιταλία, 1988

Σκηνοθεσία: Τζουζέπε Τορνατόρε

Σενάριο: Τζουζέπε Τορνατόρε

Φωτογραφία: Μπλάσκο Τζουράτο

Μοντάζ: Μάριο Μόρα

Μουσική: Ενιο Μορικόνε

Πρωταγωνιστούν: Φιλίπ Νουαρέ, Ζακ Περέν, Σαλβατόρε Κάσιο, Μάρκο Λεονάρντι

Διάρκεια: 155 λεπτά

της Μαρίας Νάτση

Ο Ντέγιαν καθιστός στο κρεβάτι του, προσπαθεί να τιθασεύσει το ανήσυχο γόνατό του με τη χούφτα του. Τα μάτια του, χρωματισμένα με ένα  ασθενικό γαλάζιο κοιτούν ανυπόμονα το βουβό τηλέφωνό του. Είναι  η ώρα που δέχεται κλήση από τους δικούς του. «Η κλήση παρακολουθείται και καταγράφεται για λόγους εθνικής ασφάλειας», έτσι ξεκινάει το κάθε τηλεφώνημα και σήμερα περιμένει με ανυπομονησία να ακούσει τη μητέρα του. Μετά από ένα επεισοδιακό τηλεφώνημα από τον παππού του, δέχτηκε τιμωρία δύο εβδομάδων χάνοντας το δικαίωμα τηλεφωνικής επικοινωνίας.

Ο παππούς με μάτια πιο ζωηρά γαλανά από τα δικά του, με βροντερή φωνή και με τσαγανό που θα το ζήλευε εικοσάχρονος, απειλούσε και καταριόταν θεούς, δαίμονες και εξουσία που τόλμησαν να πάρουν τον 13χρονο εγγονό του από το σπίτι. Έχοντας περάσει δύο πολέμους, κατάφερε να φτάσει στα ογδόντα πέντε του χρόνια χωρίς να χάσει ίχνος από την ικμάδα του. Στο βλέμμα του καθρεφτιζόταν ακόμη εκείνο το ανυπότακτο, σερβικό «ίνατ» και το περήφανο, ανυποχώρητο πείσμα των ανθρώπων που ζουν στις απόκρημνες κορυφές  και που ορίζει πως όσο περισσότερο σε πιέζει η μοίρα, τόσο πιο ψηλά υψώνεις το ανάστημά σου. Κάθε φορά που ο μικρός σκεφτόταν τον παππού του, ένιωθε στα ρουθούνια του τη γνώριμη, βαριά μυρωδιά της καμένης οξυάς που είχε ποτίσει για δεκαετίες τα μάλλινα ρούχα του. Ήταν απόλυτα σίγουρος για ένα πράγμα, αν ο γέρος μάθαινε πού βρίσκεται, θα ερχόταν έτοιμος να γκρεμίσει αυτόν τον αρρωστημένο κόσμο για να τον πάρει πάλι σπίτι.

« Αγόρι μου» ακούστηκε σπασμένη η φωνή της μητέρας του.

 «Είσαι καλά;» Τα σωθικά του Ντέγιαν ξέσκισε μια πνιχτή κραυγή.

« Ναι μαμά».

« Σε προσέχουν;» ένιωσε το γόνατό του να τρέμει και το χείλος του να ακολουθεί.

«Ναι μαμά, μην ανησυχείς», είπε με σταθερή φωνή που ξάφνιασε και τον ίδιο. «Είναι όλα καλά. Εσείς;»

« Όλοι είμαστε καλά. Ο αδερφός σου τα πηγαίνει καλά στο σχολείο. Η γατούλα σου γέννησε δύο μικρά. Είναι κάτασπρα όπως αυτή, χνουδωτά, με μαύρη ουρίτσα. Ο Γκόραν ρωτάει συνέχεια για εσένα. Του λείπεις. Σε όλους μας λείπεις».

