του Κώστα Καναβούρη

Επειδή, τόσο η απονομή του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης (από τη Νορβηγία και όχι από τη Σουηδία όπως τα υπόλοιπα τέσσερα) στην ηγέτιδα της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας Μαρίνα Κορίνα Ματσάδο, όσο και το ότι πρόσφερε το βραβείο της στον «πορτοκαλί παράγοντα» του σύγχρονου φασισμού Ντόναλντ Τραμπ κατά τη συνάντησή της μαζί του και επειδή η Ιστορία επαναλαμβάνεται μεν σαν φάρσα αλλά με τραγικά αποτελέσματα, καλό είναι να θυμηθούμε και μια άλλη ιστορία φρίκης από τέτοια προσφορά.

Μιλάμε για την προσφορά του Βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας του 1920, από τον μεγάλο Νορβηγό συγγραφέα Κνουτ Χάμσουν (1859 - 1952) στον Γκέμπελς, για την ενίσχυση του Ναζιστικού Κόμματος Γερμανίας και τη συνάντησή του με τον Χίτλερ. Και μιλάμε για ένα συγγραφέα τεραστίου μεγέθους. Ένα συγγραφέα που κατά τον Ισαάκ Μπάσεβιτς Σίνγκερ είναι ο "πατέρας της λογοτεχνίας". Κάθε άλλο δηλαδή παρά σκουπίδι τύπου Ματσάδο.

Ο Χάμσουν από το 1930 ήταν υπέρ του φασιστικού κινήματος Νορβηγίας και υπέρ της κατάληψης της χώρας του από τους Ναζί, λόγω της αντιπάθειάς του για τον Βρετανικό ιμπεριαλισμό και το μίσος του για τον κομμουνισμό και τους μπολσεβίκους. Κάτι λέει αυτό για όσους χειροκροτούν την απαγωγή του Μαδούρο και για όσους χειροκροτούν την επέμβαση του Τραμπ στο Ιράν λόγω μίσους «για τους μουλάδες» και το όντως φρικώδες θεοκρατικό καθεστώς.

Για να κατανοήσουμε λοιπόν τα όσα εμέσουν οι «δεδομένοι σύμμαχοι» του Τράμπ, παρακάμπτοντας στεγνά το Διεθνές Δίκαιο, αλλά και οι εξαχρειωμένοι (ου μην αλλά και εξαγριωμένοι από το φτηνό μεθύσι της εξουσίας) ντελάληδες του σφαγέα Νετανιάχου και της «μεγάλης δημοκρατίας» του Ισραήλ, καλό είναι να θυμηθούμε οι υπόλοιποι αυτά που έγραφε ο Κνουτ Χάμσουν στη Νορβηγική εφημερίδα Afterposten στις 7 Μαίου 1945 στη νεκρολογία του για τον Χίτλερ, μια εβδομάδα μετά την αυτοκτονία του (30 Απριλίου 1945):

«(...)Ήταν πολεμιστής του ανθρώπινου γένους και προφήτης της δικαιοσύνης για όλα τα έθνη. (...) Έτσι μπορεί να κοιτάξει ο απλός δυτικοευρωπαίος τον Αδόλφο Χίτλερ. Κι εμείς οι στενοί οπαδοί του υποκλινόμαστε στον θάνατό του».

Ας τα έχουμε υπόψη αυτά, όταν ακούμε να κρώζουν τα υποπόδια ορφανά του Χίτλερ και τα αποπαίδια του σύγχρονου φασισμού για δημοκρατία, ελευθερία και «μπλα μπλα με εκλέξανε»...

«Απέτυχα στην ακαδημία της αστυνομίας και ο στρατός δεν φαινόταν να΄χει πλάκα. Έτσι βρήκα μια παραστρατιωτική επιχείρηση, πρόθυμη να μου δώσει ένα όπλο. Ποτέ δεν ένιωσα τόσο κουλ

Υπάρχει ένα κενό στην ψυχή μου που με εξοργίζει. Όλες οι γυναίκες με απέρριψαν και ένιωσα σαν κλόουν. Αλλά τώρα θα με προσέξετε, βάζω ανθρώπους σε κλουβιά

- Έλα στον Ice, αγόρι μου. Αν σου λείπει ο έλεγχος και η εξουσία, έλα μαζί μας να κυνηγήσουμε μειονότητες»

O 33χρονος τραγουδοποιός από το Αρκάνσας, Jesse Welles, βάζει στο στόχαστρό του το παραστρατιωτικό τμήμα του ICE. Και δεν είναι ο μόνος

Well, if you're lookin' for purpose in the current circus

If you're seekin' respect and attention

If you're in need of a gig that'll make you feel big

Come with me and put some folks in detention

Just last week was kind of tough, I put a kid in cuffs

I zip tied a lady to a van

We can sneak around town, hunt workin' folks down

I hear they got a great benefit plan

Join Ice, boy, ain't it nice?

Join Ice, take my advice

If you're lackin' control and authority

Come with me and hunt down minorities

Join Ice

Well, I failed the academy, the cops weren't havin' me

The Army didn't sound that fun

So I found me a paramilitary operation

That was keen to hand me a gun

I got picked on at school, I never felt that cool

There's a hole in my soul that just a-rages

All the ladies turned me down, and I felt like a clown

But will you look at me now, I'm puttin' folks in cages

At Ice, we're respectin' power

Join Ice, I hear they got great hours

There's a sign-on bonus of 50 grand

They're in need of you, needin' to feel like a man

Join Ice

(Look at him go!)

Well, if you're lookin' for purpose in the current circus

If you're seekin' respect and attention

If you're in need of a gig that'll make you feel big

Come with me and put some folks in detention

See I failed the academy, the cops weren't havin' me

The Army didn't sound that fun

So I found me a paramilitary operation

That was keen to hand me a gun

Join Ice, boy, ain't it nice?

Join Ice, take my advice

If you're lackin' control and authority

Come with me and hunt down minorities

Join Ice

του Νίκου Σβέρκου

Επισκέφθηκα το Ιράν το 2016 στο πλαίσιο δημοσιογραφικής αποστολής. Και ήταν ένα από τα πιο συγκλονιστικά ταξίδια που έχω κάνει, καθώς η ματιά «πίσω από την κουρτίνα» ήταν αποκαλυπτική.

Η ματιά

Την εποχή εκείνη το Ιράν βρισκόταν στο επίκεντρο των εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή. Οι στρατιωτικές δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης επιχειρούσαν στην Συρία ενάντια κυρίως στον ISIS, γεγονός που καθιστούσε τότε τη Σαουδική Αραβία ως βασικό εχθρό της χώρας. Εκείνη τη χρονιά στους εορτασμούς για την επέτειο της Ισλαμικής Επανάστασης μπροστά από τον Πύργο Αζαντί εμφανίστηκε και ο Κασέμ Σουλεϊμανί, ο στρατηγός που διοικούσε την επίλεκτη Δύναμη Quds των Φρουρών της Επανάστασης, ενώ από τα ηχεία οι εκφωνητές καλούσαν τον κόσμο να φωνάξει «Θάνατος στην Αμερική», «Θάνατος στο Σιωνιστικό Καθεστώς», αλλά και «Θάνατος στον Οίκο των Σαούντ».

Η εν λόγω εμβληματική πλατεία ήταν γεμάτη από μαυροφορεμένες γυναίκες, που είχαν καταφθάσει από πόλεις της επαρχίας και φώναζαν μανιασμένα τα συνθήματα που τους υποδείκνυαν. Η εικόνα όμως ήταν αλλοπρόσαλλη και δεν αντιπροσώπευε την καθημερινότητα της γεμάτης νέφος Τεχεράνης. Ολόκληρο το Ιράν, άλλωστε, μοιάζει να είναι βασισμένο στην απόσταση ανάμεσα στις (κατά το δυνατόν) σύγχρονες μεγάλες πόλεις και την (πολιτισμικά και πολιτικά) συντηρητική επαρχία.

Η αλλοπρόσαλλη σύνθεση

Σε μια χώρα που το 1980, λίγο πριν τον ανελέητο πόλεμο με το Ιράκ ο πληθυσμός έφτανε τα 38 εκατομμύρια, οι πολίτες σήμερα έχουν φτάσει τον απίστευτο αριθμό των 96 εκατομμυρίων. Στους δρόμους έβλεπες κυριολεκτικά μόνο νέους ανθρώπους, κάτι που αποτυπώνεται και στην στατιστική: Περίπου το 65% των πολιτών ήταν πριν δέκα χρόνια κάτω των 40 ετών, ενώ σήμερα ο μέσος όρος ηλικίας των Ιρανών είναι τα 33 έτη.

