Χθες, 10/7/2026, μάθαμε σπό τον ιστότοπο του δήμου Ραφήνας Πικερμίου πως επιτέλους δημοσιεύτηκε σε ΦΕΚ η απόφαση με την οποία η υπεραιωνόβια βελανιδιά της Ραφήνας, το ενυπωσιακό και σεβάσμιο δέντρο που φύεται επί των οδών Λ. Φλέμινγκ και Κέδρων στη Δημοτική Ενότητα Ραφήνας, χαρακτηρίζεται ως προστατευόμενος φυσικός σχηματισμός – Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης, κατόπιν αιτήματος του Δήμου Ραφήνας – Πικερμίου. Όπως μας πληροφορςί ο ιστότοπος του δήμου, η απόφαση δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 4043/02.07.2026, με αριθμό 225819, κατόπιν του σχετικού αιτήματος που είχε υποβάλει ο Δήμος Ραφήνας – Πικερμίου προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στις 18 Φεβρουαρίου 2025.

Ένας αγώνας που είχε ξεκινήσει πριν από δεκαετίες, από τις πρώτες προσπάθειες πριν από 20 και πλέον χρόνια από ανθρώπους που νοιάζονταν για το δέντρο όταν άλλοι το θεωρούσαν απλά "ένα δέντρο".

Να θυμηθούμε τον κ. Μ. Τσακιρίδη, να θυμηθούμε την ομάδα των Λαζαρή, Τερζοπούλου, Σίμου και της ομάδας της κίνησης Γη & Ελευθερία, που είχε καταθέσει και τη σχετική ειδική μελέτη. Να θυμηθούμε ακομα και το αίτημα του δήμου επί της προηγούμενης αρχής, ή τις δράσεις ατόμων, όπως η "δική μας" Μ. Νατση που υπέβαλε νέο αίτημα και επιδόθηκε σε ένα εξαντλητικό follow up.

Χθες ήρθε η ώρα της δικαίωσης του αιτήματος που υπεβλήθη από τον δήμο και την κ. Λεγάκη, αφού πρώτα βέβαια είχε αλλάξει και η νομοθεσία, μάλλον προς προς την κατεύθυνση της συντόμευσης των διαδικασιών. Η περίπτωση αυτή δείχνει πόσο κρίσιμη είναι η ευαισθητοποίηση και δράση του δήμου σε τέτοιες περιπτώσεις, όταν όμως ο δήμος θέλει πράγματι να σώσει κάτι και όχι να το κάνει προσχηματικά ή για "προωθητικούς λόγους". Όπως όμως και να είναι, η κήρυξη του δέντρου και η υπαγωγή του σε καθεστώς προστασίας είναι μεγάλο κατόρθωμα και λόγος για να μας κάνει να αισθανθούμε,έστω και για λίγο, πολιτισμένοι άνθρωποι.

Είναι γεγονός πως η δημοσίευση στο ΦΕΚ δεν αρκεί. Γιορτάζουμε τη νομοθετική προστασία αλλά για να γίνει αυτή και ουσιαστική, πρέπει να ακολουθλήσουν τα επόμενα βήματα και μάλιστα χωρίς ολιγωρία. Δηλαδή, μετά τη δημοσίευση της απόφασηςστο ΦΕΚ, η διαδικασία κήρυξης της Βελανιδιάς της Ραφήνας ως Προστατευόμενου Φυσικού Σχηματισμού - Διατηρητέου Μνημείου της Φύσης (βάσει του Ν. 1650/1986 και του Ν. 4685/2020) περνάει από το νομοθετικό επίπεδο στο καθαρά επιχειρησιακό και διαχειριστικό στάδιο.

Το Δασαρχείο Πεντέλης αναλαμβάνει την υλοποίηση της προστασίας και την εποπτεία του μνημείου φροντίζοντας για 

1. την Έκδοση Δασικής Αστυνομικής Διάταξης (ΔΑΔ). Η ΔΑΔ εξειδικεύει τις απαγορεύσεις σε τοπικό επίπεδο (π.χ. ακριβής ακτίνα προστασίας γύρω από τον κορμό, απαγόρευση στάθμευσης, δέσμευση της γύρω ζώνης).. Επίσης ορίζει τις ποινικές και διοικητικές κυρώσεις για τους παραβάτες, σύμφωνα με τον Δασικό Κώδικα.

2. την Οριοθέτηση και Χαρτογράφηση στο Γεωγραφικό Πληροφοριακό Σύστημα (GIS). Το Δασαρχείο καταχωρεί επίσημα το ψηφιακό πολύγωνο ή το στίγμα (συντεταγμένες ΕΓΣΑ '87) του δέντρου και της ζώνης προστασίας του στα επίσημα δασικά υπόβαθρα. Αυτό εξασφαλίζει ότι σε μελλοντικές πράξεις χαρακτηρισμού, δημόσια έργα, ή δασικούς χάρτες, η θέση εμφανίζεται ως «Μνημείο της Φύσης» με απόλυτη προστασία.

3. τη Φυσική Σήμανση και Περίφραξη σε συνεργασία με τον δήμο. Επίσης φροντίζουν για:

την τοποθέτηση ενημερωτικών/πληροφοριακών πινακίδων, όπου αναγράφεται ο αριθμός του ΦΕΚ, η επιστημονική ονομασία του είδους, η εκτιμώμενη ηλικία και οι απαγορεύσεις.

την κατασκευή ελαφριάς περίφραξης ή ζώνης προστασίας, αν κρίνεται απαραίτητο για να αποτραπεί η συμπίεση του ριζικού συστήματος από οχήματα ή πεζούς.

4. τη Σύνταξη Μελέτης Συντήρησης & Εξυγίανσης. Το Δασαρχείο συντάσσει ή εγκρίνει ειδική δασοκομική/φυτοπαθολογική μελέτη για τη λήψη μέτρων (παρακολουθώντας την υγειονομική κατάσταση του δέντρου)

5. την επίσημη Ενημέρωση Συναρμόδιων Φορέων
Το Δασαρχείο κοινοποιεί επίσημα το ΦΕΚ:

Στην Υπηρεσία Δόμησης (YΔΟΜ) του Δήμου, ώστε να μην εκδοθεί καμία οικοδομική άδεια που θίγει το δέντρο ή τη ζώνη προστασίας του.

Στις τεχνικές υπηρεσίες (Δήμου και Περιφέρειας) για την αποτροπή έργων οδοποιίας ή εκσκαφών δικτύων (ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ κ.λπ.) κοντά στις ρίζες.

Στην Αστυνομία για τη συνδρομή στην τήρηση των απαγορεύσεων.

Εδώ, επειδή ο δήμος ήταν ο επισπεύδων της αίτησης, αυτό μοιάζει να είναι περιττό αλλά η διαδικασία πρέπει να ολοκληρωθεί κατά το τυπικό γι ανα μην υπάρχουν μετά "παρεξηγήσεις"

Ήταν ένα δίκαιο αίτημα ανθρώπων και συλλογικοτήτων που το υπέβαλλαν επανειλημμένα και επί δεκαετίες στους φορείς και που διέτρεχε για χρόνια τα επίπεδα της διοίκησης χωρίς να βρίσκει την επιθυμητή ολοκλήρωση. Τώρα όμως αυτό έγινε και οφείλουμε να συγχαρούμε τον δήμο Ραφήνας Πικερμίου και τους ανθρώπους του που επέμειναν και ολοκλήρωσαν αυτή τη μακρά διαδικασία.