Είμαστε λίγοι αυτοί που παλεύουν ενάντια στο ΚακόΗ Κίνηση για την Προστασία και Ανάδειξη του Μεγάλου Ρέματος καλεί το Σάββατο 20/6/2026 στις 20:00 στο πάρκο της εκβολής του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας (πάρκο Καραμανλή) σε Εκδήλωση Διαμαρτυρίας για την καταστροφική παρέμβαση που ξεκίνησε την Δευτέρα 8/6/26 στο πλημμυρικά πεδίο της Πετρέζας, στο πλαίσιο του έργου διευθέτησης του Μεγάλου Ρέματος.
Η κατάργηση του φυσικού πλημμυρικού πεδίου που επιχειρείται αυτές τις ημέρες: εγκυμονεί σοβαρό κίνδυνο πλημμύρας για την Ραφήνα, παραβιάζει τους περιβαλλοντικούς όρους της αδειοδότησης, καταστρέφει το περιβάλλον και θα προκαλέσει σοβαρή υποβάθμιση στη θάλασσα της Ραφήνας
11 περιβαλλοντικές οργανώσεις έχουν ταχθεί ενάντια την επέμβαση στην Πετρέζα, ενώ σχετική ερώτηση κατατέθηκε στη Βουλή.
ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ
ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΖΑΣ
ΕΠΑΝΑΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΡΕΜΑΤΟΣ
ΜΕ ΛΥΣΕΙΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΤΗ ΦΥΣΗ
Προσθήκη AV: Επισυνάπτουμε και μερικές φωτογραφίες από τα "έργα"
εκτεταμένες εκσκαφές και καταστροφή του φυτικού μανδύα, της σντιδιαβρωτικής προστασίας αυξάνουν την παραγωγή φερτών τα οποία συνήθως καταλήγουν στις παραλίες και τη θάλασσα
Εκσκαφές ("εκβαθύνσεις")
Το εκτεταμένο μπάζωμα στην ανατολική πλευρά του ποταμού - άλλος ένας τεράστιος κίνδυνος για την πόλη και την περιοχή. Επεμβάσεις απαράδεκτες για πλημμυρικά πεδία ποταμών- πεδία εκτόνωσης του πλημμυρικού φαινομένου
Ακολουθεί η δημοσίευση της ΚΠΑΜΡΡ
Με την υπ’ αρ. πρωτ. 1683/8.1.2026 απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, που αναρτήθηκε στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ στις 12.1.2026, διαλύθηκε η σύμβαση του έργου με τίτλο: «Διευθέτηση του ρέματος Ερασίνου Ανατολικής Αττικής». Στο προοίμιο της απόφασης γίνεται ρητή αναφορά, μεταξύ άλλων:
- στο από 8.5.2023 πόρισμα του Μηχανισμού Καταγγελιών της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΜΚ-ΕΤΕπ), που εκδόθηκε κατόπιν καταγγελιών πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων. Ο ΜΚ-ΕΤΕπ είχε διαγνώσει, μεταξύ άλλων παραβίαση της Οδηγίας Πλαίσιο για τα Ύδατα (μη χορήγηση της εξαίρεσης του άρ. 4 παρ.7 για νέες υδρομορφολογικές αλλοιώσεις) και της Οδηγίας για τους Οικοτόπους (άρ. 6 παρ.3) λόγω μη κατάρτισης Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης. Κατά την άποψη του ΕΤΕπ-ΜΚ, η επαγγελλόμενη αντιπλημμυρική προστασία, που θα παρείχε το έργο, δεν εκφράζει την επιστημονική θεωρία ότι οι υγρότοποι είναι τα καλύτερα περιβάλλοντα για την ισορροπία των υδατικών συστημάτων: τα οικοσυστήματα των χερσαίων υγροτόπων απορροφούν τα πλεονάζοντα ύδατα και βοηθούν στην πρόληψη των πλημμυρών και της ξηρασίας. Αυτή είναι και η θέση της Τράπεζας για τα αντιπλημμυρικά έργα στην Ελλάδα.
- στις 241/29.10.2025 και 242/29.10.2025 ομόφωνες αποφάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου της Περιφέρειας Αττικής, με τις οποίες διατυπώθηκε αρνητική γνώμη επί των τροποποιητικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Στο προοίμιο των εισηγήσεών τους γίνεται αναφορά στην από Νοεμβρίου 2024 κοινή ανακοίνωση με τίτλο «Το Βολικό Αφήγημα για το Αττικόψαρο και τα Αντιπλημμυρικά Έργα στον Ερασίνο και την Αττική: Αντί για Συμμόρφωση, και πάλι Συγκάλυψη», που υπογράφουν 11 περιβαλλοντικές οργανώσεις.
