του Πέτρου Παπακωνσταντίνου από την Καθημερινή

Οι εξεγερμένοι Ιρανοί βρίσκονται μεταξύ της άγριας καταστολής και των απειλών του Τραμπ για βομβαρδισμούς. Κινδυνεύει ο Χαμενεΐ να έχει την τύχη του Άσαντ;

Στις δύο προεκλογικές εκστρατείες του, ο Ντόναλντ Τραμπ χρησιμοποιούσε τον όρο «νεοσυντηρητικός» μόνο σαν βρισιά, καθώς χρέωνε στα γεράκια της εποχής Μπους την καθήλωση της Αμερικής σε δύο ατέρμονους και αδιέξοδους πολέμους, σε Ιράκ και Αφγανιστάν. Ένας από τους αντιπάλους του στην κούρσα για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών, το 2016, ήταν ο ρεϊγκανικής κοπής γερουσιαστής Νότιας Καρολίνας Λίντσεϊ Γκράχαμ, τον οποίο ο μετέπειτα πρόεδρος περιέγραφε ως «ένα από τα πιο ανόητα ανθρώπινα όντα που έχω δει ποτέ», για να προσθέσει: «Με έναν άνθρωπο σαν κι αυτόν, θα καταλήξετε να ξεκινήσετε έναν Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο»

Εμπρός, σερίφη

Το τελευταίο διάστημα, όμως, ο 47ος πρόεδρος μοιάζει να έχει βαλθεί να ξεπεράσει και τις πιο τρελές φαντασιώσεις των Αμερικανών νεοσυντηρητικών, κάτι που δεν αφήνει ασυγκίνητους ανθρώπους σαν τον Γκράχαμ. Τον περασμένο Ιούνιο, ο επιτήδειος γερουσιαστής παρότρυνε τον Τραμπ να ξεπεράσει τους δισταγμούς του και να βομβαρδίσει, μαζί με το Ισραήλ, το Ιράν, «για να αντισταθμίσει τη ζημιά που υποστήκαμε με την απόσυρση από το Αφγανιστάν», όπως ο ίδιος είπε. Μετά την αμερικανική επίθεση στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, κολάκευε τον πρόεδρο ότι «μέσα σε λίγες ώρες καταστήσαμε σαφές σε όλους τους αντιπάλους μας ανά τον κόσμο ότι στον Λευκό Οίκο δεν βρίσκεται πια ένας Τζο Μπάιντεν. Η πόλη έχει πλέον καινούργιο σερίφη»

Ο ενθουσιασμός του Γκράχαμ κορυφώθηκε την εβδομάδα που πέρασε, όταν ο Τραμπ έκανε έκκληση στους Ιρανούς να συνεχίσουν τις διαδηλώσεις που είχαν ξεσπάσει από τις 28 Δεκεμβρίου και να ανατρέψουν το καθεστώς. «Αυτό είναι το μήνυμα ενός ντοπαρισμένου Ρόναλντ Ρέιγκαν! Είναι η δική του στιγμή “ρίξτε το Τείχος του Βερολίνου”, με χίλιες φορές πιο δυνατή επίδραση», έγραψε ο γερουσιαστής στα σόσιαλ. Μιλώντας στο Fox News, την περασμένη Δευτέρα, ο οίστρος του πήρε χαρακτηριστικά ντελίριου: «Αν ήμουν στη θέση σου, κύριε πρόεδρε, θα σκότωνα την (ιρανική) ηγεσία που σκοτώνει ανθρώπους. Πιστεύω σε σένα, κύριε πρόεδρε. Σου έχω εμπιστοσύνη. Είσαι ο Ρόναλντ Ρέιγκαν+ της εποχής μας. Τέλειωσέ τους»

 Την Τετάρτη όλα έδειχναν ότι ο Τραμπ βρισκόταν κοντά στο να ικανοποιήσει τις ορέξεις των νεοσυντηρητικών, εξαπολύοντας στρατιωτικά πλήγματα στο Ιράν με επιχείρημα τις εκατόμβες νεκρών στην Τεχεράνη και άλλες πόλεις. Οι δυτικές κυβερνήσεις καλούσαν τους πολίτες τους να φύγουν αμέσως από τη χώρα ή να αναζητήσουν ασφαλή καταφύγια, οι Αμερικανοί εκκένωναν βάσεις στον Κόλπο ενόψει πιθανών ιρανικών αντιποίνων και οι αεροπορικές εταιρείες άλλαζαν άρον άρον τα δρομολόγια. Λίγο πριν από τα μεσάνυχτα, όμως, ο Αμερικανός πρόεδρος, σε μια από τις συνηθισμένες μεταμορφώσεις του κυρίου Χάιντ σε Δρ Τζέκιλ, βεβαίωνε ότι «δεν γίνονται εκτελέσεις» και «οι σκοτωμοί έχουν τελειώσει» στο Ιράν, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να μην προχωρήσει σε βομβαρδισμούς. Ή και να προχωρήσει – ποιος ξέρει, αύριο είναι μια καινούργια μέρα, όπως έλεγε η Σκάρλετ Ο’ Χάρα στο «Όσα παίρνει ο άνεμος»

Χαριστική βολή

Όσοι εισηγούνταν ότι η ιρανική ηγεσία βρισκόταν σε υπαρξιακή κρίση και δεν χρειαζόταν παρά μια χαριστική βολή από τον Τραμπ, δεν στερούνταν επιχειρημάτων. Ο πόλεμος των 12 ημερών με το Ισραήλ αποκάλυψε την αποδυνάμωση του Ιράν ύστερα από τα καίρια πλήγματα που είχε υποστεί ο «Άξονας της Αντίστασης» των Χεζμπολάχ, Χαμάς, Χούθι που δεν εκτόξευσαν ούτε έναν πύραυλο εναντίον του εβραϊκού κράτους την ώρα της κρίσιμης δοκιμασίας. Ούτε η ένταξη στην ομάδα των BRICS και η στρατηγική συμφωνία συνεργασίας με τη Ρωσία φάνηκαν ιδιαίτερα χρήσιμα ατού για την Τεχεράνη απέναντι στη συνδυασμένη δύναμη Αμερικανών και Ισραηλινών.

Αλλά η μεγάλη απειλή ερχόταν από το εσωτερικό. Είναι αλήθεια ότι οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις δεν ήταν τόσο μαζικές όσο το τεράστιο και παρατεταμένο «Πράσινο Κύμα» του 2009-2010, όταν οι οπαδοί του μεταρρυθμιστή προεδρικού υποψηφίου Μιρχοσεΐν Μουσαβί πλημμύριζαν λεωφόρους και πλατείες καταγγέλλοντας νοθεία υπέρ του σκληροπυρηνικού Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ. Τότε, όμως, κυριαρχούσε στο κίνημα μια τάση (έστω η πιο φιλελεύθερη) της ίδιας της Ισλαμικής Δημοκρατίας (εξ ου και η σημειολογία του Πράσινου), ενώ τώρα πολύς κόσμος φώναζε «Θάνατος του Χαμενεΐ», ζητώντας τίποτα λιγότερο από την πτώση του καθεστώτος.

Ανοιχτά αντικαθεστωτικά συνθήματα είχαν ακουστεί και στο κύμα διαδηλώσεων «Γυναίκα - Ζωή - Ελευθερία», που πυροδότησε, το 2022, ο θάνατος μέσα σε αστυνομικό τμήμα της 22χρονης Μαχσά Αμινί, που είχε συλληφθεί γιατί δεν φορούσε «σωστά» τη μαντίλα. Το κίνημα αυτό συγκλόνισε την κοινωνία και υποχρέωσε το καθεστώς να μαζέψει την Αστυνομία Ηθών και να ανέχεται, μέχρι σήμερα, πάνω από το ένα τρίτο των γυναικών να κυκλοφορούν χωρίς μαντίλα στους δρόμους των μεγάλων πόλεων, αλλά σε μεγάλο βαθμό περιορίστηκε στη μεσαία τάξη και στις εθνικές μειονότητες των Κούρδων και των Αζέρων.