Οι αντιθέσεις αυξάνονταν με τον ίδιο ρυθμό που αυξάνεται και ο πληθυσμός του Ιράν. Μια χαρακτηριστική εικόνα: Οι γυναίκες της Τεχεράνης δήλωναν τότε την αυτονομία τους είτε συρρέοντας σε πανεπιστήμια, είτε οδηγώντας Peugeot με ανατολίτικη διακόσμηση και καπνίζοντας, ενόσω φορούσαν την μαντίλα στο πίσω μέρος του κεφαλιού τους. Την ίδια ώρα στην επαρχία ο πληθυσμός ακολουθούσε με ευλάβεια το θρησκευτικό του δόγμα,  με τις γυναίκες να κάνουν αυστηρές παρατηρήσεις σε όσες γυναίκες δεν φορούσαν «σωστά» την μαντήλα τους.

Το δόγμα και η εξουσία

Για το Ιράν κρατώ και τα εξής: Το πολυετές διεθνές εμπάργκο είχε επιβάλει στην χώρα και την κοινωνία να μην έχει πρόσβαση σε βασικές τεχνολογίες, όπως αυτήν την καλύτερης διύλισης καυσίμων. Το μουσουλμανικό δόγμα του Σιιτισμού που αποστρέφεται τους ακραίους Γουαχαμπιστές ως «προδότες», αν και θεωρητικά πιο «ορθόδοξο», είναι πιο ελαστικό στην καθημερινή πρακτική του, ενώ δηλώνει ανοικτό στην επιστήμη με πιο γνωστές τις επιτυχίες του στον τομέα της πυρηνικής φυσικής. Την ίδια ώρα οι φτωχότεροι νέοι και νέες παντρεύονται νωρίς και διαβιούν σε οριακές συνθήκες, σε αντίθεση με την τάξη των πλουσίων, που ζει κυρίως στα βόρεια προάστια της Τεχεράνης, ζει μια δική της παράλληλη ζωή, με μεικτά πάρτι σε επαύλεις και με απαγορευμένο αλκοόλ. Και το ιρανικό σινεμά (ακόμα και το λογοκριμένο εγχώριο) παραμένει ένα από τα καλύτερα στον κόσμο.

Όλες αυτές τις αντιθέσεις τις διατρέχει η θεοκρατική εξουσία. Πέρα και πάνω από τους εκλεγμένους αντιπροσώπους, που εκπροσωπούν ακόμα και μειονότητες, υπάρχει η αστείρευτη δύναμη του Ανώτατου Ηγέτη, του Αγιατολάχ. Πάνω του συγκεντρώνεται ένα σύστημα κρατικής εξουσίας, τόσο ισχυρό και απόλυτο, που δύσκολα μπορεί κανείς να το αποκωδικοποιήσει. Στις αρμοδιότητές του ο Αγιατολάχ και ο «στρατός» αόρατων και αδιευκρίνιστων συμβούλων έχει σχεδόν όλους τις κρίσιμους αρμούς της εξουσίας. Είναι αρχηγός κράτους και των ενόπλων δυνάμεων των Φρουρών της Επανάστασης, ενώ έχει τον τελευταίο λόγο στα της οικονομίας, της εξωτερικής πολιτικής και της παραγωγής, ελέγχοντας παράλληλα τις τρεις εξουσίες (εκτελεστική, νομοθετική, δικαστική) αλλά και τα μέσα ενημέρωσης.

Οι διώξεις και οι «μεταρρυθμίσεις»

Τις τελευταίες δεκαετίες αυτό το σκληρό σύστημα, που κατά περιόδους επιδίδεται σε εκτελέσεις και φυλακίσεις «υπόπτων», δέχτηκε αμφισβήτηση σοβαρή, στις οποίες ανταποκρίθηκε άλλες φορές με σκληρότητα και άλλες φορές παραχωρώντας ψήγματα ελευθεριών. Για να κατανοήσουμε την φύση των κινήσεών του, ας πάμε 25 περίπου χρόνια πίσω, όταν το σύστημα εξουσίας με εκφραστή τον Αχμαντινετζάντ βρέθηκε ενώπιον μεγάλων διαδηλώσεων. Τότε η απάντηση ήταν διττή: Από τη μία απαγορεύτηκε το «κόμμα» των Μεταρρυθμιστών και από την άλλη έγινε μεταρρύθμιση στο σύστημα τιμωριών (οι βουρδουλιές σταδιακά αντικαταστάθηκαν από ένα σύστημα διακανονισμού τους). Μέσα από διαδηλώσεις, φτάσαμε άλλωστε και στο πρόσφατο  γεγονός οι νεότερες γυναίκες των μεγαλουπόλεων να μην φορούν «επιμελώς» τις μαντήλες.

Μια σύντομη ιστορία

Στο σημείο αυτό, όμως, πρέπει να κάνουμε και μια σύντομη ιστορική αναδρομή πίσω στην ιστορία του Ιράν. Το 1951 ο αριστοκράτης Μοσαντέκ, πολέμιος του Σάχη και της Δυναστείας των Παχλαβί για τους οποίους θεωρούσε πως έπρεπε να έχουν διακοσμητικό ρόλο, πέρασε νόμο για την εθνικοποίηση των πετρελαίων του Ιράν, που κατείχαν οι Βρετανοί. Ανετράπη το 1953 από πραξικόπημα που οργάνωσαν οι ΗΠΑ και η Βρετανία, οι οποίες έδωσαν στον επαναπατρισθέντα Σάχη Μοχαμάντ Ρεζά Παχλαβί την εξουσία. Ο μονάρχης Παχλαβί, αν και προχώρησε σε έργα εκσυγχρονισμού της χώρας, ακολούθησε μια πολιτική εξαντλητική για τα φτωχότερα στρώματα. Ένα από τα εκθέματα στο πρώην ανάκτορο του Σάχη, που επιδεικνύουν σήμερα οι Ιρανοί είναι το μεγαλύτερο χαλί στον κόσμο, μεγέθους εκατοντάδων τετραγωνικών μέτρων, που συμβολίζει κατ' αυτούς  την απληστία του Παχλαβί ενόσω ο λαός πεινούσε.

Το 1979 όλες σχεδόν οι πολιτικές δυνάμεις που αντιμάχονταν τον μονάρχη συνασπίστηκαν για να τον εκδιώξουν. Το κατάφεραν, ενώ επέστρεψε στη χώρα ο εξόριστος Αγιατολάχ Χομεϊνί. Μέσα σε λίγα χρόνια το πολίτευμα της χώρας έγινε θεοκρατικό και όλοι οι προοδευτικοί πολιτικοί, τα μέλη των αριστερών και κομμουνιστικών κομμάτων και οι υποστηρικτές τους, είτε εκτελέστηκαν, είτε φυλακίστηκαν, είτε αναγκάστηκαν να αποκηρύξουν την ιδεολογία τους, είτε να μεταναστεύσουν κατά κύματα στο εξωτερικό, όπου πυρήνες τους υπάρχουν ακόμα (με πιο χαρακτηριστικό το Τουντέχ). Στο μεταξύ είχε ξεσπάσει η κρίση με τους 52 Αμερικανούς ομήρους στην Πρεσβεία των ΗΠΑ (που τους απελευθέρωσαν περιέργως ως «δώρο» στον Ρήγκαν τον Ιανουάριο του 1981 όταν κέρδισε τον Κάρτερ). Έπειτα ακολούθησε ο ανελέητος πόλεμος με το Ιράκ, που τόνωσε ακόμα περισσότερο τα χαρακτηριστικά του καθεστώτος.

Οι αποσπασματικές αναγνώσεις

Με βάση όλα τα παραπάνω, το Ιράν είναι μια χώρα τόσο σύνθετη, που φαντάζουν αποσπασματικές (και γελοίες σε ορισμένες περιπτώσεις) οι αναγνώσεις για το τι συμβαίνει αυτές τις ημέρες με τις πρωτοφανείς διαδηλώσεις και το αιματοκύλισμά τους. Οι λαθεμένες αναγνώσεις, όμως, από σχεδόν όλα τα πολιτικά στρατόπεδα, δεν φωτίζουν ούτε τις αιτίες ούτε προϊδεάζουν για το τι θα συμβεί από εδώ και πέρα.

