της Μαρίας Νάτση

 

«Ἀνήκω στοὺς λίγους ποὺ πιστεύουν πὼς ὑπάρχει μιὰ μεθοδολογία τοῦ ὀρθῶς πολιτικῶς σκέπτεσθαι, διότι ὑπάρχει καὶ ἕνας σταθερὸς ἀπόλυτος σκοπὸς πρὸς τὸν ὁποῖο πρέπει νὰ κατευθύνεται ἡ πολιτικὴ πράξη, ὅσο θέλομε νὰ ἔχη νόημα καὶ ἀξία ἡ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου» ... Κωνσταντίνος Τσάτσος

Το δίκαιο στις οργανωμένες πολιτείες  λειτουργεί  όχι μόνο ως μέτρο της πολιτικής πράξης αλλά και ως όριο της εξουσίας.

Τι γίνεται όταν αυτό χάνεται και η πολιτική εξουσία ασκείται χωρίς κανέναν ηθικό προσανατολισμό;

Η χώρα μας, όπως και πολλές άλλες, έχει υπογράψει το Δίκαιο της Θάλασσας, με θεμελιώδη αρχή  ότι κάθε άνθρωπος στη θάλασσα έχει δικαίωμα στη ζωή, ανεξάρτητα από εθνικότητα, θρησκεία , καθεστώς ή αν διαθέτει έγγραφα. Η υποχρέωση διάσωσης δεν είναι πράξη φιλανθρωπίας ούτε ζήτημα «καλής θέλησης», αλλά ρητή και αδιαπραγμάτευτη νομική υποχρέωση.

Η αποτροπή σκαφών που βρίσκονται σε κίνδυνο είναι πράξη παράνομη.  

Η εγκατάλειψη ανθρώπων στη θάλασσα είναι πράξη παράνομη.

Η επαναπροώθηση χωρίς εξέταση αιτήματος ασύλου και η χρήση βίας που θέτει σε άμεσο κίνδυνο τη ζωή, είναι πράξεις παράνομες

 

 

Όταν κάποιος προσπαθεί να νομιμοποιήσει  αυτές τις πρακτικές καταργεί το ίδιο το κράτος δικαίου· και όταν οι νόμοι  παύουν να ισχύουν,  αυτό που απομένει δεν είναι η πατρίδα, αλλά η ζούγκλα.

Μέσα σε αυτό το κενό δικαίου αντηχούν οι φωνές μίσους πολιτικών «συνοριοφυλάκων», πρόθυμων να επιδείξουν σκληρότητα απέναντι σε ανυπεράσπιστους.. Οι ένθερμοι αυτοί υπερασπιστές της πατρίδας είναι βέβαιο ότι θα εξαντλήσουν όλη τη βαναυσότητα τους σε κάθε εξαθλιωμένο και αδύναμο που θα βρεθεί στο διάβα τους. Είναι όμως άλλο τόσο βέβαιο ότι, αν έρθει η ώρα να υπερασπιστούν αληθινά  την πατρίδα από έναν πραγματικό  εχθρό, ισχυρότερο από αυτούς, θα είναι οι πρώτοι που θα την παραδώσουν.

Αυτοί οι ιδιότυποι πατριώτες δεν φαίνεται να  ενοχλούνται με το ξεπούλημα της χώρας κομμάτι-κομμάτι σε όσους διαθέτουν τα χρήματα να την αγοράσουν. Μόνο το πρώτο εξάμηνο του 2025 έχουν εκδοθεί 17.254 Golden Visa. Οι Τούρκοι έρχονται δεύτεροι στις αγορές ακινήτων μετά τους Κινέζους, με ιδιαίτερη προτίμηση στη Βόρεια Ελλάδα.

Εξίσου αδιάφοροι είναι και για το γεγονός ότι ο πληθυσμός της χώρας αναμένεται έως το 2050 να μειωθεί κατά 1,5 εκατομμύριο και ο αριθμός των ανθρώπων σε εργατική ηλικία (20-64 ετών) θα συρρικνωθεί δραματικά.

Και αυτό δεν οφείλεται στις βαρκούλες που καταφθάνουν από το Αιγαίο.

Οι γεννήσεις στην Ελλάδα έπεσαν κατακόρυφα από το 2021 και μετά — με σχεδόν 20% λιγότερα μωρά το 2024 σε σχέση με το 2021, ενώ  ο δείκτης γονιμότητας  είναι από τους χαμηλότερους στην Ευρώπη με περίπου 1,3 παιδιά ανά γυναίκα, πολύ κάτω από το 2,1 που απαιτείται για σταθερό πληθυσμό. 

Όμως αυτά τα ζητήματα απαιτούν ριζικές αλλαγές και αληθινή κοινωνική πολιτική. Κι αυτό είναι δύσκολο. Πιο εύκολο είναι να φτιάχνεις εχθρούς και να μετατοπίζεις τη συζήτηση αλλού. Η ρητορική μίσους είναι εύκολη, εύπεπτη, αφομοιώνεται  χωρίς δυσκολία. Δεν απαιτεί προσπάθεια, δεν προϋποθέτει παιδεία. Δεν χρειάζεται καν σκέψη.

Η χώρα δεν απειλείται από τις βάρκες των εξαθλιωμένων, αλλά από την πολιτική επιλογή της εγκατάλειψης του δικαίου.

Οι πολιτικοί "συνοριοφύλακες" έθεσαν  μάλιστα ένα δίλημμα εξίσου φτωχό και αδιέξοδο με την πολιτική τους σκέψη:

«Είστε με τους λιμενικούς ή με τους διακινητές;» 

Κι ο νους μας στέκει για λίγο  γελώντας μπροστά σε αυτήν την παιδαριώδη κακοφτιαγμένη  παγίδα των λέξεων.

Όμως λίγο πιο κάτω  έρχεται αντιμέτωπος με το αληθινό δίλημμα της εποχής που μας καλεί να επιλέξουμε:

«Πολιτισμός ή Βαρβαρότητα;»

Στις 3 Φεβρουαρίου του 2026,  η Εισαγγελία Πρωτοδικών Χαλκίδας αποφάσισε να βάλει στο αρχείο την υπόθεση της τεράστιας πυρκαγιάς στη Βόρεια Εύβοια, απορρίπτοντας τις μηνύσεις και μη ασκώντας σε κανέναν ποινική δίωξη

Αυτό σημαίνει ότι δεν ασκήθηκαν κατηγορίες ούτε επιβλήθηκαν ποινές σε συγκεκριμένα πρόσωπα για την καταστροφική πυρκαγιά που κατέκαψε πάνω από 500.000 στρέμματα δάσους. Η απόφαση αυτή, όπως αναμενόταν, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε συλλογικότητες της περιοχής

Το «Σχέδιο» είναι μια ανεξάρτητη ομάδα που καταπιάνεται με την έρευνα και δημοσιογραφία. Η ομάδα ασχολείται με θέματα περιβαλλοντικά, υγειονομικά, κοινωνικά κ.ά., που έχουν ξεκάθαρο πολιτικό σχεδιασμό και επιπτώσεις στην κοινωνία}

Η ομάδα αυτή παρήγαγε δύο πολύ ενδιαφέροντα ντοκιμαντέρ σχετικά με το θέμα της καταστροφικής πυρκαγιάς στη Βόρεια Εύβοια.

Στο πρώτο μέρος με μαρτυρίες και ντοκουμέντα,  αποδεικνύεται πώς μια φωτιά που θα μπορούσε να περιοριστεί έγκαιρα, κατάφερε με μηδενικό άνεμο και “εντολές μη διακινδύνευσης”, που ισοδυναμεί με εντολές μη παρέμβασης, να κατακάψει περισσότερα από 520 χιλιάδες στρέμματα γης.