 «Κι εσείς μου λείπετε μαμά. Είναι όλα καλά, αλλά θα πρέπει να κλείσω, τελειώνει ο χρόνος και πρέπει να πάω στο σχολείο»

«Εντάξει αγόρι μου. Σε αγαπώ»

«…Σας αγαπώ ...» απάντησε ο Ντεγιαν αλλά το τηλέφωνο είχε ήδη κλείσει και ακούστηκε η γνώριμη φωνή «ο χρόνος ομιλίας σας τελείωσε. Η κλήση καταγράφηκε για λόγους εθνικής ασφάλειας». Ο Ντέγιαν άφησε το τρέμουλο να τον κατακλύσει μαζί με τις αναμνήσεις της γατούλας του, όταν τη βρήκε μωρό λασπωμένη, να κλαίει  μέσα σε μια δυνατή  καλοκαιρινή μπόρα, τον φίλο του Γκόραν που τον ήξερε από το νηπιαγωγείο  και τον αδερφούλη του που ήταν δύο χρόνια μικρότερος. Το αδύνατο κορμί του άρχισε να τραντάζεται, οι μύες της κοιλιάς του έκαναν ακούσιες συσπάσεις, χωρίς φωνή, χωρίς κλάμα, ακολουθώντας έναν ασυγκράτητο  εσωτερικό κυματισμό βουβών  αναφιλητών . Στο τέλος βγήκαν στην επιφάνεια οι υφάλμυρες σταγόνες  που κουβαλούσαν 94 μέρες ανομολόγητης θλίψης.

Μετά από λίγο, σκούπισε τα μάτια του, καθάρισε τα νοτισμένα γυαλιά του, τιθάσευσε τις  ξανθές τούφες που σκίασαν τα μάτια του και ξεκίνησε για το σχολείο. Ήταν ο μοναδικός χώρος όπου έφτανε μια ανάμνηση φυσικού φωτός. Ένας μικροσκοπικός φεγγίτης άφηνε να περνά μια μόλις αισθητή αύρα, φορτωμένη με αόρατες σταγόνες δροσιάς και μακρινούς ήχους από έναν κόσμο που συνέχιζε να υπάρχει χωρίς εκείνον. Ο Ντέγιαν έκλεινε τα μάτια και κρατούσε την ανάσα του, προσπαθώντας να ξεχωρίσει τι ήταν αυτό που άκουγε.

 Ένα πουλί; Το σύρσιμο μιας σαύρας; Τον άνεμο ανάμεσα στα δέντρα; Προσπαθούσε να μαντέψει πού βρισκόταν. Σε κάποιο δάσος; Σε μια πεδιάδα;  Ύστερα άνοιγε τα μάτια και παραδινόταν  σε έναν τόπο χωρίς όνομα. Το σχολείο ήταν μια ψυχρή αίθουσα ατομικής διδασκαλίας, με ένα θρανίο,  μια καρέκλα και μια μεγάλη οθόνη . Ο καθηγητής στην οθόνη φορούσε στρατιωτική στολή ίσως για να του θυμίζει ότι είναι πρώτα στρατιώτης και μετά μαθητής .

Μόλις τελείωσε το μάθημα, πήγε στον χώρο του εστιατορίου. Ήταν ένας από τους ελάχιστους χώρους όπου μπορούσε να συναντήσει τους υπόλοιπους «ειδικούς». Έφηβοι και παιδιά, ηλικίας έντεκα έως δεκαέξι ετών, από διαφορετικές χώρες, οι περισσότεροι γνώριμοι από τους αγώνες. Ο ενθουσιασμός του παιχνιδιού ήταν πάντοτε μεγαλύτερος από τη χαρά της νίκης και κανείς τους δεν μπορούσε τότε να φανταστεί πως εκείνο που κρατούσαν στα χέρια τους σαν παιχνίδι θα γινόταν κάποτε όπλο.

Είχαν αρχίσει να καταλαβαίνουν πως κάτι δεν πήγαινε καλά, όταν στους αγώνες και στις πίστες τους άρχισαν να εμφανίζονται άνδρες και γυναίκες με αυστηρό ντύσιμο και το σήμα της Συνομοσπονδίας στα αυτοκίνητά τους. Στην αρχή στέκονταν απλώς στην άκρη και τους παρατηρούσαν. Ύστερα άρχισαν να κρατούν σημειώσεις. Κανείς δεν τους εξήγησε ποτέ τι ακριβώς κατέγραφαν. Όμως τα παιδιά καταλαβαίνουν τη σιωπή των μεγάλων. Έτσι πολύ σύντομα δημιούργησαν τη δική τους γλώσσα , έναν τρόπο να συνεννοούνται χωρίς να τους καταλαβαίνουν.