Ο πληθωρισμός

Αντίθετα, αυτή τη φορά, το αντιπολιτευτικό κίνημα κινητοποίησε για πρώτη φορά μεγάλα τμήματα των λαϊκών τάξεων, όπου το καθεστώς παραδοσιακά συναντούσε μεγαλύτερη υποστήριξη ή τουλάχιστον ανοχή. Με το εθνικό νόμισμα, το ριάλ, να έχει χάσει το 43% της αξίας του σε ένα χρόνο και το 98% σε μια δεκαετία, ενώ ο πληθωρισμός βρίσκεται σταθερά στο 40%, το κοινωνικό τοπίο έγινε εκρηκτικό και η απεργία των εμπόρων της Τεχεράνης ήταν απλώς η θρυαλλίδα. Ο μεταρρυθμιστής πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν αναγνώρισε τον δίκαιο χαρακτήρα των –αρχικά ειρηνικών– κινητοποιήσεων, λέγοντας: «Αν ο λαός είναι δυσαρεστημένος, το φταίξιμο είναι δικό μας. Μην ψάχνετε τους αιτίους στην Αμερική ή όπου αλλού»

Πολύ γρήγορα όμως οι διαδηλώσεις έλαβαν βίαιο χαρακτήρα με εκτεταμένες καταστροφές και δράση ένοπλων ομάδων. Η μυστική υπηρεσία του Ισραήλ, Moσάντ καλούσε, μέσω του λογαριασμού της στο Χ, στα φαρσί, τους Ιρανούς να διαδηλώσουν, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Είμαστε μαζί σας, όχι μόνο από απόσταση και φραστικά, αλλά και στο πεδίο», ενώ ο πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάικ Πομπέο, ευχόταν: «Καλή Πρωτοχρονιά σε κάθε Ιρανό που βρίσκεται στους δρόμους. Επίσης, σε κάθε πράκτορα της Moσάντ που βαδίζει δίπλα τους». Από κοντά ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του τελευταίου σάχη, προσπαθούσε να σφετεριστεί την εξέγερση καλώντας από την Ουάσιγκτον τους Ιρανούς σε γενική απεργία.

Με αυτά τα δεδομένα, δεν είναι περίεργο που οι πολιτικές ελίτ του Ιράν συσπειρώθηκαν. Τόσο ο Πεζεσκιάν όσο και ο Χασάν Χομεϊνί, εγγονός του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας και σκληρός επικριτής του Χαμενεΐ, υποστήριξαν τη σκληρή καταστολή των «σαμποτέρ» και των «ξενοκίνητων». Αφού έφτασαν στο ζενίθ τους, την Πέμπτη 8 Ιανουαρίου, οι διαδηλώσεις μπήκαν στην κατιούσα και η πρωτοβουλία πέρασε στις αντιδιαδηλώσεις του καθεστώτος.

Σε αυτό το περιβάλλον, ο Τραμπ ενδεχομένως πείστηκε ότι το παράθυρο ευκαιρίας για αλλαγή καθεστώτος έχει, προς το παρόν, κλείσει και μια εκστρατεία βομβαρδισμών θα έφερνε περισσότερη ζημιά παρά όφελος, συσπειρώνοντας πολλούς γύρω από τη σημαία, όπως είχε συμβεί και τον περασμένο Ιούνιο. Έτσι κι αλλιώς, όσοι είναι 40 χρόνων και πάνω στο σημερινό Ιράν γνωρίζουν ότι η χώρα τους έζησε για δεκαετίες υπό την τυραννία του σάχη, που επέβαλαν η CIA και η MI6 μετά το πραξικόπημα που ανέτρεψε τον Μοσαντέκ, που είχε τολμήσει να εθνικοποιήσει τα πετρέλαια, το 1953. Όπως γνωρίζουν ότι η χώρα τους υπέστη έναν τρομερό οκταετή πόλεμο, το 1980-1988, όπου οι Αμερικανοί στήριζαν και ωθούσαν τον Σαντάμ Χουσεΐν του Ιράκ να τελειώνει με την ιρανική επανάσταση.

«Και μετά, ξαφνικά»

Με αυτά τα δεδομένα, δεν αποκλείεται το ιρανικό καθεστώς να επιβιώσει αυτής της δοκιμασίας και να κερδίσει κάποιο χρόνο. Εάν όμως δεν αλλάξει κάτι πολύ θεμελιακό –όπως θα ήταν η κατάργηση της Velayat-e-faqih, της συνταγματικής διάταξης που κατοχυρώνει τη θεοκρατία– θα πρόκειται για μια πύρρειο νίκη. Στη νουβέλα του Χεμινγουέι «Ο ήλιος ανατέλλει ξανά», ρωτούν κάποιον πώς έφτασε να χρεοκοπήσει και εκείνος απαντάει: «Με δύο τρόπους, πρώτα σταδιακά, κι ύστερα ξαφνικά». Κάπως έτσι, «ξαφνικά», αλλά προβλέψιμα δεν έπεσε και ο βασικός σύμμαχος της Τεχεράνης, ο Μπασάρ Ασαντ;

Με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου του Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη, ήρθαν πάλι στην επιφάνεια οι έξαλλες φωνές για την «προδοτική συμφωνία των Πρεσπών», για το «ξεπούλημα της Μακεδονίας» και άλλα πολλά ευτράπελα, ανιστόρητα και εχθροπαθή.

Φωνές που προέρχονται από ανθρώπους που κατά τα άλλα μπορεί να πετάγονται μέχρι το γειτονικό κράτος της Βόρειας Μακεδονίας για να κάνουν φτηνά ψώνια ή που ξεπουλάνε την πατρική γη ή το πατρικό τους σπίτι σε οποιονδήποτε, ανεξάρτητα εθνικότητας. Το συμφέρον βλέπετε δεν κοιτάζει σημαίες. Και όμως, η εχθροπάθεια και ο εθνοφασισμός φαίνεται να ευδοκιμούν στη Θεσσαλονίκη.

"Η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη πολιορκημένη από τα μέσα" είχε γράψει ο ποιητής Μιχάλης Μέσκος. Αυτός είναι και ο λόγος που ο Θανάσης Τριαρίδης την εγκατέλειψε. Έφυγε για να μπορέσει να ζήσει όπως θα ήθελε. Να λέει ό,τι θέλει, να γράφει ό,τι θέλει, να ανεβάζει όποιο θεατρικό έργο θέλει. Έφυγε για να μπορεί να είναι ο εαυτός του και όχι ό,τι του υπαγόρευαν οι άλλοι

Διαβάσαμε μία συνέντευξη του Θανάση Τριαρίδη στο   The Opinion   και αναδημοσιεύουμε από αυτήν ένα απόσπασμα, στο οποίο ο γνωστός θεατρικός συγγραφέας (αυτή τη στιγμή 8 έργα του παίζονται ή προγραμματίζονται να παιχτούν αυτή σεζόν στην Αθήνα) αναλύει τη σχέση του με την πόλη στην οποία γεννήθηκε και την οποία , όπως λέει, κουβαλάει πάντα μαζί του, όπου και αν πάει

 -------------------------------------------------------------------

Κύριε Τριαρίδη, γιατί μιλάμε εγώ από τη Θεσσαλονίκη κι εσείς, πια, από την Αθήνα;

Έζησα μέχρι τα σαράντα ένα μου χρόνια στη Θεσσαλονίκη. Υπήρξε, για ‘μένα, πολύ έντονο κομμάτι της ζωής μου και η παντοτινή μου πατρίδα. Κι επειδή δεν πιστεύω σε άλλες «πατρίδες» -δεν πιστεύω στην έννοια του Έλληνα, της Ελλάδας, του Έθνους- πάντα λέω ότι είμαι ένας ελληνόγλωσσος Σαλονικιός.

Και τώρα, που λείπω, έχω πιο έντονη την αίσθηση της Θεσσαλονίκης· αυτό συμβαίνει σε όλους όσοι φεύγουν. Φτιάχνεις μια δικιά σου εσωτερική επικράτεια, όπου εξιδανικεύεις τα πάντα. Από τη Θεσσαλονίκη έφυγα, διότι είναι μια πόλη πολιορκημένη από Μέσα· αυτή δεν είναι δική μου φράση, είναι μια φράση του Μάρκου Μέσκου. Του χαμένου, πια, ποιητή, Μάρκου Μέσκου.

Υπήρξε μια πόλη που δεν ήταν ελληνική το 2012. Ο ελληνικός πληθυσμός της ήταν κοντά στο 12% και εξελληνίστηκε με τη βία σ’ αυτόν τον τρομερό αιώνα των εθνικισμών. Με τον ίδιο τρόπο που η Σμύρνη εκτουρκίστηκε -μια επίσης πολυεθνική πόλη- η Θεσσαλονίκη, που η «καρδιά» της ήταν η πολυεθνικότητα και η συνύπαρξη, με τρομερή βία έγινε μονοεθνική.

Έτσι υπήρξε το παρακράτος στη Θεσσαλονίκη. Έτσι υπήρξε η ΕΕΕ πριν τον πόλεμο. Μετά τον πόλεμο έγινε η «Οργάνωση της Καρφίτσας». Κι έτσι υπήρξαν όλες αυτές οι κτηνωδίες που οδήγησαν στη δημιουργία των κατηχητικών, των οργανώσεων, των φασιστικών οργανώσεων που, στο τέλος, τη μια ‘καιγαν το Κάμπελ και την άλλη σκότωναν τον Λαμπράκη. Και, φυσικά, όλο το παρακράτος που συνεργάστηκε με τους Ναζί στο Ολοκαύτωμα και μετά το Ολοκαύτωμα.