Στο δεύτερο μέρος , που πλέον είναι ελεύθερο από τις 4 Νοεμβρίου 2022, στοιχειοθετείται  το "γιατί" κάψανε τουλάχιστον 520.000 στρέμματα και τα όνειρα των ανθρώπων της Βόρειας Εύβοιας, τι σχεδιάζουν για την καμένη περιοχή και από πότε αυτά τα σχέδια είναι έτοιμα.

Η ίδια ομάδα, στην ιστοσελίδα της, δημοσιεύει ανακοίνωση της "Πρωτοβουλίας για τη Δικαιοσύνη στη Βόρεια Εύβοια", η οποία καταγγέλλει το γεγονός της αρχειοθέτησης της υπόθεσης και αποδομεί το σκεπτικό της απόφασης

-------------------------------------------------------

“Ουδείς υποχρεούται στα αδύνατα”, αποφάνθηκε η ελληνική Δικαιοσύνη και, αφού “η πυρκαγιά είχε ακραία συμπεριφορά”, κανείς από τους ιθύνοντες δεν φταίει για την μεγάλη καταστροφή. Δεν χρειάζεται λοιπόν να γίνει δίκη για τις ευθύνες στη Βόρεια Εύβοια, η υπόθεση μπαίνει στο αρχείο. Όλα καλά καμωμένα λοιπόν στη Βόρεια Εύβοια, φταίει ο κακός μας ο καιρός. Α! Και οι ιδιοκτήτες των ιδιωτικών δασικών τεμαχίων που δεν τα είχαν καθαρίσει.

Ύστερα από 4,5 χρόνια από την μεγάλη καταστροφική πυρκαγιά στη Βόρεια Εύβοια, εκδόθηκε η απόφαση της Εισαγγελίας Χαλκίδας που βάζει την υπόθεση στο αρχείο. Η πρωτοφανής καταστροφή του Αυγούστου 2021 δεν είχε άλλη αιτία παρά μόνο τις περιβαλλοντικές συνθήκες (καύσωνας και ύπαρξη πεσμένων κλαδιών από χειμωνιάτικη κακοκαιρία) σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, αν και αποσιωπάται ότι η φωτιά έκαιγε σε καθεστώς σχετικής άπνοιας επί 10 μέρες. Έτσι, οι 8 μηνυτήριες αναφορές ( και ατομικές) πολιτών καθώς και η αυτεπάγγελτη προανακριτική εξέταση που είχε διαταχτεί οδηγήθηκαν στο αρχείο ως αβάσιμες, μην καταλογίζοντας καμία ευθύνη, ούτε για την πρόληψη ούτε για την κατάσβεση, σε κανέναν αρμόδιο ανάμεσα στους επικεφαλής της Πυροσβεστικής, της Πολιτικής Προστασίας, των δασαρχείων, της Περιφέρειας ή των Δήμων. Στο μεταξύ, η Εισαγγελία αγνόησε τα αιτήματα των εναγόντων να λάβουν αντίγραφο της δικογραφίας, με αποτέλεσμα αυτοί να βρίσκονται τώρα στη θέση να μην προλαβαίνουν να κινηθούν νομικά στο στενό περιθώριο των 15 ημερών που τους δίνεται.

Η απόφαση υπογράφτηκε στις 5/1/2026, από την Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χαλκίδας κα. Χριστίνα. Ι. Γαβρίλη.

Αναλυτικά η απόφαση:

 

“Ουδείς υποχρεούται στα αδύνατα”: Καμία αξιόποινη πράξη για εμπρησμό από αμέλεια ή δια παραλείψεως, ή για έκθεση κατά συρροή δεν καταλογίζεται σε πολιτικά πρόσωπα, δημοσίους και κρατικούς υπαλλήλους, και η υπόθεση μπαίνει στο αρχείο αγνώστων δραστών. Αυτό διότι η πυρκαγιά ήταν ένα “ακραίο φαινόμενο”.

Η πυρκαγιά “προκλήθηκε από σπινθηρισμούς κατά τη χρήση αλυσοπρίονου από άτομο/α που σκοπό είχαν την παράνομη υλοτόμηση”.

Υπήρξε ανάπτυξη “ακραίας συμπεριφοράς της πυρκαγιάς” με υψηλή δυναμική από το ξεκίνημά της, κάτι που “αποτελεί συνήθως εξέλιξη μιας επιφανειακής πυρκαγιάς μεγάλης έντασης”. Στη συνέχεια αναβαθμίστηκε με τη δημιουργία πυροσωρείτη (σύννεφου με προϊόντα καύσης) με αποτέλεσμα να δημιουργεί νέες εστίες – εκ τούτου αποκλείεται ο ισχυρισμός για εμπρησμό κατά την εξέλιξη της πυρκαγιάς. Η πυρκαγιά αναβαθμίστηκε στη συνέχεια σε mega-fire.

Την ακραία συμπεριφορά δημιούργησαν οι “ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες”, που οφείλονται στους εξής παράγοντες:

α) ο παράγοντας καύσιμα: η ύπαρξη πυκνού δάσους, και δύο ακραία φαινόμενα που είχαν προηγηθεί, η χιονόπτωση Μήδεια του Φεβρουαρίου 2021 (όπου πολλά κλαριά έσπασαν και δημιούργησαν συσσώρευση καύσιμης ύλης) και ο παρατεταμένος καύσωνας που προηγήθηκε της πυρκαγιάς.

β) ο παράγοντας θερμοκρασία: Ισχυρός καύσωνας σε όλη τη χώρα και στον πλανήτη.

γ) ο παράγοντας σχετική υγρασία: τα χαμηλά επίπεδα υγρασίας εξαιτίας του καύσωνα συνεισέφεραν στην αύξηση της καύσιμης ύλης.

δ) ο συνδυασμός περιβαλλοντικών παραγόντων: η ύπαρξη ξηρής καύσιμης ύλης αποτελεί προϋπόθεση έναρξης πυρκαγιάς με οποιαδήποτε αφορμή (εμπρησμό, κεραυνό κλπ). Μετά οι “πυρομετεωρολογικές συνθήκες” (δηλαδή η καύσιμη ύλη όταν είναι επαρκής και ξηρή) μετατρέπουν την πυρκαγιά σε ακραίο συμβάν.

Οι χάρτες πρόβλεψης της πυρκαγιάς ανέφεραν υψηλό κίνδυνο.

Σε όλη τη χώρα υπήρχαν πολλά συμβάντα πυρκαγιάς, “γεγονός που προκάλεσε πολυδιάσπαση δυνάμεων”.

Στη Βόρεια Εύβοια κινητοποιήθηκαν εξ αρχής οχήματα, πεζοπόρα τμήματα και εναέρια μέσα. “Η ραγδαία και προς όλες τις κατευθύνσεις επέκταση της πυρκαγιάς καθιστούσε αδύνατη την τοποθέτηση επαρκών πυροσβεστικών δυνάμεων στο σύνολο της περιμέτρου της πυρκαγιάς”. Επίσης, “ήταν κατά ορισμένα διαστήματα αδύνατη η επιχείρηση εναέριων μέσων λόγω ύπαρξης καπνού”.

“Έγινε εγκαίρως αίτημα προς τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας”.

“Δεν υπήρξε κανένα θύμα”. Ειδικότερα για τους πυροσβέστες, αναφέρεται πως “έχουν καθήκον να καταστείλουν το πύρινο μέτωπο, όχι όμως και να διακινδυνεύσουν την ίδια τους τη ζωή…”.