 Ο Ντέγιαν κάθισε κοντά στον Φιν, έναν Γερμανό φίλο του, δύο χρόνια μεγαλύτερό του. Στην τραπεζαρία απέφευγαν να χρησιμοποιούν τη δική τους γλώσσα, για να μην προδώσουν στις κάμερες  την ύπαρξή της. Μόνο περιστασιακά τους ξέφευγε κάποια λέξη, όμως περνούσε  απαρατήρητη, σαν αργκό της νεολαίας. Ο Φιν έδειχνε άυπνος. Τα μάτια του ήταν κόκκινα και το πρόσωπό του ανέκφραστο. Ο Ντέγιαν τον κοίταξε με νόημα.

«Ήμουν στην παρακολούθηση υπόπτων χθες» είπε ο Φιν.

«Χρειάστηκε να τερματίσεις κάποιον;» Ο Φιν άργησε να απαντήσει. Έσφιξε το κουτάλι μέσα στη χούφτα του.

«Ναι ναι…». Έμεινε για λίγο σιωπηλός

«Προσπάθησε να ξεφύγει. Προσπάθησα κι εγώ. Μετράνε την απόδοσή μου. Την ξέρουν. Τα πάντα  ξέρουν».  Έσκυψε λίγο προς το μέρος του.

«Αυτά τα «τζούκας» είναι πολύ καλύτερα από τα δικά μας. Είναι γρήγορα. Δεν αφήνουν τον στόχο να ξεφύγει δυστυχώς». Ο Ντέγιαν κατέβασε το βλέμμα στο πιάτο του. «Τζούκας» ονόμαζαν τα παιδιά τα drones. Ο Φιν ήταν από τους καλύτερους. Τα δάχτυλά του χόρευαν πάνω στα χειριστήρια, δίνοντας στο drone μια κίνηση σχεδόν αφύσικη. Γλιστρούσε πάνω στους καρτεσιανούς άξονες, βυθιζόταν στο πλάι, βουτούσε σαν τραυματισμένο πουλί και την επόμενη στιγμή εκτοξευόταν κατακόρυφα, περνώντας με ιλιγγιώδη ταχύτητα ανάμεσα από εμπόδια, στενά τούνελ και τους φωτισμένους με LED κρίκους του αιωρούμενου λαβύρινθου.

«Εσύ;» ρώτησε τον Ντέγιαν

«Με έχουν ακόμη στην επιτήρηση και στην αναγνώριση προσώπων .»

«Δεν είσαι καιρό εδώ, γι’ αυτό». Ο Φιν έγνεψε αργά. Ο Ντέγιαν σήκωσε το βλέμμα και παρατήρησε μια ομάδα παιδιών που κάθονταν μόνα τους στην άκρη της αίθουσας. Ήταν μικρά, γύρω στα πέντε. Κάποια κρατούσαν το κουτάλι με περίεργο αδέξιο τρόπο, άλλα κουνούσαν τα πόδια τους κρεμασμένα από τις ψηλές καρέκλες Κανένα δεν μιλούσε.

«Αυτά τα μικρά τι είναι;» Ρώτησε ο Ντέγιαν. Ο Φιν ακολούθησε το βλέμμα του.

«Σπόρια».

« Έτσι τα αποκαλούν. Σπόρια. Θα γίνουν σαν εμάς». Ο Ντέγιαν τον κοίταξε ξανά.

«Τα εκπαιδεύουν από τώρα;»

«Ναι. Τα έχει αναλάβει ο Τακάσι». Ο Τακάσι ήταν ο παλαιότερος από όλους και ο ανώτερος στην ιεραρχία. Ευθυτενής και πειθαρχημένος, με εκείνη την αδιόρατη ιαπωνική αυστηρότητα που έμοιαζε να ξεκινά από τον τρόπο που στεκόταν, έφερνε στα χαρακτηριστικά του κάτι από τα γονίδια των γηγενών προγόνων του, των Jōmon. Βαθιά μάτια, βαριά βλέφαρα, πυκνά φρύδια και ένα αυστηρό σαγόνι, που ερχόταν σε παράξενη αντίθεση με την ήρεμη, σχεδόν τρυφερή φωνή του. Όταν μιλούσε, έκανε μια μικρή, σχεδόν ανεπαίσθητη υπόκλιση του κεφαλιού, σαν να ζύγιζε κάθε λέξη πριν την αφήσει να βγει από τα χείλη του. Ο Φιν έκανε μια μικρή παύση και κοίταξε γύρω του.