Ε, αυτήν εδώ η πόλη, λοιπόν, δημιούργησε μια κατάσταση που εκφράστηκε με τρομακτική βία στα συλλαλητήρια της δεκαετίας του ’90, αφόρητου εθνικισμού και εθνολαϊκισμού. Αναδείχθηκαν πολιτικά υποκείμενα του υποκόσμου, μόνον και μόνον επειδή φορούσαν «περικεφαλαίες» και «Μεγαλέξανδρους». Όπως καταλαβαίνεις, αυτό εδώ δημιούργησε μια «ασφυκτική» Θεσσαλονίκη.

Όταν άρχισα να εργάζομαι, δημοσιογραφώντας, κάποια στιγμή έγραψα ότι στη Θεσσαλονίκη, στη Μακεδονία, υπάρχουν άνθρωποι που έχουν ως μητρική τους γλώσσα τη μακεδονική. Σήμερα μπορεί αυτό να είναι κατανοητό, αλλά τότε, περίπου, ήταν σαν να λες κάτι αδιανόητο. Πήγαινα σε εστιατόρια και μου ‘λεγαν: «Φύγετε, δεν σας σερβίρουμε!». Και, φυσικά, το κείμενο δεν δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Μακεδονία. Και διέκοψα τη συνεργασία μου κι έκανα και καταγγελία. Τέτοια ήταν η πόλη για ‘μένα.

Τα ‘βαζα με την Εκκλησία, με τον Χριστιανισμό, με τον εθνικισμό, με τον εθνοφασισμό της Θεσσαλονίκης. Έλεγα ότι ο Κολοκοτρώνης ήταν «χασάπης» και, κυρίως, ότι οι Μακεδόνες εθνοκαθάρθηκαν. Αυτήν η πόλη δεν αντέχει κάποιον που τα λέει αυτά. Ήμουν νέος, ήμουν «τρελός»…

Δημοσίευσα το βιβλίο μου, «τα μελένια λεμόνια», που, ουσιαστικά, επικεντρωνόμουν στη βασική θεωρία του Μερετκόφσκι ότι ο Χριστός είναι ένας ερωτικός μύθος και στη «Δολοφονία του Χριστού» του Βίλχελμ Ράιχ, που μιλάει για τη σεξουαλικότητα του Χριστού. Ε, καταλαβαίνεις… Έβγαινε ο στόχος και έλεγε «Πρέπει να καεί», με πρωτοσέλιδα.

Σ’ όλα αυτά, μέσα σε μια τέτοια πόλη, κάποτε πήγα να γυρέψω δουλειά σε μια εφημερίδα και μου είπαν: «Ναι, αλλά εσύ ξέρεις να γράφεις;». Ένας «μεγαλόσχημος» δημοσιογράφος, που παρίστανε τον διευθυντή της εφημερίδας.

Σε αυτήν την πόλη δεν μπορούσε να εκδοθεί κανένα βιβλίο μου, να ανέβει κανένα θεατρικό μου έργο. Έκανα σεμινάρια κρυφά, για να μην έρθουν οι φασίστες και κάψουν το μαγαζί που έκανα τα σεμινάρια. Μοιραία έφυγα…

Μετανιώσατε ποτέ για αυτά που είπατε και τα οποία σας «έδιωξαν» από τη Θεσσαλονίκη;

Όχι. Μετανιώνω ότι είπα λίγα και άργησα να τα πω! Έπρεπε να τα λέω από τα είκοσι δύο μου -όταν, πια, καταστάλαξα ότι έτσι είναι τα πράγματα- κι άρχισα να τα λέω στα τριάντα τέσσερά μου· άφησα να περάσει μια δεκαετία, δωδεκαετία, κι άργησα να μιλήσω.

Εν τω μεταξύ, κι άλλα εγκλήματα είχαν συντελεστεί. Θα μου πεις: «Θα τα απέτρεπες;». Όχι, δεν θα τα απέτρεπα! Αλλά, τουλάχιστον, δεν θα είχα τις τύψεις που έχω τώρα· ότι υπήρξε μια ολάκερη δεκαετία, που ήμουν σιωπηλός.

Δεν μετάνιωσα που ‘χασα την πόλη μου. Γιατί, το σημαντικό, δεν είναι να μείνεις στην πόλη σου. Το σημαντικό είναι να μείνεις στην πόλη σου, όντας ο εαυτός σου. Δηλαδή, άμα είναι να χάσεις αυτό που είσαι και τις ηθικές αξίες τις οποίες προσπαθείς να υπηρετήσεις, δεν υπάρχει κανένας λόγος.

Κι επομένως, όλο αυτό το βρήκατε, υποθέτω, στην Αθήνα…

Όχι, στην Αθήνα δεν βρήκα αυτό. Στην Αθήνα βρήκα, όμως, εξήντα θιάσους που ανέβασαν τα έργα μου. Βρήκα τετρακόσιους ηθοποιούς που ανέβαζαν τα έργα μου. Βρήκα δεκατέσσερις εκδότες που εξέδωσαν τα βιβλία μου.

Αυτά τα ίδια βιβλία· «τα μελένια λεμόνια». Τις «Σημειώσεις για το τρεμάμενο σώμα», αυτές για τις οποίες δεν μπορούσα να πάω να φάω μια μπουγάτσα στη Θεσσαλονίκη.

Ξέρετε, οι περισσότεροι από τους καλλιτέχνες που έχω έρθει σε συναναστροφή, τα τελευταία χρόνια, παραδέχονται ότι ξεκινούν από εδώ καθώς το κοινό μπορεί να «χωνέψει» και να «κατανοήσει» ευκολότερα. Και, τώρα, αντιλαμβάνομαι μια διαφορετική άποψη.

Αυτό εδώ το λέει, ας πούμε, ο Άκης ο Σακελλαρίου. Το λέει η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη. Το λέει ο Θοδωρής ο Αθερίδης. Άνθρωποι που, όντως, ξεκίνησαν από τη Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα αναγνωρίστηκαν τα εξαιρετικά τους ταλέντα, ο καθένας σε αυτό που κάνει.

Στη δική μου περίπτωση, δεν ήταν θέμα να μου αναγνωριστεί ένα ταλέντο. Όλοι ήταν απολύτως βέβαιοι, στη Θεσσαλονίκη, ότι δεν είχα το παραμικρό ταλέντο. Στην περίπτωσή μου ήταν η δυνατότητα να μου αναγνωριστεί να λέω όσα λέω και να μπορώ να πάω στο φαρμακείο να πάρω το εμβόλιο για το παιδί μου. Ή να λέω όσα λέω και να μπορώ να πάω στο μπουγατσατζίδικο και να πάρω μπουγάτσα για τα παιδιά.

Δηλαδή, στη δική μου περίπτωση, δεν πήγα στην Αθήνα για να βρω ένα κοινό που θα με αναγνωρίζει λίγο περισσότερο. Πήγα στην Αθήνα για να μπορώ να μετέχω στις βασικές διαδικασίες της ζωής.

Ζήσατε, δηλαδή, σαν «κυνηγημένος»…

«Κυνηγημένος» δεν μπορείς να πεις ότι ήμουν. Κυνηγημένοι ήταν οι άνθρωποι που τους έβαζαν στα ξερονήσια και στις φυλακές τα χρόνια του μεταπολεμικού παρακράτους, ’45 – ‘62. Εγώ, είναι ντροπή να λέω ότι είμαι «κυνηγημένος» ή να λέω ότι ήμουν αγωνιστής.

Βίωσα λόγω των ακραίων απόψεών μου, αν θέλεις να στο πω έτσι, έναν τρομερό αποκλεισμό από μια κοινωνία που, χωρίς να το ξέρει, είχε διαβρωθεί πέρα για πέρα. Και, τότε, δεν υπήρχε το Opinion. Δεν υπήρχε η Parallaxi. Δεν υπήρχαν άνθρωποι μέσα στην πόλη, δεν υπήρχε διαδίκτυο με φωνές οι οποίες να ακούγονται και να λένε τι γίνεται. Οι δε παραδοσιακοί δημοσιογράφοι, όλοι ήταν payroll της Εκκλησίας, της Μητροπόλεως και της Μακεδονικής Λέσχης. Είναι, δηλαδή, εποχές που δεν υπήρχε η δυνατότητα μιας εκφραστικής αντίθεσης στην απόλυτη ομοφωνία.