“Τα δασαρχεία είναι αρμόδια για την εκτέλεση έργων πρόληψης, τα οποία εκτελούνται με βάση τις πιστώσεις που διατίθενται. …Οι πιστώσεις απορροφήθηκαν στο σύνολό τους… ωστόσο αφορούσαν μόνο τα δημόσια δάση”. Οι μεγάλες καταστροφές από τη Μήδεια “εντοπίζονται κυρίως εντός μη δημόσιων δασών, ως προς τα οποία, τα έργα αντιπυρικής προστασίας είναι υποχρέωση του δασοκτήμονα και λόγω της μη χρηματοδότησης του προγράμματος της μη δημόσιας δασοπονίας τα τελευταία έτη… τα έργα αντιπυρικής προστασίας στα δάση αυτά είναι ελάχιστα”. Μάλιστα, “η εν λόγω πυρκαγιά εκδηλώθηκε εντός του διακατεχόμενου (μη δημόσιου) δάσους Μανδανικών, … για το οποίο είχε εγκριθεί έκτακτη κάρπωση από τον Μάιο του 2021 προς αντιμετώπιση των ζημιών από την κακοκαιρία Μήδεια”.

Σε ότι αφορά τα δημόσια δάση, “το Δασαρχείο προχώρησε στη σύνταξη μελέτης αντιπυρικής προστασίας κατά μήκος των δασικών δρόμων του δημόσιου δάσους Παπάδων, η οποία εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 2021, πλην όμως ουδέποτε υλοποιήθηκε λόγω της πυρκαγιάς του Αυγούστου του ίδιου έτους”.

 

Για όλους αυτούς τους λόγους, η απόφαση της εισαγγελέως Χαλκίδας είναι ότι “όλοι οι συναρμόδιοι φορείς προέβησαν άμεσα σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες… βάση των παρεχόμενων μέσων που διέθεταν και βάσει ενός σχεδιασμού που έχει ως επίκεντρο την προστασία της ανθρώπινης ζωής¨, τόσο των πολιτών όσο και των πυροσβεστών.

Η Εισαγγελέας συνάγει τα επιχειρήματά της από την έκθεση των δύο πραγματογνωμόνων της Πυροσβεστικής που διορίστηκαν για την εν λόγω δικογραφία, από τις εκθέσεις των ανακριτικών υπαλλήλων του Περιφερειακού Κλιμακίου και της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού καθώς και του κλιμακίου Πυροσβεστικής Λίμνης Ευβοίας. Με άλλα λόγια, από μία υπηρεσία που μηνύεται για πράξεις και παραλήψεις γνωματεύει για τον εαυτό της ότι δεν έχει καμία ευθύνη!

Η αντίστοιχη δικογραφία για τον κ. Χαρδαλιά (που κρίθηκε χωριστά λόγω της ιδιότητάς του ως Υπουργού) επίσης απορρίφθηκε έναν χρόνο πριν, στις 13/11/2024 από την Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χαλκίδας Βάια Ακρίβου, επειδή οι αιτιάσεις των εναγόντων κρίθηκαν ως αόριστες. Ενδιαφέρον έχει το πολύ συνοπτικό σκεπτικό (μιας παραγράφου), που αναφέρει ότι “είναι κρίσιμη η προσκομιδή των αποδεικτικών για το που επιχειρούσαν τα αεροσκάφη και τα ελικόπτερα σε όλη την Ελλάδα, καθώς ίδιες καταγγελίες υπήρχαν και για την Πάρνηθα-Βαρυμπόμπη”!

Δηλαδή η υπεύθυνη να ερευνήσει τις καταγγελίες, μας λέει πως έπρεπε τα επίσημα στοιχεία για τα πτητικά μέσα να τα προσκομίσουν οι μηνυτές και αναφέρει (ως άλλοθι;) ότι παρόμοιες καταγγελίες έγιναν και στην Βαρυμπόμπη.

 

 

 

Δυο λόγια επί της απόφασης

– Η φράση “ουδείς υποχρεούται στα αδύνατα” παραγνωρίζει επιδεικτικά την παρουσία εθελοντών και ντόπιων που περιόρισαν θηριώδεις φλόγες έξω από τα χωριά τους και έσωσαν πολλά σπίτια, χωρίς να διαθέτουν κανέναν εξοπλισμό, ούτε καν νερό. Αν αυτοί με κλάρες στα χέρια δάμασαν, σε σημεία, τη φωτιά, είναι προφανές πως το έργο της πυρόσβεσης στη Βόρεια Εύβοια δεν ήταν καθόλου αδύνατο.

– Σχετικά με τον φυσικό αυτουργό ή αυτουργούς, που παραμένουν άγνωστοι, δεν αιτιολογείται πουθενά ο ισχυρισμός περί παράνομης υλοτόμησης, 40 μέτρα από τον κεντρικό δρόμο Λίμνης και σε ορατό σημείο από το πλησιέστερο πυροφυλάκιο. Πρόκειται για πιθανολόγηση; Υπάρχουν στοιχεία, που όμως δεν έχουν οδηγήσει σε ύποπτο;

– Αγνοούνται οι δεκάδες μαρτυρίες πολιτών που ήταν αυτόπτες μάρτυρες και αναφέρονται μόνο οι εκθέσεις της πυροσβεστικής, χωρίς καμία περαιτέρω επεξεργασία. Άραγε, δεδομένου ότι η ίδια η πυροσβεστική ήταν κατηγορούμενη, πως γίνεται οι καταθέσεις της να αποτελούν μοναδική αναφορά στην απόφαση; Με ποιο σκεπτικό αγνοήθηκαν όλοι οι αυτόπτες μάρτυρες;

– Υπάρχει μια αντιστροφή της πραγματικότητας όταν η απόφαση αναφέρει πως, “η ραγδαία και προς όλες τις κατευθύνσεις επέκταση της πυρκαγιάς καθιστούσε αδύνατη την τοποθέτηση επαρκών πυροσβεστικών δυνάμεων στο σύνολο της περιμέτρου της πυρκαγιάς”. Η πραγματικότητα είναι πως η πυρκαγιά κινούνταν ανεξέλεγκτα προς όλες τις κατευθύνσεις ακριβώς επειδή δεν τοποθετούνταν πυροσβεστικά κλιμάκια σε κομβικά σημεία για να την σταματήσουν. Έτσι, το αποτέλεσμα της απραξίας της πυροσβεστικής αναφέρεται από την Εισαγγελέα ως αιτία.

– Κι αν ήταν “αδύνατη η τοποθέτηση επαρκών πυροσβεστικών δυνάμεων στο σύνολο της περιμέτρου της πυρκαγιάς”, όπως λέει η απόφαση, πώς εξηγείται η ολοσχερής καταστροφή σπιτιού  και συνεργείου στη Λίμνη πάνω στον κεντρικό δρόμο στην είσοδο του χωριού, ενώ τα πυροσβεστικά ήταν 150 μέτρα μακριά χωρίς να ανταποκρίνονται στις εκκλήσεις των πολιτών;

– Αναφέρονται ως πρόσθετοι περιβαλλοντικοί παράγοντες συνεχώς οι ίδιοι, και με την ίδια διατύπωση. Πώς γίνεται να αναφέρονται τέσσερις παράγοντες εξέλιξης της πυρκαγιάς, και οι τρεις να είναι οι ίδιοι; Πώς γίνεται να αγνοείται η ευνοϊκή συγκυρία της άπνοιας;

– Η αναφορά περί πτητικών πυροσβεστικών μέσων είναι αόριστη και αγνοεί τις μαρτυρίες χιλιάδων ντόπιων αλλά  και εκπροσώπων αρχών που κατήγγειλαν την ανυπαρξία τους.

– Το αίτημα προς τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας έγινε την τέταρτη μέρα της πυρκαγιάς, όταν αυτή πλέον είχε περάσει από τον Ευβοϊκό στο Αιγαίο. Είναι γνωστό πως από τημέρα του αιτήματος ως την πραγματική συνδρομή μεσολαβούν τουλάχιστον τρεις μέρες, όσες χρειάζονται για να φτάσουν οι δυνάμεις οδικώς ακόμη κι αν ξεκινήσουν αμέσως. Πράγματι, οι ξένες ενισχύσεις έφτασαν την 7η μέρα της πυρκαγιάς στην Βόρεια Εύβοια.