«Ο Τακάσι μου είπε ότι τον τρομάζουν.»

«Γιατί;»

«Επειδή δεν έχουν αναμνήσεις». Ο Ντέγιαν κοίταξε πάλι τα παιδιά. Ένα από αυτά έπαιζε μηχανικά με το κουτάλι του, κοιτάζοντας το κενό.

«Από πού;»

«Από έξω». Ο Φιν χαμήλωσε τη φωνή του. «Δεν θυμούνται τίποτα από τον κόσμο έξω. Ούτε σπίτια, ούτε γονείς, ούτε δρόμους. Τίποτα». Σταμάτησε για λίγο.

«Ο Τακάσι πιστεύει πως τα «σπόρια» γεννήθηκαν εδώ». Ο Ντέγιαν ένιωσε ένα κρύο ρίγος να διατρέχει την πλάτη του.

«Εδώ»; Ο Φιν έγνεψε.

«Ναι. Πιστεύει πως γεννήθηκαν γι’ αυτόν ακριβώς τον σκοπό»

«Τον σκοπό» μουρμούρισε ο Ντέγιαν. Η Συνομοσπονδία μετρούσε ήδη δεκαπέντε χρόνια ζωής. Είχε γεννηθεί μέσα από μια εποχή αλλεπάλληλων κρίσεων, μιας σύντομης παγκόσμιας σύρραξης και ενός οικονομικού κραχ που είχε γονατίσει μικρές και μεσαίες χώρες. Παρουσιάστηκε ως η λύση στην αστάθεια. Μια ένωση που θα εξασφάλιζε οικονομική σταθερότητα, κοινή ασφάλεια και προστασία των πολιτών. Ο παππούς του, όμως, έλεγε πως τίποτα από όλα αυτά δεν είχε συμβεί ξαφνικά. Πριν ακόμη δημιουργηθεί η Συνομοσπονδία, είχε προετοιμαστεί το έδαφος. Μια σειρά νόμων είχαν υιοθετηθεί σταδιακά από δεκάδες χώρες. Νόμοι που, στην αρχή, παρουσιάζονταν ως αναγκαίοι για την προστασία των πολιτών και την αντιμετώπιση των κρίσεων. Τους είχαν δώσει μάλιστα ένα αθώο όνομα: «κοινή πολιτειακή διακυβέρνηση».

«Εκεί αρχίζουν όλα», του έλεγε ο παππούς του. «Όταν σου ζητούν να παραδώσεις λίγη ελευθερία για να σου προσφέρουν περισσότερη ασφάλεια». Ο Ντέγιαν θυμήθηκε τη φωνή του. Η υπακοή των πολιτών έγινε προϋπόθεση για την ασφάλεια. Υπάρχουν όμως  ακόμη χώρες και ομάδες ανθρώπων που αρνούνται να  «συνεργαστούν». Αυτούς έχει  βάλει στο στόχαστρο η Συνομοσπονδία και προσπαθεί να τους κάμψει με κάθε τρόπο. Ο Ντέγιαν κοίταξε ξανά τα παιδιά στην άκρη της αίθουσας. «Σπόρια… Παιδιά χωρίς αναμνήσεις» μουρμούρισε ο Ντέγιαν. Έσκυψε προς τον Φιν

«Δεν θέλουν απλώς καλούς στρατιώτες. Θέλουν  πολίτες  που να μην γνωρίζουν πώς είναι να είσαι ελεύθερος». Ο Φιν τον κοίταξε διαπεραστικά 

«Μπρίφα» (συνάντηση) είπε στη γλώσσα τους. «Αύριο στο μπάσκετ» συνέχισε. «Πες το στον Ματέο και τον Έρικ. Εγώ στον Τακάσι και στους άλλους». Το μπάσκετ ήταν 3 φορές στο εβδομαδιαίο πρόγραμμά τους. Έπαιζαν, γελούσαν και άγγιζαν ντροπαλά κάποιες εύθραυστες στιγμές ξεγνοιασιάς. Ο Φιν έδειχνε πειστικά  κεφάτος.