Η ομοφωνία αυτήν έλεγε ότι η Θεσσαλονίκη ήταν, είναι και θα είναι για πάντα ελληνική! Ανιστόρητα πράγματα, άσχετοι άνθρωποι… Εχθροπάθεια, εθνοφασισμός, εθνολαϊκισμός, ρητορεία, φασιστο-χριστιανισμός· όλα αυτά μαζί, «μπουκωμένα» και «ταϊσμένα» από τα «πάνω». Για να βγεις βουλευτής, δήμαρχος, δημοτικός σύμβουλος, έπρεπε να φιλήσεις τα χέρια όλων αυτών των ημι-καθαρμάτων ή και καθαρμάτων. Τα ξέρεις…

Καλά, δεν είναι ότι δεν συμβαίνουν ακόμη και κάποια από τα φαινόμενα που περιγράφετε…

Συμβαίνουν. Και, συχνά, γίνονται και κυρίαρχες συμπεριφορές. Σ’ αυτά έχουν μπει και οι ιδιοκτήτες των ομάδων τώρα και διάφοροι ημι-μαφιόζοι, μπράβοι, πολιτικοί χορηγοί. Αλλά, τώρα, υπάρχει και αντίπαλος λόγος.

Η υπόθεση της κλήσης του Γιάνη Βαρουφάκη για παροχή εξηγήσεων σχετικά με τις δηλώσεις του πως κάποια φορά, πριν από σαράντα χρόνια, είχε κάνει χρήση ecstasy και, περιστασιακά, ινδικής κάνναβης, έχει δύο πλευρές.

Η πρώτη είναι η στοχοποίηση του Βαρουφάκη, αλλά και κάθε πολιτικού που δεν συμμορφώνεται  με τον κυρίαρχο λόγο – και η με κάθε ευκαιρία επίθεση εναντίον τους, με την αγαστή βέβαια συνεργασία των «δημοσιογράφων» των κυρίαρχων μέσων ενημέρωσης

Η άλλη πλευρά της ιστορίας όμως – ίσως και πιο σημαντική - είναι η βαθιά υποκρισία της εξουσίας. Μιας εξουσίας που επικαλείται το «δημόσιο συμφέρον» και την «προστασία της κοινωνίας», όμως οι πράξεις της δείχνουν πως απλά εργαλειοποιεί την ηθική για να επιβάλλει φόβο, έλεγχο και επιβολή

Αλλά και η κοινωνία έχει τις ευθύνες της. Μια κοινωνία που επιλέγει την άγνοια και τη σιωπή δεν έχει μέλλον

Μια κοινωνία που δομείται πάνω σε απόλυτες «αλήθειες», που αρνείται το διάλογο και δαιμονοποιεί την  αντίθετη γνώμη, ακόμη και αν αυτή προέρχεται από τεκμηριωμένη γνώση και επιστημονική εμπειρία, είναι καταδιασμένη σε πολιτική παρακμή

Μια κοινωνία ευάλωτη στην «ηθικολογία» και στον «ηθικό πανικό» και μια κοινωνία που σιωπά στη δαιμονοποίηση και στο διασυρμό, αργά ή γρήγορα, οδηγείται στον αυταρχισμό και τελικά στο φασισμό

Διαβάσαμε ένα κείμενο του Γιάννη Ανδρουλιδάκη που γράφτηκε με αφορμή το θόρυβο που σήκωσαν οι δηλώσεις του Βαρουφάκη. Στο άρθρο αυτό, αναδεικνύεται και καταγγέλλεται η επίμονη προσπάθεια από πλευράς πολιτείας και του κατεστημένου λόγου να εξισώσουν το χασίς με την ηρωΐνη.

Μια πολιτική επιλογή που δεν είναι απλώς λανθασμένη, αλλά βαθιά εγκληματική γιατί η σύγχυση που προκαλεί, αντί να κρατήσει τον κόσμο μακριά από το χασίς, του στρώνει το δρόμο προς την ηρωΐνη

Αν η κυβέρνηση ενδιαφερόταν πραγματικά για το ζήτημα των ναρκωτικών, δεν θα είχε διαλύσει τις δημόσιες δομές απεξάρτησης και κοινωνικής επανένταξης. Η διάλυση αυτών των δομών αποδεικνύει την πλήρη αδιαφορία της για το ζήτημα

Και τι την νοιάζει τελικά και βγάζει κορόνες ηθικολογίας; «Ο ηθικός πανικός. Κάθε φορά που επικρατεί ηθικός πανικός για οποιοδήποτε ζήτημα, η Ακροδεξιά και η ηλιθιότητα βγαίνουν κερδισμένες»

Ας διαβάσουμε όμως τον Γιάννη Ανδρουλιδάκη 

------------------------------------------------------------------------

Ανήκω σε μία γενιά που είδε τον Σταμάτη Γαρδέλη στα Τσακάλια να πεθαίνει από υπερβολική δόση χασίς, παρά τις ηρωικές προσπάθειες του Πάνου Μιχαλόπουλου να τον επαναφέρει στη ζωή. Την ίδια περίπου εποχή, κυκλοφορούσε μια διαφημιστική κασέτα για την καταπολέμηση των ναρκωτικών. Εκεί, ανάμεσα σε διδακτικά τραγούδια, μεσολαβούσαν και αντίστοιχες ιστορίες. Σε μία από αυτές, ένας βαριά εξαρτημένος νεαρός επισκέπτεται τον "έμπορα" (η ύπαρξη ενός πάρα-πολύ-κακού ανθρώπου, στον οποίον οφείλεται η ζημιά είναι πάντα χρήσιμη στις διδακτικές ιστορίες, ήδη από την εποχή της Παλαιάς Διαθήκης), για να του ζητήσει "λίγο μαύρο". Ο αδίστακτος έμπορας του απαντά: "το μαύρο μου τελείωσε. Θες λίγη άσπρη;". Ο απελπισμένος χρήστης κάνναβης, πέφτει στην ανάγκη του έμπορα και του λέει: "Φέρε μαύρο, φέρε άσπρο, φέρε ό,τι έχεις" και έτσι πέφτει στην ηρωίνη.

Τα αποτελέσματα αυτού του είδους της προπαγάνδας υπήρξαν λαμπρά. Το 1993, όταν μπορούσαν να μετρηθούν οι συνέπειες αυτής της καμπάνιας στο γενικό πληθυσμό, είχαμε κατά μέσο όρο έναν αριθμό άνω των τριών νεκρών από ηρωίνη, ημερησίως. Οι αριθμοί μεταδίδονταν κάθε μέρα στις ειδήσεις και κάπου τον Νοέμβριο, αν θυμάμαι σωστά, είχαν γίνει αρκετές εκπομπές για να γιορτάσουμε τον 1000ό νεκρό.

Σήμερα, μπορώ να σκεφτώ πολύ εύκολα έναν πρώτο λόγο. Όταν πιπιλάς το μυαλό του κόσμου ότι το χασίς και η ηρωίνη είναι περίπου το ίδιο, αυτό που καταφέρνεις είναι να στείλεις κόσμο στην ηρωίνη, όχι να τον απομακρύνεις από το χασίς. Αλλά πέρα από αυτό, ξέρω ότι σήμερα δεν υπάρχει μισός επιστήμονας που να υποστηρίζει ότι ο τρόπος για να κρατήσεις τα παιδιά μακριά από τα ναρκωτικά είναι να τους πεις "μην παίρνετε ναρκωτικά" και ακόμα λιγότερο να τους πεις τρομακτικές ιστορίες για ανθρώπους που πέθαναν από ένα τσιγάρο χασίς. Η συζήτηση πρέπει να γίνεται με άλλους όρους -και πάλι χωρίς την αυταπάτη ότι αυτό μπορεί να λύσει το πρόβλημα.

Το γνωρίζουν αυτό ο Άδωνις, ο Πλεύρης και διάφοροι χωροφυλάκοι που περιδιαβαίνουν τις τελευταίες ημέρες τα κανάλια και βγάζουν φιλιππικούς ενάντια στα ναρκωτικά και τους γιεγιέδες; Δεν είμαι βέβαιος. Δεν πρέπει να υποτιμάμε την βλακεία των χωροφυλάκων και των προϊσταμένων τους, αλλά ούτε και να την υπερτιμάμε.

Είμαι ωστόσο βέβαιος ότι δεν τους νοιάζει. Η κυβέρνηση αυτή έχει διαλύσει τις δομές απέναντι στην εξάρτηση, έχει φτιάξει έναν μικρό ΟΠΕΚΕΠΕ στη θέση τους και γενικά οι φασίστες δεν φημίζονται ότι νοιάζονται για τους αποκλεισμένους.