– Η αναφορά της Εισαγγελίας ότι “oι μεγάλες καταστροφές από τη Μήδεια εντοπίζονται κυρίως εντός μη δημόσιων δασών” δημιουργεί απορία. Δηλαδή η Μήδεια έκανε διακρίσεις μεταξύ δημοσίων και ιδιωτικών δασών; Τα δημόσια δάση στην περιοχή της Λίμνης είχαν άραγε λιγότερες ζημιές;

– Για την μη χρηματοδότηση του καθαρισμού τους δεν υφίστανται άραγε ευθύνες στην κεντρική διοίκηση;

 

Η πρόγνωση που δίνει άλλοθι

Το πιο ενδιαφέρον σημείο της απόφασης αφορά την πρόληψη. Από τη μία καταλογίζει ευθύνη στους ιδιοκτήτες των ιδιόκτητων δασών για την μη απόληψη της καύσιμης ύλης μετά την χειμωνιάτικη κακοκαιρία Μήδεια (13-17 Φεβρουαρίου 2021), από την άλλη για το ίδιο θέμα σε δημόσιο δάσος, αναφέρει πως είχαν εγκριθεί τα κονδύλια τον Ιούλιο του 2021 και απλώς δεν υλοποιήθηκαν οι εργασίες λόγω της πυρκαγιάς χωρίς να καταλογίζει ευθύνες για την απαράδεκτη αυτή καθυστέρηση και απουσία πρόληψης. Καταρχάς, η έγκριση μελέτης του Δασαρχείου στα τέλη Ιουλίου αποτελεί σοβαρή παράλειψη από μόνη της, δεδομένου πως είχε ήδη ξεκινήσει η αντιπυρική περίοδος. Άλλωστε, η έγκριση μελέτης, λόγω περαιτέρω γραφειοκρατικών διαδικασιών, δεν σημαίνει την αυτόματη έναρξη των απολήψεων καύσιμης ύλης. Τέλος, μιας και η Εισαγγελέας αναγνωρίζει την καύσιμη μάζα ως προϋπόθεση εκδήλωσης της πυρκαγιάς, οι ενέργειες του Δασαρχείου και της Πολιτικής Προστασίας για την πρόληψη της πυρκαγιάς θα σήμαιναν την απόλυτη προτεραιότητα στον καθαρισμό των δασών. Εδώ αντιθέτως αναφέρονται οι καθυστερήσεις και η ανυπαρξία καθαρισμού ως εάν όλα να έγιναν καλώς και να μην συνιστούν αυτές οι ενέργειες ευθύνη και αρμοδιότητα των αντίστοιχων υπηρεσιών.

Να σημειωθεί εδώ ότι είχαν κατατεθεί έγγραφα και μαρτυρίες στην Εισαγγελία σωματείων δασεργατών που ζητούσαν να γίνουν αυτές οι εργασίες διότι κινδύνευε η περιοχή από την πυρκαγιά, και κανείς δεν τους απαντούσε, παρά την υποχρέωση της διοίκησης να απαντά στους πολίτες. Τέλος, για τις ευθύνες που δίνονται στους ιδιοκτήτες των ιδιοκατεχόμενων δασών, ο τότε πρόεδρος του σωματείου Ρητινοκαλλιεργητών κ. Βαγγέλης Γεωργατζής έχει αναφέρει ρητώς πως ζήτησαν χρήματα από το Δασαρχείο για να καθαρίσουν στα ιδιοκατεχόμενα δάση, και έλαβαν άρνηση λόγω έλλειψης χρηματοδότησης. Άρνηση έλαβαν και όταν ζήτησαν την άδεια να καθαρίσουν το δάσος με δικά τους έξοδα, πουλώντας την ξυλεία για να βγάλουν τα έξοδά τους, για λόγους γραφειοκρατικούς. Τέλος, κανένας καθαρισμός δεν είχε γίνει στο δημόσιο δάσος για πολλά χρόνια, μας ανέφερε ο ίδιος.

Τέλος, στην απόφαση αναφέρεται ότι “οι χάρτες πρόβλεψης κινδύνου πυρκαγιάς για την ημέρα έναρξης και τις αμέσως επόμενες μέρες προέβλεπαν πολύ υψηλό ή/και ακραίο κίνδυνο έναρξης και εξάπλωσης φωτιάς”. Αλλά και για τις τεράστιες ζημιές που οδήγησαν στη συσσώρευση μεγάλων ποσοτήτων καύσιμης ύλης από την κακοκαιρία Μήδεια, η απόφαση αναφέρει πως έγινε μία έντονη εισβολή ψυχρών αέριων μαζών, κάτι που “οδήγησε την μονάδα ΜΕΤΕΟ του ΕΑΑ να ονοματίσει την κακοκαιρία ΜΗΔΕΙΑ”. Αυτοί οι παράγοντες, μαζί με όλους τους άλλους, σημαίνουν άραγε ότι το κράτος δεν έφερε ευθύνη; Ή, αντιθέτως, πως αφού είχαν προειδοποιηθεί, όφειλαν εγκαίρως να έχουν κινητοποιηθεί;

Δηλαδή, σε κάθε κακοκαιρία που έχει ανακοινωθεί και… ονοματοδοθεί, ότι και να πάθει ο πολίτης θα φταίει ο ίδιος, που δεν άκουσε τις προειδοποιήσεις, και όχι οι αρχές που όφειλαν να λάβουν μέτρα αφού το γνώριζαν; Παρακάμπτεται το κριτήριο ευθύνης ή/και ενοχής, που προκύπτει από το να έχεις γνώση των επιπτώσεων των πράξεών σου για τους κρατικούς λειτουργούς;

– Γιατί περιορίζει η απόφαση την αναφορά σε οποιαδήποτε ευθύνη μόνο στα δασαρχεία ενώ, βάσει νόμου, οι Δήμοι και οι Περιφέρειες έχουν συγκεκριμένες αρμοδιότητες στην πρόληψη και τον συντονισμό;

 

 

 

Εμπόδια σε τυχόν ένσταση

Οι ενάγοντες μιας από τις μηνύσεις έχουν ζητήσει επανειλημμένως να λάβουν αντίγραφο της δικογραφίας, όπως δικαιούνται. Αρχικώς, τους παρέπεμπαν στα Ειρηνοδικεία όπου είχε σταλεί η δικογραφία για ανακρίσεις, αλλά εκεί τους παρέπεμπαν αλλού, μέχρι που τους είπαν ότι δεν μπορούν να την λάβουν μέχρι να ολοκληρωθεί η ανάκριση. Αφού ολοκληρώθηκε η ανάκριση, κατέθεσαν ξανά αίτηση για να λάβουν αντίγραφο της δικογραφίας, προκειμένου να την δει η δικηγόρος τους. Τους το αρνήθηκαν προφορικώς, λέγοντας πως “την έχει η εισαγγελέας στο σπίτι της για να την εξετάσει”, και να επανέλθουν αργότερα. Τελικώς βγήκε απόφαση να μπει στο αρχείο, με μικρό περιθώριο αντίδρασης (15 ημερών) μέσα στο οποίο πρέπει να λάβουν την ογκώδη δικογραφία χιλιάδων σελίδων, να την διαβάσουν και να αποφασίσουν αν θα υπάρξει άλλη ενέργεια, όπως δικαιούνται. Είναι προφανές πως η όλη διαδικασία αποστερεί στην ουσία την δυνατότητα κάθε περαιτέρω νομικής ενέργειας που οι ντόπιοι δικαιούνται.

Εν τέλει, όπως φαίνεται από την εισαγγελική απόφαση, η κυβέρνηση είχε δίκιο όταν έλεγε πως για την πυρκαγιά φταίει η “κλιματική κρίση”. Αυτά που καταμαρτυρούσαν όλοι ανεξαιρέτως οι ντόπιοι αποτελούν μαζικές φαντασιώσεις. Και φυσικά συνωμοσιολογίες!