Με βάση το διεθνές και ενωσιακό κεκτημένο, οι Λύσεις βασισμένες στη Φύση αποτελούν τα καλύτερα και τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα δεδομένα για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, επειδή αντιμετωπίζουν ολιστικά τους κινδύνους της πλημμύρας, της ξηρασίας και της λειψυδρίας, ενώ παράλληλα διασφαλίζουν την βιοποικιλότητα, τα εσωτερικά και θαλάσσια ύδατα και το περιβάλλον. Αυτά πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όχι μόνον κατά τον σχεδιασμό από το Κράτος νέων έργων αλλά και κατά την υλοποίηση έργων που έχουν ήδη ξεκινήσει, με ανασχεδιασμό τους εφόσον χρειάζεται. Σύμφωνα με το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, η υποχρέωση αυτή απορρέει από το διεθνές δίκαιο & την αρχή της δέουσας επιμέλειας. Στον αντίποδα τα «γκρίζα» κατασκευαστικά έργα διευθέτησης αποτελούν «δυσπροσαρμογή» στην κλιματική αλλαγή, που θεμελιώνει διεθνή ευθύνη του Κράτους.
Παρότι η 1η Αναθεώρηση των Σχεδίων Κινδύνων Πλημμύρας (ΣΔΚΠ) Αττικής (2025) προβλέπει την προτεραιοποίηση των Φυσικών Μέτρων Συγκράτησης Ύδατος (ΦΜΣΥ) έναντι των «γκρίζων» κατασκευαστικών έργων διευθέτησης, μετά τη διαβούλευση εξαιρέθηκαν για πρώτη φορά από την υποχρέωση αυτή τα έργα με εγκεκριμένη χρηματοδότηση (!) Οι οικονομικοί λόγοι όμως δεν μπορεί να είναι πρόταγμα έναντι της ασφάλειας της ανθρώπινης ζωής και της προστασίας του περιβάλλοντος και του κλίματος.
Ειδικά στην καταταλαιπωρημένη από τις πυρκαγιές Αττική, που βρίσκεται στο hot spot της κλιματικής αλλαγής, αποτελεί περιβαλλοντικό και κλιματικό έγκλημα η καναλοποίηση των δύο τελευταίων ελεύθερων ποταμών (Ραφήνας και Ερασίνου), την ίδια στιγμή που στο πλαίσιο της κήρυξής της σε έκτακτη κατάσταση λειψυδρίας σχεδιάζεται για την υδροδότησή της η (μερική) εκτροπή δύο ποταμών της Ευρυτανίας (με κόστος μισό δισ. και συνοπτικές διαδικασίες).
Ζητάμε τον ανασχεδιασμό του έργου διευθέτησης του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας με αξιοποίηση των Λύσεων βασισμένων στη Φύση!
ΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ & ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΡΕΜΑΤΟΣ ΡΑΦΗΝΑΣ
Ο Δρ. Σταμάτης Ζόγκαρης εκ μέρους του Ελληνιού Κ'εντρου Θαλασσίων Ερευνών- ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. τους ξενάγησε στο πεδίο και η Εμμανουέλα Τερζοπούλου εκ μέρους της Κίνησης για την Προστασία & Ανάδειξη του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας- Κ.Π.Α.Μ.Ρ. τους μίλησε για τον αγώνα που δίνεται κατά της καταστροφής του μεγαλύτερου φυσικού ποταμού της Αττικής.
Την ώρα που οι αντιδήμαρχοι Αθήνας μιλούν για εγκληματικά λάθη του παρελθόντος που οδήγησαν στο θάψιμο ποταμιών και υπερασπίζονται τον αγώνα που δίνουν οι κάτοικοι της Ραφήνας για να γλιτώσει από τον εγκιβωτισμό και την καταστροφή το Μεγάλο Ρέμα , το τελευταίο ανοιχτό ποτάμι της Αττικής με συνεχή ροή νερού όλο το χρόνο, η νέα δήμαρχος Ραφήνας, Δήμητρα Τσεβά, αθετώντας τις προεκλογικές της δεσμεύσεις, σφυρίζει αδιάφορα, δηλώνει αναρμόδια και νίπτει τας χείρας της
Από ανάρτηση του αντιδημάρχου Κλιματικής διακυβέρνησης και κοινωνικής οικονομίας του Δήμου Αθηναίων, Νίκου Χρυσόγελου, διαβάζουμε:
Το νερό παίζει σημαντικό ρόλο για τη ζωή, την οικονομία, τον πολιτισμό. Σε όλες τις θρησκείες αντιμετωπίζεται ως ιερό. Στην αρχαιότητα το "προστάτευαν" θεότητες. Σήμερα η νομοθεσία. Και όμως το ρυπαίνουμε και το σπαταλάμε. Υγρότοποι και ιδιαίτερα τα #ρέματα, αν και είναι πολύτιμα, αντιμετωπίζονται με έχθρα.