Και τι τους νοιάζει; Ο ηθικός πανικός. Κάθε φορά που επικρατεί ηθικός πανικός για οποιοδήποτε ζήτημα, η Ακροδεξιά και η ηλιθιότητα βγαίνουν κερδισμένες. Δεν έχει σημασία αν αφορά τα ναρκωτικά, τον νόμο και την τάξη, τις ποινές στα δικαστήρια, την "κάθαρση" από τους "διεφθαρμένους πολιτικούς" ή τα δίκαια του έθνους. Η πυξίδα είναι πάντα σταθερή, δείχνει προς αυτό που ονειρευόταν ο Ισπανός θεωρητικός του φασισμού Χιμένεθ - Καμαπαγιέρο, "ένα έθνος ψυχοπαθών".

Για τον λόγο αυτό, υποστηρίζω ότι από την πλευρά μας πρέπει να είμαστε πάντα πολύ προσεκτικοί και εξαιρετικά επιφυλακτικοί με τέτοιους πανικούς, ακόμα κι αν νομίζουμε ότι πρόσκαιρα μας εξυπηρετούν σε κάτι. Μια κοινωνία που εθίζεται στην ιδέα ότι ο νωτιαίος μυελός της είναι σημαντικότερης αξίας από τον εγκέφαλο της, αργά ή γρήγορα καταλήγει στον φασισμό. Οι Πλεύρηδες και οι Γεωργιάδηδες δεν είναι τίποτα ιδιοφυείς, αλλά αυτό το καταλαβαίνουν. Για αυτό και πάντα επιλέγουν μια συζήτηση στην οποία ο ηθικός πανικός να έχει σημαντικό ρόλο. Ξέρουν ότι παίζουν στην έδρα τους: στο γήπεδο της βλακείας.

Θέλω να πω, να πούμε όχι στα ναρκωτικά.

Αλλά ακόμα περισσότερο, να πούμε όχι στην ηλιθιότητα. Σκοτώνει το ίδιο και περισσότερο.

Κυκλοφορεί σήμερα το φύλλο #127 της RAF WEST Journal, της Νο2 εφημερίδας της Ανατολικής Αττικής

ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΠΟ ΚΥΒΟΛΙΘΟ ΣΤΗ ΡΑΦ ΤΑΟΥΝ: Το υλικό που αποτελεί το σήμα κατατεθέν των αχρείαστων έργων της πόλης, πρόκειται να αξιοποιηθεί για την ανέγερση μνημείων στο δρόμο για το Μπλε Λιμανάκι – τον πρώτο δρόμο όπου ξεριζώθηκαν δέντρα για να στρωθούν κυβόλιθοι και που μετέτρεψε την πόλη της Ραφ Τάουν σε Ριβιέρα από τα Lidl. Εξέχουσα θέση θα έχουν τα κυβολιθικά αγάλματα του πρώην Σερίφη και της Οσίας Αθετούσας, για τα οποία οι πρώτες πληροφορίες αναφέρουν ότι θα είναι ορατά και από το Διάστημα

ΣΤΟΥΣ ΜΠΑΓΛΑΜΑΔΕΣ ΤΗΣ ΡΑΦΗΝΑΣ: Η μόνιμη στήλη της RAF WEST δημοσιεύει το τετράστιχο της εβδομάδας.

Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ: Στο σημερινό τεύχος, o πρώην Σερίφης και η Οσία Αθετούσα ποζάρουν μπροστά από ένα σωρό κυβόλιθων.

ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΠΤΕΡΥΓΑΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΤΗΣ ΤΑΦ ΤΑΟΥΝ: Εγκαινιάστηκε η νέα πτέρυγα του "Μουσείου Θαλάσσιου Κόσμου" της Ραφ Τάουν. Η πτέρυγα της "Θαλάσσιας Πατάτας", όπως ονομάστηκε, αναμένεται να εκτοξεύσει το πλήθος των επισκεπτών του περίφημου Μουσείου και να το καταστήσει Νο1 προορισμό για τους επισκέπτες του διπλανού περίπτερου

ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ: Η γελοιότητα ανοίγει το σκορ μέσα σε θύελλα πανηγυρισμών. Η Μαρία Κορίνα Ματσάδο, με μια υπέροχη ντρίμπλα, περνάει θαυμάσια το Νόμπελ Ειρήνης στον Ντόναλντ Τραμπ. Αυτός, αφού βομβαρδίζει τη Βενεζουέλα,  πασάρει αμέσως στον Βενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος ξεφεύγει από το μαρκάρισμα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και βρίσκει στον κενό χώρο αμαρκάριστο τον Κυριάκο Μητσοτάκη, που –χωρίς να καθυστερήσει αναρωτώμενος για τη νομιμότητα των πράξεών του - με ένα ευθύβολο σουτ βάζει ένα υπέροχο γκολ στην κοινή λογική.

Ο ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ ΑΛΛΑΖΕΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΦΟΝΤΟΥ ΣΤΟ Χ: Πάντα συνεπής και ακάματος στον αγώνα για την υπεράσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων, ο Υπουργός Υγείας που άλλαξε τα φώτα στο ΕΣΥ, άλλαξε και τη φωτογραφία φόντου στο X, προκαλώντας ρίγη θαυμασμού και συγκίνησης

Διαβάστε σήμερα, 17/1/2025, τη RAF WEST Journal

της Μαρίας Νάτση

Η δημοκρατία δεν πέφτει πάντα με πραξικοπήματα. Συχνά αδειάζει από μέσα, κρατώντας τους τύπους και χάνοντας την ουσία της.

Δακρυγόνα ρίχνονται σε βρέφη, ένοπλοι εισβάλλουν σε σπίτια και αρπάζουν εφήβους από τα κρεβάτια τους, σέρνουν αιμόφυρτους  ανθρώπους στο δρόμο, κεφάλια στοχοποιούνται, σώματα πυροβολούνται, και η κρατική βία γίνεται πια ... νόμιμη διαδικασία.

Επιζώντες του ολοκαυτώματος, τυφλοί, υπερήλικες, νέοι, άνθρωποι σε αμαξίδια συλλαμβάνονται επειδή κρατούν ένα χαρτί διαμαρτυρίας για τη γενοκτονία στην Παλαιστίνη. Τηλεφωνικές συνομιλίες καταγράφονται, ευθύνες χάνονται σε επιτροπές, τραγωδίες βαφτίζονται «αστοχίες».

Η δικαιοσύνη καθυστερεί μέχρι να κουραστεί η κοινωνία, η μνήμη ενοχλεί και η ιστορία πρέπει να πειθαρχήσει.

Δεν πρόκειται για παρεκκλίσεις. Πρόκειται για επικίνδυνη μετατόπιση του ίδιου του ορίου της δημοκρατίας.

Το αδιανόητο γίνεται ανεκτό και το ανεκτό γίνεται κανονικότητα. Και μέσα σε αυτή την φρικτή κανονικότητα αναρριχώνται οι χειρότεροι - ηλίθιοι, επικίνδυνοι, άπληστοι, παρανοϊκοί, ελεγχόμενοι, εξαγορασμένοι, παρακολουθούμενοι  και παρακολουθούντες. Άνθρωποι χωρίς παιδεία δημοκρατίας και εξουσίας, αλλά με πλήρη πρόσβαση σε αυτήν.

Η άλωση της δημοκρατίας γίνεται εκ των έσω. Όχι με εχθρούς, αλλά με ανίκανους και αδίστακτους που δεν συναντούν θεσμικά όρια.

Οι πολίτες στέκουν  μουδιασμένοι, χωρίς εργαλεία, χωρίς φωνή, χωρίς δυνατότητα ουσιαστικής παρέμβασης. Η σύγχρονη δημοκρατία περιορίζει τον πολίτη σχεδόν αποκλειστικά σε ένα χαρτί στην κάλπη κάθε λίγα χρόνια. Στο ενδιάμεσο, καλείται να σιωπά — ακόμη κι όταν παρακολουθείται, εξαπατάται ή κυβερνάται από επικίνδυνους ανθρώπους.

Τα "όστρακα" της αρχαίας δημοκρατίας —η δυνατότητα της κοινωνίας να απομακρύνει όσους απειλούν την Πολιτεία— έχουν θαφτεί στην άμμο της αντιπροσώπευσης και η λαϊκή κυριαρχία  από πράξη έγινε σύνθημα.

Κι όμως, τα μέσα υπάρχουν. Η άμεση δημοκρατία δεν είναι ουτοπία. Είναι θεσμική αναγκαιότητα.