Πρώτα απ' όλα αυτή η εξέγερση (θα έπρεπε να) μας ενδιαφέρει επειδή κατά βάση είναι μια εξέγερση λαϊκή, με κινητήριο μοχλό τις νεότερες γενιές. Η οικονομική δυσπραγία και η τεράστια ακρίβεια, απότοκα της αδυναμίας ή της απροθυμίας παραδοσιακών συμμάχων του Ιράν να το βοηθήσουν να ορθοποδήσει μετά τα πρόσφατα χτυπήματα του Ισραήλ και του Τραμπ, έχουν βγάλει στο δρόμο τα φτωχότερα στρώματα. Και παράλληλα οι νεότερες γενιές ζητούν φιλελευθεροποίηση και πραγματικό εκδημοκρατισμό σε όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητας.

Ένα έργο χωρίς πρωταγωνιστές

Ωστόσο το θεοκρατικό καθεστώς του περσικού Ιράν δεν μοιάζει με το αντίστοιχα σε μια σειρά αραβικών χωρών, όπως του Ιράκ, που κατέρρευσαν εν μια νυκτί. Η εξουσία που ακολούθησε την Ισλαμική Επανάσταση και που παραμένει στη θέση της για σχεδόν 47 χρόνια έχει εμποτίσει την κοινωνία και τους θεσμούς, ενώ σχηματισμένος εσωτερικός πολιτικός αντίπαλος, που να μπορεί να συσπειρώσει τις λαϊκές μάζες, δεν φαίνεται να υπάρχει.

Η περίπτωση, δε, του Ρεζά Παχλαβί, πρωτότοκου γιου του τελευταίου Σάχη, είναι εκτός από γελοία και επικίνδυνη. Ο συγκεκριμένος καλεί τον Τραμπ, τον Νετανιάχου και τους συμμάχους τους να τον επαναφέρουν στην εξουσία σε μια χώρα που ουσιαστικά δεν γνωρίζει. Ορισμένοι διαδηλωτές, άγνωστο σε τι αριθμό, φωνάζουν οργανωμένα συνθήματα υπέρ του, αλλά η επαναφορά του στην εξουσία θα αποτελούσε πιθανότατα επανάληψη της ιστορίας, και μάλλον με τη μορφή της τραγωδίας.

Το μέλλον

Καμία επέμβαση των ΗΠΑ και των συμμάχων του Τραμπ δεν πρόκειται να λύσει το πρόβλημα του Ιράν. Και η απάντηση του για δεκαετίες στέρεου θεοκρατικού καθεστώτος, δεν προδιαγράφεται εύκολη. Βρισκόμαστε μπροστά σε μεγάλες ανατροπές, τόσο στο Ιράν όσο και στην υπόλοιπη περιοχή. Αλλά το μόνο βέβαιο είναι πως ο ίδιος ο λαός του Ιράν πρέπει να ορίσει το μέλλον του.

Όπως άλλωστε έγραψαν στο κείμενό τους 17 πολιτικοί και κοινωνικοί ακτιβιστές, και προσυπέγραψε το Τουντέχ, «η μόνη βιώσιμη διαφυγή είναι μέσω των διεκδικήσεων και των δράσεων του λαού και του δικαιώματός του να καθορίζει το μέλλον του. [...] Αυτή η πορεία δεν ευθυγραμμίζεται ούτε με τους εσωτερικούς δεσπότες ούτε περνάει μέσα από τον πόλεμο και την εξάρτηση από ξένες δυνάμεις»

Δεν χωνεύετε κάποιον , αλλά πρέπει - λόγω γιορτών και κοινωνικών συμβάσεων - να του πάρετε δώρο; Κανένα πρόβλημα.   

Για όλους εσάς τους ευρισκόμενους σε υπαρξιακό αδιέξοδο, η RAF WEST Journal έχει τη λύση: Ένα ημερολόγιο-δώρο με φωτογραφίες του Κυριάκου Μητσοτάκη και προβλέψεις του αστρολόγου-συνεργάτη της Νο2 εφημερίδας της Ανατολικής Αττικής για κάθε μήνα του 2026

Ξεχωρίζει η οικογενειακή φωτογραφία των Μητσοτάκηδων στο εξώφυλλο του ημερολογίου (ιδανική για συνεργεία αυτοκινήτων και καμπίνες νταλικιέρηδων)  και η βαθυστόχαστη – μέσα από τη ζωή βγαλμένη – παροιμία στο οπισθόφυλλο

Μην το χάσετε

και για να το κατεβάσετε και να το έχετε στον τοίχο σας όλη τη χρονιά, είναι διαθέσιμο και σε PDF, έτοιμο για προβολή, κατέβασμα (download) και εκτύπωση (για τους πιο μερακλήδες)

της Μαρίας Νάτση

Για κάποιους ο διάλογος είναι εργαλείο δημοκρατίας, ενώ για άλλους, είναι εργαλείο καταστολής.

Κάποιοι ζητούν ουσιαστικό διάλογο, ενώ  άλλοι ζητούν επικοινωνιακή  νομιμοποίηση για να εξαπολύσουν τις δυνάμεις καταστολής στα μπλόκα.

Την ώρα που τα ΜΑΤ γυαλίζουν τα γκλομπ, ετοιμάζουν ασπίδες και δακρυγόνα, η κυβέρνηση έστησε  μια «συνάντηση-διαλόγου» με μια πολύ  μικρή μερίδα παραγωγών. Σε αυτήν, από τα 62  μπλόκα πανελλαδικά, συμμετείχαν μόνο τα “Πράσινα Φανάρια”, και μεμονωμένα άτομα προσκείμενα στο κυβερνών κόμμα που εκπροσωπούσαν μόνο... τον εαυτό τους.

Και όμως, στις εφημερίδες της προπαγάνδας εμφανίζονται ως “πλειοψηφία των αγροτών”. Τίτλοι όπως: «οι αγρότες σκληραίνουν τη στάση τους απέναντι στην κυβέρνηση και την κοινωνία» και «οι σκληροί αγρότες αρνούνται το διάλογο», προσπαθούν να νομιμοποιήσουν μια προσχηματική διαδικασία και να στοχοποιήσουν όσους αντιστέκονται.

Η κυβέρνηση ζήτησε αλλαγή στον αριθμό αλλά και τη σύνθεση των επιτροπών των παραγωγών, θέλοντας μάλιστα  να αποκλειστούν άτομα που τους βαρύνουν κατηγορίες, όπως το άνοιγμα των διοδίων,  μια παράνομη απαίτηση  που αγνοεί το τεκμήριο της αθωότητας.

Το σενάριο είναι γνωστό: καλούμε σε διάλογο, οι αγρότες δέχονται, η κυβέρνηση αλλάζει τους όρους του διαλόγου, φυσικά οι αγρότες αρνούνται, όμως ήδη έχουν βρεθεί λίγοι πρόθυμοι να καθίσουν στο τραπέζι του υποτιθέμενου διαλόγου  και το θέμα “λύνεται”.

Κι ενώ οι επικοινωνιακές “μανούβρες” τρέχουν, η πραγματικότητα πίσω από τις κινητοποιήσεις είναι τραγική: Έξι κτηνοτρόφοι έγιναν θύματα της αδιαφορίας: πέντε πέθαναν από ανακοπή ή εγκεφαλικό, και ένας κρεμάστηκε, δίνοντας τέλος στη ζωή του.

Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ , η  απόφαση να μην εμβολιαστούν τα ζώα,  αλλά και ο χειρισμός της επιδημίας της ευλογιάς - και στο παρελθόν υπήρξε τέτοιο κύμα αλλά αναχαιτίστηκε με μέτρα διάσωσης- καταστρέφουν κοπάδια, παραγωγή και ζωές.

Οι τραγικές  συνέπειες αυτών των επιλογών παραμένουν ζωντανές και δεν μπορούν να θαφτούν μαζί με έναν " νεκρό " διάλογο.

Για τους περισσότερους,  ο διάλογος είναι δημοκρατία.

Για λίγους είναι προοίμιο βίας, αδικίας και επικοινωνιακής  απάτης.

άρθρο του Λεωνίδα Βατικιώτη (6/1/2026)

Σε μπούμερανγκ εξελίσσεται για τον αμερικανικό ληστρικό ιμπεριαλισμό η παράνομη εισβολή στη Βενεζουέλα και η σύλληψη και απαγωγή του εκλεγμένου προέδρου της χώρας Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του, Σίλια Φλόρες, στις 3 Ιανουαρίου.

