Από το craigmurray.org.uk/archives

Μετάφραση Talos

Ο Craig Murray είναι βρετανός πρώην διπλωμάτης, ο οποίος είχε καταγγείλει κατά τη διάρκεια της θητείας του ως πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου στο Ουζμπεκιστάν την κτηνώδη δικτατορία του Καρίμοφ και την αναξιοπιστία των πληροφοριών που έπαιρνε από εκεί η Βρετανία, καθώς οι περισσότερες είχαν αντληθεί μέσω βασανιστηρίων.

Απολύθηκε για αυτή του την στάση (και κυνηγήθηκε) και στην συνέχεια παρέμεινε ακτιβιστής υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συγγραφέας και δημοσιογράφος - (https://en.wikipedia.org/wiki/Craig_Murray )

Ο Μάρεϊ λοιπόν, πήγε στο Καράκας να δει επί τόπου ποια είναι η κατάσταση στην υπό έμμεση κατοχή χώρα και να αξιολογήσει την περιγραφή που διαρρέεται στα Δυτικά ΜΜΕ. Θα παραμείνει εκεί, παράγοντας ντοκιμαντέρ και ανταποκρίσεις επί του πεδίου. Εδώ μεταφράζω ένα τμήμα από την πρώτη του ανταπόκριση. Υπενθυμίζω πως, παρότι έχουν μεσολαβήσει άλλα τέρατα και το έχουμε παραμερίσει, αυτή η ωμή επιβολή και η ληστεία του Τραμπ των πόρων της Βενεζουέλας παραμένει ένα έγκλημα κατά της ανθρωπότητας το οποίο (θεωρητικά μιλώντας) είναι για Χάγη (μην σας πω Νυρεμβέργη) από μόνο του...

Ακολουθεί το λινκ και το απόσπασμα (φωτογραφίες στο πρωτότυπο, όπως και λινκ για συνεισφορά στη χρηματοδότηση της προσπάθειάς του): (https://www.craigmurray.org.uk/.../being-there-in-venezuela/ )

---------------------------------------------------------------------------------------------

«... Είμαι στο Καράκας εδώ και 48 ώρες και η αντίθεση μεταξύ αυτού που έχω δει και αυτού που είχα διαβάσει στα mainstream μέσα ενημέρωσης δεν θα μπορούσε να είναι πιο έντονη.

Διέσχισα το Καράκας με το αυτοκίνητο, από το αεροδρόμιο μέσω του κέντρου της πόλης μέχρι την αριστοκρατική συνοικία Las Mercedes. Την επόμενη μέρα περπάτησα σε όλη την πόλη και περιπλανήθηκα στη εργατική συνοικία του San Agustin. Συμμετείχα στο “Φεστιβάλ Αφροαπογόνων” και πέρασα ώρες μαζί με τους ντόπιους. Με υποδέχτηκαν θερμά και με προσκάλεσαν σε πολλά σπίτια – και αυτό σε μια συνοικία που σου λένε πως είναι εξαιρετικά επικίνδυνη.

Μετά από αυτό, συνέχισα να περπατώ για χιλιόμετρα μέσα από την τις κατοικημένες περιοχές και το κέντρο της πόλης, συμπεριλαμβανομένης της πλατείας Bolivar και της Εθνοσυνέλευσης.

Σε όλη αυτή τη διαδρομή δεν είδα ούτε ένα σημείο ελέγχου, είτε αστυνομικό είτε στρατιωτικό. Δεν είδα σχεδόν καθόλου όπλα, λιγότερα από όσα θα έβλεπες σε μια παρόμοια περιήγηση στο Whitehall. Δεν με σταμάτησαν ούτε μία φορά, είτε περπατούσα είτε οδηγούσα. Δεν είδα απολύτως κανένα σημάδι “Tσαβιστικών πολιτοφυλακών”, ούτε στις φτωχές, ούτε στις πλούσιες, ούτε στις κεντρικές περιοχές. Οδήγησα πολύ γύρω από τα προπύργια της αντιπολίτευσης, Las Mercedes και Altamira, και κυριολεκτικά δεν είδα ούτε έναν οπλισμένο αστυνομικό, ούτε έναν πολιτοφύλακα, ούτε έναν στρατιώτη. Οι άνθρωποι κυκλοφορούσαν ελεύθερα και χαρούμενα, όπως συνήθως. Δεν υπήρχε καμία αίσθηση καταπίεσης.

Και πάλι, κανείς δεν με σταμάτησε ούτε με ρώτησε ποιος είμαι ή γιατί τραβούσα φωτογραφίες. Ρώτησα τις αρχές της Βενεζουέλας αν χρειαζόμουν άδεια για να τραβήξω φωτογραφίες και να δημοσιεύσω άρθρα, και η απάντησή τους ήταν ένα απορημένο “γιατί να χρειάζεσαι;”

Στρατιωτικά σημεία ελέγχου για τη διατήρηση του ελέγχου, περιπλανώμενες συμμορίες των ένοπλων ομάδων των οπαδών του Τσάβες, όλες οι περιγραφές των μέσων ενημέρωσης για το Καράκας σήμερα είναι εξ ολοκλήρου προϊόν της προπαγάνδας της CIA και της Ματσάδο, που απλώς τις αναμασούν ένας εμπλεκόμενος δισεκατομμυριούχος και τα κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Ξέρετε τι άλλο δεν υπάρχει; Οι περίφημες “ελλείψεις”. Το μόνο πράγμα που υπάρχει σε έλλειψη είναι η έλλειψη. Υπάρχει έλλειψη ελλείψεων. Δεν υπάρχει έλλειψη σε τίποτα στη Βενεζουέλα.

Πριν από μερικές εβδομάδες είδα στο Twitter μια φωτογραφία ενός σούπερ μάρκετ στο Καράκας που είχε αναρτήσει κάποιος για να δείξει ότι τα ράφια είναι εξαιρετικά καλά εφοδιασμένα. Έλαβε εκατοντάδες απαντήσεις, είτε ισχυριζόμενες ότι ήταν ψεύτικη, είτε ότι ήταν ένα σούπερ μάρκετ για τους πλούσιους και ότι τα καταστήματα για την πλειοψηφία ήταν άδεια.

Έτσι, έκανα ένα πείραμα στις εργατικές συνοικίες, πηγαίνοντας στα καταστήματα της γειτονιάς, όπου οι απλοί άνθρωποι κάνουν τα ψώνια τους. Όλα ήταν πολύ καλά εφοδιασμένα. Δεν υπήρχαν κενά στα ράφια. Πήγα επίσης σε υπαίθριες και υπόστεγες αγορές, συμπεριλαμβανομένης μιας εντυπωσιακά τεράστιας με πάνω από εκατό πάγκους που εξυπηρετούσαν αποκλειστικά παιδικά πάρτι γενεθλίων!

Όλοι ήταν απόλυτα άνετοι και με άφηναν να φωτογραφίζω ό,τι ήθελα. Δεν είναι μόνο τα είδη διατροφής. Υπάρχουν επίσης χρωματοπωλεία, καταστήματα οπτικών, ρούχων και υποδημάτων, ηλεκτρονικών ειδών, ανταλλακτικών αυτοκινήτων. Όλα είναι ελεύθερα διαθέσιμα.

Υπάρχει έλλειψη φυσικού νομίσματος. Οι κυρώσεις έχουν περιορίσει την πρόσβαση της κυβέρνησης της Βενεζουέλας σε ασφαλή εκτύπωση. Για να το παρακάμψουν αυτό, όλοι πραγματοποιούν ασφαλείς πληρωμές με τα τηλέφωνά τους μέσω QR code, χρησιμοποιώντας την έξυπνη εφαρμογή της Κεντρικής Τράπεζας της Βενεζουέλας. Αυτό είναι εξαιρετικά καλά εδραιωμένο – ακόμη και οι πιο απλοί πλανόδιοι πωλητές έχουν το QR code τους αναρτημένο και λαμβάνουν τις πληρωμές τους με αυτόν τον τρόπο...

Για να αγοράσω ένα τηλέφωνο και μια κάρτα SIM στη Βενεζουέλα για να έχω πρόσβαση στο διαδίκτυο, πήγα σε ένα εμπορικό κέντρο που ειδικεύεται στα τηλέφωνα. Ήταν εκπληκτικό. Τέσσερις όροφοι με μικρά καταστήματα τηλεφώνων και υπολογιστών, όλα γεμάτα με προϊόντα, οργανωμένα σε τρεις ομόκεντρους κύκλους με μπαλκόνια σε επίπεδα.... Αγόρασα ένα τηλέφωνο, μια κάρτα SIM, μικρόφωνα για πέτο, power bank, πολύπριζο για πολλαπλά συστήματα και προσαρμογέα Ethernet σε USB, όλα στο πρώτο μικρό κατάστημα που μπήκα.

Η καταχώρηση της κάρτας SIM ήταν γρήγορη και απλή. Υπάρχει καλή κάλυψη 4G παντού στο Καράκας, όπου έχω πάει, και σε μερικά σημεία υπάρχει και 5G.

Η λέξη “χαλαροί” είναι αυτή που θα χρησιμοποιούσα για να περιγράψω τους Βενεζουελάνους. Θα μπορούσες να συγχωρήσεις την παράνοια, δεδομένου ότι η χώρα βομβαρδίστηκε από τους Αμερικανούς μόλις πριν από τρεις εβδομάδες και πολλοί άνθρωποι σκοτώθηκαν. Θα περίμενες να συναντήσεις εχθρότητα προς έναν παράξενο γέρο γκρίνγκο που περιφέρεται χωρίς λόγο και φωτογραφίζει τυχαία πράγματα. Ωστόσο, δεν ένιωσα καμία εχθρότητα, ούτε από το λαό ούτε από τους αξιωματούχους.

Το αφρικανικό φεστιβάλ ήταν διδακτικό. Αν και ήταν μια κοινοτική εκδήλωση και όχι πολιτική συγκέντρωση, υπήρξαν ωστόσο πολλές αυθόρμητες φωνές και συνθήματα υπέρ του Μαδούρο. Ο καθολικός ιερέας που έδωσε την ευλογία στις εορταστικές εκδηλώσεις ξαφνικά άρχισε να μιλάει για τη γενοκτονία στη Γάζα και όλοι προσευχήθηκαν για την Παλαιστίνη. Κοινοτικοί και πολιτιστικοί παράγοντες αναφέρονταν συνεχώς στον σοσιαλισμό.

Αυτό είναι το φυσικό περιβάλλον εδώ. Τίποτα από αυτά δεν είναι επιβεβλημένο. Ο Τσάβες έδωσε δύναμη στους καταπιεσμένους και βελτίωσε τη ζωή τους με θεαματικό τρόπο, που δεν έχει πολλά παράλληλα. Το αποτέλεσμα είναι ένας γνήσιος ενθουσιασμός του λαού και ένα επίπεδο εμπλοκής της εργατικής τάξης με την πολιτική σκέψη που είναι αδύνατο να συγκριθεί με το σημερινό Ηνωμένο Βασίλειο. Είναι η αντίθεση της κούφιας κουλτούρας που γέννησε το [ακροδεξιό βρετανικό] Reform.

Είμαι πολύ επιφυλακτικός απέναντι στους δυτικούς δημοσιογράφους που προσγειώνονται σε μια χώρα και γίνονται αμέσως ειδικοί. Αν και η έντονη αντίφαση μεταξύ του πραγματικού Καράκας και του Καράκας των δυτικών μέσων ενημέρωσης είναι τόσο ακραία που μπορώ να σας την μεταφέρω αμέσως.

Σχεδόν όλα όσα έχω διαβάσει από δυτικούς δημοσιογράφους και μπορούν να ελεγχθούν αμέσως – σημεία ελέγχου, ένοπλες πολιτικές συμμορίες, κλίμα φόβου, έλλειψη τροφίμων και αγαθών – αποδεικνύονται απολύτως ψευδή. Δεν το ήξερα αυτό πριν έρθω. Πιθανώς ούτε και εσείς. Τώρα το ξέρουμε όλοι.

Έζησα για χρόνια στη Νιγηρία και το Ουζμπεκιστάν υπό πραγματικές δικτατορίες και ξέρω πώς είναι. Μπορώ να ξεχωρίσω τη θλιμμένη υποταγή από την πραγματική συμμετοχή. Μπορώ να ξεχωρίσω την αυθόρμητη από την προγραμματισμένη πολιτική έκφραση. Εδώ δεν υπάρχει δικτατορία.