Μπορούν να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις και οι μηχανισμοί  για διαρκή συμμετοχή, λαϊκή πρωτοβουλία, δεσμευτικά δημοψηφίσματα, ανάκληση αιρετών και ουσιαστικό κοινωνικό έλεγχο κρίσιμων αποφάσεων.

Όχι για να αντικατασταθεί η αντιπροσωπευτική δημοκρατία, αλλά για να ενισχυθεί και να συγκρατείται όταν εκτρέπεται.

Η πλειοψηφία θα πρέπει να μπορεί ειρηνικά και δημοκρατικά να απομακρύνει τον επικίνδυνο πολιτικό, να ανατρέπει αποφάσεις που παραβιάζουν το δημόσιο συμφέρον και να βάζει φρένο στην πολιτική παράνοια, πριν αυτή γίνει κανονικότητα.

Αν η δημοκρατία δεν αποκτήσει μηχανισμούς αυτοπροστασίας, δεν θα καταλυθεί θεαματικά. Θα λεηλατηθεί σιωπηλά, μέχρι να μη μείνει τίποτε άλλο, παρά μονάχα  το όνομά της.

του Κώστα Καναβούρη

Επειδή, τόσο η απονομή του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης (από τη Νορβηγία και όχι από τη Σουηδία όπως τα υπόλοιπα τέσσερα) στην ηγέτιδα της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας Μαρίνα Κορίνα Ματσάδο, όσο και το ότι πρόσφερε το βραβείο της στον «πορτοκαλί παράγοντα» του σύγχρονου φασισμού Ντόναλντ Τραμπ κατά τη συνάντησή της μαζί του και επειδή η Ιστορία επαναλαμβάνεται μεν σαν φάρσα αλλά με τραγικά αποτελέσματα, καλό είναι να θυμηθούμε και μια άλλη ιστορία φρίκης από τέτοια προσφορά.

Μιλάμε για την προσφορά του Βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας του 1920, από τον μεγάλο Νορβηγό συγγραφέα Κνουτ Χάμσουν (1859 - 1952) στον Γκέμπελς, για την ενίσχυση του Ναζιστικού Κόμματος Γερμανίας και τη συνάντησή του με τον Χίτλερ. Και μιλάμε για ένα συγγραφέα τεραστίου μεγέθους. Ένα συγγραφέα που κατά τον Ισαάκ Μπάσεβιτς Σίνγκερ είναι ο "πατέρας της λογοτεχνίας". Κάθε άλλο δηλαδή παρά σκουπίδι τύπου Ματσάδο.

Ο Χάμσουν από το 1930 ήταν υπέρ του φασιστικού κινήματος Νορβηγίας και υπέρ της κατάληψης της χώρας του από τους Ναζί, λόγω της αντιπάθειάς του για τον Βρετανικό ιμπεριαλισμό και το μίσος του για τον κομμουνισμό και τους μπολσεβίκους. Κάτι λέει αυτό για όσους χειροκροτούν την απαγωγή του Μαδούρο και για όσους χειροκροτούν την επέμβαση του Τραμπ στο Ιράν λόγω μίσους «για τους μουλάδες» και το όντως φρικώδες θεοκρατικό καθεστώς.

Για να κατανοήσουμε λοιπόν τα όσα εμέσουν οι «δεδομένοι σύμμαχοι» του Τράμπ, παρακάμπτοντας στεγνά το Διεθνές Δίκαιο, αλλά και οι εξαχρειωμένοι (ου μην αλλά και εξαγριωμένοι από το φτηνό μεθύσι της εξουσίας) ντελάληδες του σφαγέα Νετανιάχου και της «μεγάλης δημοκρατίας» του Ισραήλ, καλό είναι να θυμηθούμε οι υπόλοιποι αυτά που έγραφε ο Κνουτ Χάμσουν στη Νορβηγική εφημερίδα Afterposten στις 7 Μαίου 1945 στη νεκρολογία του για τον Χίτλερ, μια εβδομάδα μετά την αυτοκτονία του (30 Απριλίου 1945):

«(...)Ήταν πολεμιστής του ανθρώπινου γένους και προφήτης της δικαιοσύνης για όλα τα έθνη. (...) Έτσι μπορεί να κοιτάξει ο απλός δυτικοευρωπαίος τον Αδόλφο Χίτλερ. Κι εμείς οι στενοί οπαδοί του υποκλινόμαστε στον θάνατό του».

Ας τα έχουμε υπόψη αυτά, όταν ακούμε να κρώζουν τα υποπόδια ορφανά του Χίτλερ και τα αποπαίδια του σύγχρονου φασισμού για δημοκρατία, ελευθερία και «μπλα μπλα με εκλέξανε»...

«Απέτυχα στην ακαδημία της αστυνομίας και ο στρατός δεν φαινόταν να΄χει πλάκα. Έτσι βρήκα μια παραστρατιωτική επιχείρηση, πρόθυμη να μου δώσει ένα όπλο. Ποτέ δεν ένιωσα τόσο κουλ

Υπάρχει ένα κενό στην ψυχή μου που με εξοργίζει. Όλες οι γυναίκες με απέρριψαν και ένιωσα σαν κλόουν. Αλλά τώρα θα με προσέξετε, βάζω ανθρώπους σε κλουβιά

- Έλα στον Ice, αγόρι μου. Αν σου λείπει ο έλεγχος και η εξουσία, έλα μαζί μας να κυνηγήσουμε μειονότητες»

O 33χρονος τραγουδοποιός από το Αρκάνσας, Jesse Welles, βάζει στο στόχαστρό του το παραστρατιωτικό τμήμα του ICE. Και δεν είναι ο μόνος

Well, if you're lookin' for purpose in the current circus

If you're seekin' respect and attention

If you're in need of a gig that'll make you feel big

Come with me and put some folks in detention

Just last week was kind of tough, I put a kid in cuffs

I zip tied a lady to a van

We can sneak around town, hunt workin' folks down

I hear they got a great benefit plan

Join Ice, boy, ain't it nice?

Join Ice, take my advice

If you're lackin' control and authority

Come with me and hunt down minorities

Join Ice

Well, I failed the academy, the cops weren't havin' me

The Army didn't sound that fun

So I found me a paramilitary operation

That was keen to hand me a gun

I got picked on at school, I never felt that cool

There's a hole in my soul that just a-rages

All the ladies turned me down, and I felt like a clown

But will you look at me now, I'm puttin' folks in cages

At Ice, we're respectin' power

Join Ice, I hear they got great hours

There's a sign-on bonus of 50 grand

They're in need of you, needin' to feel like a man

Join Ice

(Look at him go!)

Well, if you're lookin' for purpose in the current circus

If you're seekin' respect and attention

If you're in need of a gig that'll make you feel big

Come with me and put some folks in detention

See I failed the academy, the cops weren't havin' me

The Army didn't sound that fun

So I found me a paramilitary operation

That was keen to hand me a gun

Join Ice, boy, ain't it nice?

Join Ice, take my advice

If you're lackin' control and authority

Come with me and hunt down minorities

Join Ice

του Νίκου Σβέρκου

Επισκέφθηκα το Ιράν το 2016 στο πλαίσιο δημοσιογραφικής αποστολής. Και ήταν ένα από τα πιο συγκλονιστικά ταξίδια που έχω κάνει, καθώς η ματιά «πίσω από την κουρτίνα» ήταν αποκαλυπτική.

Η ματιά

Την εποχή εκείνη το Ιράν βρισκόταν στο επίκεντρο των εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή. Οι στρατιωτικές δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης επιχειρούσαν στην Συρία ενάντια κυρίως στον ISIS, γεγονός που καθιστούσε τότε τη Σαουδική Αραβία ως βασικό εχθρό της χώρας. Εκείνη τη χρονιά στους εορτασμούς για την επέτειο της Ισλαμικής Επανάστασης μπροστά από τον Πύργο Αζαντί εμφανίστηκε και ο Κασέμ Σουλεϊμανί, ο στρατηγός που διοικούσε την επίλεκτη Δύναμη Quds των Φρουρών της Επανάστασης, ενώ από τα ηχεία οι εκφωνητές καλούσαν τον κόσμο να φωνάξει «Θάνατος στην Αμερική», «Θάνατος στο Σιωνιστικό Καθεστώς», αλλά και «Θάνατος στον Οίκο των Σαούντ».

Η εν λόγω εμβληματική πλατεία ήταν γεμάτη από μαυροφορεμένες γυναίκες, που είχαν καταφθάσει από πόλεις της επαρχίας και φώναζαν μανιασμένα τα συνθήματα που τους υποδείκνυαν. Η εικόνα όμως ήταν αλλοπρόσαλλη και δεν αντιπροσώπευε την καθημερινότητα της γεμάτης νέφος Τεχεράνης. Ολόκληρο το Ιράν, άλλωστε, μοιάζει να είναι βασισμένο στην απόσταση ανάμεσα στις (κατά το δυνατόν) σύγχρονες μεγάλες πόλεις και την (πολιτισμικά και πολιτικά) συντηρητική επαρχία.