 –Ρε, πήρατε κι εσείς «Χαμαιλέοντα»;

–Ναι, ρε φίλε, είπε ο Ματέο. Οι περισσότεροι από τη δεκάδα έγνεψαν καταφατικά.

–Γαμάτο;

–Τι είναι,; Ρώτησε ο Ντέγιαν. Εγώ δεν πήρα 

–Αθόρυβο drone. Εντελώς αθόρυβο. Δεν έχει κανένα φως και είναι σχεδόν αόρατο. Παίρνει το χρώμα του ουρανού, των δέντρων γίνεται γκρίζο σαν τα κτίρια. Έκανε μια μικρή παύση και χαμογέλασε. Χαμαιλέοντας.

–Όχι ρε! Πλάκα κάνεις!

–Ναι. Θα χειρίζομαι τρία ταυτόχρονα, είπε ο Φιν.

–Κι εγώ δύο, πετάχτηκε ο Ματέο.

–Κι εγώ δύο, είπαν σχεδόν μαζί οι άλλοι. Το παιχνίδι είχε ήδη αρχίσει. Τα παιδιά, εκτός από τα drones, φαίνεται πως τα κατάφερναν και με την μπάλα. Ο Ματέο χώθηκε σε μια ντρίπλα του Φιν και, καθώς τα σώματά τους μπλέχτηκαν για μια στιγμή, του ψιθύρισε: «Νόρα» Την ίδια στιγμή, σηκώθηκε και φώναξε δυνατά

–Ανυπομονώ για την επίδειξη σε ένα μήνα! Και πήδηξε για το ριμπάουντ.

–Κι εγώ, ρε συ, είπε ο Φιν χαμογελώντας. Με τρεις Χαμαιλέοντες θα τους γαμήσω, είπε δυνατά. Πάρε τώρα ένα τρίποντο. Τίναξε τον κορμό του σαν ελατήριο, ξέφυγε από το μαρκάρισμα και πέταξε την μπάλα προς το καλάθι.

-Αυτή τη χρονιά θα είμαστε όλοι μαζί στην επίδειξη είπε ο Τακάσι. Θα είναι online  όπως πέρυσι. Βάλτε τα δυνατά σας μάγκες. Ντέγιαν μες την εβδομάδα παίρνεις κι εσύ το δικό σου χαμαιλέοντα και φεύγεις από την παρακολούθηση, έρχεσαι στους στόχους, μαζί μας .

Μέσα στα μαρκαρίσματα, στις φωνές και στα χτυπήματα της μπάλας, η λέξη «Νόρα» άρχισε να περνά από στόμα σε στόμα. Το παιχνίδι συνεχίστηκε. Σε κάθε ντρίπλα, σε κάθε σκριν, σε κάθε ριμπάουντ, περνούσε κι από μια λέξη ψιθυριστά, μέχρι που ολόκληρη η συζήτηση των παιδιών είχε κρυφτεί μέσα στον θόρυβο του παιχνιδιού.

………………………………………………………………….

Μίλια μακριά, η Νόρα ανοιγοκλείνει τα βαμβακένια βλέφαρά της και κοιτάει ανήσυχη γύρω της, μασουλώντας τα υπολείμματα από το προηγούμενο γεύμα της. Απέναντί της, στο ράφι του δωματίου, στέκεται  ένας μαύρος γυαλιστερός, κομψός πρόγονος του Χαμαιλέοντα, το πρώτο drone του Ματέο και στο πλάι του, δύο σειρές από παραταγμένα κύπελλα αγώνων. Όταν οι άνθρωποι της Συνομοσπονδίας άρχισαν να παρακολουθούν τους αγώνες, πολλά πράγματα  σταδιακά άλλαξαν. Οι πίστες μετατράπηκαν σε τεράστιες κατασκευές με κινούμενα εμπόδια, σταθερούς και κινούμενους στόχους, ενώ τα drones αντικαταστάθηκαν από νέα, τεχνολογικά προηγμένα μοντέλα, ταχύτερα, πιο ευέλικτα και εξοπλισμένα με λέιζερ.