Σήμερα που ευλογούνται παντού τα νερά, πρέπει να ξανασκεφτούμε την ουσιαστική και όχι την τυπολατρική σχέση μας με το νερό. Πάμε σε τελετές ευλογίας του νερού αλλά στην πράξη αδιαφορούμε για τη μοναδική αυτή ιερή πηγή ζωής.
Μια καλή πράξη που μπορούμε να κάνουμε είναι να υποστηρίξουμε την Κίνηση για την Προστασία & Ανάδειξη του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας. Η ασέβεια απέναντι στο/α ρέμα/τα είναι μεγάλη. Με νύχια και με δόντια προσπαθούν να αποτρέψουν οι πολίτες και τα παιδιά την καταστροφή του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας που ξεκινάει με το κόψιμο σήμερα, αύριο, μεθαύριο 2000 δέντρων και το τσιμέντωμα του ρέματος στο όνομα της ... αντιπλημμυρικής προστασίας.
Αντί να μάθουμε από τη φύση και να σεβαστούμε τους δρόμους του νερού πάμε εναντίον της λογικής με καταστροφικά για την κοινωνία μας αποτελέσματα.
Εκεί στη Ραφήνα και σε πολλές άλλες περιοχές ευλογούν σήμερα τα νερά και μετά δείχνουν την ασέβειά τους με κάθε τρόπο. Η νέα δημοτική αρχή προεκλογικά υποσχέθηκε να σταματήσει τα καταστροφικά έργα, αλλά τώρα έκανε στροφή 180°. Όταν θα έρθει η καταστροφή δεν θα υπάρχει κανένας που θα αναλάβει την ευθύνη
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο ο νέος αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος και Πρασίνου του δήμου Αθηναίων, Γιώργος Αποστολόπουλος, ο οποίος σε συνέντευξή του στα Νέα δηλώνει:
Αρκετά! Μόνο με αυτή την λέξη μπορούν να αποτραπούν περισσότερα περιβαλλοντικά εγκλήματα κατά των ποταμών της Αττικής. Αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις πρέπει να γίνονται με φιλικές μεθόδους προς το περιβάλλον όπως συμβαίνει στο εξωτερικό και όχι με την ″ευκολία″ του τσιμέντου.
Σε πρώτη φάση πρέπει να αλλάξει εντελώς ο καταστροφικός σχεδιασμός στο Μέγα ρέμα της Ραφήνας, στον Ερασίνο και στην Πικροδάφνη.
Σε δεύτερη φάση να ξεκινήσουμε την επιστροφή των σκεπασμένων και μπαζωμένων ρεμάτων στην επιφάνεια, όπως γίνεται όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά παντού στον κόσμο. Στη Σεούλ κατεδάφισαν αυτοκινητόδρομο πέντε χιλιομέτρων για να επαναφέρουν τον ″Κορεάτικο Κηφισό″ στην επιφάνεια. Εμείς έχουμε κάνει το τσιμέντο ″θρησκεία″
Η κατάσταση δείχνει παρανοϊκή. Στο ίδιο κράτος, ο νέος δήμαρχος Αθήνας αποφασίζει την αποκάλυψη των μεγάλων ποταμιών Αττικής, ενώ στη Ραφήνα, με τις ευλογίες του απερχόμενου και την αδιαφορία της νέας δημάρχου, έχει δρομολογηθεί το τσιμέντωμα και ο εγκιβωτισμός του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας.
Νέο άρθρο της Εφημερίδας των Συντακτών σχετικά με την καταστροφή που συντελείται στο Μεγάλο Ρέμα της Ραφήνας με πρόσχημα την «αντιπλημμυρική» προστασία και πραγματική αιτία τη διευκόλυνση της κατασκευής των συγκοινωνιακών υποδομών της Αττικής Οδού και του Προαστιακού Σιδηροδρόμου, υποδομές που με τη σειρά τους υλοποιούνται για την εξυπηρέτηση του επικείμενου γιγαντώματος του λιμανιού που προορίζεται να γίνει ο νέος Πειραιάς - και όχι φυσικά για τις ανάγκες των πολιτών της πόλης
Στο χείλος του... αφανισμού βρίσκονται και οι τελευταίοι υγρότοποι της Αττικής με τις παρεμβάσεις στο Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και την ΙΝΤΡΑΚΑΤ. ● Κάτοικοι και συλλογικότητες της περιοχής καλούν σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας το Σάββατο, καθώς εκκρεμεί και η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων ενάντια στο έργο.