Πλήγμα στους αμερικανικούς σχεδιασμούς ήταν η αναθεώρηση των πιο επιθετικών σχεδίων. Ο Τραμπ και οι στρατηγοί του δεν συγκέντρωσαν τόση δύναμη πυρός στα ανοιχτά της Βενεζουέλας για να εκφοβίσουν την πολιτική ηγεσία της Μπολιβαριανής Δημοκρατίας ή να βυθίζουν ψαρόβαρκες από το γειτονικό Τρινιδάδ και Τομπάγκο. Συγκέντρωσαν το πιο ετοιμοπόλεμο αεροπλανοφόρο, το Τζέραλντ Φορντ, 11 πολεμικά, 5 κανονιοφόρους, υποβρύχια, 2 τορπιλακάτους, 3 αμφίβια επιθετικά πλοία, βομβαρδιστικά αεροσκάφη, πλήθος ελικοπτέρων μεταφοράς προσωπικού και 15.000 πεζοναύτες για έναν λόγο: να πραγματοποιήσουν χερσαία επέμβαση. Ο στόχος ήταν η αλλαγή καθεστώτος, όπως τον είχε εξαγγείλει ο ίδιος ο Τραμπ και όπως λίγο – πολύ πραγματοποιήθηκε πριν 23 χρόνια στο Ιράκ.

Κι αυτή η επέμβαση αποτράπηκε. Οι Αμερικάνοι ιμπεριαλιστές έβαλαν τα πολεμικά σχέδια στο αρχείο, όταν διαπίστωσαν την πολεμική ετοιμότητα των Βενεζολάνων και την πολιτική συνοχή του καθεστώτος. Όλα αυτά συσκοτίστηκαν από ένα πέπλο παραπληροφόρησης που έριξαν οι ίδιες οι ΗΠΑ με σκοπό να υπερτονίσουν τις επιτυχίες τους και να παραλύσουν την πολιτική ζωή στη Βενεζουέλα.

Οι πραγματικοί εντολοδόχοι πίσω από την παράνομη απαγωγή του βενεζολάνου προέδρου αποκαλύφθηκαν την Δευτέρα, με τοι κλείσιμο των αγορών κι ήταν οι πετρελαιάδες, που χρηματοδότησαν την προεκλογική εκστρατεία του Τραμπ και τώρα ανταμείβονται για τις υπηρεσίες τους. Η τιμή της μετοχής της πετρελαϊκής Chevron, που είναι η μόνη αμερικανική η οποία συνεχίζει να λειτουργεί στην Βενεζουέλα, αυξήθηκε κατά 8%. Το ίδιο αυξήθηκαν και οι τιμές των μετοχών SLB και Haliburton που παρέχουν υπηρεσίες σε πετρελαϊκές. Οι τιμές των μετοχών των πετρελαϊκών Conoco Philips και Exxon Mobil (που διεκδικούν αποζημιώσεις από την Βενεζουέλα λόγω των αλλαγών στο καθεστώς δικαιωμάτων και ιδιοκτησίας επί Τσάβες) αυξήθηκαν 6% και 2%, αντίστοιχα.

Κατά την επέμβαση των Αμερικανών διεξήχθησαν μάχες, δεν ήταν αναίμακτη όπως διέδιδαν αρχικά τα Δυτικά Μέσα. Σκοτώθηκαν όχι μόνο Βενεζολάνοι αλλά και Κουβανοί στρατιώτες, όπως βεβαίωσε η Κουβανική προεδρία που ανακοίνωσε πένθος δύο ημερών για τους Κουβανούς οι οποίοι έχασαν τη ζωή τους στην μάχη στο Προεδρικό. Κατά συνέπεια, η εικόνα που εξ αρχής μεταφέρθηκε από τον Αμερικανικό Τύπο για ακόμη και οικειοθελή παράδοση του Μαδούρο δεν ισχύει, χωρίς να αυτό να σημαίνει ότι και οι ίδιοι οι Βενεζολάνοι δεν πιάστηκαν στον …ύπνο, αποδεικνυόμενοι απροετοίμαστοι και χάνοντας μια μάχη που καθένας μπορούσε να προβλέψει.

Ομαλή μετάβαση στην νέα εποχή

Μεγαλύτερη εντύπωση ωστόσο προκάλεσε η ώριμη και πολιτική αντίδραση του Τσαβισμού. Λέγοντας Τσαβισμό εννοούμε από την μια την κυβέρνηση και τους κρατικούς θεσμούς της Μπολιβαριανής Δημοκρατίας κι από την άλλη τις αυτοοργανωμένες κοινότητες στις πόλεις και την ύπαιθρο, τις λεγόμενες κομμούνες, που από την αρχή της πρόσφατης κρίσης έχουν οπλιστεί κι έχουν αναλάβει παραπάνω εξουσίες στις κοινές υποθέσεις. Η κινητοποίηση και των δύο αυτών αρμών -μόλις λίγες ώρες μετά την απαγωγή του Μαδούρο- έδειξε πώς ούτε κενό εξουσίας ή πολιτική παράλυση επήλθε, ούτε σύγκρουση εξουσιών με κέντρα ανταγωνιστικά στον Τσαβισμό να διεκδικούν την κάλυψη του κενού. Οι μαζικές διαδηλώσεις και η ανασυγκρότηση της εκτελεστικής εξουσίας απέδειξαν ότι ο Τσαβισμός διαθέτει τόσο λαϊκή βάση και νομιμοποίηση στην κοινωνία όσο και συνοχή στην πολιτική του έκφραση.

Σε πολιτικό επίπεδο, το Ανώτατο Δικαστήριο παραχώρησε στην εκτελεστική αντιπρόεδρο της Βενεζουέλας, Ντέλτσι Ροντρίγκες, όλες τις αρμοδιότητες για να κυβερνήσει. Στο πρώτο υπουργικό συμβούλιο, τόσο η ίδια όσο και τα τρία σημαντικότερα πρόσωπα που πλαισιώνουν την κυβέρνηση (Βλαδιμίρ Παδρίνο Λόπες – επικεφαλής του στρατού, Διοσδάδο Καμπέγιο – υπουργός Εσωτερικών και επικεφαλής των ένοπλων κολεκτίβος και Ιβάν Γκιλ  υπουργός Εξωτερικών) δήλωσαν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο ότι «υπάρχει μόνο ένας πρόεδρος σε αυτή τη χώρα και το όνομά του είναι Νικολάς Μαδούρο».

Η ομαλή και συντεταγμένη μετάβαση στην νέα εποχή, με τον Μαδούρο απών, ήταν μάλλον η μεγαλύτερη νίκη του Τσαβισμού, μέχρι στιγμής. Οι Αμερικάνοι περίμεναν πώς η κυβέρνηση θα καταρρεύσει. Πιθανά έκριναν εξ ιδίων μιας και το Τραμπικό καθεστώς των ΗΠΑ έχει οδηγήσει τον προεδροκεντρικό συγκεντρωτισμό σε πρωτοφανή επίπεδα. Τον πρώτο χρόνο της δεύτερης προεδρίας του ο Τραμπ έχει εκδώσει 225 εκτελεστικά διατάγματα, ξεπερνώντας ακόμη και τον αριθμό των 220 διαταγμάτων που εξέδωσε στην διάρκεια της τετραετούς πρώτης του θητείας. Στις πρώτες 100 ημέρες της θητείας του ο Τραμπ υπέγραψε 143 διατάγματα, δηλαδή περισσότερα από 1 την ημέρα, ενώ μόνο την πρώτη ημέρα υπέγραψε 26 διατάγματα. Το Κογκρέσο έχει τεθεί σε αργία, δεν ερωτάται καν ακόμη και για την εξαπόλυση πολέμων όπως έγινε στο Ιράν, στη Νιγηρία και τώρα στην Βενεζουέλα. Εν ολίγοις ο Τραμπ ολοκλήρωσε από το Οβάλ γραφείο ό,τι απέτυχε να κάνει το ντου των γραφικών μεν, επικίνδυνων δε, οπαδών στο Καπιτώλιο ακριβώς πριν 5 χρόνια, στις 6 Ιανουαρίου 2021. Στην Βενεζουέλα, αντίθετα με ό,τι συμβαίνει στις ΗΠΑ, οι θεσμοί αποδείχτηκε ότι λειτούργησαν αποτελεσματικά, ακυρώνοντας τη φημολογία περί «δικτάτορα Μαδούρο».