Μια μέρα, στα πλαίσια της προπόνησης, διοργάνωσαν μια δοκιμασία της ομάδας με καθόλου ευκαταφρόνητο χρηματικό έπαθλο. Τους μετέφεραν σε μια άδεια αποθήκη, που είχε το θλιμμένο χρώμα των εγκαταλελειμμένων κτιρίων και τη συριγμώδη φωνή του οξειδωμένου σίδερου. Στο εσωτερικό της είχε στηθεί μια πίστα που έμοιαζε βγαλμένη από χολιγουντιανή ταινία. Η εντολή ήταν απλή: «Βρείτε τον στόχο και εξαλείψτε τον». Εκείνη τη μέρα, τα πρόσωπα των παιδιών είχαν πάρει το ροδαλό χρώμα της αδρεναλίνης. Τα δάχτυλά τους έσφιγγαν τα χειριστήρια και τα drones κινούνταν προσεκτικά, ιχνηλατώντας  τις λαβυρινθώδεις κατασκευές.

Από ένα πιθάρι στερεωμένο πάνω σε έναν ψεύτικο χλοοτάπητα, ξεπήδησε ένα χνουδωτό κουνελάκι με μια ασύμμετρη μουτζούρα στο ανήσυχο μουσούδι του και μια δεύτερη στο δεξί αυτί του. Αναστατωμένο από τον βόμβο των drones, άρχισε να τρέχει πανικόβλητο. Χωνόταν σε τούνελ, περνούσε μέσα από αλληλένδετα δωμάτια, χοροπηδούσε πάνω σε σκάλες και προσπαθούσε να ξεφύγει από τους φτερωτούς καταδιώκτες του. Τα παιδιά το ακολουθούσαν μέσα στις λαβυρινθώδεις κατασκευές ώσπου  κατάφεραν να το εγκλωβίσουν σε έναν χώρο χωρίς διέξοδο. Γύρω του υψώνονταν γυάλινα τοιχώματα. Το κουνελάκι, ζαλισμένο και τρομαγμένο, χτυπούσε πάνω τους, αναζητώντας απεγνωσμένα μια έξοδο. «Εξαλείψτε τον στόχο!» ακούστηκε η εντολή.

 Τα drones πήραν θέση, περικυκλώνοντας το ζώο, που είχε λουφάξει στο κέντρο του δωματίου. Αιωρούνταν ακίνητα σε κύκλο γύρω του, όταν ξαφνικά σαν να παρασύρθηκαν από μια αόρατη δίνη, άρχισαν να διαγράφουν ολοένα στενότερους κύκλους, σχηματίζοντας μια σπείρα που χαμήλωνε. Και τότε, άνοιξαν πυρ. Τα γυαλιά θρυμματίζονταν, κομμάτια από ψεύτικους τοίχους κατέρρεαν και το κουνελάκι έστεκε παγωμένο από τον τρόμο σαν  λούτρινο παιχνίδι ξεχασμένο στη μέση μιας κατεστραμμένης σκηνής. Σταμάτησαν για λίγο δίνοντας την ευκαιρία στο ζωάκι να πεταχτεί μέσα από το άνοιγμα, τρέχοντας χωρίς κατεύθυνση και αμέσως μετά συνέχισαν να βάλλουν εναντίον των τοίχων και των κατασκευών, ώσπου οι υπεύθυνοι όρμησαν οργισμένοι πάνω στα παιδιά και τους άρπαξαν τα χειριστήρια από τα χέρια.

Όταν ο Ματέο πήγε να πάρει το σακίδιό του, άκουσε ένα αδύναμο ξύσιμο στο ύφασμα. Έσκυψε, άνοιξε προσεκτικά το φερμουάρ και αντίκρισε το κουνελάκι κουλουριασμένο ανάμεσα στα πράγματά του. Το πήρε κρυφά μαζί του και το ονόμασε Νόρα.

………………………………………………………………….