Από όσο μπορώ να κρίνω, είμαι ο μόνος δυτικός δημοσιογράφος που βρίσκεται τώρα στη Βενεζουέλα. Η ιδέα ότι πρέπει να δεις με τα μάτια σου τι συμβαίνει, αντί να αναπαράγεις αυτό που σου λένε οι δυτικές κυβερνήσεις και οι πράκτορές τους, φαίνεται εντελώς ξεπερασμένη από τα mainstream μέσα ενημέρωσης. Είμαι σίγουρος ότι αυτό είναι σκόπιμο.

Όταν ήμουν στο Λίβανο πριν από ένα χρόνο, τα mainstream μέσα ενημέρωσης απουσίαζαν εντελώς, ενώ το Ισραήλ κατέστρεφε τη Νταχίγια, την κοιλάδα της Μπεκάα και το νότιο Λίβανο, επειδή ήταν μια αφήγηση που δεν ήθελαν να μεταδώσουν.

Είναι ντροπή ότι η μόνη φορά που η BBC μπήκε στο Νότιο Λίβανο ήταν από την ισραηλινή πλευρά, ενσωματωμένο στον IDF.

Το BBC, η Guardian ή οι New York Times απλά δεν θα στείλουν ανταποκριτή στο Καράκας, επειδή η πραγματικότητα είναι τόσο διαφορετική από το επίσημο αφήγημα.

Ένα αφήγημα που οι δυτικές δυνάμεις θέλουν απεγνωσμένα να σας κάνουν να πιστέψετε είναι ότι η αναπληρώτρια πρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκεζ πρόδωσε τον Μαδούρο και διευκόλυνε τη σύλληψή του. Αυτό δεν είναι κάτι που πιστεύει ο Μαδούρο. Δεν είναι κάτι που πιστεύει το κόμμα του και δεν κατάφερα να βρω την παραμικρή ένδειξη ότι κάποιος το πιστεύει αυτό στη Βενεζουέλα.

Η εφημερίδα των υπηρεσιών ασφαλείας, η Guardian, δημοσίευσε το πέμπτο άρθρο της με αυτό τον ισχυρισμό και το ανέδειξε ως πρωτοσέλιδο και μεγάλη αποκάλυψη. Ωστόσο, όλες οι πηγές για το άρθρο της Guardian εξακολουθούν να είναι οι ίδιες πηγές της αμερικανικής κυβέρνησης ή υποστηρικτές της Ματσάδο από την πλούσια κοινότητα των εξόριστων καπιταλιστών παρασίτων του Μαϊάμι.

Το ενδιαφέρον είναι το γιατί οι υπηρεσίες ασφαλείας θέλουν να πιστέψετε ότι η Ντέλσι Ροντρίγκες και ο αδελφός της Χόρχε, πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης, είναι πράκτορες των ΗΠΑ. Η αντίσταση στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό έχει καθορίσει ολόκληρη τη ζωή τους από τότε που ο πατέρας τους βασανίστηκε μέχρι θανάτου κατόπιν εντολής της CIA, όταν ήταν μωρά. Και οι δύο εκφράζουν ανοιχτά τη συνεχή υποστήριξή τους προς τη Μπολιβαριανή Επανάσταση και προσωπικά προς τον Μαδούρο.

Το προφανές κίνητρο των Αμερικανών είναι να διαιρέσουν και να αποδυναμώσουν το κυβερνών κόμμα στο Καράκας και να υπονομεύσουν την κυβέρνηση της Βενεζουέλας. Αυτή ήταν η δική μου ερμηνεία. Ωστόσο, μου έχει επίσης υποδειχθεί ότι ο Τραμπ προωθεί έντονα την άποψη ότι η Ροντρίγκεζ είναι φιλοαμερικανή, τόσο για να διατρανώσει τη νίκη του, όσο και για να δικαιολογήσει την έλλειψη υποστήριξής του προς τη Ματσάδο. Ο Ρούμπιο και πολλοί άλλοι σαν αυτόν επιθυμούν έντονα να δουν τη Ματσάδο στην εξουσία, αλλά η εκτίμηση του Τραμπ ότι δεν έχει την υποστήριξη για να κυβερνήσει τη χώρα φαίνεται από εδώ απολύτως σωστή.

Μια παραλλαγή αυτού που μου έχει επίσης υποδειχθεί είναι ότι ο Τραμπ θέλει να παρουσιάσει την Ροντρίγκεζ ως φιλοαμερικανή για να διαβεβαιώσει τις αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες ότι είναι ασφαλές να επενδύσουν (αν και το γιατί ακριβώς το θέλει αυτό είναι μυστήριο).

Εν τω μεταξύ, φυσικά, οι ΗΠΑ κατάσχουν, κλέβουν και πωλούν πετρέλαιο της Βενεζουέλας χωρίς κανένα δικαίωμα με βάση το διεθνές δίκαιο. Τα έσοδα φυλάσσονται στο Κατάρ υπό τον προσωπικό έλεγχο του Τραμπ και δημιουργούν ένα τεράστιο ταμείο που μπορεί να χρησιμοποιήσει για να παρακάμψει το Κογκρέσο. Για όσους έχουν καλή μνήμη, είναι σαν το σκάνδαλο Ιράν-Κόντρα σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα.

του Ξενοφώντα Κοντιάδη

συνταγματολόγου και Καθηγητή Δημοσίου Δικαίου και Κοινωνικής Διοίκησης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Μάλιστα.

Η Κυβέρνηση δεν φέρει ευθύνη για τους ανύπαρκτους ελέγχους ασφαλείας στο εργοστάσιο όπου σκοτώθηκαν 5 εργάτριες.

Όπως δεν φέρει ευθύνη για το χάος στις πτήσεις λόγω τεχνικών ελλείψεων στα αεροδρόμια.

Ούτε βέβαια ευθύνεται για το έγκλημα των Τεμπών, παρά τις προειδοποιήσεις προς τον υπουργό για τους κινδύνους, ακόμη και από διευθύνσεις του υπουργείου του.

Ούτε γνώριζε για τις υποκλοπές ο πρωθυπουργός, που ήταν πολιτικός προϊστάμενος της ΕΥΠ.

Και, όπως έκρινε η κυβερνητική πλειοψηφία στη Βουλή, ευθύνες δεν έχουν μέλη της Κυβέρνησης ούτε για το σκάνδαλο διαφθοράς του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Και, ασφαλώς, για την ακρίβεια και την κατάρρευση του βιοτικού επιπέδου καμία ευθύνη δεν έχει η Κυβέρνηση που χαιδεύει τα ολιγοπώλια. Για τις πυρκαγιές και τις πλημμύρες;

Εξίμισι χρόνια καήκαμε, πνιγήκαμε, βουλιάξαμε, διψάσαμε, αλλά η Κυβέρνηση δεν έχει καμία ευθύνη.

Ο κατάλογος είναι μακρύς. Θα μπορούσε να απλωθεί σε δεκάδες σελίδες, αλλά το συμπέρασμα είναι προφανές: Η Κυβέρνηση γενικά δεν έχει καμία ευθύνη για τίποτα. Σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα φταίνε για τα δεινά που μας πλήττουν η αντιπολίτευση ή οι πολίτες ή η άτιμη κοινωνία. Έτσι είναι αν έτσι νομίζετε.

Μην τολμήσει κανείς να το αμφισβητήσει, γιατί κινδυνεύει να λοιδορηθεί, να αποκλειστεί, να τον φάει κάποιο μαύρο φίδι. Κι αν πάει μπροστά στη Βουλή, στον Άγνωστο Στρατιώτη και σηκώσει ένα πανό θα τον μπουζουριάσουν και αυτόφωρο.

Όλα πάνε καλά! Και όλοι αισθανόμαστε υπέροχα που πάνε τόσο καλά!

της Μαρίας Νάτση

Ίσως ήρθε η ώρα να υπερασπιστούμε όχι την γη που κατέχουμε, αλλά τη γη που μας φιλοξενεί.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων που εορτάζεται κάθε χρόνο στις 2 Φεβρουαρίου, αποφασίσαμε να κάνουμε μία διαδρομή δίπλα στο δικό μας ποτάμι, το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας. Να διδαχτούμε από το παρελθόν και το παρόν του, να μιλήσουμε για πλημμύρες και αντιπλημμυρικά έργα  αλλά και να μεταφερθούμε στο δέλτα του Νίγηρα και τα δάση της βροχής στο Περού.

Έπειτα προσπαθούμε να ρίξουμε μια κλεφτή ματιά στην αθέατη πλευρά των μαζικών καταστροφών, χωρίς να ξεχνάμε πως τις μεγαλύτερες μαζικές καταστροφές τις προκαλεί ο πόλεμος.

Μέρος πρώτο: Follow the river - Ακολούθα το ποτάμι

Μέρος δεύτερο: Follow the money - Ακολούθα το χρήμα

Από το CrimethInc.com ... Μετάφραση Land & Freedom

25/1/2026

Το Σάββατο, 24 Γενάρη, ένας πράκτορας του ICE δολοφόνησε τον Alex Pretti στην Μινεάπολη. Πέντε πράκτορες τον έριξαν στο έδαφος και τον χτύπησαν, έπειτα ένας πράκτορας τον πυροβόλησε πολλές φορές. Βίντεο τραβηγμένα από διαφορετικές οπτικές γωνίες επιβεβαιώνουν ότι ο πράκτορας πυροβόλησε τον Pretti αφού τον είχε αφοπλίσει. Αμέσως μετά τη δολοφονία, η γειτονιά του Whittier ξεσηκώθηκε και έδωσε μάχη ενάντια στο ICE, την τοπική αστυνομία και την πολιτειακή αστυνομία της Μινεσότα για πάνω από τέσσερις ώρες, αναγκάζοντάς τους εντέλει να αποχωρήσουν.

Αυτή η δολοφονία συνέβη μια μέρα μετά την ιστορική γενική απεργία στην οποία πάνω από 100.000 εργάτες από τις Δίδυμες Πόλεις διαδήλωσαν ενάντια στην κατοχή του ICE. Πολλοί άνθρωποι εξέφρασαν στην άποψη πως οι ομοσπονδιακοί πράκτορες δολοφόνησαν τον Alex ως πράξη εκδίκησης στην απεργία

Για μια ακόμα φορά, τονίζουμε τον ρόλο που οι τοπικές και οι πολιτειακές κατασταλτικές δυνάμεις παίζουν, διευκολύνοντας το ICE να συνεχίζει να δολοφονεί έχοντας ασυλία. Οι Δημοκρατικοί έχουν εκφράσει την αποδοκιμασία τους στις τακτικές του ICE, ωστόσο ούτε εκείνοι, ούτε η αστυνομία που υποθετικά λογοδοτούν σε αυτούς, δεν έχουν πράξει έως τώρα τίποτα το ουσιαστικό για να σταματήσουν τους ομοσπονδιακούς πράκτορες από το να τρομοκρατούν, να απαγάγουν και να δολοφονούν.

Τα ακόλουθα είναι η μαρτυρία ενός αναρχικού στη Μινεάπολη.

«Ξύπνησα στις 9:15 το πρωί από τον ασταμάτητο χτύπο του κινητού μου. Το πρώτο μήνυμα που διάβασα έγραφε: ‘ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΠΟ ΤΟ WHIT/ ΜΠΡΟΣΤΑ ΑΠΟ ΤΑ GLAM DOLL DONUTS: Το ICE πυροβόλησε κάποιον.’ Έριξα νυσταλέα λίγο σιρόπι καφεΐνης στο μπουκάλι του νερού καθώς επεξεργαζόμουν αυτές τις πληροφορίες. Φόρεσα πέντε στρώσεις ρούχα, ένα ζευγάρι προστατευτικά γυαλιά και μια μάσκα, ειδοποίησα στη δουλειά ότι είμαι άρρωστος και έσπευσα στο σημείο.

Όταν έφτασα εκεί, υπήρχε ήδη κίτρινη ταινία γύρω από μια έκταση τριών τετραγώνων της 26ης λεωφόρου. Μασκοφόροι του ICE και της συνοριοφυλακής φρουρούσαν την περίμετρο, οπλισμένοι με καραμπίνες και σπρέι πιπεριού. Ένα ασθενοφόρο ήταν ακόμα εκεί. Ένα πλήθος είχε περικυκλώσει την περίμετρο γύρω από την κίτρινη ταινία, αλλά δεν τη διέσχιζε. Ένας φίλος με αναγνώρισε μέσα στο πλήθος και με χτύπησε φιλικά στον ώμο. Κάποιος μου είπε ότι το θύμα ήταν νεκρό. Ένα άτομο έκλαιγε. Οι περισσότεροι άνθρωποι έβριζαν τους ομοσπονδιακούς. Μια ηλικιωμένη γυναίκα φώναζε «Θα πάτε στην κόλαση!» στο πρόσωπο ενός στρατιώτη της συνοριοφυλακής. Εκείνος την απειλούσε με σπρέι πιπεριού.