Πρόσωπο κλειδί και πιθανά αδύναμος κρίκος σε αυτή τη νέα περίοδο που ξεκινάει θα αποδειχθεί η αντιπρόεδρος Ντέλτσι Ροντρίγκες. Η νέα ηγέτης της Βενεζουέλας είναι κόρη του ιδρυτή της Σοσιαλιστικής Ένωσης που στη συνέχεια εκτελέστηκε (και μάλιστα με φρικτό τρόπο) στο κελί του από την CIA το 1976. Ο αδερφός της Χόρχε υπηρέτησε πολιτικός σύμβουλος τόσο του Τσάβες όσο και του Μαδούρο και είναι αυτός που την όρκισε, ως πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης, διαδεχόμενη τον απαχθέντα πρόεδρο. Η Ντέλτσι διετέλεσε υπουργός Εξωτερικών το 2014 και Οικονομίας και Ενέργειας το 2020. Υπό την ηγεσία της βρέθηκε η χρυσή τομή για την επιστροφή της Chevron στην Βενεζουέλα κι έκτοτε εξαιρέθηκε των κυρώσεων από ΗΠΑ, ΕΕ και Καναδά. Διατηρεί ανοικτούς διαύλους όχι μόνο με τους Αμερικανούς πετρελαιάδες αλλά και κατ’ ευθείαν με τον Λευκό Οίκο – ανεξαρτήτως ενοίκου. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έχει κατ’ επανάληψη εκφράσει την εμπιστοσύνη του στο πρόσωπό της, ενώ χαρακτήρισε την δήλωση πίστης της στον Μαδούρο ως προϊόν εσωτερικής κατανάλωσης. Η ίδια στις δηλώσεις το απόγευμα του Σαββάτου 3/1, ενώ διαβεβαίωσε ότι η Βενεζουέλα «δεν θα γίνει αποικία κανενός» ταυτόχρονα κάλεσε τις ΗΠΑ να συνεργαστούν – όπως είχε κάνει όμως και ο ίδιος ο Μαδούρο λίγες ημέρες πριν την παράνομη σύλληψή του. Από την άλλη ο Τραμπ δεν δίστασε να δηλώσει απευθυνόμενος στην αντιπρόεδρο ότι αν δεν συνεργασθεί με τις ΗΠΑ «θα βρεθεί σε χειρότερη θέση από τον Μαδούρο». Δηλαδή θα την σκοτώσουν;

Οι αποκλίνουσες προσδοκίες γύρω από το πρόσωπό της κορυφώθηκαν, με αφορμή όσα δήλωσε η Ματσάδο στο Fox News την Δευτέρα 5/1 το βράδυ. «Η Ντέλτσι Ροντρίγκες είναι από τους κύριους αρχιτέκτονες των βασανιστηρίων, των διώξεων, της διαφθοράς και του εμπορίου ναρκωτικών. Είναι ο κύριος σύμμαχος της Ρωσίας, της Κίνας και του Ιράν. Είναι ένα άτομο που δεν μπορούν να εμπιστευτούν οι ξένοι επενδυτές και ο λαός της Βενεζουέλας το απορρίπτει».

Οι δηλώσεις της Ματσάδο παραμένουν άγνωστο αν είναι ακριβείς ή είναι αποτέλεσμα της προσωπικής της πικρίας επειδή δεν πήρε το δαχτυλίδι της διαδοχής από τον Τραμπ, ο οποίος την πέταξε σαν στημένη λεμονόκουπα και την άφησε με το Νόμπελ Ειρήνης στο χέρι. Εξ ίσου άγνωστο παραμένει αν η απόφαση του Τραμπ να αφήσει την Ματσάδο εκτός νυμφώνος ήταν αποτέλεσμα της δικής του πικρίας επειδή εξ αιτίας της έχασε το Νόμπελ Ειρήνης ή αποτέλεσμα άλλων υπολογισμών…

Ταυτόχρονα, κύκλοι της κυβέρνησης της Βενεζουέλας την χαρακτηρίζουν ως ένα από τα πιο ριζοσπαστικά στοιχεία της κυβέρνησης. Και σε ό,τι αφορά τον «πραγματισμό» της απαντούν ότι ανέκαθεν δρούσε κατ’ εντολήν της πολιτικής ηγεσίας της Μπολιβαριανής Δημοκρατίας, με τα αποτελέσματα των διαπραγματεύσεων της να είναι πάντα προς το συμφέρον της χώρας της.

Ο λαός στους δρόμους

Παράλληλα, από την Κυριακή 4 Ιανουαρίου μαζικές διαδηλώσεις πολιτών και περιπολίες ένοπλων ομάδων σε όλη την Βενεζουέλα έδειχναν ότι ο λαός κινητοποιήθηκε, βγήκε μαζικά στους δρόμους.

Το ρεπορτάζ των Financial Times απέδιδε ανάγλυφα την πραγματικότητα στην πρωτεύουσα της Βενεζουέλας λίγες ώρες μετά την απαγωγή του Μαδούρο: «Μια απόκοσμη σιωπή κυριαρχούσε στο Καράκας, με πολλά καταστήματα κλειστά και τους περισσότερους δρόμους έρημους. Τότε, λίγο – λίγο το ακέφαλο καθεστώς επεδίωκε την ανάκτηση του ελέγχου. Η αστυνομία και συμμαχικές προς τη κυβέρνηση παραστρατιωτικές οργανώσεις, γνωστές ως κολεκτίβος, έπιασαν τους δρόμους. Κοντά στο προεδρικό μέγαρο Μιραφλόρες στο κέντρο του Καράκας, αναγέρθηκαν μεγάλες οθόνες με μηνύματα προ υποστήριξη του Μαδούρο. Εμφανίστηκαν διαδηλώσεις που υποστήριζαν τον απαχθέντα ισχυρό άνδρα: Κοντά στο Μιραφλόρες διαδηλωτές τραγουδούσαν “Δώστε τον Μαδούρο πίσω” και φώναζαν συνθήματα με τα οποία προειδοποιούσαν την κυβέρνηση να μην κάνει καμιά συμφωνία με την Ουάσιγκτον. “Ούτε μια σταγόνα βενεζολάνικου πετρελαίου στις ΗΠΑ μέχρι να πάρουμε πίσω τον Μαδούρο” έγραφε ένα βιαστικά γραμμένο πλακάτ. Άνδρες με πολιτικά ρούχα που κρατούσαν αυτόματα όπλα εμφανίστηκαν».

Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, και σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε πριν 2 ημέρες, το διαδίκτυο έχει κατακλυστεί από βίντεο που δείχνουν εκατομμύρια Βενεζολάνους να διαδηλώνουν εναντίον των Αμερικάνων.

?|| Manifestaciones hoy en Caracas, capital de #Venezuela??, como muestra de rechazo a la agresión perpretada este sábado por #EstadosUnidos?? contra esa nación suramericana, que derivó en el secuestro del presidente @NicolasMaduro. pic.twitter.com/LqFLdWdINQ

— Prensa Latina (@PrensaLatina_cu) January 4, 2026

Την ίδια μέρα που απήχθη ο Μαδούρο η κυβέρνηση αποφάσισε την άμεση σύλληψη κάθε ατόμου που συμμετέχει στην προώθηση ή την υποστήριξη της ένοπλης επίθεσης των ΗΠΑ ενάντια στη Δημοκρατία. Το αποτέλεσμα ήταν οι συνεργάτες των Αμερικανών να κρυφτούν σαν …ποντίκια. «Οι δρόμοι στο ανατολικό Καράκας – προπύργιο της αντιπολίτευσης – παρέμεναν κατά μεγάλο μέρος έρημοι τις ημέρες που ακολούθησαν την σύλληψη του Μαδούρο, υπό το βλέμμα των ένοπλων κολεκτίβος», έγραφαν οιFinancial Times. «Δεν μπορούμε να γιορτάσουμε τίποτε, δήλωνε το απόγευμα της Κυριακής μια γυναίκα που προτίμησε να διατηρήσει την ανωνυμία της, στην ανταποκρίτρια της αγγλικής εφημερίδας. «Αν γιορτάσουμε οι κολεκτίβος θα μας σκοτώσουν»…

Η ενεργοποίηση του λαϊκού παράγοντα δυσκολεύει αφάνταστα οποιαδήποτε πιθανή σκέψη της πολιτικής ηγεσίας της Βενεζουέλας να επιδιώξει συμφιλίωση με τον ιμπεριαλισμό.