Η αλλοπρόσαλλη σύνθεση

Σε μια χώρα που το 1980, λίγο πριν τον ανελέητο πόλεμο με το Ιράκ ο πληθυσμός έφτανε τα 38 εκατομμύρια, οι πολίτες σήμερα έχουν φτάσει τον απίστευτο αριθμό των 96 εκατομμυρίων. Στους δρόμους έβλεπες κυριολεκτικά μόνο νέους ανθρώπους, κάτι που αποτυπώνεται και στην στατιστική: Περίπου το 65% των πολιτών ήταν πριν δέκα χρόνια κάτω των 40 ετών, ενώ σήμερα ο μέσος όρος ηλικίας των Ιρανών είναι τα 33 έτη.

Οι αντιθέσεις αυξάνονταν με τον ίδιο ρυθμό που αυξάνεται και ο πληθυσμός του Ιράν. Μια χαρακτηριστική εικόνα: Οι γυναίκες της Τεχεράνης δήλωναν τότε την αυτονομία τους είτε συρρέοντας σε πανεπιστήμια, είτε οδηγώντας Peugeot με ανατολίτικη διακόσμηση και καπνίζοντας, ενόσω φορούσαν την μαντίλα στο πίσω μέρος του κεφαλιού τους. Την ίδια ώρα στην επαρχία ο πληθυσμός ακολουθούσε με ευλάβεια το θρησκευτικό του δόγμα,  με τις γυναίκες να κάνουν αυστηρές παρατηρήσεις σε όσες γυναίκες δεν φορούσαν «σωστά» την μαντήλα τους.

Το δόγμα και η εξουσία

Για το Ιράν κρατώ και τα εξής: Το πολυετές διεθνές εμπάργκο είχε επιβάλει στην χώρα και την κοινωνία να μην έχει πρόσβαση σε βασικές τεχνολογίες, όπως αυτήν την καλύτερης διύλισης καυσίμων. Το μουσουλμανικό δόγμα του Σιιτισμού που αποστρέφεται τους ακραίους Γουαχαμπιστές ως «προδότες», αν και θεωρητικά πιο «ορθόδοξο», είναι πιο ελαστικό στην καθημερινή πρακτική του, ενώ δηλώνει ανοικτό στην επιστήμη με πιο γνωστές τις επιτυχίες του στον τομέα της πυρηνικής φυσικής. Την ίδια ώρα οι φτωχότεροι νέοι και νέες παντρεύονται νωρίς και διαβιούν σε οριακές συνθήκες, σε αντίθεση με την τάξη των πλουσίων, που ζει κυρίως στα βόρεια προάστια της Τεχεράνης, ζει μια δική της παράλληλη ζωή, με μεικτά πάρτι σε επαύλεις και με απαγορευμένο αλκοόλ. Και το ιρανικό σινεμά (ακόμα και το λογοκριμένο εγχώριο) παραμένει ένα από τα καλύτερα στον κόσμο.

Όλες αυτές τις αντιθέσεις τις διατρέχει η θεοκρατική εξουσία. Πέρα και πάνω από τους εκλεγμένους αντιπροσώπους, που εκπροσωπούν ακόμα και μειονότητες, υπάρχει η αστείρευτη δύναμη του Ανώτατου Ηγέτη, του Αγιατολάχ. Πάνω του συγκεντρώνεται ένα σύστημα κρατικής εξουσίας, τόσο ισχυρό και απόλυτο, που δύσκολα μπορεί κανείς να το αποκωδικοποιήσει. Στις αρμοδιότητές του ο Αγιατολάχ και ο «στρατός» αόρατων και αδιευκρίνιστων συμβούλων έχει σχεδόν όλους τις κρίσιμους αρμούς της εξουσίας. Είναι αρχηγός κράτους και των ενόπλων δυνάμεων των Φρουρών της Επανάστασης, ενώ έχει τον τελευταίο λόγο στα της οικονομίας, της εξωτερικής πολιτικής και της παραγωγής, ελέγχοντας παράλληλα τις τρεις εξουσίες (εκτελεστική, νομοθετική, δικαστική) αλλά και τα μέσα ενημέρωσης.

Οι διώξεις και οι «μεταρρυθμίσεις»

Τις τελευταίες δεκαετίες αυτό το σκληρό σύστημα, που κατά περιόδους επιδίδεται σε εκτελέσεις και φυλακίσεις «υπόπτων», δέχτηκε αμφισβήτηση σοβαρή, στις οποίες ανταποκρίθηκε άλλες φορές με σκληρότητα και άλλες φορές παραχωρώντας ψήγματα ελευθεριών. Για να κατανοήσουμε την φύση των κινήσεών του, ας πάμε 25 περίπου χρόνια πίσω, όταν το σύστημα εξουσίας με εκφραστή τον Αχμαντινετζάντ βρέθηκε ενώπιον μεγάλων διαδηλώσεων. Τότε η απάντηση ήταν διττή: Από τη μία απαγορεύτηκε το «κόμμα» των Μεταρρυθμιστών και από την άλλη έγινε μεταρρύθμιση στο σύστημα τιμωριών (οι βουρδουλιές σταδιακά αντικαταστάθηκαν από ένα σύστημα διακανονισμού τους). Μέσα από διαδηλώσεις, φτάσαμε άλλωστε και στο πρόσφατο  γεγονός οι νεότερες γυναίκες των μεγαλουπόλεων να μην φορούν «επιμελώς» τις μαντήλες.

Μια σύντομη ιστορία

Στο σημείο αυτό, όμως, πρέπει να κάνουμε και μια σύντομη ιστορική αναδρομή πίσω στην ιστορία του Ιράν. Το 1951 ο αριστοκράτης Μοσαντέκ, πολέμιος του Σάχη και της Δυναστείας των Παχλαβί για τους οποίους θεωρούσε πως έπρεπε να έχουν διακοσμητικό ρόλο, πέρασε νόμο για την εθνικοποίηση των πετρελαίων του Ιράν, που κατείχαν οι Βρετανοί. Ανετράπη το 1953 από πραξικόπημα που οργάνωσαν οι ΗΠΑ και η Βρετανία, οι οποίες έδωσαν στον επαναπατρισθέντα Σάχη Μοχαμάντ Ρεζά Παχλαβί την εξουσία. Ο μονάρχης Παχλαβί, αν και προχώρησε σε έργα εκσυγχρονισμού της χώρας, ακολούθησε μια πολιτική εξαντλητική για τα φτωχότερα στρώματα. Ένα από τα εκθέματα στο πρώην ανάκτορο του Σάχη, που επιδεικνύουν σήμερα οι Ιρανοί είναι το μεγαλύτερο χαλί στον κόσμο, μεγέθους εκατοντάδων τετραγωνικών μέτρων, που συμβολίζει κατ' αυτούς  την απληστία του Παχλαβί ενόσω ο λαός πεινούσε.

Το 1979 όλες σχεδόν οι πολιτικές δυνάμεις που αντιμάχονταν τον μονάρχη συνασπίστηκαν για να τον εκδιώξουν. Το κατάφεραν, ενώ επέστρεψε στη χώρα ο εξόριστος Αγιατολάχ Χομεϊνί. Μέσα σε λίγα χρόνια το πολίτευμα της χώρας έγινε θεοκρατικό και όλοι οι προοδευτικοί πολιτικοί, τα μέλη των αριστερών και κομμουνιστικών κομμάτων και οι υποστηρικτές τους, είτε εκτελέστηκαν, είτε φυλακίστηκαν, είτε αναγκάστηκαν να αποκηρύξουν την ιδεολογία τους, είτε να μεταναστεύσουν κατά κύματα στο εξωτερικό, όπου πυρήνες τους υπάρχουν ακόμα (με πιο χαρακτηριστικό το Τουντέχ). Στο μεταξύ είχε ξεσπάσει η κρίση με τους 52 Αμερικανούς ομήρους στην Πρεσβεία των ΗΠΑ (που τους απελευθέρωσαν περιέργως ως «δώρο» στον Ρήγκαν τον Ιανουάριο του 1981 όταν κέρδισε τον Κάρτερ). Έπειτα ακολούθησε ο ανελέητος πόλεμος με το Ιράκ, που τόνωσε ακόμα περισσότερο τα χαρακτηριστικά του καθεστώτος.