Πίσω μας, στην 1η Λεωφόρο, τρία άτομα άρχισαν να κυλούν έναν κάδο απορριμμάτων στον δρόμο. Ένας πράκτορας του ICE εκτόξευσε μια χειροβομβίδα δακρυγόνου εναντίον τους. Ο φίλος μου και εγώ αρχίσαμε να τρέχουμε νότια στην 1η Λεωφόρο για να ξεφύγουμε από τα δακρυγόνα. Στρίψαμε δεξιά, έπειτα ξανά δεξιά στη λεωφόρο Nicollet, που μας οδήγησε στη γωνία των λεωφόρων Nicollet και 26ης, όπου το ICE είχε δολοφονήσει τον άνδρα μόλις μισή ώρα πριν. Εκεί υπήρχε ένα πολύ μεγαλύτερο πλήθος που βρισκόταν μπροστά σε ένα κορδόνι ομοσπονδιακών. Αναγνωρίσαμε έναν άλλο φίλο μας και τρέξαμε κοντά τους.

Ακριβώς εκείνη τη στιγμή, ακούσαμε τον δυνατό κρότο των χειροβομβίδων κρότου-λάμψης που εκτοξεύονταν ίσως δύο ή τρία τετράγωνα βορειοδυτικά από εμάς. «Θα πάρουμε το αυτοκίνητό μου», φώναξε ο φίλος μας. Ήταν παρκαρισμένος ακριβώς εκεί, στη λεωφόρο Nicollet. Στριμωχτήκαμε στο αυτοκίνητό του, έκανε αναστροφή και απομακρύνθηκε με ταχύτητα από τους πράκτορες του ICE. Κάναμε μερικές στροφές και καταλήξαμε στην γωνία της 25ης λεωφόρου και της οδού Blaisdell.

Υπήρχε μια γραμμή από μπάτσους της Μονάδας Αποκατάστασης Τάξης στην άλλη άκρη, πιο κοντά στη λεωφόρο Nicollet. Τους αναγνώρισα από τα κίτρινα γιλέκα τους. Ανάμεσα σε εμάς και τα γουρούνια, πιο κοντά στην οδό Blaisdell, μια ομάδα ανθρώπων έστηνε ένα οδόφραγμα από κάδους απορριμμάτων, τσιμεντόλιθους και ξύλινες παλέτες. Ακούσαμε τα ευρέως διαδεδομένα συνθήματα "FUCK ICE, ICE OUT!". Οι άνθρωποι χτυπούσαν τους κάδους απορριμμάτων στον ρυθμό των συνθημάτων. Κάποιος έριχνε κάτι που φαινόταν να είναι αυτοσχέδια μεταλλικά αντικείμενα με αιχμές μπροστά από το οδόφραγμα.

Καθώς πλησιάζαμε στο οδόφραγμα, οι άνθρωποι στο πλήθος άρχισαν να κυλούν τους κάδους μπροστά προς τη γραμμή της αστυνομίας. Κάποιος έβαλε φωτιά σε έναν από αυτούς. Ένας άντρας μας φώναζε, προσπαθώντας μάταια να κατευνάσει το πλήθος, αλλά κανείς δεν ήθελε να τον ακούσει. Μερικοί άνθρωποι τον συνόδευσαν αμέσως μακριά. Οι φλόγες τύλιξαν τον κάδο απορριμμάτων που καιγόταν. Ο κόσμος κύλησε και αυτόν τον κάδο μπροστά.

Η αστυνομία άρχισε να ρίχνει δακρυγόνα και σφαίρες από καουτσούκ. Το σημάδι τους δεν ήταν ιδιαίτερα καλό. Αυτή ήταν η πρώτη φορά φέτος που τους είδα να χρησιμοποιούν σφαίρες από καουτσούκ αντί για βόμβες πιπεριού ή δακρυγόνου. Το πλήθος υποχώρησε και οι μπάτσοι όρμησαν προς τα εμπρός και πέρασαν το οδόφραγμά μας. Τρεις από αυτούς έριξαν ένα άτομο και το συνέλαβαν κοντά μου, χτυπώντας τη στο πεζοδρόμιο. Φώναξα και γύρισα πίσω για ένα δευτερόλεπτο, αλλά αμέσως πνίγηκα από τα δακρυγόνα και αναγκάστηκα να οπισθοχωρήσω προς την οδό Blaisdell. Μερικοί άνθρωποι πετούσαν γυάλινα μπουκάλια και κομμάτια πάγου στους αστυνομικούς καθώς υποχωρούσαν.

Το πλήθος τράβηξε περισσότερους κάδους απορριμμάτων από τα στενά και γρήγορα άρχισε να στήνει ένα άλλο οδόφραγμα πιο πίσω. Είχα χάσει τα ίχνη του ατόμου με το οποίο είχαμε φτάσει μαζί, αλλά σύντομα βρήκα έναν άλλο γνωστό μου. Κάποιοι άρχισαν να φωνάζουν στους ανθρώπους να υποχωρήσουν δυτικά στην 26η και να συνεχίσουν να στήνουν οδοφράγματα. Αυτή η αυθόρμητη στρατηγική έπιασε. Οι άνθρωποι έτρεξαν στο δρόμο αφήνοντας πίσω τους κάδους απορριμμάτων και λάστιχα, δημιουργώντας μια σειρά από μικρά οδοφράγματα καθώς οι μπάτσοι προχωρούσαν.

Μια γυναίκα παρακολουθούσε από τη βεράντα της. Κάποιος έτρεξε και της είπε: «Κυρία, στεκόμαστε εδώ για να υπερασπιστούμε τη γειτονιά ενάντια στο ICE. Χρειαζόμαστε υλικά για οδοφράγματα. Υπάρχει κάτι στην αυλή σας που δεν θα σας πείραζε να μας παραχωρήσετε;» Έγνεψε γρήγορα και τους οδήγησε στην αυλή της, προσφέροντας ένα παρτέρι, έναν παλιό καναπέ και μια καρέκλα γκαζόν. Τρία άτομα τα μετέφεραν έξω και τα τοποθέτησαν στα οδοφράγματα.

Ενώ αυτό το παιχνίδι της γάτας με το ποντίκι βρισκόταν σε εξέλιξη, έφτασαν μηνύματα στο signal από άλλους που είχαν στήσει ένα οδόφραγμα τρία τετράγωνα μακριά, στη λεωφόρο Nicollet στα νότια της διασταύρωσης. Το δικό μας πλήθος βρισκόταν αντιμέτωπο με τους αστυνομικούς του τοπικού ΑΤ, ενώ το δικό τους βρισκόταν απέναντι στο ICE. Ο φίλος μου και εγώ αποφασίσαμε να σταθούμε μαζί τους. Διασχίσαμε αρκετά στενά μέχρι που βγήκαμε στην 27η λεωφόρο.

Τρέξαμε αριστερά στο τμήμα της οδού Nicollet που είναι γεμάτο εστιατόρια και που οι ντόπιοι γνωρίζουν ως "Eat Street". Υπήρχε ένα πολύ μεγαλύτερο πλήθος εκεί που στεκόταν πίσω από ένα οδόφραγμα φτιαγμένο κυρίως από ξύλινες παλέτες. Μια γραμμή πρακτόρων του ICE και της συνοριοφυλακής ήταν παραταγμένοι απέναντι. Μπορούσαμε να δούμε τον φόβο στα μάτια τους. Αυτό με έκανε να νιώσω καλά.

Μόλις πλησιάσαμε το οδόφραγμα, το ICE άνοιξε πυρ με δακρυγόνα. Είμαι εξοικειωμένος με τα δακρυγόνα, αλλά έριξαν περισσότερα από όσα έχω δει ποτέ. Δηλητηριώδη λευκά σύννεφα μας τύλιξαν. Ένιωθα σα να καίγονται οι πνεύμονές μου. Κάποιος πήρε ένα κάνιστρο και το πέταξε πίσω. Τρέξαμε νότια προς τη λεωφόρο Nicollet για να ξεφύγουμε. Όταν γύρισα να κοιτάξω πίσω μου μέσα από τα σύννεφα των δακρυγόνων, είδα τα SUV του ICE και ένα θωρακισμένο όχημα Bearcat να φεύγουν από το σημείο, με κατεύθυνση ανατολικά προς τον αυτοκινητόδρομο. Τρέξαμε στην 1η λεωφόρο, από όπου είχα ξεκινήσει, για να προσπαθήσουμε να προλάβουμε τους πράκτορες καθώς υποχωρούσαν. Στρίψαμε και τρέξαμε βόρεια πίσω στην 26η λεωφόρο. Οι άνθρωποι εκτόξευαν προς τα αυτοκίνητά τους πέτρες και κομμάτια πάγου καθώς έφευγαν προς τον παράδρομο 35W. Εκτόξευσαν περισσότερα δακρυγόνα και πράσινο καπνό από τα οχήματα καθώς διέφευγαν προς τον αυτοκινητόδρομο.

Αφού οι άνθρωποι έδιωξαν τους πράκτορες του ICE, επιστρέψαμε στη γωνία των λεωφόρων 26ης και Nicollet από τα ανατολικά. Ένας τεράστιος αριθμός πολιτειακής αστυνομίας είχε παραταχθεί στη μία άκρη της 26ης λεωφόρου, έχοντας απέναντί τους τους διαδηλωτές. Είχαν ένα «ηχητικό κανόνι» στην οροφή ενός θωρακισμένου Bearcat. Ένας από τους αστυνομικούς διάβαζε μια προειδοποιητική εντολή από ένα μεγάφωνο να διαλυθούμε.

«ΒΓΑΛΕ ΤΟΝ ΣΚΑΣΜΟ» του φώναξε ένα άτομο.

«ΠΡΟΔΟΤΕΣ!» ούρλιαξε κάποιος άλλος.

Οι πολιτειακοί αστυνομικοί εκτόξευσαν ένα μπαράζ δακρυγόνων και χειροβομβίδων κρότου-λάμψης εναντίον μας. Κάποιος τους πέταξε ένα ισχυρό πυροτέχνημα. Εξερράγη στα πόδια τους.

Το πλήθος γύρισε πίσω βιαστικά και έστριψε αριστερά σε έναν άλλο δρόμο. Όλοι ήταν εξαντλημένοι από ένα μακρύ και έντονο πρωινό. Κάποιοι άρχισαν να κινούνται πιο αργά. Είδα τα αστυνομικά οχήματα να απομακρύνονται με ταχύτητα μέσα από το δικό τους σύννεφο δακρυγόνων, όπως ακριβώς είχαν κάνει προηγουμένως και οι πράκτορες του ICE. Μου πήρε ένα λεπτό για να συνειδητοποιήσω ότι είχαν φύγει.

Ξεγλίστρησα από τη διαμαρτυρία που συνεχιζόταν. Ήταν καιρός να αγοράσω μια πραγματική αντιασφυξιογόνα μάσκα. Πήγα σε ένα κατάστημα και αγόρασα ένα μεγάλο πακέτο θερμαντικά επιθέματα χεριών για να τα μοιράσω στο πλήθος. Μόνο όταν η αδρεναλίνη μου υποχώρησα, συνειδητοποίησα ότι δεν είχα φάει ακόμα. Λιμοκτονούσα.

Επέστρεψα στον τόπο της δολοφονίας περίπου 45 λεπτά αργότερα. Ένα τεράστιο πλήθος πάνω από 1000 άτομα είχε συγκεντρωθεί, γεμίζοντας ένα ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο. Μου θύμισε αναμφισβήτητα την πλατεία Τζορτζ Φλόιντ. Το τετράγωνο που κάποτε ήταν η «Eat Street» είχε μετατραπεί σε πλατεία Alex Pretti.

Φαίνεται πως όλα τα μικρά οδοφράγματα που είχαν στήσει οι κάτοικοι του Whittier είχαν μεταφερθεί εδώ, αποκλείοντας και τις δύο κατευθύνσεις της λεωφόρου Nicollet. Οι άνθρωποι κάθονταν πάνω στους κάδους απορριμμάτων, χτυπώντας ρυθμικά τα καπάκια. Το πλήθος φαινόταν πιο φυλετικά ποικιλόμορφο από ό,τι είχα δει ποτέ άλλοτε σε αυτή τη γειτονιά. Μια μεξικανική σημαία κυμάτιζε κοντά στη μέση του πλήθους.

Μια νεαρή γυναίκα τοποθέτησε ένα φορητό ηχείο στη μέση του πλήθους. Όλοι σχημάτισαν έναν κύκλο γύρω του καθώς οι άνθρωποι διαδοχικά έπαιρναν τον λόγο.

Ένας νεαρός άνδρας πήρε το μικρόφωνο. Δεν θα ήταν πάνω από 20 χρονών.

«ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΘΑ ΈΡΘΕΙ ΝΑ ΜΑΣ ΣΩΣΕΙ. ΓΡΑΨΑΜΕ ΙΣΤΟΡΙΑ ΧΘΕΣ. ΚΗΡΥΞΑΜΕ ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ. ΚΛΕΙΣΑΜΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΓΑΜΗΜΕΝΗ ΠΟΛΗ. ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΗΜΑΝΤΙΝΟΤΕΡΟ ΟΠΛΟ ΠΟΥ ΈΧΟΥΝ ΟΙ ΆΝΘΡΩΠΟΙ, ΕΜΕΙΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΝΑ ΓΥΡΙΖΕΙ ΚΑΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΤΟΝ ΚΑΝΟΥΜΕ ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ. ΑΛΛΑ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΡΚΕΤΗ. ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΟΥΜΕ ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΑ»

Το πλήθος ξέσπασε σε ένα βροντερό χειροκρότημα, ζητωκραυγάζοντας και χτυπώντας ρυθμικά τα καπάκια των κάδων. Ο νεαρός άρχισε να φωνάζει: «ΤΕΡΜΑ ΣΤΗΝ «ΚΑΛΗ» ΜΙΝΕΣΟΤΑ! ΔΕΥΤΕΡΑ ΑΠΕΡΓΙΑ ΣΤΗ ΜΙΝΕΣΟΤΑ!»

Αντηχούσε σε όλη την πλατεία.

Η εισβολή του ICE στις Δίδυμες Πόλεις έχει ξεπεράσει εδώ και καιρό το σημείο χωρίς επιστροφή. Είναι αδιανόητο ότι η κοινωνία θα μπορούσε να επιστρέψει στην «κανονικότητα» μετά από όσα είδαμε και νιώσαμε. Η εξουσία γνωρίζει πολύ καλά ότι πρέπει να παίξουν για να κρατήσουν τώρα. Το ίδιο πρέπει να κάνουμε και εμείς.

Σήμερα, στη μάχη του Whittier, ακόμη και μέσα στα δακρυγόνα, μπορέσαμε να γευτούμε ένα ηπιότερο, καλύτερο μέλλον να μας περιμένει. Αυτοί οι ομοσπονδιακοί δολοφόνοι το γνωρίζουν επίσης. Θα τους θάψουμε κάτω από τον νέο κόσμο που κουβαλάμε στις καρδιές μας»

του Δημήτρη Βελαώρα

Ο θάνατος ενός ανθρώπου είναι πάντα ένα απόλυτα τραγικό γεγονός. Δεν είναι όμως είδηση per se.

Για να αποτελεί είδηση πρέπει να συντρέχουν πολύ συγκεκριμένοι λόγοι. Είτε να πρόκειται για άτομα με κάποια αναγνωρισιμότητα (άλλες φορές θετική, άλλες αρνητική), είτε ο θάνατος να έχει κοινωνικές προεκτάσεις ή κάποιας μορφής κοινωνικό ενδιαφέρον.

Σε κάθε περίπτωση όμως, η ίδια η μεταφορά της είδησης ενός θανάτου πρέπει να υπακούει σε κανόνες ειδησεογραφικής ιεράρχησης, που και αυτή με τη σειρά της έχει (ή πρέπει να έχει) τους δικούς της, συγκεκριμένους, κανόνες.

Προχθές, σκοτώθηκαν με τον πλέον τραγικό τρόπο 5 γυναίκες εργάτριες σε μια «υπερσύγχρονη» βιομηχανία τροφίμων. 5 γυναίκες εργάτριες που δούλευαν νυχτέρι για το μεροκάματο γιατί δεν είχαν προφανώς άλλη επιλογή βιοπορισμού. Σκοτώθηκαν γιατί -όπως σήμερα ανακοίνωσε η Πυροσβεστική- υπήρξε πολύμηνη διαρροή προπανίου σε υπόγειο αγωγό που παρά τις καταγγελίες η εργοδοσία αδιαφόρησε να διορθώσει. Με απλά λόγια, σκοτώθηκαν (δολοφονήθηκαν για να ακριβολογούμε) 5 γυναίκες εργάτριες γιατί κάποιοι εργοδότες δεν θέλησαν να πληρώσουν για να επισκευαστούν οι ζημιές στον αγωγό, πιθανότατα γιατί μ’ αυτόν τον τρόπο θα εξοικονομούσαν κάποια χρήματα για να αγοράσουν μερικές Lamborghini ακόμα ή μία νέα βίλλα στη Μύκονο.

Χθες, σκοτώθηκαν σε τραγικό τροχαίο δυστύχημα στη Ρουμανία, 7 νέοι οπαδοί μιας ποδοσφαιρικής ομάδας, που πήγαιναν στη Γαλλία να παρακολουθήσουν τον αγώνα της ομάδας τους. Με ακόμα πιο απλά λόγια, σκοτώθηκαν σε ένα τροχαίο 7 νέοι άνθρωποι που πήγαιναν ταξίδι για να διασκεδάσουν, στηρίζοντας παράλληλα την αθλητική δραστηριότητα μιας κερδοσκοπικής ποδοσφαιρικής ανώνυμης εταιρίας.

Οι θάνατοι είτε στη μία είτε στην άλλη περίπτωση είναι αναμφισβήτητα τραγικά γεγονότα. Και σωστά αποτελούν είδηση για τα ΜΜΕ.

Από κει και πέρα, αυτό που συμβαίνει στα ΜΜΕ τα τελευταία 24ωρα ξεπερνά κάθε όριο δημοσιογραφικής δεοντολογίας (αν υπάρχει κάτι τέτοιο ακόμα). Και καταδεικνύει ξεκάθαρα γιατί η χώρα έχει εξελιχθεί σε χώρο παραπλάνησης, μαζικής παράκρουσης, αποβλάκωσης και τελικά καλά θεμελιωμένης ηλιθιότητας.

Σε όλα τα ΜΜΕ από το πρωί μέχρι το βράδυ προβάλλεται η είδηση για το τροχαίο όχι μόνο σαν το πρώτο θέμα αλλά και για πολλαπλάσιο χρόνο σε σχέση με το εργατικό δυστύχημα. Τρέχουν όλοι –Πρόεδρος της Δημοκρατίας, πολιτικές ελίτ, δημοσιολογούντες- να δηλώσουν την απέραντη συντριβή τους για το τροχαίο, να στηρίξουν την ποδοσφαιρική ομάδα και προσθέτως (άκουσον! άκουσον!) το Κράτος ανακοίνωσε ότι με ειδική πτήση της Πολεμικής Αεροπορίας θα επιστρέψουν αύριο στη Θεσσαλονίκη οι 7 σοροί των θυμάτων του τροχαίου!!!

ΟΚ καταλαβαίνω. Δε βαριέσαι αδερφέ..... Ποιός τώρα θα τα βάλει με τις ποδοσφαιρικές ομάδες και τους οπαδούς τους, ποιός θα τα βάλει με την μεγάλη εργοδοσία και ποιός τελικά χέστηκε για την όποια άσημη εργάτρια.

Ρίξε και λίγο αίμα εκεί στα πρωινάδικα και άσε τα κορόιδα να αποβλακώνονται. Σιγά μη τους πούνε πως αύριο ίσως να είναι η σειρά τους στη δικιά τους φάμπρικα, εργοτάξιο, εργαστήριο.

Καληνύχτα Κεμάλ.

του Γιώργου Μαργαρίτη

καθηγητή Σύγχρονης Πολιτικής και Κοινωνικής Ιστορίας στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Παραθέτω από σχετική ανακοίνωση του Πρωθυπουργού:

" Μπορεί να πέρασαν 81 χρόνια από την απελευθέρωση του Αουσβιτς. Ωστόσο η μνήμη των 6.000.000 Εβραίων που υπέφεραν και εξοντώθηκαν στα ναζιστικά στρατόπεδα παραμένει ζωντανή. Μαζί της, και η θύμηση χιλιάδων Ελλήνων, καθώς η πατρίδα μας πλήρωσε, τότε, βαρύ τίμημα, χάνοντας μεγάλο μέρος του εβραϊκού πληθυσμού της.

Κοινότητες που άνθιζαν επί αιώνες στη Θεσσαλονίκη, στην Αθήνα, στα Ιωάννινα, στη Ρόδο και σε πολλές ακόμη πόλεις, εξολοθρεύθηκαν μέσα σε λίγους μήνες. Μία πληγή που δεν έχει ακόμη επουλωθεί, καλώντας κάθε πολιτισμένο άνθρωπο να μην ξεχνά το παρελθόν και να προστατεύει την αλήθεια μέσα στον χρόνο.

Γιατί το Ολοκαύτωμα δεν είναι μόνο ένα ιστορικό γεγονός με ξεχωριστό βάρος. Είναι και μια διαρκής προειδοποίηση ότι η μισαλλοδοξία, ο ρατσισμός και ο αντισημιτισμός δεν έχουν θέση στις κοινωνίες μας. Γι’ αυτό και παραμένουμε σε εγρήγορση απέναντι στις δυνάμεις του μίσους και του διχασμού.

Στην εποχή μας, άλλωστε, οι αξίες του ανθρωπισμού, της διεθνούς νομιμότητας και της Δημοκρατίας δοκιμάζονται και πάλι σε πολλά πεδία. Εχουμε χρέος, συνεπώς, να τις υπερασπιζόμαστε, αποκαλύπτοντας τους πολλούς και διαφορετικούς εχθρούς της προόδου – με όποιο προσωπείο και αν αυτοί εμφανίζονται.

Δεν μπορούμε να αλλάξουμε το παρελθόν. Αλλά είναι στο χέρι μας να χτίσουμε ένα καλύτερο μέλλον. Ας κάνουμε, λοιπόν, το «Ποτέ Ξανά» σύνθημα αυτής της διαρκούς προσπάθειας. Ενα διαχρονικό και συλλογικό κάλεσμα να μετατρέπουμε τη μνήμη σε συνειδητή δράση. Και τις εμπειρίες του χθες, σε ζωντανές ελπίδες του αύριο"

Σχολιάζω:

1.- Η εξόντωση των Εβραίων της Ελλάδας έγινε με την ποικιλόμορφη σύμπραξη του κράτους της Ελληνικής Πολιτείας, παράγοντες και στελέχη του οποίου βρίσκονται ανάμεσα στα ιδρυτικά μέλη του κόμματος του κου Μητσοτάκη (Ράλλης, Έβερτ κλπ.)

2.- Όσοι επωφελήθηκαν από την καταστροφή των εβραϊκών κοινοτήτων όχι μόνο δεν τιμωρήθηκαν από τις μεταπολεμικές κυβερνήσεις αλλά έστησαν περιουσίες - έγιναν άρχουσα τάξη δια πυρός και σιδήρου - στη συνέχεια. Ο πολιτικός χώρος του κου Μητσοτάκη κάλυψε απόλυτα και συνέδραμε αυτήν την εξέλιξη.

3.- Όσοι στην Ελλάδα κινδύνεψαν για να διασώσουν Εβραίους συμπολίτες μας -το ΕΑΜ, ο ΕΛΑΣ, η Εθνική Αλληλεγγύη- διώχθηκαν και εξοντώθηκαν από το μεταπολεμικό κράτος προϊόν του οποίου είναι και ο κος Μητσοτάκης.

4.- Τον αντισημιτισμό τον καλλιέργησε η ελληνική εθνικοφροσύνη, η αστική τάξη, με φανατισμό. Τον καταδίκασε μόνο όταν το Ισραήλ της έδωσε στήριξη, "δουλειές" και φαντασιώσεις ισχύος. Ο αντισημιτισμός, όποτε εμφανιστεί πάλι στο προσκήνιο, από την ίδια αστική τάξη θα προέλθει και από τις ρατσιστικές της θεωρίες.

5.- Το "ποτέ ξανά" δεν περιλαμβάνει προφανώς την Γενοκτονία στην Γάζα. Δεν περιλαμβάνει κανένα από τα εγκλήματα του "δυτικού κόσμου". Κατά την ελληνική άρχουσα τάξη οι άνθρωποι χωρίζονται εμφανώς σε "ανώτερους" και "κατώτερους". Εμμονή και πίστη στις "ανθρωπολογικές" φυλετικές θεωρίες του Τρίτου Ράϊχ - και της αποικιοκρατίας. Ο πολιτικός εκφραστής των θεωριών αυτών είναι στην πράξη το κόμμα του κου Μητσοτάκη και οι ακροδεξιές αποφύσεις του.