Μεταβατική κατάσταση

Οι επόμενες ημέρες θα αποδειχθούν κρίσιμες και νέα κύματα έντασης είναι προ των πυλών. Η σημερινή κατάσταση είναι μεταβατική και θα αποδειχθεί ως η ηρεμία πριν τη θύελλα. Η αμερικανική ηγεσία, απέκλεισε το ενδεχόμενο των εκλογών επιβεβαιώνοντας με αυτό τον τρόπο ότι δεν έχει τη συναίνεση των Βενεζολάνων. Το χειρότερο για τους Αμερικάνους είναι ότι οι τελευταίες δραματικές εξελίξεις έγειραν τις πολιτικές ισορροπίες συντριπτικά υπέρ της νόμιμα εκλεγμένης κυβέρνησης, όπως έδειξε η συμπόρευση ακόμη και της αντιπολίτευσης στο αίτημα για άμεση απελευθέρωση του εκλεγμένου προέδρου, Νικολάς Μαδούρο. Και ο ορισμός ως συνηγόρου υπεράσπισής του Μαδούρο, του αμερικανού νομικού Μπάρι Πόλακ που υπερασπίστηκε τον Τζουλιάν Ασάντζ, μόνο χαρά δεν προσέφερε στον Λευκό Οίκο.

Ο Τραμπ δηλώνοντας δημόσια ότι θα διοικήσει τη χώρα, έχει κάνει σαφείς τις προθέσεις του: Να δίνει διαταγές στο Καράκας και στη συνέχεια να περιμένει την εκτέλεσή τους, αρχής γενομένης προφανώς από τον ορισμό πρακτόρων του σε νευραλγικές θέσεις ή από διατάγματα σχετικά με την βιομηχανία πετρελαίου. Ο Τραμπ, που χρηματοδοτήθηκε αδρά από την πετρελαϊκή βιομηχανία στην διάρκεια της προεκλογικής περιόδου το 2024, θα επιχειρήσει να ακυρώσει την αναθεώρηση των συμβολαίων εκμετάλλευσης που επέβαλε ο Τσάβες και οδήγησε αμερικανικές πετρελαϊκές να αποχωρήσουν, αρνούμενες τους νέους όρους και καταγγέλλοντας την Βενεζουέλα για μονομερείς ενέργειες.

Αν η αντιπρόεδρος Ντέλτσι Ροντρίγκες υποχωρήσει στις αμερικανικές αξιώσεις και υλοποιήσει τις εντολές του Τραμπ θα βρει απέναντί της τον λαό της Βενεζουέλας και θα οδηγήσει τη χώρα στον εμφύλιο. Ακόμη και η πιο μικρή και ασήμαντη υποχώρηση της Βενεζουέλας θα φέρει νέες, μεγαλύτερες αξιώσεις από τις ΗΠΑ μέχρι την πλήρη υποδούλωση της χώρας και την ολοκληρωτική παράδοση των πλουτοπαραγωγικών της πόρων.

Αν τις απορρίψει, θέτοντας ακόμη και την απελευθέρωση του Μαδούρο ως όρο για οποιαδήποτε διαπραγμάτευση ή συμφωνία, θα έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη του λαού και θα έχει θέσει τις ΗΠΑ μπροστά στην πρόκληση να ενεργοποιήσουν τις απειλές τους για στρατιωτική επέμβαση στη Βενεζουέλα ανοίγοντας έτσι τον ασκό του Αιόλου… Η δυσκολία της απόφασης δεν προέρχεται μόνο από το γεγονός ότι απέναντι τους οι Αμερικάνοι θα βρουν εκατομμύρια καλά οπλισμένους Βενεζολάνους. Προέρχεται επίσης από τις αντιξοότητες του πεδίου. Η προτεραιότητα που πρέπει να δοθεί στην στρατιωτική κατάληψη των ορυχείων, των πετρελαιοπηγών και των διυλιστηρίων ανεβάζει τον αριθμό των αναγκαίων στρατιωτών εκ μέρους των δυνάμεων κατοχής σε 200.000! Ακόμη κι αν ο αριθμός τους δεν δοκιμάζει τις αντοχές του αμερικανικού στρατού, οι μεγάλες απώλειες ενός παρατεταμένου πολέμου θα υπερβούν μετά βεβαιότητας τις αντοχές του αμερικανικού πολιτικού συστήματος. Ήδη, και υπό τις ιαχές της αναίμακτης -για τους επιτιθέμενους- εισβολής, μόλις 1 στους 3 Αμερικανούς εγκρίνει τη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και το 72% ανησυχεί ότι οι ΗΠΑ θα εμπλακούν υπερβολικά στα εσωτερικά της χώρας, σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos. Άραγε θα το επιχειρήσουν, ξέροντας ότι έτσι θα βρεθούν αντιμέτωπες όχι μόνο με τον ένοπλο λαό της Βενεζουέλας, την Κούβα, το Μεξικό, την Ονδούρα, τη Χιλή και την Κολομβία, αλλά ακόμη και με την Ισπανία που υπέγραψε κοινό κείμενο καταγγελίας της απαγωγής του βενεζολάνου προέδρου, όταν συνειδητοποίησε τι σημαίνει στην πράξη η επαναφορά του Δόγματος Μονρόε από τις ΗΠΑ;

Πέραν της Λατινικής Αμερικής ας μη υποτιμάμε και τις ευρύτερες αντιδράσεις απέναντι στον νέο αμερικανικό ιμπεριαλισμό. Η δήλωση της δανής πρωθυπουργού, πώς αν οι ΗΠΑ καταλάβουν την Γροιλανδία τότε το ΝΑΤΟ τελειώνει(!), φέρνει στην επιφάνεια ισχυρότατες αντιδράσεις που εκκολάπτονται στο κυρίαρχο στρατόπεδο.

Επιστρέφοντας στη Βενεζουέλα, επειδή οι επιλογές των Αμερικανών δεν είναι εύκολες, πιθανά να ενεργοποιηθεί το σενάριο Συρίας και Λιβύης, δηλαδή «χωροποίηση» της χώρας, με την βοήθεια μισθοφόρων που θα διεισδύσουν στην Βενεζουέλα και θα επιδοθούν σε αποσταθεροποιητικές ενέργειες. Η άμεση δραστηριοποίηση του μεγάλου αφεντικού της ανώνυμης εταιρείας δολοφόνων Blackwater, Έρικ Πρινς, στον γειτονικό Ισημερινό ενδέχεται να αποδειχθεί πολλαπλά χρήσιμη για τον Τραμπ…

Σε κάθε περίπτωση αποδεικνύεται ότι η επίσημα διακηρυχθείσα επαναφορά του Δόγματος Μονρόε στη Λατινική Αμερική, που θέλει όλη την ήπειρο αυλή των ΗΠΑ, δεν στρέφεται μόνο εναντίον ξένων δυνάμεων αλλά και των λαών της Λατινικής Αμερικής. Ισοδυναμεί με πολέμους και τον πιο βάρβαρο ιμπεριαλισμό που έχει γνωρίσει η ανθρωπότητα…

Ο θάνατος του Γιώργου Παπαδάκη και η επιθυμία του να αποτεφρωθεί, πυροδότησε νέο κύκλο συζητήσεων και αντιπαραθέσεων σχετικά με το θέμα, δεδομένης της θέσης που έχουν πάρει τα διοικητικά όργανα της Εκκλησίας στην Ελλάδα να μην τελείται κανονική κηδεία σε περιπτώσεις αποτέφρωσης και ότι αυτή θεωρείται έμμεση άρνηση της πίστης

Από την άλλη μεριά, ο Χαράλαμπος Κοπανάκης είναι ένας ιερέας που ο λόγος και ο τρόπος του διαφέρουν από αυτούς του μέσου ιερέα. Με ανάρτησή του στο facebook παίρνει θέση και καλεί την Εκκλησία της Ελλάδας να αναθεωρήσει τη στάση της στο επίμαχο θέμα

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Μοιράζομαι για ακόμη μία φορά μια προσωπική εμπειρία από ορθόδοξη ενορία της Μητρόπολης Γερμανίας, πριν από περίπου δεκαπέντε χρόνια, όταν βρέθηκα εκεί και διακόνησα για έναν μήνα.

Η εμπειρία αυτή συνδέεται άμεσα με το ζήτημα που επανέρχεται έντονα στη δημόσια συζήτηση στη χώρα μας τις τελευταίες ημέρες. Την ΑΠΟΤΕΦΡΩΣΗ ως τρόπο διαχείρισης του νεκρού σώματος.

Κατά τη διάρκεια λοιπόν της εκεί παραμονής μου, μου ζητήθηκε να τελέσω την κηδεία ενός ορθόδοξου χριστιανού, του οποίου το σώμα, μετά την ακολουθία, θα οδηγούνταν για αποτέφρωση.

Μη γνωρίζοντας πώς διαχειρίζεται το συγκεκριμένο θέμα η τοπική Εκκλησία και έχοντας στο νου μου τα ελληνικά δεδομένα, θεώρησα σωστό να επικοινωνήσω με τον αρμόδιο επίσκοπο της περιοχής και να ζητήσω τη γνώμη του.