 

Και μετά την πυρκαγιά, η “ανάπτυξη”

Αν και για τα έργα πρόληψης δεν υπήρχαν χρήματα ή χρόνος, αμέσως μετά την πυρκαγιά, για την υλοποίηση της λεγόμενης “ανασυγκρότησης” της Βόρειας Εύβοιας, διατέθηκαν τεράστια ποσά για διάφορες εργολαβίες. Και μην φανταστεί κανείς πως προτεραιότητα υπήρξε η αποζημίωση των πληγέντων και η αποκατάσταση του δάσους. Όχι. Οι πληγέντες δεν έχουν ακόμη αποζημιωθεί πλήρως, και φυσικά ούτε στο δάσος έγιναν οι απαραίτητες ενέργειες, ούτε μέτρα πρόληψης λήφθηκαν για να μην αποτελειωθεί η περιοχή με μια νέα πυρκαγιά – αντιθέτως το πυροσβεστικό κλιμάκιο . Υπήρξε όμως φροντίδα για την άμεση προώθηση σχεδίων που έχουν να κάνουν με ραγδαίες αλλαγές χρήσης γης στη Βόρεια Εύβοια. Σχέδια που είχαν ήδη αποτυπωθεί στο χαρτί  ακριβώς του περιορισμού της πυρκαγιάς και περιελάμβαναν: βιομηχανική ζώνη Α’ όχλησης στο Μαντούδι, κατάργηση γης υψηλής παραγωγικότητας, ανάπτυξη μεγάλων σύνθετων τουριστικών συγκροτημάτων στην παραλιακή ζώνη, ιχθυοκαλλιέργειες, data centers και αποθήκες εφοδιαστικής, ΑΠΕ, κλπ, . Αυτά βέβαια είναι σχετικώς γνωστά τόσο από το σχετικό ντοκιμαντέρ “Βόρεια Εύβοια, Το Σχέδιο”, (σε δύο μέρη –  της πυρκαγιάς και  μετά από αυτήν), όσο και από σχετική αρθρογραφία. Αυτό που είναι λιγότερο γνωστό είναι πως, τα σχέδια αυτά ήρθαν να αποτυπωθούν με τον πιο επίσημο τρόπο με ένα νέο Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ) που συνέταξε ως δωρεά για την περιοχή το «ΔΙΑΖΩΜΑ» με πρόεδρο τον κ. Σταύρο Μπένο. Το ΕΠΣ αυτό μάλιστα  του Δήμου Μαντουδίου-Λίμνης-Αγίας Άννας, τον Ιούλιο του 2025. Το πολεοδομικό αυτό σχέδιο προτάθηκε εξ αρχής, παρά το γεγονός ότι υπήρχε ήδη εκπονημένο πολεοδομικό σχέδιο στον Δήμο, ένα ήδη εγκεκριμένο και άλλα δύο υπό έγκριση. Γι’ αυτά τα δύο, που με μεθοδεύσεις και παραλείψεις οδηγήθηκαν σε μη θεσμοθέτηση, διεξάγεται ήδη προανακριτική εξέταση.

Εναντίον του ΕΠΣ αυτού έχουν προσφάτως προσφύγει τρεις σύλλογοι και δύο δημοτικοί σύμβουλοι στα διοικητικά δικαστήρια. Φαίνεται πως οι πολίτες αυτής της χώρας εξακολουθούν να στρέφονται προς την Δικαιοσύνη, παρά το ότι αυτή τους κλείνει συνεχώς την πόρτα.

 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΕΥΒΟΙΑ

 

 

Στη φωτογραφία του Άγγελου Μπαράι από την Καθημερινή, βλέπουμε ένα από τα παιδιά που χτυπήθηκαν από το περιπολικό του Λιμενικού Σώματος.  Έναν “εισβολέα” κατά τη Μαρία Καρυστιανού, έναν “λαθρομετανάστη” κατά τον Άδωνι Γεωργιάδη, έναν από αυτούς που πρέπει να τους “μπουμπουνάμε” όταν δεν ανταποκρίνονται στο “Αλτ, τις ει;” σύμφωνα με τον Κυριάκο Βελόπουλο, έναν από αυτούς που πρέπει να πεθάνουν ή να τους κάνουμε τη ζωή κόλαση για να μην ξανάρθουν άλλοι σύμφωνα με το Θάνο Πλεύρη

Αυτό το παιδί, ίσως ψάχνει τους γονείς του, ίσως ψάχνει τα αδέρφια του και ίσως τελικά δεν βρει κανέναν από αυτούς. 

Το παρακάτω ποίημα γράφτηκε από τον Sergio Guttilla, δημοσιεύτηκε το 2018 σε ιταλικό διαδικτυακό περιοδικό και είναι αφιερωμένο σε 100 μετανάστες, οι οποίο πνίγηκαν λίγο έξω από την Ιταλία, περιμένοντας κάποιο πλοίο να τους σώσει. Η μετάφραση είναι του Andonis Theocharis Kioukas (Πηγή: ο κλόουν)

 

Αν ήταν ο γιος σου

θα γέμιζες την θάλασσα

με όλα τα πλοία του κόσμου.

Θα ήθελες όλοι μαζί, μυριάδες,

να γινόμασταν μια γέφυρα

να περπατήσει πάνω μας

και να περάσει απέναντι.

 

Αν ήταν ο γιος σου

δεν θα τον άφηνες μόνο του ποτέ.

Θα σκίαζες προσεκτικά το πρόσωπό του

να μην το κάψει ο ήλιος.

Θα τον τύλιγες στην αγκαλιά σου

να μη μουσκέψει από την αλμύρα της θάλασσας.

 

Αν ήταν ο γιος σου,

θα βούταγες στα κύματα,

θα τα βαζες με τον ψαρά που δεν σας

ανεβάζει στη βάρκα του.

Θα φώναζες για βοήθεια,

θα χτυπούσες τις πόρτες της εξουσίας

 

για να αξιώσεις τη ζωή του.

Αν ήταν ο γιος σου,

σήμερα θα ήσουν βυθισμένος στο πένθος,

θα 'φτανες να μισήσεις τον κόσμο,

για τα δεμένα πλοία στα λιμάνια,

για αυτούς που σας κρατούν μακριά,

και για κείνους που σε λίγο,

θα καλύψουν τα ουρλιαχτά με θαλασσινό νερό.

 

Αν ήταν ο γιος σου,

θα τους έλεγες απάνθρωπους, δειλούς,

θα τους έφτυνες.

Θα έπρεπε τότε να βρουν τρόπο να σε σταματήσουν, να σε κρατήσουν, να σε αποκλείσουν

γιατί η ανεξέλεγκτη οργή σου θα σε έκανε

να τους πάρεις μαζί σου στο βυθό της ίδιας θάλασσας.

 

Αλλά μείνε ήσυχος, στο ζεστό σου σπιτάκι

δεν είναι ο γιος σου… δεν είναι ο γιος σου…

Μπορείς να κοιμηθείς ήσυχα

και πάνω από όλα ασφαλής.

Δεν είναι ο γιος σου.

Είναι απλώς ένα παιδί της χαμένης ανθρωπιάς,

ένα παιδί της βρόμικης ανθρωπότητας, που δεν κάνει θόρυβο.

Δεν είναι ο γιος σου… Δεν είναι ο γιος σου…

Κοιμήσου ήσυχος, φυσικά

δεν είναι ο δικός σου.

 

Όχι ακόμα…

 

 

 

Ο Νίκος Μπελαβίλας, Αναπληρωτής Καθηγητής Πολεοδομίας στη Σχολή Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ και Διευθυντής του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος ΕΜΠ, μιλά στο Press Point και τον Πάνο Χαρίτο για τα πλημμυρικά φαινόμενα στη χώρα και τις πολιτικές αντιμετώπισης από τις αρμόδιες αρχές.