«Όταν ένα άτομο προκαλεί σωματικές βλάβες σε ένα άλλο άτομο, με αποτέλεσμα να προκληθεί ο θάνατός του, ονομάζουμε την πράξη αυτή ανθρωποκτονία. Όταν ο δράστης γνωρίζει εκ των προτέρων ότι ο τραυματισμός θα είναι θανάσιμος, ονομάζουμε την πράξη του αυτή δολοφονία.

Αλλά όταν το αστικό κράτος (η αστική τάξη) βάζει εκατοντάδες ανθρώπους σε έναν τέτοιο κίνδυνο που αναπόφευκτα οδηγεί σε έναν πολύ πρόωρο και αφύσικο θάνατο, έναν θάνατο που είναι τόσο θάνατος όσο ένας θάνατος που προκαλείται με ένα σπαθί ή από μια σφαίρα, όταν στερεί από χιλιάδες τη ζωή τους, ή όταν τους θέτει σε συνθήκες στις οποίες κινδυνεύει η ζωή τους, όταν τους αναγκάζει, μέσω του σιδερένιου βραχίονα των αστικών νόμων, να εκτίθενται σε τέτοιες συνθήκες που οδηγούν στον θάνατο ως αναπόφευκτη συνέπεια - και όταν ξέρει ότι αυτές οι χιλιάδες των ατόμων θα πεθάνουν υπό αυτές τις συνθήκες, και παρ' όλα αυτά επιτρέπει να παραμένουν αυτές οι συνθήκες, η πράξη του είναι φόνος εξίσου με την πράξη του μεμονωμένου ατόμου.

Είναι ένας μεταμφιεσμένος, ύπουλος φόνος, φόνος εναντίον του οποίου κανείς δεν μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του, ένας φόνος που δεν φαίνεται αυτό που είναι πραγματικά, γιατί κανείς δεν βλέπει τον δολοφόνο, γιατί ο θάνατος των θυμάτων, το αδίκημα αυτό φαίνεται περισσότερο σαν μια παράλειψη, παρά σαν διάπραξη.

Αλλά ο φόνος παραμένει»

Φρ. Ένγκελς, «Η κατάσταση της εργατικής τάξης στην Αγγλία», 1845

Αναδημοσιεύουμε από την Εποχή αποσπάσματα από ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε στο The Atlantic, μεταφρασμένα από την Εποχή.  

Ο αρθρογράφος, ο Τζόναθαν Ράουχ, είναι Αμερικανός συγγραφέας, δημοσιογράφος και ακτιβιστής και ένας ιδιαίτερα επιδραστικός διανοούμενος με τις ιδέες του να αναλύονται και να συζητιούνται ευρέως σε ακαδημαϊκά και πολιτικά περιβάλλοντα, όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά διεθνώς. Αυτή τη στιγμή είναι ανώτερος ερευνητής στο πρόγραμμα Μελετών Διακυβέρνησης (Governance Studies) του Ινστιτούτου Μπρούκινγκς και συνεργαζόμενος συντάκτης του The Atlantic. Το έργο του έχει δημοσιευθεί σε κορυφαίες εφημερίδες και περιοδικά όπως: The New Republic, The Economist, Harper’s, Fortune, The New York Times, The Wall Street Journal, The Washington Post, Slate κ.α.

Στο άρθρο αυτό, ο Τζόναθαν Ράουχ, παραθέτει όλα τα βασικά χαρακτηριστικά διακυβέρνησης που παρατηρεί στον Trump και τεκμηριώνει πως αυτό που βλέπουμε στις ΗΠΑ είναι φασισμός, παρόλο που και ο ίδιος δίσταζε για πολύ καιρό να χρησιμοποιήσει αυτή τη λέξη.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Μέχρι πρόσφατα, αντιστεκόμουν στο να χρησιμοποιήσω τη λέξη που αρχίζει από «φ» για να περιγράψω τον πρόεδρο Τραμπ. Πρώτον, υπήρχαν πάρα πολλά στοιχεία του κλασικού φασισμού που δεν έμοιαζαν να ταιριάζουν. Δεύτερον, ο όρος έχει χρησιμοποιηθεί τόσο υπερβολικά ώστε έχει καταντήσει σχεδόν κενός νοήματος, ιδίως από ανθρώπους της αριστεράς που σε αποκαλούν φασίστα αν αντιτίθεσαι στις αμβλώσεις ή στη θετική διάκριση. Τρίτον, ο όρος είναι ασαφώς ορισμένος, ακόμη και από τους ίδιους τους οπαδούς του. Από την αρχή, ο φασισμός υπήρξε ένα ασυνεκτικό δόγμα, και ακόμη και σήμερα οι μελετητές δεν μπορούν να συμφωνήσουν στον ορισμό του. Η αρχική ιταλική εκδοχή διέφερε από τη γερμανική, η οποία διέφερε από την ισπανική, η οποία διέφερε από την ιαπωνική.

Αποδέχθηκα τον χαρακτηρισμό του προέδρου Μπάιντεν για το κίνημα MAGA ως «ημιφασιστικό», επειδή ορισμένες παραλληλίες ήταν κραυγαλέα εμφανείς. Ο Τραμπ ήταν αναμφίβολα αυταρχικός και, χωρίς καμία αμφιβολία, πατρογονιστικός (σσ. στυλ διακυβέρνησης όπου το κράτος αντιμετωπίζεται σαν προσωπική περιουσία του ηγέτη ή της ηγετικής οικογένειας). Πέρα από αυτό, όμως, η καλύτερη περιγραφή έμοιαζε να είναι ψυχολογική, όπως την είχε διατυπώσει ο Τζον Μπόλτον, σύμβουλος εθνικής ασφάλειας της πρώτης θητείας του Τραμπ:

«Ακούει τον Πούτιν, ακούει τον Σι, ακούει τον τρόπο που μιλούν για τη διακυβέρνηση χωρίς το βάρος μη συνεργάσιμων νομοθετικών σωμάτων, χωρίς να ανησυχούν για το τι μπορεί να κάνει η δικαιοσύνη, και σκέφτεται μέσα του: γιατί να μη μπορώ να το κάνω κι εγώ αυτό; Αυτό, κατά τη γνώμη μου, δεν συνιστά φασισμό, [ούτε] συνιστά μια θεωρία για το πώς θέλεις να κυβερνήσεις. Είναι απλώς το “γιατί να μην έχω κι εγώ την ίδια διασκέδαση που έχουν αυτοί;”»

Γράφοντας πριν από έναν χρόνο, υποστήριξα ότι το καθεστώς διακυβέρνησης του Τραμπ είναι μια εκδοχή πατρογονισμού, στην οποία το κράτος αντιμετωπίζεται ως προσωπική ιδιοκτησία και οικογενειακή επιχείρηση του ηγέτη. Αυτό εξακολουθεί να ισχύει. Όμως, όπως είχα επισημάνει τότε, ο πατρογονισμός είναι ύφος διακυβέρνησης, όχι τυπική ιδεολογία ή σύστημα. Μπορεί να αφορά κάθε είδους οργανωτικές δομές, συμπεριλαμβανομένων όχι μόνο εθνικών κυβερνήσεων αλλά και αστικών πολιτικών μηχανισμών, εγκληματικών συμμοριών όπως η Μαφία, ακόμη και θρησκευτικών αιρέσεων. Επειδή η μόνη της σταθερή αρχή είναι η προσωπική πίστη στο αφεντικό, δεν έχει συγκεκριμένη ατζέντα. Ο φασισμός, αντιθέτως, είναι ιδεολογικός, επιθετικός και, τουλάχιστον στα πρώτα του στάδια, επαναστατικός. Επιδιώκει να κυριαρχήσει στην πολιτική, να συντρίψει την αντίσταση και να ξαναγράψει το κοινωνικό συμβόλαιο.

Κατά τον τελευταίο χρόνο του Τραμπ, αυτό που αρχικά έμοιαζε με μια προσπάθεια να μετατρέψει την κυβέρνηση σε προσωπικό του παιχνίδι έχει μετατοπιστεί σαφώς προς έναν δογματικό και επιχειρησιακό φασισμό. Η όρεξη του Τραμπ για lebensraum (σσ. ο ζωτικός χώρος στον κλασικό ναζισμό), ο ισχυρισμός του περί απεριόριστης εξουσίας, η στήριξή του στην παγκόσμια ακροδεξιά, η πολιτικοποίηση του συστήματος δικαιοσύνης, η χρήση επιδεικτικής βαρβαρότητας, η προκλητική παραβίαση δικαιωμάτων, η δημιουργία μιας εθνικής παραστρατιωτικής αστυνομίας, όλες αυτές οι εξελίξεις μαρτυρούν κάτι πιο στοχευμένο και πιο σκοτεινό από τη συνηθισμένη απληστία ή τον γκανγκστερισμό.

Όταν αλλάζουν τα γεγονότα, αλλάζω γνώμη. Τα πρόσφατα γεγονότα έκαναν το στυλ διακυβέρνησης του Τραμπ να φαίνεται πιο ξεκάθαρα. Ο όρος «φασιστικός» το περιγράφει καλύτερα, και η απροθυμία να χρησιμοποιηθεί ο όρος έχει πλέον καταστεί διεστραμμένη. Αυτό δεν οφείλεται σε ένα ή δύο πράγματα που έκανε εκείνος και η κυβέρνησή του, αλλά στο σύνολο. Ο φασισμός δεν είναι μια επικράτεια με σαφώς χαραγμένα σύνορα αλλά ένας αστερισμός χαρακτηριστικών. Όταν βλέπει κανείς τα άστρα μαζί, ο αστερισμός εμφανίζεται καθαρά.

Κατεδάφιση των κανόνων. Από την αρχή της πρώτης προεκλογικής του εκστρατείας το 2015, ο Τραμπ διέλυε σκόπιμα κάθε όριο ευπρέπειας· χλεύασε τον ηρωισμό του γερουσιαστή Τζον Μακέιν στον πόλεμο, χλεύασε το πρόσωπο της συνυποψήφιάς του Κάρλι Φιορίνα, φάνηκε να χλευάζει την έμμηνο ρύση της παρουσιάστριας του Fox News Μέγκιν Κέλι, συκοφάντησε μετανάστες και πολλά άλλα. Σήμερα εξακολουθεί να το κάνει, πρόσφατα κάνοντας μια άσεμνη χειρονομία σε έναν εργάτη εργοστασίου και αποκαλώντας έναν δημοσιογράφο «γουρούνι». Αυτό είναι χαρακτηριστικό του φασιστικού τρόπου διακυβέρνησης, όχι σφάλμα. […]

Εξύμνηση της βίας. Κάθε κράτος χρησιμοποιεί βία για να επιβάλει τους νόμους του, αλλά τα φιλελεύθερα κράτη τη χρησιμοποιούν απρόθυμα, ενώ ο φασισμός την αγκαλιάζει και την επιδεικνύει. Ο Τραμπ, έτσι, επαινεί ένα βίαιο όχλο· επικροτεί τα βασανιστήρια· φαντασιώνεται με ευχαρίστηση γροθοκοπήματα, σωματικές καταρρίψεις και πυροβολισμούς διαδηλωτών και δημοσιογράφων· και, σύμφωνα με αναφορές, προτείνει να πυροβολούνται διαδηλωτές και μετανάστες. Οι διαφημίσεις στρατολόγησης της ICE εξωραΐζουν στρατιωτικού τύπου εφόδους σε σπίτια και γειτονιές· η προπαγάνδα του αντλεί παιδαριώδη ευχαρίστηση από τη δολοφονία αμάχων· και όλοι έχουμε δει βίντεο πρακτόρων να σέρνουν ανθρώπους έξω από αυτοκίνητα και σπίτια — εν μέρει επειδή η ίδια η κυβέρνηση τα κινηματογραφεί. Όπως και η κατεδάφιση της πολιτικής ευπρέπειας, η εξύψωση της βίας δεν είναι παρεμπίπτουσα στον φασισμό· αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του.

Το δίκαιο του ισχυρού. Επίσης χαρακτηριστική του φασισμού είναι αυτό που ο Τζορτζ Όργουελ αποκάλεσε «λατρεία του νταή»: η αρχή ότι, όπως το έθεσε περίφημα ο Θουκυδίδης, «οι ισχυροί κάνουν ό,τι μπορούν και οι αδύναμοι υποφέρουν ό,τι πρέπει». Αυτή η αντίληψη φάνηκε στη διαβόητη συνάντηση στο Οβάλ Γραφείο με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, όπου ο Τραμπ έδειξε ανοιχτή περιφρόνηση για αυτό που θεωρούσε αδυναμία της Ουκρανίας· φάνηκε ρητά και ανατριχιαστικά όταν ο Στίβεν Μίλερ, ο ισχυρότερος συνεργάτης του προέδρου, είπε στον Τζακ Τάπερ του CNN: «Ζούμε σε έναν κόσμο, στον πραγματικό κόσμο, που κυβερνάται από τη δύναμη, που κυβερνάται από τη βία, που κυβερνάται από την ισχύ. Αυτοί είναι οι σιδερένιοι νόμοι του κόσμου που υπάρχουν από την αρχή του χρόνου». Αυτά τα λόγια, αν και ξένα προς τις παραδόσεις της αμερικανικής και της χριστιανικής ηθικής, θα μπορούσαν να είχαν βγει από τα χείλη οποιουδήποτε φασίστα δικτάτορα.