Σε συγκέντρωση-διαμαρτυρία το Σάββατο 2/12, ώρα 13.30, στην κεντρική πλατεία της Ραφήνας, απαιτώντας να σταματήσει η καταστροφή του Μεγάλου Ρέματος και των τελευταίων υγροτόπων της Αττικής, καλεί συλλόγους, σωματεία, περιβαλλοντικές οργανώσεις και κινήματα υπεράσπισης του περιβάλλοντος η Κίνηση για την Προστασία και Ανάδειξη του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας.
Την Τετάρτη 29/11 ξεκίνησε το έργο διευθέτησης και ο καθαρισμός του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας με φορέα υλοποίησης το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και ανάδοχο την ΙΝΤΡΑΚΑΤ. Κι αυτό συνέβη ενώ εκκρεμεί η εκδίκαση της αίτησης ασφαλιστικών μέτρων στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, που έχει οριστεί για τις 20/12/2023, των πέντε νέων ανθρώπων για το περιβάλλον, το κλίμα, την πολιτιστική κληρονομιά και το τοπίο, που στηρίχθηκε από 8 περιβαλλοντικές οργανώσεις και 3 οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων («Μπουλντόζες καταστρέφουν το Μεγάλο Ρέμα στη Ραφήνα», «Εφ.Συν.», 13/11/2023). Αλλη εκκρεμότητα, από το 2019, η προσφυγή στο ΣτΕ συλλόγων και πολιτών κατά του Προεδρικού Διατάγματος οριοθέτησης του ποταμού, που παραβιάζει τις ευρωπαϊκές οδηγίες για τα νερά, για τις πλημμύρες και για τη βιοποικιλότητα και έχει οριστεί για τις 20/3/2024.
Επιπλέον τα γεγονότα δείχνουν ότι αγνοήθηκαν ή υποτιμήθηκαν:
Κατά τα λοιπά, την Τρίτη (28/11) πραγματοποιήθηκε συνάντηση μεταξύ της Κίνησης και του υφυπουργού Υποδομών Ν. Ταχιάου, έπειτα από πρωτοβουλία του υφυπουργού, ο οποίος τους δήλωσε ότι το έργο διευθέτησης του Μεγάλου Ρέματος θα ξεκινήσει αμέσως, ακόμη και με χρήση αστυνομικής βίας αν χρειαστεί. Και μπορεί να δεσμεύτηκε ότι ο καθαρισμός θα γίνει τμηματικά και παράλληλα με το έργο διευθέτησης, ξεκινώντας από την εκβολή και, αν χρειαστεί, επέμβαση και σε κάποια ακόμη σημεία, ο καθαρισμός θα ακολουθήσει τις προδιαγραφές της Περιφέρειας που δεν επιτρέπει την κοπή υγιών δέντρων, την εκρίζωση θάμνων κ.λπ., αλλά η σχετική εντολή που απεστάλη στις 29/11 στην ΙΝΤΡΑΚΑΤ από την αρμόδια υπηρεσία δεν υλοποιεί τη δέσμευση αυτή.
Την ίδια στιγμή, στο πλαίσιο κατασκευής δικτύων αποχέτευσης στους Δήμους Ραφήνας-Πικερμίου και Σπάτων-Αρτέμιδος, με φορέα υλοποίησης την ΕΥΔΑΠ και ανάδοχο την ΑΚΤΩΡ, για την κατασκευή αντλιοστασίων, καταπατώνται ήδη δύο σημαντικοί για την Αττική υγρότοποι, το παράκτιο έλος στην παραλία Μαρίκες και η εκβολή του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας, ενώ η μελέτη προβλέπει και την καταπάτηση του πολύ σημαντικού παράκτιου υγρότοπου της Αρτέμιδας. Παρόλο που και οι τρεις αυτοί υγρότοποι, όπως και το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας, είναι ενταγμένοι στο Μητρώο Προστατευόμενων Περιοχών του Σχεδίου Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) Αττικής
Kι αυτή η Αττική η γη, η πάνσοφη κι ωραία το καύχημα, το κόσμημα, τ΄ άνθος όλου του κόσμου
μέλλει κι αυτή να ερημωθεί κι η στάθμη της να πέσει από τ' άγρια κύματα κι από τη συμφορά
(Νοστράδαμου Προφητείες αποδ. Alan Wistful μτφ Π. Νικολαϊδης V.31)
atticavoice@gmail.com