Απαντώντας στο ερώτημα ποια θα μπορούσαν να είναι τα μέτρα για τα πλημμυρικά φαινόμενα στην Αττική, ο Νίκος Μπελαβίλας λέει:

«Δεν είναι ένα μέτρο, είναι δεκάδες μέτρα. Οι τεχνικές, οι μέθοδοι για να αντιμετωπίσει κάποιος το νερό στις πόλεις, είναι πάρα πολλές και πρέπει να είναι πολλές και διαφορετικές.

Είναι διαφορετικό το φαινόμενο της Μάνδρας, διαφορετικό της Πικροδάφνης και διαφορετικό της Άνω Γλυφάδας. Διαφορετικό το τι συμβαίνει σήμερα στον Αγιόκαμπο ή με τον Daniel πριν μερικές εβδομάδες.

Δεν τσιμεντώνουμε. Σταματάμε να δημιουργούμε στεγανές επιφάνειες που δεν επιτρέπουν στο νερό να απορροφηθεί από τη γη. Αυτό σημαίνει ότι σχεδιάζουμε με ποιότητα και ευαισθησία τον δημόσιο χώρο και όχι με τον τρόπο που μάθαμε να τον σχεδιάζουμε στην Ελλάδα τον τελευταίο μισό αιώνα. Δεν υπάρχει λόγος να έχουμε ασφαλτοστρωμένες αυλές σχολείων για να μην πάνε τα παιδιά βρώμικα στα σπίτια με τα παπούσια με χώματα.

Μη εγκιβωτισμός των ρεμάτων. Ένα ρέμα που έχει μια κοίτη και μετατρέπεται σε τσιμεντένιο αγωγό, χάνει τη δυνατότητα να τραβήξει νερό.

Τον Κηφισό πρέπει να τον προσέξουμε γιατί το νερό μπορεί να παραλάβει εν δυνάμει είναι τεράστιο. Η υπερδόμηση της Αθήνας οδήγησαν στο να χτίσουμε σε έλη»

Ο Νίκος Μπελαβίλας είναι σαφής. "Δεν τσιμεντώνουμε. Σταματάμε να δημιουργούμε στεγανές επιφάνειες που δεν επιτρέπουν στο νερό να απορροφηθεί από τη γη". Δεν πρέπει να κάνουμε δηλαδή αυτό που επιχειρείται αυτή τη στιγμή στη Ραφήνα: Μια τσιμέντωση του Μεγάλου Ρέματος με ταυτόχρονη κατάργηση της φυσικής πλημμυρικής ζώνης της Πετρέζας (!). Τον ακούει κανείς από το Δήμο Ραφήνας-Πικερμίου; Από την Περιφέρεια Αττικής μήπως; 

 

Κυκλοφορεί σήμερα το φύλλο #130 της RAF WEST Journal, της Νο2 εφημερίδας της Ανατολικής Αττικής

ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΚΑΙ ΓΙΑ ΟΛΗ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Το ψέμα έχει κοντά ποδάρια, είπε ο έκπτωτος Σερίφης. Όμως και αυτός έχει κοντά ποδάρια. Άρα είναι ψεύτης. Αν όμως λέει ψέματα, το ψέμα δεν έχει κοντά ποδάρια…….. Συνεχίστε το μόνοι σας στο σπίτι. Καλή διασκέδαση

ΣΤΟΥΣ ΜΠΑΓΛΑΜΑΔΕΣ ΤΗΣ ΡΑΦΗΝΑΣ: Η μόνιμη στήλη της RAF WEST δημοσιεύει το τετράστιχο της εβδομάδας

ΤΟ ΦΩΤΟΡΟΜΑΝΤΖΟ ΤΗΣ RAF WEST: Η Raf West προσφέρει σε μορφή φωτορομάντζου το κλασσικό βουκολικό κωμειδύλλιο «Η Γκόλφω» που αφηγείται τα πάθη και τα βάσανα της νεαρής και άδολης Γκόλφως από τον πανούργο και μοχθηρό μεγαλοτσέλιγκα Βάγγο

Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ: Ο Κυριάκος Βελόπουλος αποκαλύπτει πως στη Λίστα Επστάιν περιέχεται μία επιστολή του Ιησού που είχε στείλει ο ίδιος ο Ιησούς στον Επστάιν.

HAPPY TRAVELLERS: Ο Άδωνις Γεωργιάδης και η Χριστίνα Αλεξοπούλου επισκέφτηκαν το Μουσείο Γκιλοτίνας στο Παρίσι, όπου είχαν την ευκαιρία να θυμηθούν αλλά και να μάθουν άγνωστες λεπτομέρειες για τη ζωή και τον τραγικό θάνατο του Λουδοβίκου ΙΣΤ’ και της Μαρίας Αντουανέττας

Διαβάστε σήμερα, 7/2/2026, τη RAF WEST Journal

 

Η κοινωνία , όπως τη γνωρίζαμε τις προηγούμενες δεκαετίες, πεθαίνει. Αυτοί που τα έχουν τζάμπα όλα και ζούνε με προκλητική πολυτέλεια, μας πετάνε κατάμουτρα και ξεδιάντροπα πως το τζάμπα πέθανε – για μας όμως, όχι γι αυτούς. Και αυτό σημαίνει ότι πέθανε το κοινωνικό κράτος, πέθανε η κοινωνική πρόνοια, πέθανε η δωρεάν περίθαλψη, πέθανε η δωρεάν παιδεία. Πέθανε οτιδήποτε προάγει το συλλογικό καλό

Όλα, μα όλα, σε λίγο θα πουλιούνται και θα αγοράζονται. Ο άνθρωπος ωθείται προς την πλήρη ιδιώτευση. Όποιος έχει λεφτά θα ζει καλά. Οι υπόλοιποι θα ζουν και θα πεθαίνουν ως σύγχρονοι Άθλιοι

Η κοινότητα των Κατειλημμένων Προσφυγικών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας είναι μια κοινότητα με έντονο το αίσθημα της αλληλεγγύης, της προσφοράς και της συντροφικότητας, προτάσσοντας ένα άλλο μοντέλο ζωής. Γι αυτό το λόγο ίσως είναι και η πιο κυνηγημένη κοινότητα της Αθήνας, με ξαφνικές εφόδους της αστυνομίας, με αδικαιολόγητες συλλήψεις, με κατασκευασμένα επιβαρυντικά στοιχεία, με κακοποιήσεις και καταχρηστική άσκηση εξουσίας εις βάρος της.

Ο Αριστοτέλης Χαντζής, μέλος και κάτοικος της Κοινότητας αυτής, άρχισε προχθές απεργία πείνας, σε μια προσπάθεια ανάδειξης ενός συλλογικού αγώνα που στόχο έχει τη διατήρηση των Προσφυγικών της Λ. Αλεξάνδρας ως κοινωνικές κατοικίες και ως δομή αλληλεγγύης για τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, ως μια οργανωμένη κοινότητα αγώνα.

Ακολουθεί το κείμενο που υπογράφει ο ίδιος

----------------------------------------------------------------------

ΑΠΕΡΓΙΑ ΠΕΙΝΑΣ ΜΕΧΡΙ ΘΑΝΑΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

Μήνυμα προς την κοινωνία, την οικογένειά μου, τις φίλες και τους φίλους μου

Ονομάζομαι Αριστοτέλης Χαντζής, ως μέλος και κάτοικος της Κοινότητας των Κατειλημμένων Προσφυγικών Λ. Αλεξάνδρας, προχωράω σε απεργία πείνας μέχρι θανάτου αναγνωρίζοντας σε αυτήν την ενέργεια ένα μέσο αγώνα για την ανάδειξη ενός συλλογικού αγώνα που στόχο έχει τη διατήρηση των Προσφυγικών της Λ. Αλεξάνδρας ως κοινωνικές κατοικίες και ως δομή αλληλεγγύης για τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, ως μια οργανωμένη κοινότητα αγώνα.

