Αθήνα, 1937. Ο Ιωάννης Μεταξάς σε εκδήλωση μπροστά από την Βουλή εν μέσω του γνωστού φασιστικού και ναζιστικού χαιρετισμού(φωτογραφία επιχρωματισμένη από το Past in color )

του δικηγόρου Κώστα Παπαδάκη 

Κάθε χρόνο στις 28 Οχτώβρη, η συζήτηση όλα τα χρόνια της μεταπολίτευσης ήταν αν το ΟΧΙ το είπε ο Ιωάννης Μεταξάς ή ο ελληνικός λαός. Στις παρελάσεις οι πιο τολμηροί αριστεροί φώναζαν «Το ΟΧΙ το είπε ο λαός», καθώς και το «Εθνική Αντίσταση, Ε.Α.Μ., Ε.Λ.Α.Σ., Ε.Π.Ο.Ν.». Και είναι γεγονός ότι ο λαός στήριξε το ΟΧΙ, όπως και η αριστερά με το γράμμα του Ζαχαριάδη. Και ξεκίνησε να γράφεται η ιστορία που συνεχίστηκε με την αντίσταση.

Σήμερα οι ιστορικοί καταλήγουν στο ότι η επιλογή των αστικών συμφερόντων που εκπροσωπούσε ο Μεταξάς ήταν ταγμένη με τα αγγλικά συμφέροντα, ιδίως λόγω της ναυτικής δύναμης και της υπεροχής της στη Μεσόγειο. Και έτσι, αν και λίγους μήνες πριν χαρίστηκε στους Ιταλούς για τον τορπιλισμό της Έλλης, έφτασε στο ΟΧΙ.

Ωστόσο, η ιστορία, ενώ έχει ασχοληθεί πολύ με το ΟΧΙ της 28.10.1940, φαίνεται να έχει «ξεχάσει» το μεγάλο ΝΑΙ του Ιωάννη Μεταξά το 1916. Ήταν τότε που, στα πλαίσια του «Εθνικού Διχασμού», από τη θέση του επιτελάρχη του στρατού και με σαφή προσανατολισμό εναντίον της Αντάντ και υπέρ των Κεντρικών Δυνάμεων (Γερμανία, Αυστροουγγαρία κ.λπ.), άνοιξε τα βουλγαρικά σύνορα και επέτρεψε στον στρατό των δυνάμεων αυτών να μπει στην Ανατολική Μακεδονία. Ακολούθησε η Β΄ Βουλγαρική Κατοχή (1916-1918) στους νομούς Σερρών, Δράμας και Καβάλας, με χιλιάδες θύματα, αιχμαλώτους και λεηλασίες. Ήταν τότε βασιλιάς ο Κωνσταντίνος Α΄ και πρωθυπουργός ο Στέφανος Σκουλούδης.

Ένα χρόνο μετά, ο Ιωάννης Μεταξάς καταδικάστηκε σε θάνατο για εσχάτη προδοσία για τον λόγο αυτόν από το Έκτακτο Στρατοδικείο. Η ποινή δεν εκτελέστηκε, γιατί ο ίδιος είχε προλάβει να φύγει για την Κορσική πριν από τη δίκη. Και μετά τις εκλογές του Νοέμβρη 1920, η κυβέρνηση Δ. Γούναρη τού έδωσε αμνηστία και τον αποκατέστησε.

Ίσως το πάθημά του για εκείνο το μεγάλο ΝΑΙ τότε στη Γερμανία και στη Βουλγαρία να συνέβαλε στον μετέπειτα προσανατολισμό του.

Αλλά πάει πολύ να του χαριζόμαστε, να ξεχνάμε τον ρόλο του το 1916 και να επιτρέπουμε στους φασίστες στα σχολεία και αλλού να προβάλλουν στο πρόσωπό του μια πατριωτική αγιογραφία, ιδίως εμείς που εκπροσωπούμε μια αριστερά, που στα χρόνια της Κατοχής, με εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές και με νεκρούς, όπως η Παναγιώτα Σταθοπούλου, απέτρεψε την παράδοση της Μακεδονίας στους Βούλγαρους φασίστες, συμμάχους των ναζιστών.

Την αγάπη μας για τον τόπο μας, που την αποδείξαμε «με το αίμα μας και την καρδιά μας», δεν τη χαρίζουμε σε φασίστες, εθνικιστές, ναζιστές, μιλιταριστές και ρατσιστές. Και η ελληνική σημαία δεν έχει καμιά θέση στα εγκληματικά τους χέρια.