Η απάντησή του ήταν απολύτως φυσική, χωρίς καμία αμηχανία ή απορριπτικότητα. Μου είπε ξεκάθαρα ότι θα τελέσω κανονικά την κηδεία, εφόσον οι άνθρωποι ζητούν εκκλησιαστική κηδεία. Όταν τον ρώτησα αν πρόκειται για τρισάγιο ή για πλήρη ακολουθία, μου απάντησε σχεδόν αυτονόητα: "Τι κάνεις για τους ανθρώπους της ενορίας σου όταν πεθαίνουν; Κηδεία. Γιατί εδώ να κάνεις τρισάγιο;"

Πρόλαβα να πω "ξέρετε, στην Ελλάδα…", αλλά με διέκοψε ευγενικά και κατηγορηματικά. "Δεν με αφορά τι κάνετε στην Ελλάδα. Πότε και πώς θα καταλάβετε ότι αυτά τα θέματα χρειάζονται ποιμαντική διαχείριση και ευαισθησία;".

Και συνέχισε, "Οι άνθρωποι μας ζητούν να πάμε να διαβάσουμε μια προσευχή. Πηγαίνουμε σε κρεοπωλεία, ανθοπωλεία, κέντρα διασκέδασης, γήπεδα, σε κάθε είδους επιχειρήσεις, ακόμη κι όταν γνωρίζουμε ότι το περιεχόμενό τους δεν είναι το πιο "ηθικό". Εκεί γιατί δεν αρνούμαστε; Εσύ θα διαβάσεις την προσευχή επί του νεκρού σώματος. Από εκεί και πέρα, το πώς θα το διαχειριστεί η οικογένεια και ποια ήταν η επιθυμία του ανθρώπου εν ζωή, δεν είναι δική μας υπόθεση»

Καταθέτω αυτή την εμπειρία, γιατί δυστυχώς στην Ελλάδα συχνά λειτουργούμε ως "υπερορθόδοξοι", ως θεματοφύλακες μιας απόλυτης αλήθειας, σε τέτοιο βαθμό, ώστε να εκφράζονται δημόσια αφοριστικές και απάνθρωπες κρίσεις.

Κάθε φορά που δημοσιεύεται μια είδηση για κάποιον επώνυμο που είχε επιλέξει την αποτέφρωση, διαβάζει κανείς σχόλια του τύπου, "έχασε την ψυχή του", "πήγε αδιάβαστος", "την έδωσε στον διάβολο". Κι όμως, αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Στο αποτεφρωτήριο της Ριτσώνας υπάρχει κληρικός, και εφόσον το ζητήσει η οικογένεια, διαβάζεται προσευχή, έστω κι αν δεν τελείται ολόκληρη η νεκρώσιμη ακολουθία.

Το βασικό θεολογικό επιχείρημα που προβάλλεται ενάντια στην αποτέφρωση αφορά την εσχατολογία. Τη Δευτέρα Παρουσία και την Ανάσταση των νεκρών. Υποστηρίζεται ότι το σώμα πρέπει να είναι ενταφιασμένο για να "αναστηθεί". Πρόκειται, όμως, για μια θεολογικά νηπιακή προσέγγιση.

Όταν μιλάμε για κοινή ανάσταση, μιλάμε για αναδημιουργία, όχι για απλή επανασυγκόλληση υλικών καταλοίπων. Ο Θεός, σύμφωνα με την πίστη μας, δημιούργησε τον κόσμο εκ του μηδενός, θα δυσκολευτεί, άραγε, να αναδημιουργήσει ένα σώμα επειδή δεν μπορεί να "εντοπίσει" τα λείψανα του ή μήπως η τέφρα είναι δυσκολότερο να εντοπιστεί από το Θεό σε σχέση με τα οστά;

Άλλωστε, ακόμη και η ταφή, όπως την εφαρμόζουμε σήμερα, δεν έχει καμία σχέση με τον τρόπο ταφής του Χριστού, ο οποίος τοποθετήθηκε σε λαξευμένο μνήμα και όχι θαμμένος κάτω από χώματα.

Έχω βρεθεί σε κηδείες και μάλιστα νεαρών ανθρώπων, όπου πριν καλά-καλά τελειώσει το τρισάγιο, αρχίζει να πέφτει χώμα πάνω στο φέρετρο, με τους γονείς να στέκονται από πάνω. Για πολλούς αυτό είναι βαθιά τραυματικό.

Σήμερα δεν μπορούμε να αγνοούμε την ψυχική κατάσταση των πενθούντων, ούτε τη δύναμη των εικόνων που χαράσσονται στον ψυχισμό τους. Και δεν χρειάζεται καν να αναφερθώ στις εκταφές και στις τραυματικές εμπειρίες από σώματα που δεν έχουν αποσυντεθεί επαρκώς.

Χρειάζεται λοιπόν, περισσότερος ανθρωπισμός και λιγότερα ψευδοδιλήμματα.

Ναι, τα διοικητικά όργανα της Εκκλησίας στην Ελλάδα έχουν αποφανθεί ότι δεν τελείται κανονική κηδεία σε περιπτώσεις αποτέφρωσης και ότι αυτή θεωρείται έμμεση άρνηση της πίστης. Μπορώ να κατανοήσω ότι πρόκειται για μια προσπάθεια αναχαίτισης ή επιβράδυνσης μιας αυξανόμενης κοινωνικής τάσης. Όμως, χωρίς να διεκδικώ προφητικό χάρισμα, θεωρώ σχεδόν βέβαιο ότι σε δέκα χρόνια το ζήτημα δεν θα συζητείται καν, και η Εκκλησία, σιωπηλά, θα τελεί κανονικά τις κηδείες όσων το ζητούν.

Εξάλλου, είτε μιλάμε για ταφή είτε για αποτέφρωση, μιλάμε για δύο διαφορετικούς τρόπους αποσύνθεσης του σώματος. Στη μεν ταφή μέσω της σήψης στη γη, στην δε αποτέφρωση μέσω της πυράς. Και στις δύο περιπτώσεις, το ανθρώπινο σώμα διαλύεται. Το ζητούμενο δεν είναι η μέθοδος, αλλά η ποιμαντική στάση και ο σεβασμός στον άνθρωπο.

του Νίκου Μωραΐτη 

10 χρόνια Μητσοτάκης στην ηγεσία της ΝΔ. Το πανηγυρίζει ο Πρωθυπουργός.

Χρειάστηκε να πέσει το ηλεκτρονικό σύστημα ψηφοφορίας που έβγαζε από τον α’ γύρο Μεϊμαράκη, για να επαναληφθούν οι εκλογές.

Χρειάστηκε να συμπράξει ο Μητσοτάκης με το ορφανό της Χούντας, Άδωνι Γεωργιάδη, για να κερδίσει τις εκλογές.

Χρειάστηκε να χτίσει τον πιο βρόμικο στρατό κομματικών τρολ για να δολοφονεί καθημερινά τον τότε πρωθυπουργό της χώρας.

Χρειάστηκε να δημιουργήσει το μεγαλύτερο πλέγμα μιντιακής διαπλοκής που έζησε ποτέ η χώρα για τη χειραγώγηση συνειδήσεων.

Χρειάστηκε να παρακαλάει τους ευρωπαίους «μη χαριστείτε στον Τσίπρα» για να πράττουν εναντίον της χώρας του.

Χρειάστηκε να χορέψει με τα τρολ του τον «χορό του Ματιού» πάνω σε κόκαλα και καμένη σάρκα, εργαλειοποιώντας μία ανείπωτη φυσική καταστροφή, την οποία διαχειρίστηκαν σε επιχειρησιακό επίπεδο πρόσωπα τα οποία αναβάθμισε μόλις έγινε πρωθυπουργός.

Χρειάστηκε να αλλάξει την επίσημη θέση του κόμματός του ως προς το Μακεδονικό, συντασσόμενος με χρυσαυγίτες και ελλαδέμπορους, τους οποίους έστυψε και πέταξε μόλις εξελέγη πρωθυπουργός.

Κι όταν με όλα αυτά έγινε πρωθυπουργός, μετέτρεψε το Μαξίμου σε εταιρεία μπίζνας και πλουτισμού ημετέρων, καθώς και σε κέντρο παρακολούθησης των πολιτικών και οικονομικών παραγόντων του τόπου μέσω ΕΥΠ και Predator.

Έγινε ο δακτυλοδεικτούμενος στην Ευρώπη πρωθυπουργός του παρακράτους των υποκλοπών, της χειραγώγησης της δικαιοσύνης και των παράνομων επιδοτήσεων, με τον οποίο αποφεύγουν να συνομιλήσουν και να φωτογραφηθούν οι ομόλογοί του στις συνόδους κορυφής.