Πολιτικοποιημένη επιβολή του νόμου. Οι φιλελεύθεροι ακολουθούν τον νόμο, είτε τους αρέσει είτε όχι· οι φασίστες, μόνο όταν τους αρέσει. Ο ναζισμός διέθετε ένα «διττό κράτος», όπου, ανά πάσα στιγμή, οι προστασίες του δικαίου θα μπορούσαν να παύσουν να ισχύουν. Ο Τραμπ δεν κρύβει την περιφρόνησή του για τη δέουσα νομική διαδικασία· έχει απαιτήσει αμέτρητες φορές τη φυλάκιση των αντιπάλων του (τα συνθήματα «Lock her up!», με τη δική του επιδοκιμασία, ήταν κεντρικό στοιχείο της εκστρατείας του το 2016) και έχει προτείνει την «κατάργηση» του Συντάγματος, ενώ όταν ρωτήθηκε αν είναι υποχρεωμένος να το τηρεί απάντησε «δεν ξέρω». […]

Απανθρωποποίηση. Ο φασισμός αντλεί τη νομιμοποίησή του από τους ισχυρισμούς ότι υπερασπίζεται τον λαό από εχθρούς που είναι ζώα, εγκληματίες, κτήνη. Ο Τραμπ χαρακτηρίζει (ενδεικτικά) πολιτικούς αντιπάλους ως «παράσιτα» και μετανάστες ως «σκουπίδια» που «δηλητηριάζουν το αίμα της χώρας μας» (γλώσσα κατευθείαν από το Τρίτο Ράιχ). Ο αντιπρόεδρος Βανς, ως γερουσιαστής, επικρότησε ένα βιβλίο με τίτλο Unhumans («Απάνθρωποι»), τίτλος που αναφέρεται στην αριστερά. Και ποιος μπορεί να ξεχάσει τον ψευδή ισχυρισμό του ότι Αϊτινοί απαγάγουν και τρώνε κατοικίδιες γάτες και σκύλους;

Τακτικές αστυνομικού κράτους. Ο Τραμπ έχει μετατρέψει την ICE σε μια εκτεταμένη παραστρατιωτική δύναμη που περιφέρεται στη χώρα κατά βούληση, ερευνά και συλλαμβάνει μη πολίτες και πολίτες χωρίς εντάλματα, χρησιμοποιεί τη βία επιδεικτικά, δρα πίσω από μάσκες, λαμβάνει στοιχειώδη εκπαίδευση, ψεύδεται για τις δραστηριότητές της και έχει ενημερωθεί ότι απολαμβάνει «απόλυτη ασυλία». Υπερδιπλασίασε το μέγεθος της υπηρεσίας το 2025, και ο προϋπολογισμός της είναι πλέον μεγαλύτερος από εκείνους όλων των άλλων ομοσπονδιακών υπηρεσιών επιβολής του νόμου μαζί και μεγαλύτερος από ολόκληρους τους στρατιωτικούς προϋπολογισμούς όλων εκτός από 15 χώρες. «Αυτό θα επηρεάσει κάθε κοινότητα, κάθε πόλη», παρατήρησε πρόσφατα ο μελετητής του Ινστιτούτου Cato, Ντέιβιντ Μπιρ. «Σχεδόν όλοι στη χώρα μας θα έρθουν σε επαφή με αυτό, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο». […]

Υπονόμευση των εκλογών. Η πρόσφατη νύξη του Τραμπ ότι δεν θα έπρεπε να υπάρξουν εκλογές το 2026 μπορεί να ήταν ή να μην ήταν αστειευόμενη (όπως υποστήριξε ο Λευκός Οίκος), αλλά εκείνος και οι υποστηρικτές του MAGA πιστεύουν ότι δεν χάνουν ποτέ εκλογές, τελεία. Κατέβαλαν μεγάλες προσπάθειες να ανατρέψουν τις εκλογές του 2020, όπως περιγράφουν μέχρι εξαντλήσεως το κατηγορητήριο του εισαγγελέα Τζακ Σμιθ κατά του Τραμπ και η μεταγενέστερη έκθεσή του. Η νοθεία, η κλοπή ή η πλήρης ακύρωση των εκλογών είναι, φυσικά, το πρώτο καθήκον των φασιστών. […]

Το ιδιωτικό γίνεται δημόσιο. Ο κλασικός φασισμός απορρίπτει τη θεμελιώδη φιλελεύθερη διάκριση μεταξύ κυβέρνησης και ιδιωτικού τομέα, σύμφωνα με το δόγμα του Μουσολίνι: «Κανένα άτομο ή ομάδα έξω από το Κράτος». Μεταξύ των πιο τολμηρών (έστω και κατά διαστήματα επιτυχών) πρωτοβουλιών του Τραμπ είναι οι προσπάθειές του να ιδιοποιηθεί ιδιωτικούς φορείς, συμπεριλαμβανομένων δικηγορικών γραφείων, πανεπιστημίων και επιχειρήσεων. Μία από τις πρώτες του πράξεις ως προέδρου πέρυσι ήταν να παραβιάσει προκλητικά έναν πρόσφατα θεσπισμένο νόμο αναλαμβάνοντας ο ίδιος την ιδιοκτησία του TikTok. Ο Μπόλτον κατανόησε αυτή τη νοοτροπία όταν είπε: «Δεν μπορεί να διακρίνει το προσωπικό του συμφέρον από το εθνικό συμφέρον, αν καν καταλαβαίνει τι είναι το εθνικό συμφέρον»

Επιθέσεις στα μέσα ενημέρωσης. Λίγο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του το 2017, ο Τραμπ κατήγγειλε τα μέσα ενημέρωσης ως «εχθρό του αμερικανικού λαού», μια φράση οικεία από δικτατορίες του εξωτερικού. Η εχθρότητά του δεν υποχώρησε ποτέ, αλλά στη δεύτερη θητεία του έχει φτάσει σε νέα ύψη. Ο Τραμπ έχει απειλήσει άδειες εκπομπής, έχει καταχραστεί τις ρυθμιστικές του αρμοδιότητες, έχει χειραγωγήσει συμφωνίες ιδιοκτησίας, έχει καταθέσει υπέρογκες αγωγές, έχει ευνοήσει «ημετέρους» ως προς την πρόσβαση των δημοσιογράφων, έχει ερευνήσει το σπίτι ενός ρεπόρτερ και έχει διασύρει ειδησεογραφικά μέσα και δημοσιογράφους. Αν και ο Τραμπ δεν μπορεί να κυριαρχήσει στα μέσα ενημέρωσης στις Ηνωμένες Πολιτείες με τον τρόπο που το έκανε ο πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία, εφαρμόζει το εγχειρίδιο Όρμπαν. Κανένας άλλος πρόεδρος, ούτε καν ο Ρίτσαρντ Νίξον (καθόλου φίλος των μέσων), δεν έχει χρησιμοποιήσει τόσο απροκάλυπτα ανελεύθερες τακτικές εναντίον του Τύπου.

Εδαφική και στρατιωτική επιθετικότητα. Ένας λόγος που αντιστάθηκα στο να ταυτίσω τον τραμπισμό με τον φασισμό κατά την πρώτη του θητεία ήταν η φαινομενική έλλειψη ενδιαφέροντος του Τραμπ για επιθετικότητα εναντίον άλλων κρατών· αν μη τι άλλο, έμοιαζε διστακτικός στη χρήση βίας στο εξωτερικό. Λοιπόν, αυτό ίσχυε τότε. Στη δεύτερη θητεία του, έχει χρησιμοποιήσει στρατιωτική ισχύ αδιάκριτα. Βεβαίως, πολλοί πρόεδροι έχουν αναπτύξει στρατιωτική δύναμη, αλλά η ρητά αρπακτική χρήση της από τον Τραμπ για την αρπαγή του πετρελαίου της Βενεζουέλας και η απειλή του, σε ύφος γκάνγκστερ, να πάρει τη Γροιλανδία από τη Δανία «με τον εύκολο τρόπο» ή «με τον δύσκολο τρόπο» ήταν αυταρχικές κινήσεις τύπου δεκαετίας του 1930. Το ίδιο ισχύει και για την περιφρόνησή του προς το διεθνές δίκαιο, τις δεσμευτικές συμμαχίες και τους υπερεθνικούς οργανισμούς όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση: όλα όσα παρεμποδίζουν την ανεμπόδιστη άσκηση της βούλησης του κράτους, έναν κεντρικό φασιστικό κανόνα. […]

Διακρατική εμβέλεια. Όπως οι αυταρχικοί γενικά, έτσι και οι φασίστες αγαπούν την παρέα· ο κόσμος είναι ασφαλέστερος γι’ αυτούς αν είναι περισσότεροι. Στη δεύτερη θητεία του, ο Τραμπ έχει απομακρυνθεί από την πάγια πολιτική των ΗΠΑ μειώνοντας τη στήριξη στα ανθρώπινα δικαιώματα, ενώ επαινεί και υποστηρίζει αυταρχικούς λαϊκιστές και ανελεύθερους εθνικιστές στη Σερβία, την Πολωνία, την Ουγγαρία, τη Γερμανία, την Τουρκία, το Ελ Σαλβαδόρ και τη Σλοβακία, μεταξύ άλλων — και επιδεικνύοντας μια παράξενη υποτακτικότητα απέναντι στον ισχυρό άνδρα της Ρωσίας, τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η de facto ευθυγράμμισή του εναντίον των φιλελεύθερων συμμάχων της Αμερικής και των κομμάτων τους στην Ευρώπη, τα οποία περιφρονεί.

Εθνικισμός «αίμα και γη». Ένα χαρακτηριστικό σήμα κατατεθέν του φασισμού είναι η επιμονή του ότι η χώρα δεν είναι απλώς ένα σύνολο ατόμων αλλά ένας λαός, ένα Volk: μια μυστικιστικά ορισμένη και εθνοτικά «καθαρή» ομάδα, δεμένη από κοινό αίμα, κουλτούρα και πεπρωμένο. Σύμφωνα με αυτή την ιδέα, ο Τραμπ έχει αποκηρύξει την ιθαγένεια βάσει γέννησης, και ο Βανς έχει καλέσει να «επαναπροσδιοριστεί το νόημα της αμερικανικής ιθαγένειας στον 21ο αιώνα», ώστε να δίνεται προτεραιότητα σε Αμερικανούς με μακρύτερους ιστορικούς δεσμούς: «τους ανθρώπους των οποίων οι πρόγονοι πολέμησαν στον Εμφύλιο Πόλεμο», όπως το έθεσε, ή ανθρώπους που άλλοι στη δεξιά του MAGA αποκαλούν «κληρονόμους Αμερικανούς». Με άλλα λόγια, κάποιοι Αμερικανοί είναι περισσότερο volk από άλλους.

Λευκός και χριστιανικός εθνικισμός. Αν και ο Βανς, ο Τραμπ και το MAGA δεν διακηρύσσουν μια ρητή ιδεολογία φυλετικής ιεραρχίας, δεν κρύβουν τη νοσταλγία τους για μια πιο λευκή και πιο χριστιανική Αμερική. Ο Τραμπ έχει βρει πολλούς τρόπους να το επικοινωνήσει αυτό: για παράδειγμα, καθιστώντας σαφή την περιφρόνησή του για τις «σκατότρυπες» χώρες και την προτίμησή του για λευκούς χριστιανούς μετανάστες· αποδεχόμενος επιδεικτικά λευκούς Νοτιοαφρικανούς ως πολιτικούς πρόσφυγες (ενώ κλείνει την πόρτα στους περισσότερους άλλους αιτούντες άσυλο)· μετονομάζοντας στρατιωτικές βάσεις ώστε να φέρουν ξανά τα ονόματα στρατηγών της Συνομοσπονδίας (αφού το Κογκρέσο είχε διατάξει την αφαίρεση αυτών των ονομάτων)· λέγοντας ότι οι νόμοι για τα πολιτικά δικαιώματα οδήγησαν στο να «μεταχειρίζονται τους λευκούς πολύ άσχημα». Στη Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας, κατηγορεί την Ευρώπη ότι επιτρέπει στη μετανάστευση να υπονομεύει την «πολιτισμική αυτοπεποίθηση» και διακηρύσσει: «Θέλουμε η Ευρώπη να παραμείνει ευρωπαϊκή», ένα σύνθημα συσπείρωσης των λευκών χριστιανών εθνικιστών σε ολόκληρη την ήπειρο. Ακολουθώντας το παράδειγμά του, το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας έχει προωθήσει απροκάλυπτα λευκοεθνικιστικά θέματα, ενώ εθνικά πάρκα και μουσεία έχουν «καθαρίσει» τις εκθέσεις τους από αναφορές στη δουλεία.