Ο Ντέγιαν προσπαθεί, ανάμεσα στις παύσεις του λόγου του καθηγητή, να αφουγκραστεί ήχους από τον έξω κόσμο, όμως σήμερα υπάρχει μόνο μια απελπιστική σιωπή. Μια στενή λωρίδα φωτός πέφτει πάνω στο γραφείο του, αποκαλύπτοντας τον χορό αμέτρητων, αιωρούμενων μικροσκοπικών σωματιδίων σκόνης. Σηκώνει το βλέμμα προς τον φεγγίτη. Είναι σίγουρα μια από εκείνες τις μέρες που ο ουρανός έχει ντυθεί με άσπρα, ημιδιάφανα σύννεφα και οι πιο γενναίες ακτίνες του ήλιου καταφέρνουν να τα διαπεράσουν, σχηματίζοντας στενές δέσμες φωτός. Ο παππούς έλεγε πως αυτή η εικόνα ήταν ο φεγγίτης του ουρανού και πως, αν του ζητούσαν να ζωγραφίσει την ελπίδα, έτσι θα την έδειχνε, σαν λεπτές λωρίδες φωτός που ξεπηδούν μέσα από τα σύννεφα και φτάνουν στη γη. Μένει λίγο ακόμη να κοιτάζει ψηλά και ύστερα χαμηλώνει τα μάτια στο γραφείο του, ενώ η φωνή του καθηγητή συνεχίζει, ίδια, μονότονη και πιο ανούσια από ποτέ.

Αύριο είναι η μεγάλη μέρα της στρατιωτικής επίδειξης, η μέρα που η Συνομοσπονδία θα παρουσιάσει στον κόσμο την στρατιωτική υπεροχή της, τον οπλισμό της και φυσικά τα drones , την ακρίβεια , τη δύναμή τους και τη δυνατότητα να ανιχνεύουν και να εξαλείφουν στόχους. Ο Ντέγιαν απλώνει το χέρι του μέσα στη λωρίδα φωτός που αγγίζει το γραφείο του, σαν να ζητιανεύει  λίγη από την ελπίδα που ο παππούς του  έβλεπε στον ουρανό. Το φως γεμίζει  αθόρυβα την εφηβική παλάμη και η αυριανή μέρα αρχίσει ήδη να χαράζει το περίγραμμά της.

Τα εννιά παιδιά κάθονται γύρω από το κυκλικό γραφείο του κέντρου επιχειρήσεων. Πίσω από το γυάλινο χώρισμα, ο Τακάσι, υπεύθυνος της ομάδας, συντονίζει το λογισμικό, ελέγχει τις κάμερες και παρακολουθεί κάθε κίνηση. Η επίδειξη έχει ήδη  αρχίσει και σε λίγο έρχεται η σειρά τους. Τα drones απογειώνονται. Στις οθόνες, στρατιωτικοί με άψογες στολές παρουσιάζουν τις δυνατότητές τους. Την ίδια στιγμή, στο σπίτι του Ντέγιαν, ο παππούς αρνείται να κοιτάξει. Βαδίζει νευρικά στο σαλόνι, με τα χέρια δεμένα πίσω από την πλάτη. «Μίλησα με τον Ντέγιαν χθες, πατέρα. Είπε να είσαι περήφανος για εκείνον». Ο παππούς σταματά και σηκώνει το αυλακωμένο μέτωπό του. «Τι είπε;»

Το έχει ακούσει, αλλά το ρωτά ξανά. Χωρίς να περιμένει απάντηση, κάθεται μπροστά στην οθόνη.

Δεκαοκτώ drones. Δεκαοκτώ στόχοι. Ένα έντρομο πρόσωπο κολλημένο στο τζάμι ενός αυτοκινήτου, ένας άντρας που κάνει τζόκινγκ, μια γυναίκα με το χέρι ενός παιδιού μέσα στην παλάμη της. Μίλια μακριά, η Νόρα ανοιγοκλείνει τα βαμβακένια βλέφαρά της, μία σταγόνα ιδρώτα στέκεται στο μέτωπο του Ντέγιαν. Τα drones τρεμοπαίζουν, παρασύρονται, στριφογυρίζουν σε περιδίνηση, οι εικόνες στις οθόνες ζαλίζουν, ο παππούς σφίγγει τις γροθιές του. Τα drones πέφτουν.

Ένα, δύο…δεκαοκτώ. Στην οθόνη, το πρόσωπο ενός παιδιού που σηκώνει έναν «χαμαιλέοντα». Το λογισμικό σύνδεσης σβήνει. Μαύρο.

Κρότος.

Η Νόρα αναπηδά, η  πόρτα συντρίβεται, ένοπλοι εισβάλλουν στο θάλαμο επιχειρήσεων, ο παππούς πετάγεται όρθιος.

«Ντέγιαααν!»