Τάισε το μεγαλύτερο και πιο βρόμικο σύστημα μιντιακής και κρατικά αμειβόμενης διαδικτυακής προπαγάνδας, για την εξαφάνιση κάθε αντίθετης φωνής και για την απόκρυψη κάθε δικής του ανεπάρκειας, ανικανότητας και πολιτικού του ελλείμματος.

Συγκάλυψε, μπάζωσε και χειραγώγησε τη δικαιοσύνη στο μεγαλύτερο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ιστορία της χώρας, φτάνοντας μέχρι τον διασκορπισμό των οστών νεκρών ανθρώπων.

Έφτασε την αγοραστική δύναμη του λαού του στην τελευταία θέση της Ευρώπης, εξαγοράζοντας την ψήφο των ανθρώπων που φτωχοποίησε, με προσωρινά pass και παράνομες επιδοτήσεις.

Κυρίως, εγκαθίδρυσε στη χώρα ένα νέο ήθος: Της διαφθοράς παντού, της εξαρτημένης δικαιοσύνης, της ανεξέλεγκτης λαμογιάς, της εξουσίας που δε λογοδοτεί παρά μόνο σε στημένες εξεταστικές επιτροπές, του ηγεμόνα που δε δίνει λογαριασμό σε κανένα.

Δέκα χρόνια Μητσοτάκης σημαίνει την αλλαγή πίστας της Ελλάδας: Από μια χώρα που συχνά είχε διεφθαρμένους πολιτικούς σε μία χώρα όπου η διαφθορά έχει εμποτίσει όλη τη δημόσια και οικονομική σφαίρα, φτάνοντας μέχρι το μεδούλι της. Σε σημείο να μην υπάρχει εύκολα επιστροφή, ακόμα κι αν υπάρξει αλλαγή κυβέρνησης.

Ό,τι και αν κάνει, όσες φορές κι αν εκλεγεί εκμεταλλευόμενος έναν καθημαγμένο λαό, η Ιστορία τον περιμένει να γράψει το όνομά του στις πιο μαύρες της σελίδες.

(η φωτογραφία είναι από το Υπουργείο Πολιτισμού και προέρχεται από τις ανασκαφές στις όχθες του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας)

του IRafina-Dimotis

Το Μεγάλο Ρέμα Ραφήνας — πηγή ζωής για την Ανατολική Αττική επί χιλιάδες χρόνια — μετατρέπεται σταδιακά σε οχετό, με την ανοχή και τη συνευθύνη της πρώην και της νυν δημοτικής αρχής. Ένα φυσικό και ιστορικό τοπίο εξαφανίζεται, όχι από άγνοια, αλλά από συνειδητές επιλογές.

Τα είχαμε γράψει εγκαίρως: https://tinyurl.com/h8nbsxxc και https://tinyurl.com/mptbdnye

Όπως συνήθως, ελάχιστοι έδωσαν σημασία.

Σήμερα έρχεται το CNN.gr να υπενθυμίσει το προφανές: «Σημαντική ανασκαφή στη Ραφήνα: Στο φως ταφή σε πίθο που χρονολογείται στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού ...Εβδομήντα πέντε χρόνια μετά την αποκάλυψη από τον Δημήτριο Θεοχάρη των οικισμών της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού στην περιοχή του παλαιού λιμένα (πλατεία Ελ. Βενιζέλου) και στη χερσόνησο του Ασκηταριού, τα πρόσφατα ευρήματα στις όχθες του ρέματος προσφέρουν νέα δεδομένα για την κοινωνική οργάνωση και τις μεταθανάτιες αντιλήψεις των κοινοτήτων της Ραφήνας »

Μαζί με το Μεγάλο Ρέμα καταστρέφονται αρχαιολογικά ευρήματα μοναδικής αξίας. Η πολιτιστική μας κληρονομιά χάνεται μπροστά στα μάτια μας, χωρίς ουσιαστική αντίδραση, χωρίς συλλογική απαίτηση προστασίας.

Και αυτό δεν είναι κάτι νέο. Το ίδιο συνέβη και την εποχή του μεγάλου αρχαιολόγου Δημήτρη Θεοχάρη, όταν πραγματοποιούσε τις πρώτες σημαντικές ανασκαφές στη Ραφήνα: https://tinyurl.com/2k7p4czf & https://tinyurl.com/28pyjfu7

Αντί η περιοχή να αγκαλιάσει την ιστορία της, επέλεξε — με ελάχιστες εξαιρέσεις — την αδιαφορία. 

Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Όχι γιατί δεν ξέραμε. Αλλά γιατί δεν θελήσαμε να ξέρουμε

Η καταστροφή του Μεγάλου Ρέματος δεν είναι απλώς ένα τεχνικό έργο. Είναι μια πράξη διαγραφής μνήμης.

Και η σιωπή δεν είναι ουδετερότητα — είναι στάση. Και μάλιστα πολιτική.

Το https://jodi.graphics/polls είναι ένα ιδιαίτερο ψηφιακό εργαλείο που – σύμφωνα με τον δημιουργό του, τον γνωστό ψηφιακό δημιουργό Jo Di – δημιουργήθηκε «για να δώσει ένα μόνιμο, ζωντανό βήμα στην κοινή γνώμη, μακριά από τα μαγειρέματα και τις καθυστερήσεις των παραδοσιακών μετρήσεων»

Η συμμετοχή σε αυτή την πρωτότυπη έρευνα-δημοσκόπηση είναι ανώνυμη, χωρίς εγγραφές, χωρίς emails, χωρίς συλλογή προσωπικών δεδομένων, διασφαλίζοντας ανωνυμία για όσες/ους συμμετέχουν.

Η λειτουργία της με λίγα λόγια είναι η εξής: Κάθε εβδομάδα μπαίνουμε στη συγκεκριμένη σελίδα, απαντάμε στο σχετικό ερωτηματολόγιο της έρευνας και στο τέλος καταθέτουμε την πρόθεση ψήφου μας

Κάθε Δευτέρα όλα θα ξεκινούν από την αρχή, ώστε οι μετρήσεις να αντανακλούν σε ζωντανό χρόνο την επικαιρότητα και τις μεταβαλλόμενες κοινωνικές και πολιτικές τάσεις.

Είναι δεδομένο ότι το κοινό του Jo di είναι αριστερόστροφο – όπως και το ότι η συγκεκριμένη μέθοδος δεν υπακούει στους καθιερωμένους κανόνες της στατιστικής σχετικά με την επιλογή του δείγματος. Ο Jo di, αναγνωρίζοντας αυτές τις ιδιαιτερότητες, δεν ανακοινώνει μόνο τα πραγματικά αποτελέσματα, αλλά και τα σταθμισμένα – μια στάθμιση που γίνεται με βάση την ανθρωπογεωγραφία των συμμετεχόντων

Επιπρόσθετα, εάν η συμμετοχή είναι πολύ μεγάλη (την πρώτη εβδομάδα υπήρξαν  περισσότερες από 6000 συμμετοχές και τη δεύτερη αναμένονται πολύ περισσότερες), τα αποτελέσματα θα είναι πολύ πιο αντιπροσωπευτικά

Αλλά, ακόμη και με αυτές τις ιδιαιτερότητες, οι μετρήσεις αυτές θα έχουν την αξία τους κυρίως σε ό,τι έχει να κάνει με τις μεταβολές που θα αποτυπώνονται με την πάροδο του χρόνου μεταξύ των συμμετεχόντων

Η Attica Voice στηρίζει το εγχείρημα του Jo Di και εύχεται να προσθέσει ένα μεγάλο πονοκέφαλο στις γνωστές εταιρείες δημοσκοπήσεων, που μπορεί να διαθέτουν  την απαιτούμενη επιστημονική επάρκεια, δεν διαθέτουν όμως τα απαραίτητα εχέγγυα εμπιστοσύνης  - σε σημείο ώστε αντί για εταιρείες μέτρησης να θεωρούνται εταιρείες χειραγώγησης της κοινής γνώμης

Προσθέτει λοιπόν ένα σύνδεσμο (link) στον ιστότοπό της - κάτω από το λογότυπο της Attica Voice όπως δείχνει και η παρακάτω εικόνα (screenshot από κινητο) - με τον οποίο μπορεί ο επισκέπτης της να μεταβεί άμεσα στη σελίδα των δημοσκοπήσεων του Jo Di και να απαντήσει στα σχετικά ερωτήματα

Καλή συμμετοχή!