Η επίθεση που δεχόμαστε είναι μέρος της συνολικής επίθεσης του κράτους και του καπιταλισμού στον κόσμο της κοινότητας, της αυτοοργάνωσης, της αλληλεγγύης και των κοινωνικών αντιστάσεων.

Η Κοινότητα των Κατειλημμένων Προσφυγικών γεννήθηκε την περίοδο του 2010, μια περίοδο που η ελλαδική κοινωνία βρισκόταν συνεχώς στο δρόμο, σε συνελεύσεις στις πλατείες και σε δομές αλληλεγγύης προσπαθώντας να βρει μια λύση ζωής απέναντι στην μπότα του καθεστώτος των μνημονίων. Η Κοινότητα των Κατειλημμένων Προσφυγικών είναι κομμάτι και συνέχεια αυτού του κινήματος, και ως τέτοια συνεχίζει να συμμετέχει στους κοινωνικούς και ταξικούς αγώνες.

Το κράτος, όσες κυβερνήσεις πέρασαν, μεθόδευσε την εγκατάλειψη και την υποβάθμιση των Προσφυγικών, ως πάγια τακτική πριν την επέλαση του εξευγενισμού. Μέσα σε αυτά τα χρόνια χρησιμοποίησε κάθε ανήθικο μέσο για τον σκοπό της κερδοσκοπίας ιδιωτών, εργολάβων, εταιριών και την ενίσχυση του πολιτικού πελατολογίου περιφερειαρχών, δημοτικών αρχόντων και της κυβέρνησης. Αν δεν υπήρχε η κοινότητα να φροντίζει τα κτήρια των Προσφυγικών όλα αυτά τα χρόνια, θα είχαν γκρεμιστεί προ πολλού.

Η Κοινότητα των Κατειλημμένων Προσφυγικών αποτελεί κοινωνική πρόταση απέναντι στον κόσμο της μοναξιάς, της εξατομίκευσης, της ανασφάλειας, της αστεγίας, της ελλιπούς ως και μηδαμινής ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης που μας σπρώχνουν τα κράτη και ο καπιταλισμός. Έχουμε χτίσει 22 δομές αλληλεγγύης για την παιδεία, την υγεία, την τροφή, την κουλτούρα, την τέχνη, την τεχνική υποστήριξη των κατοικιών, την ενδυνάμωση και την συλλογικοποίηση των γυναικών και των θηλυκοτήτων, τον εκδημοκρατισμό της οικογένειας, την συμμετοχικότητα του ατόμου στις κοινές υποθέσεις. Χτίζουμε σχέσεις εμπιστοσύνης, ασφάλειας, φιλίας, αλληλεγγύης με τους συνανθρώπους μας. Αυτές οι σχέσεις και οι δομές δεν περιορίζονται σε κάποια μέλη αλλά είναι η κοινωνική μας πρόταση για όλη την κοινωνία. Λειτουργούμε αμεσοδημοκρατικά μέσω των εβδομαδιαίων γενικών συνελεύσεων και των ολομελειακών συνεδρίων.

Στόχος μας είναι η επίλυση των κοινωνικών προβλημάτων. Στόχος μας είναι η δημιουργία του κόσμου της κοινότητας και των δομών αλληλεγγύης που στηρίζουν τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Μέσω της απεργίας πείνας σας προσκαλώ να δείτε από κοντά αυτήν την κοινότητα, τις δομές αλληλεγγύης και τους κατοίκους της, να γνωριστείτε μαζί μας, να διευρύνουμε τον κόσμο της κοινότητας, να ενώσουμε τις φωνές, την αγωνία μας για τη ζωή και τους αγώνες μας!

Σχετικά με την απεργία πείνας μέχρι θανάτου:

Ως Κοινότητα των Κατειλημμένων Προσφυγικών πήραμε την απόφαση να υπερασπιστούμε μέχρι τέλους την κοινωνική μας πρόταση, τους ανθρώπους, τις δομές και την ιστορική μνήμη των Προσφυγικών. Είναι ξεκάθαρη επιλογή μας και ευθύνη μας να δώσουμε ακόμα και τη ζωή μας για τη συνέχεια της ζωής. Διότι γνωρίζουμε ότι αν τα Προσφυγικά εκκενωθούν, μεγάλη μερίδα από εμάς θα βρεθεί στο δρόμο. Οι ηλικιωμένοι και οι ασθενείς θα πεθάνουν στο δρόμο και τα παιδιά θα χάσουν τη στέγη και σχολεία τους με ανυπολόγιστες συνέπειες για την σωματική ή την ψυχική τους υγεία και την πορεία της ζωής τους. Πάνω σε αυτή τη συλλογική απόφαση υπεράσπισης αποφάσισα εθελοντικά να προχωρήσω σε απεργία πείνας μέχρι θανάτου με ύψιστο σεβασμό προς τη ζωή.

Η μέθοδος που έχω επιλέξει επιτρέπει στον απεργό να έχει μια μακρά απεργία πείνας, ώστε να μπορέσει να υπάρχει το κατάλληλο χρονικό διάστημα για να επικοινωνηθούν τα αιτήματα προς την κοινωνία. Φυσικά γνωρίζω ότι μπορεί να έχω επιπλοκές στην υγεία μου από τις πρώτες μέρες και καθ’ όλη τη διάρκεια της απεργίας, όχι τόσο από την ασιτία αλλά από ανακοπή καρδιάς. Επίσης γνωρίζω ότι ακόμα και σε μια νικηφόρα έκβαση, η χρόνια ασιτία μπορεί να μου προκαλέσει ανεπανόρθωτες βλάβες κυρίως στο νευρικό μου σύστημα, ακόμα και την περίοδο της αποκατάστασης.

Η δίαιτα μου περιλαμβάνει:

Νερό, Τσάι, 10-25 gr Ζάχαρη ημερησίως, 1-1,5 κουταλάκι Αλάτι ημερησίως, Βιταμίνες Β1, Β6, Β12, Μαγνήσιο και Κάλιο.

Τα αιτήματα αυτής της απεργίας πείνας είναι:

ΑΜΕΣΗ ΑΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ.

ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΩΝ ΣΤΑ ΣΠΙΤΙΑ, ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΟΥ ΔΙΑΜΕΝΟΥΝ ΚΑΙ ΕΧΟΥΝ ΣΥΝΔΕΘΕΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ – ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΜΑΖΙ ΤΟΥΣ.

ΝΑ ΔΟΘΟΥΝ ΕΜΠΡΑΚΤΕΣ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΣΤΙΚΗ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ “ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΚΑΙ ΦΙΛΟΙ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΩΝ Λ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ Α.Μ.Κ.Ε.” ΜΕ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ! – ΟΥΤΕ ΕΥΡΩ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ “ΑΝΑΠΛΑΣΗ” ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΩΝ!

Αριστοτέλης Χαντζής

Μέλος και κάτοικος της Κοινότητας των Κατειλημμένων Προσφυγικών Λ. Αλεξάνδρας

5/2/2026

του Γιάννη Μακριδάκη

 

Το πουλάκι μου, μόνο στην αγκαλιά μου ησύχαζε. Ήτανε παγωμένο και έτρεμε σύγκορμο το κορμάκι του. Μόνο μάμι μάμι έλεγε, ούτε να κλάψει δεν είχε κουράγιο πια. 