Οι αποσπασματικές αναγνώσεις

Με βάση όλα τα παραπάνω, το Ιράν είναι μια χώρα τόσο σύνθετη, που φαντάζουν αποσπασματικές (και γελοίες σε ορισμένες περιπτώσεις) οι αναγνώσεις για το τι συμβαίνει αυτές τις ημέρες με τις πρωτοφανείς διαδηλώσεις και το αιματοκύλισμά τους. Οι λαθεμένες αναγνώσεις, όμως, από σχεδόν όλα τα πολιτικά στρατόπεδα, δεν φωτίζουν ούτε τις αιτίες ούτε προϊδεάζουν για το τι θα συμβεί από εδώ και πέρα.

Πρώτα απ' όλα αυτή η εξέγερση (θα έπρεπε να) μας ενδιαφέρει επειδή κατά βάση είναι μια εξέγερση λαϊκή, με κινητήριο μοχλό τις νεότερες γενιές. Η οικονομική δυσπραγία και η τεράστια ακρίβεια, απότοκα της αδυναμίας ή της απροθυμίας παραδοσιακών συμμάχων του Ιράν να το βοηθήσουν να ορθοποδήσει μετά τα πρόσφατα χτυπήματα του Ισραήλ και του Τραμπ, έχουν βγάλει στο δρόμο τα φτωχότερα στρώματα. Και παράλληλα οι νεότερες γενιές ζητούν φιλελευθεροποίηση και πραγματικό εκδημοκρατισμό σε όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητας.

Ένα έργο χωρίς πρωταγωνιστές

Ωστόσο το θεοκρατικό καθεστώς του περσικού Ιράν δεν μοιάζει με το αντίστοιχα σε μια σειρά αραβικών χωρών, όπως του Ιράκ, που κατέρρευσαν εν μια νυκτί. Η εξουσία που ακολούθησε την Ισλαμική Επανάσταση και που παραμένει στη θέση της για σχεδόν 47 χρόνια έχει εμποτίσει την κοινωνία και τους θεσμούς, ενώ σχηματισμένος εσωτερικός πολιτικός αντίπαλος, που να μπορεί να συσπειρώσει τις λαϊκές μάζες, δεν φαίνεται να υπάρχει.

Η περίπτωση, δε, του Ρεζά Παχλαβί, πρωτότοκου γιου του τελευταίου Σάχη, είναι εκτός από γελοία και επικίνδυνη. Ο συγκεκριμένος καλεί τον Τραμπ, τον Νετανιάχου και τους συμμάχους τους να τον επαναφέρουν στην εξουσία σε μια χώρα που ουσιαστικά δεν γνωρίζει. Ορισμένοι διαδηλωτές, άγνωστο σε τι αριθμό, φωνάζουν οργανωμένα συνθήματα υπέρ του, αλλά η επαναφορά του στην εξουσία θα αποτελούσε πιθανότατα επανάληψη της ιστορίας, και μάλλον με τη μορφή της τραγωδίας.

Το μέλλον

Καμία επέμβαση των ΗΠΑ και των συμμάχων του Τραμπ δεν πρόκειται να λύσει το πρόβλημα του Ιράν. Και η απάντηση του για δεκαετίες στέρεου θεοκρατικού καθεστώτος, δεν προδιαγράφεται εύκολη. Βρισκόμαστε μπροστά σε μεγάλες ανατροπές, τόσο στο Ιράν όσο και στην υπόλοιπη περιοχή. Αλλά το μόνο βέβαιο είναι πως ο ίδιος ο λαός του Ιράν πρέπει να ορίσει το μέλλον του.

Όπως άλλωστε έγραψαν στο κείμενό τους 17 πολιτικοί και κοινωνικοί ακτιβιστές, και προσυπέγραψε το Τουντέχ, «η μόνη βιώσιμη διαφυγή είναι μέσω των διεκδικήσεων και των δράσεων του λαού και του δικαιώματός του να καθορίζει το μέλλον του. [...] Αυτή η πορεία δεν ευθυγραμμίζεται ούτε με τους εσωτερικούς δεσπότες ούτε περνάει μέσα από τον πόλεμο και την εξάρτηση από ξένες δυνάμεις»

Δεν χωνεύετε κάποιον , αλλά πρέπει - λόγω γιορτών και κοινωνικών συμβάσεων - να του πάρετε δώρο; Κανένα πρόβλημα.   

Για όλους εσάς τους ευρισκόμενους σε υπαρξιακό αδιέξοδο, η RAF WEST Journal έχει τη λύση: Ένα ημερολόγιο-δώρο με φωτογραφίες του Κυριάκου Μητσοτάκη και προβλέψεις του αστρολόγου-συνεργάτη της Νο2 εφημερίδας της Ανατολικής Αττικής για κάθε μήνα του 2026

Ξεχωρίζει η οικογενειακή φωτογραφία των Μητσοτάκηδων στο εξώφυλλο του ημερολογίου (ιδανική για συνεργεία αυτοκινήτων και καμπίνες νταλικιέρηδων)  και η βαθυστόχαστη – μέσα από τη ζωή βγαλμένη – παροιμία στο οπισθόφυλλο

Μην το χάσετε

και για να το κατεβάσετε και να το έχετε στον τοίχο σας όλη τη χρονιά, είναι διαθέσιμο και σε PDF, έτοιμο για προβολή, κατέβασμα (download) και εκτύπωση (για τους πιο μερακλήδες)

της Μαρίας Νάτση

Για κάποιους ο διάλογος είναι εργαλείο δημοκρατίας, ενώ για άλλους, είναι εργαλείο καταστολής.

Κάποιοι ζητούν ουσιαστικό διάλογο, ενώ  άλλοι ζητούν επικοινωνιακή  νομιμοποίηση για να εξαπολύσουν τις δυνάμεις καταστολής στα μπλόκα.

Την ώρα που τα ΜΑΤ γυαλίζουν τα γκλομπ, ετοιμάζουν ασπίδες και δακρυγόνα, η κυβέρνηση έστησε  μια «συνάντηση-διαλόγου» με μια πολύ  μικρή μερίδα παραγωγών. Σε αυτήν, από τα 62  μπλόκα πανελλαδικά, συμμετείχαν μόνο τα “Πράσινα Φανάρια”, και μεμονωμένα άτομα προσκείμενα στο κυβερνών κόμμα που εκπροσωπούσαν μόνο... τον εαυτό τους.

Και όμως, στις εφημερίδες της προπαγάνδας εμφανίζονται ως “πλειοψηφία των αγροτών”. Τίτλοι όπως: «οι αγρότες σκληραίνουν τη στάση τους απέναντι στην κυβέρνηση και την κοινωνία» και «οι σκληροί αγρότες αρνούνται το διάλογο», προσπαθούν να νομιμοποιήσουν μια προσχηματική διαδικασία και να στοχοποιήσουν όσους αντιστέκονται.

Η κυβέρνηση ζήτησε αλλαγή στον αριθμό αλλά και τη σύνθεση των επιτροπών των παραγωγών, θέλοντας μάλιστα  να αποκλειστούν άτομα που τους βαρύνουν κατηγορίες, όπως το άνοιγμα των διοδίων,  μια παράνομη απαίτηση  που αγνοεί το τεκμήριο της αθωότητας.

Το σενάριο είναι γνωστό: καλούμε σε διάλογο, οι αγρότες δέχονται, η κυβέρνηση αλλάζει τους όρους του διαλόγου, φυσικά οι αγρότες αρνούνται, όμως ήδη έχουν βρεθεί λίγοι πρόθυμοι να καθίσουν στο τραπέζι του υποτιθέμενου διαλόγου  και το θέμα “λύνεται”.

Κι ενώ οι επικοινωνιακές “μανούβρες” τρέχουν, η πραγματικότητα πίσω από τις κινητοποιήσεις είναι τραγική: Έξι κτηνοτρόφοι έγιναν θύματα της αδιαφορίας: πέντε πέθαναν από ανακοπή ή εγκεφαλικό, και ένας κρεμάστηκε, δίνοντας τέλος στη ζωή του.

Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ , η  απόφαση να μην εμβολιαστούν τα ζώα,  αλλά και ο χειρισμός της επιδημίας της ευλογιάς - και στο παρελθόν υπήρξε τέτοιο κύμα αλλά αναχαιτίστηκε με μέτρα διάσωσης- καταστρέφουν κοπάδια, παραγωγή και ζωές.

Οι τραγικές  συνέπειες αυτών των επιλογών παραμένουν ζωντανές και δεν μπορούν να θαφτούν μαζί με έναν " νεκρό " διάλογο.

Για τους περισσότερους,  ο διάλογος είναι δημοκρατία.

Για λίγους είναι προοίμιο βίας, αδικίας και επικοινωνιακής  απάτης.