Όχλοι και τραμπούκοι του δρόμου. Η χρήση πολιτοφυλακών και όχλων για την παρενόχληση, τον ξυλοδαρμό και γενικότερα τον εκφοβισμό αντιπάλων είναι μια κλασική φασιστική στρατηγική (το σχολικό παράδειγμα είναι το πογκρόμ της Kristallnacht του Χίτλερ το 1938). Όπως λίγοι χρειάζονται υπενθύμιση, το αντίστοιχο Trump–MAGA είναι η βία όχλων και πολιτοφυλακών εναντίον του Καπιτωλίου των ΗΠΑ στις 6 Ιανουαρίου 2021. Ο Τραμπ προετοίμασε εν γνώσει του το έδαφος γι’ αυτή την επιχείρηση, καλώντας τις πολιτοφυλακές να «κάνουν πίσω και να περιμένουν» τον Σεπτέμβριο του 2020 και αργότερα στέλνοντας υπαινικτικά το μήνυμα «Να είστε εκεί, θα είναι άγριο!» στους υποστηρικτές του. Η χάρη που έδωσε σε όλους τους επιτιθέμενους του Καπιτωλίου —πάνω από 1.500, συμπεριλαμβανομένων των πιο βίαιων— απλώς επιβεβαίωσε αυτό που γνωρίζαμε ήδη, ότι είχαν την ευλογία του. Αν και μέχρι στιγμής στη δεύτερη θητεία του ο Τραμπ έχει βρει την κρατική βία επαρκή για τους σκοπούς του, η βία του δρόμου είναι προφανώς μέρος του ρεπερτορίου του.

Μεγέθυνση του ηγέτη. Από το 2016, όταν δήλωσε ότι «μόνο εγώ μπορώ να το διορθώσω» και καυχήθηκε ότι οι υποστηρικτές του θα του παρέμεναν πιστοί ακόμη κι αν πυροβολούσε κάποιον στη Πέμπτη Λεωφόρο, ο Τραμπ καλλιέργησε μια λατρεία της προσωπικότητας. Αν και ορισμένες από τις προσπάθειές του αυτομεγέθυνσης μπορεί να φαίνονται κωμικές (το επίχρυσο Οβάλ Γραφείο, η μετονομασία του Κέντρου Κένεντι, η προτεινόμενη αψίδα του θριάμβου), κατανοεί τη κεντρικότητα της λατρείας του ηγέτη σε ένα καθεστώς φασιστικού τύπου. Σε απόλυτη αντίθεση με την αμερικανική προεδρική παράδοση από τον Τζορτζ Ουάσινγκτον και μετά, δεν προσποιείται καν ότι υπηρετεί τον λαό ή το Σύνταγμα. […]

Εναλλακτικά γεγονότα. Όπως έχουν τονίσει ο Όργουελ, η Χάνα Άρεντ και σχεδόν κάθε άλλος μελετητής του αυταρχισμού, η δημιουργία ενός πεδίου παραμόρφωσης της πραγματικότητας είναι το πρώτο πράγμα που θα κάνει μια φασιστικού τύπου κυβέρνηση, ώστε να προωθήσει τη δική της διεστραμμένη αφήγηση, να συγχύσει τους πολίτες, να αποθαρρύνει τους πολιτικούς αντιπάλους και να δικαιολογήσει κάθε μορφή διαφθοράς και κατάχρησης. Αν και άλλοι πρόεδροι (συμπεριλαμβανομένων και ορισμένων καλών) έχουν πει ψέματα, κανένας δεν έχει πλησιάσει τη χρήση μαζικής παραπληροφόρησης ρωσικού τύπου από τον Τραμπ […] μια «magaποιημένη» μεταμοντέρνα δεξιά καταστρέφει με χαρά την αντικειμενικότητα ως ελιτισμό και την αλήθεια ως μάσκα της εξουσίας.

Η πολιτική ως πόλεμος. Ένα διακριτικό γνώρισμα του φασισμού είναι η αντίληψή του για την πολιτική, η οποία αποτυπώνεται καλύτερα στον Καρλ Σμιτ, Γερμανό πολιτικό θεωρητικό των αρχών του 20ού αιώνα, του οποίου τα δόγματα νομιμοποίησαν τον ναζισμό. Ο Σμιτ […] έβλεπε την πολιτική ως κατάσταση πολέμου μεταξύ εχθρών, κανένας από τους οποίους δεν μπορεί να κατανοήσει τον άλλον και αμφότεροι αισθάνονται υπαρξιακά απειλούμενοι — και μόνο ο ένας μπορεί να νικήσει. Ο σκοπός της σμιτιανής πολιτικής δεν είναι να μοιραστείς τη χώρα αλλά να κυριαρχήσεις ή να καταστρέψεις την άλλη πλευρά. Αυτή η σύλληψη ήταν εμφανής στην πολιτική του MAGA από τότε που ο Μάικλ Άντον (σήμερα αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ) δημοσίευσε το διάσημο άρθρο του που υποστήριζε ότι οι εκλογές του 2016 ήταν μια μάχη ζωής και θανάτου για να σωθεί η χώρα από την αριστερά […]

Η διακυβέρνηση ως επανάσταση. Αν και γεννήθηκε μέσα από επανάσταση, η αμερικανική φιλελεύθερη παράδοση, ιδίως το συντηρητικό της σκέλος, εκτιμά τη συνέχεια, τη σταθερότητα και τη σταδιακή αλλαγή καθοδηγούμενη από τη λογική. Ο φασισμός, αντιθέτως, «δεν είναι αντιδραστικός αλλά επαναστατικός», όπως επέμενε ο Μουσολίνι. Επιδιώκει να ξεριζώσει και να αντικαταστήσει την παλιά τάξη και αγκαλιάζει τη τολμηρή, συναρπαστική δράση, αποδεσμευμένη από τη λογική διαβούλευση. Το MAGA αγκαλιάζει το δικό του επαναστατικό ήθος, αυτό που ο Ράσελ Βόουτ, διευθυντής του Γραφείου Διαχείρισης και Προϋπολογισμού της κυβέρνησης και πιθανώς το πιο ισχυρό της μυαλό, έχει αποκαλέσει «ριζοσπαστικό συνταγματισμό», ένα δόγμα που θα αποδυνάμωνε πολλούς ελέγχους στην προεδρική εξουσία. Στην επιδίωξη αυτού του οράματος, είπε ο Βόουτ στον Τάκερ Κάρλσον σε συνέντευξη τον Νοέμβριο του 2024, «ο Πρόεδρος πρέπει να κινηθεί εκτελεστικά όσο το δυνατόν πιο γρήγορα και πιο επιθετικά, με μια ριζοσπαστική συνταγματική οπτική, ώστε να μπορέσει να διαλύσει αυτή την [ομοσπονδιακή] γραφειοκρατία και τα κέντρα ισχύος της», επειδή «οι γραφειοκρατίες μισούν τον αμερικανικό λαό». Προέβλεψε: «Αν έχεις ριζοσπαστικό συνταγματισμό, θα είναι αποσταθεροποιητικό … Αλλά θα είναι και συναρπαστικό».

Κάποιος μπορεί να αντιτείνει ότι υπάρχουν στοιχεία του κλασικού ευρωπαϊκού φασισμού που δεν απαντώνται στον τραμπισμό (μαζικές συγκεντρώσεις και δημόσιες τελετουργίες, για παράδειγμα) — ή ότι υπάρχουν πρόσθετα στοιχεία του τραμπισμού που θα έπρεπε να περιληφθούν στον κατάλογο (η υπερ-αρρενωπότητα του MAGA, ο μισογυνισμός και η συνεκμετάλλευση του χριστιανισμού θυμίζουν επίσης φασιστικά πρότυπα). Η άσκηση σύγκρισης των ποικίλων μορφών του φασισμού δεν είναι ακριβής. Αν οι ιστορικοί αντιτείνουν ότι ο Τραμπ δεν είναι αντίγραφο του Μουσολίνι ή του Χίτλερ ή του Φράνκο, η απάντηση είναι: ναι — και λοιπόν; Ο Τραμπ οικοδομεί κάτι νέο πάνω σε παλιές αρχές. Μας δείχνει σε πραγματικό χρόνο πώς μοιάζει ο αμερικανικός φασισμός του 21ου αιώνα.

Αν, ωστόσο, ο Τραμπ είναι φασίστας πρόεδρος, αυτό δεν σημαίνει ότι η Αμερική είναι φασιστική χώρα. Τα δικαστήρια, οι πολιτείες και τα μέσα ενημέρωσης παραμένουν ανεξάρτητα από αυτόν, και οι προσπάθειές του να τα εκφοβίσει πιθανότατα θα αποτύχουν. Μπορεί να χάσει τον έλεγχο του Κογκρέσου τον Νοέμβριο. Δεν έχει καταφέρει να διαμορφώσει τη δημόσια γνώμη, παρά μόνο εναντίον του εαυτού του. Έχει υπερβεί την εντολή των ψηφοφόρων του, ο συνασπισμός του διαλύεται και έχει παραμελήσει εργαλεία που επιτρέπουν στους προέδρους να επιφέρουν διαρκή αλλαγή. Εκείνος και το κόμμα του μπορεί να παραβιάζουν το Σύνταγμα, αλλά δεν μπορούν να το ξαναγράψουν, ευτυχώς.

Έτσι, οι Ηνωμένες Πολιτείες, άλλοτε η υποδειγματική φιλελεύθερη δημοκρατία του κόσμου, είναι πλέον ένα υβριδικό κράτος που συνδυάζει έναν φασίστα ηγέτη και ένα φιλελεύθερο Σύνταγμα· αλλά όχι, δεν έχουν πέσει στον φασισμό. Και δεν θα πέσουν.

Σε αυτή την περίπτωση, έχει άραγε νόημα να αποκαλεί κανείς τον Τραμπ φασίστα, ακόμη κι αν αυτό είναι αληθές; Δεν αποξενώνει αυτό τους ψηφοφόρους του; Δεν θα ήταν καλύτερο απλώς να περιγράφονται οι πράξεις του χωρίς να του αποδίδεται ένας τόσο αμφιλεγόμενος χαρακτηρισμός;

Μέχρι πρόσφατα, έτσι πίστευα. Όχι πια. Οι ομοιότητες είναι πάρα πολλές και πάρα πολύ ισχυρές για να αγνοηθούν. Οι Αμερικανοί που υποστηρίζουν τη φιλελεύθερη δημοκρατία πρέπει να αναγνωρίσουν με τι έχουμε να κάνουμε για να μπορέσουν να το αντιμετωπίσουν — και για να αναγνωρίσει κανείς κάτι, πρέπει να το ονομάσει. Ο Τραμπ έχει αποκαλύψει τον εαυτό του, και εμείς οφείλουμε να ονομάσουμε αυτό που βλέπουμε.

του Μάνου Λαμπράκη

Να ξυπνάς χαράματα.

Όχι για κάτι μεγάλο. Όχι για όνειρα. Για δουλειά. Για το μεροκάματο. Για τη βάρδια. Να σηκώνεσαι μέσα στο μισοσκόταδο, με το σώμα ακόμη μισό στον ύπνο και το μυαλό ήδη κουρασμένο. Να μη χαιρετάς κανέναν, όχι από αδιαφορία, αλλά από εκείνη τη βιασύνη της καθημερινότητας που λέει «θα τα πούμε μετά». Που πάντα λέει «μετά». Να κλείνεις πίσω σου την πόρτα όπως κάθε άλλη μέρα. Και να μην υπάρχει μετά.

Να πηγαίνεις σε ένα εργοστάσιο. Σε έναν χώρο που υποτίθεται ότι είναι ρουτίνα, όχι κίνδυνος. Σε έναν χώρο που δεν είναι μέτωπο πολέμου, δεν είναι ταξίδι, δεν είναι ρίσκο. Είναι δουλειά. Κι όμως, εκεί να καείς. Εκεί να χαθείς. Όχι γιατί διάλεξες το επικίνδυνο, αλλά γιατί η ζωή ή μάλλον ο τρόπος που την οργανώσαμε, αποφάσισε να γίνει βίαιη εκεί που δεν το περίμενες.

Πέντε σοροί.

Όχι αριθμοί.

Άνθρωποι που είχαν όνομα.

Γυναίκες με πρόσωπο.

Σπίτι.

Κάποιον που τις περίμενε.

Η φωτιά στο εργοστάσιο της Βιολάντα  στα Τρίκαλα είναι μια ρωγμή στον τρόπο που ζούμε και δουλεύουμε. Μας θυμίζει κάτι που προσπαθούμε συστηματικά να ξεχάσουμε: ότι η καθημερινότητα δεν είναι ασφαλής επειδή την επαναλαμβάνουμε. Ότι το «πάω για δουλειά» δεν είναι υπόσχεση επιστροφής. Ότι η κανονικότητα δεν είναι αθώα.

Υπάρχει κάτι αβάσταχτο εδώ: ότι δεν πρόλαβαν να φοβηθούν. Ότι δεν υπήρξε επιλογή. Δεν υπήρξε «φεύγω». Δεν υπήρξε χρόνος για σκέψη, για αντίδραση, για σωτηρία. Υπήρξε μόνο έκρηξη. Φωτιά. Χάος. Και μετά σιωπή. Αυτή η σιωπή που μένει πίσω και δεν ξέρει τι να κάνει με τον εαυτό της. Που δεν χωρά σε δελτία τύπου και «ανακοινώσεις συμπαράστασης».

Και εμείς;

Εμείς ξυπνήσαμε.

Διαβάσαμε την είδηση.

Συνεχίσαμε.

Αλλά κάτι μέσα μας δεν επιτρέπεται να συνεχίσει όπως πριν.

Γιατί αυτές οι γυναίκες δεν πέθαναν σε μια εξαίρεση της ζωής. Δεν πέθαναν από «κακή τύχη». Πέθαναν μέσα στη ζωή, μέσα στην εργασία, μέσα σε αυτό που ονομάζουμε κανονικότητα. Πέθαναν εκεί όπου θα έπρεπε να είναι προστατευμένες. Και αυτό δεν είναι μεταφυσική ατυχία. Είναι πολιτικό γεγονός.

Γιατί κάθε φορά που μια εργαζόμενη φεύγει το πρωί και δεν επιστρέφει, δεν φταίει απλώς η φωτιά. Φταίει η ανοχή μας στο «έτσι είναι τα πράγματα». Φταίει η εξοικείωση με την ανασφάλεια. Φταίει το ότι η ανθρώπινη ζωή μπαίνει σε ζυγαριά κόστους–οφέλους. Φταίει ότι η ασφάλεια θεωρείται πολυτέλεια και όχι αυτονόητο δικαίωμα.

Πίσω από κάθε βάρδια υπάρχει σώμα.

Πίσω από κάθε ωράριο υπάρχει αναπνοή.

Πίσω από κάθε «παραγωγική διαδικασία» υπάρχει κάποιος που θέλει απλώς να ζήσει και να γυρίσει σπίτι.

Και αυτή η πραγματικότητα δεν είναι ούτε συγκινησιακή ούτε ποιητική. Είναι πολιτική. Γιατί αφορά το ποιοι πληρώνουν με το σώμα τους την καθημερινή λειτουργία της κοινωνίας. Αφορά το ποιοι θεωρούνται αναλώσιμοι. Αφορά το ποιοι δουλεύουν χωρίς δίχτυ ασφαλείας, χωρίς πραγματικό έλεγχο, χωρίς εγγύηση επιστροφής.

Και ίσως, μέσα στη φρίκη, αυτό να μας υποχρεώνει σε κάτι ελάχιστο αλλά ουσιαστικό και βαθιά ανθρώπινο:

να χαιρετάμε.

να λέμε «τα λέμε μετά».

να λέμε «σ’ αγαπώ».

Όχι σαν ρομαντισμό.

Σαν αναγνώριση της επισφάλειας.

Γιατί παλιότερα οι μανάδες και οι γιαγιάδες το ήξεραν αυτό. Δεν είχαν λέξεις για «εργασιακή ανασφάλεια» και «δομικό ρίσκο». Είχαν όμως επίγνωση. Σταύρωναν αυτόν που έφευγε για δουλειά. Του έκαναν τον σταυρό στο μέτωπο και έλεγαν «στο καλό». Όχι από δεισιδαιμονία. Από γνώση. Από μια βαθιά κατανόηση ότι το πρωί δεν εγγυάται το βράδυ.

Σήμερα γελάμε με αυτά. Τα θεωρούμε παλιά. Κι όμως, ίσως εκείνες να ήξεραν κάτι που εμείς ξεχάσαμε: ότι η ζωή δεν προστατεύεται με ευχές, αλλά δεν αντέχεται χωρίς επίγνωση. Και ότι κάθε «στο καλό» ήταν ένας τρόπος να πουν: ξέρω ότι φεύγεις εκτεθειμένος.

Αυτές οι γυναίκες δεν πρόλαβαν να ακούσουν το «στο καλό».

Και αυτό δεν πρέπει να γίνει απλώς είδηση.

Πρέπει να γίνει μνήμη που πονά.

Μνήμη που δεν αφήνει τη ζωή να προσπερνά τόσο εύκολα.

Μνήμη που απαιτεί δικαιοσύνη, ασφάλεια, σεβασμό.

Σήμερα δεν μιλάμε για εργοστάσια.

Μιλάμε για ανθρώπους που δεν γύρισαν σπίτι.

Και αυτό, όσο κι αν μας τρομάζει,

είναι κάτι που μας αφορά όλους.

Στις 20 Φεβρουαρίου του 1939, 20.000 ναζί, μέλη της «Γερμανο-αμερικανικής Ενωσης» γεμίζουν το Μάντισον Σκουέαρ Γκάρντεν στη Νέα Υόρκη. Στον ίδιο χώρο, 85 χρόνια μετά, πραγματοποιήθηκε η μεγαλύτερη ίσως προεκλογική εκδήλωση του Ντόναλντ Τραμπ. [Photo by Larry Froeber/NY Daily News Archive via Getty Images]

της Μαρίας Νάτση

“To abandon facts is to abandon freedom. If nothing is true, then no one can criticize power, because there is no basis upon which to do so. If nothing is true, then all is spectacle" — Timothy Snyder —

«Αν εγκαταλείψεις τα γεγονότα,  εγκαταλείπεις την ελευθερία. Αν τίποτα δεν είναι αληθινό, τότε κανείς δεν μπορεί να κριτικάρει την εξουσία, γιατί δεν υπάρχει βάση για να το κάνει. Αν τίποτα δεν είναι αληθινό, τότε όλα γίνονται θέαμα»

Ο Τίμοθι Σνάιντερ (Timothy Snyder) είναι ένας από τους πιο γνωστούς σύγχρονους ιστορικούς του αυταρχισμού και του φασισμού. Είναι καθηγητής Ιστορίας στο Yale University και ειδικεύεται στην Ιστορία της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, στον ναζισμό, τον σταλινισμό και στα ολοκληρωτικά καθεστώτα του 20ού αιώνα.

Το βιβλίο του “On Tyranny: Twenty Lessons from the Twentieth Century” γράφτηκε ως άμεση προειδοποίηση για τις Ηνωμένες Πολιτείες μετά την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ.

Το βιβλίο ξεκινάει με τη φράση του  Leznek Kolakowski : "In politics, being deceived is no excuse" … «Στην πολιτική, το να ξεγελαστείς δεν είναι δικαιολογία»

Ο Σνάιντερ δεν περιορίζεται σε ιστορικές αναλογίες, αλλά υποστηρίζει ότι ο τραμπισμός εμφανίζει πυρηνικά χαρακτηριστικά φασιστικής πολιτικής κουλτούρας.

Όπως έχει δηλώσει χαρακτηριστικά: “Post-truth is pre-fascism” … «Η μετα-αλήθεια είναι προ-φασισμός»

Εξηγώντας τι εννοεί  σημειώνει:

«Όταν αφαιρείς τα γεγονότα, ανοίγεις τον δρόμο για κάποιον που λέει “εγώ είμαι η αλήθεια, εγώ είμαι η φωνή σου”»

Σε άλλο σημείο, περιγράφοντας τον τρόπο με τον οποίο επανεμφανίζεται ο φασισμός στη σύγχρονη εποχή, τονίζει:

«Ο φασισμός δεν επιστρέφει με καφέ πουκάμισα και χαιρετισμούς. Επιστρέφει με ψέματα, με τη διάλυση της αλήθειας και με την ιδέα ότι μόνο ένας ηγέτης μπορεί να σώσει το έθνος»

Και προειδοποιεί με απόλυτη σαφήνεια:

«Όταν η πολιτική βασίζεται στο μόνιμο ψέμα, στη συνωμοσία και στην ιδέα ότι ο ηγέτης είναι υπεράνω του νόμου, τότε δεν πρόκειται απλώς για αυταρχισμό. Πρόκειται για φασιστική λογική»

 Στο βιβλίο του γράφει

"Οι περισσότερες κυβερνήσεις, τις περισσότερες φορές, επιδιώκουν να μονοπωλήσουν τη βία.  Άνθρωποι και κόμματα που επιθυμούν να υπονομεύσουν τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου δημιουργούν και χρηματοδοτούν βίαιες οργανώσεις που εμπλέκονται στην πολιτική. Τέτοιες ομάδες μπορεί να πάρουν τη μορφή παραστρατιωτικού κλάδου ενός πολιτικού κόμματος, προσωπικής φρουράς ενός συγκεκριμένου πολιτικού ή, φαινομενικά, αυθόρμητων πρωτοβουλιών πολιτών, οι οποίες συνήθως αποδεικνύεται ότι είχαν οργανωθεί από κάποιο κόμμα ή τον ηγέτη του. Οι ένοπλες ομάδες πρώτα υποβαθμίζουν μια πολιτική τάξη και μετά τη μετασχηματίζουν "

Η φασιστική πολιτική κουλτούρα στηρίζεται στο μόνιμο ψέμα, την προσωπολατρία, τη δαιμονοποίηση αντιπάλων και μειονοτήτων και την υπονόμευση θεσμών. Ο κίνδυνος αυτός δεν περιορίζεται στις ΗΠΑ καθώς τέτοια στοιχεία ανιχνεύουμε  στην Ευρώπη, φυσικά και στην Ελλάδα και σε κάθε δημοκρατία που αδρανεί απέναντι στη διάβρωση της αλήθειας και των δημοκρατικών αντιστάσεων.

Ο Timothy Snyder κλείνει το βιβλίο του με μια σκηνή από τον Άμλετ του Σαίξπηρ

«Ο ήρωας είναι ένας ενάρετος άνθρωπος, βαθιά σοκαρισμένος από την ξαφνική άνοδο ενός κακού ηγέτη. Διώκεται από οράματα, βασανίζεται από εφιάλτες, νιώθει μοναξιά και αποξένωση· και αισθάνεται ότι πρέπει να ξαναχτίσει την αίσθηση του χρόνου του. “Ο καιρός έχει ξεστρατίσει”, λέει ο Άμλετ. “Ω κατάρα, που γεννήθηκα για να τον διορθώσω!” Η δική μας εποχή, αναμφίβολα, έχει επίσης ξεστρατίσει. Έχουμε λησμονήσει την ιστορία για έναν λόγο και, αν δεν προσέξουμε, κινδυνεύουμε να την παραμελήσουμε για άλλον. Θα χρειαστεί να επαναφέρουμε τη δική μας αίσθηση του χρόνου, αν θέλουμε να ανανεώσουμε τη δέσμευσή μας στην ελευθερία. Να είσαι όσο πιο θαρραλέος μπορείς. Αν κανείς μας δεν είναι διατεθειμένος να πεθάνει για την ελευθερία, τότε όλοι μας θα πεθάνουμε κάτω από την τυραννία»

Η φασιστική πολιτική κουλτούρα δεν αναχαιτίζεται μόνο με την κοινωνική αντίδραση· απαιτεί οργανωμένη, μετωπική και σφοδρή πολιτική σύγκρουση αλλιώς η αντίσταση παραμένει αποσπασματική και αδύναμη. Μέχρι στιγμής, αυτή η αναγκαία πολιτική αντιπαράθεση απουσιάζει , αφήνοντας ένα πολύ επικίνδυνο κενό.

Πηγές

Source: Internet Archive https://share.google/f1eVh57UUG7BwziTH

Timothy Snyder – On Tyranny: Twenty Lessons from the Twentieth Century

https://timothysnyder.org/on-tyranny/

https://en.wikipedia.org/wiki/On_Tyranny

Timothy Snyder – “Post‑Truth Is Pre‑Fascism”, The New York Times Magazine (2017)

https://www.nytimes.com/2021/01/09/magazine/trump-coup.html

https://www.vox.com/conversations/2017/3/9/14838088/donald-trump-fascism-europe-history-totalitarianism-post-truth