Είναι σε σοκ, μου είπε η κοπελιά με την άσπρη ρόμπα, που το είχε βάλει πριν από λίγα λεπτά στον αξονικό τομογράφο. Σε μεγάλο σοκ. Για αυτό δεν κούνησε καθόλου, ήτανε σαν μαρμαρωμένο στον αξονικό και τελειώσαμε γρήγορα. Έχει τραυματιστεί στον αυχένα. Κρατήστε το, αν θέλετε, να το παρηγορήσετε, αφού μόνο στην αγκαλιά σας ηρεμεί.

Το κράτησα, τι να έκανα.

Το πουλάκι μου

Εγώ βρέθηκα εκεί από τύχη. Μια ξαφνική αδιαθεσία με έστειλε στα επείγοντα εκείνη τη νύχτα. Εβδομηνταδύο χρόνων γυναίκα είμαι, φοβήθηκα, μένω και κοντά στο νοσοκομείο. Πήγα να με κοιτάξουνε. Έχω πάει κι άλλες φορές και ξέρω πόσο καλοί και εξυπηρετικοί είναι οι άνθρωποι εκεί. Με ηρεμούνε και φεύγω.

Προχτές όμως δεν πρόλαβαν να με εξετάσουνε. Ξαφνικά, εκεί που περίμενα τη σειρά μου, αρχίσανε να καταφτάνουνε τα φορεία.

Το ένα μετά το άλλο.

Τα σπρώχνανε άνθρωποι με τα ρούχα τους τα σπιτικά, όχι με ρόμπες.

Στην αρχή δεν κατάλαβα τι είχε γίνει, νόμιζα πως γινήκανε πολλά τρακαρίσματα μαζεμένα. Μετά είπανε για ναυάγιο.

Γέμισε στο λεφτό το νοσοκομείο. Άσπρες ρόμπες, πράσινες ρόμπες, πασούμια, φορεία, ανθρώπους που τρέχανε, ανθρώπους που βογγούσανε και κλαίγανε, παιδάκια πολλά, αχ τα πουλάκια μου. Ήτανε όλα τραυματισμένα και κλαίγανε τα ματάκια τους και φωνάζανε μάμι μάμι.

Πώς βρέθηκε άξαφνα μέσα στην αγκαλιά μου αυτό το μικρό αγοράκι, ούτε που το κατάλαβα.

Μου είχε περάσει η αδιαθεσία. Την είχα ξεχάσει δηλαδή. Σηκώθηκα μέσα σε όλον αυτόν τον μαύρο χαμό, για να βοηθήσω κι εγώ. Να κάνω ό,τι μπορούσα. Βοηθούσανε κι άλλοι άνθρωποι που ήταν εκεί. Άλλωστε και αυτοί που σπρώχνανε τα φορεία δεν ήξερες αν ήτανε νοσοκομιακοί ή άλλοι ανθρώποι που ήρθανε για βοήθεια. Με τα ρούχα τους, σαν που είχανε έρθει μέσα στη νύχτα από τα σπίτια τους, σπρώχνανε.

Πού είναι η μανούλα σου αγάπη μου, το ρωτούσα. Ποια είναι η μανούλα σου ψυχή μου;

Δεν καταλάβαινε το πουλάκι μου. Μονάχα με κοιτούσε με τα υγρά του ματάκια και ψέλλιζε μάμι μάμι.

Ευτυχώς, το τραύμα του στον αυχένα δεν ήτανε βαρύ. Εγώ το πήγα το πουλάκι μου στην Παιδιατρική κλινική. Εγώ το έβαλα στο κρεβατάκι που του δώσανε.  Μου το άφησε η κοπελιά, η γιατρίνα, έξω από τον αξονικό τομογράφο και έφυγε τρέχοντας για να βάλει ένα άλλο παιδάκι μέσα, για ακτίνες. Μου είπε αφού σας λέει μαμά, κρατήστε το λίγο να το παρηγορήσετε. Το κράτησα, τι να κάνα. Σαν το εγγονάκι μου να 'τανε. Αλλά τότε θα ήξερα ποια είναι η μανούλα του και θα της το πήγαινα. Ο εγγονός μου είναι δεκαπέντε χρονών αλλά όταν ήτανε μικρός, έτσι τον είχα κι αυτόνε στην αγκαλιά μου όταν έλειπε η κόρη μου στη δουλειά της.

Μόλις άδειασε η αναπηρική καρέκλα, που φέρανε το άλλο παιδάκι για τις ακτίνες, είπα στον νοσοκόμο να κάτσουμε πάνω το πουλάκι μου και να το πάμε στην Παιδιατρική. Το έκατσα στην καρέκλα και του κρατούσα σε όλη τη διαδρομή το χεράκι του. Του έλεγα μη φοβάσαι αγάπη μου, μη φοβάσαι ψυχή μου, θα τη βρούμε τη μανούλα σου. Ο νοσοκόμος έσπρωχνε την αναπηρική με βήμα ταχύ, κι εγώ λάφαξα. Δεν μπορούσα όμως να μείνω πίσω. Έπρεπε να του κρατώ το χεράκι του και να του λέω πως θα τη βρούμε τη μανούλα του, για να είναι ήσυχο. Με κοιτούσε μέσα στα μάτια το πουλάκι μου συνέχεια.

Μόλις το βάλαμε στο κρεβάτι το σκέπασα με τα σκεπάσματα. Του τα κλείδωσα σφιχτά κάτω από το κορμάκι του, το πήρα μια σφιχτή αγκαλιά, του χάιδεψα τα μαλλάκια του και το φίλησα στο μέτωπο. Είπα την προσευχή μου και τρέξανε τότε για πρώτη φορά και τα δικά μου τα μάτια. Του έβρεξα τα μαγουλάκια του με τα δάκρυά μου. Θεέ μου μεγαλοδύναμε βοήθησε το κορμάκι Σου αυτό. Δεν έχει φταίξει σε τίποτα. Και όλα τα άλλα παιδάκια Σου Θε μου βοήθησέ τα απόψε.

Κοιμήθηκε το πουλάκι μου εξαντλημένο αμέσως. Ησύχασε η πνοούλα του.

Έφυγα από το νοσοκομείο ράκος

Αλλά η ψυχή μου ήτανε και είναι ακόμα στον ουρανό. Έτσι θα ναι και η ψυχή των γιατρών και των νοσοκόμων, σίγουρα. Θα πετάει στον ουρανό περήφανη για όλα αυτά που προσφέρανε.

 Έμαθα πως ήτανε δώδεκα τέτοια αθώα παιδάκια μέσα στη βάρκα και δύο μες στην κοιλιά των μαμάδων τους που δεν άντεξαν. Από τα δώδεκα ζωντανά, ένα σκοτώθηκε και ένα το ψάχνουνε ακόμα, μέσα στην παγωμένη θάλασσα. Η μαμά του είναι στην εντατική, χαροπαλεύει. Τι θα γίνουνε αυτοί οι άνθρωποι; Τι θα γίνουμε όλοι μας Θεέ μου;

Μα πώς έγινε αυτό το κακό; Δεν είναι άνθρωποι με ψυχή αυτοί που το κάνανε.

Έκανα δύο μέρες να συνεφέρω από την υπερένταση και να κατέβει η ψυχή μου από τα ουράνια. Χτες τηλεφώνησα στο νοσοκομείο και έμαθα πως είναι καλύτερα το πουλάκι μου. Τη μαμά του γυρεύει, μου είπε η νοσοκόμα.

Μάλλον σκοτώθηκε η μανούλα του. Σήμερα θα βάλω τα δυνατά μου, θα πάρω στα χέρια την ψυχή μου, ένα κουτάκι γλυκά, αναψυκτικά και ένα παιχνίδι, ένα αεροπλανάκι που έπαιζε μαζί του πριν λίγα χρόνια ο εγγονός μου και θα πάω στο νοσοκομείο, να το ξαναδώ το πουλάκι μου.

Να δω, θα με θυμηθεί;

Πιο καλά να μη με θυμηθεί.

 

“Σπίτι” - ποίημα της Σομαλής ποιήτριας Warsan Shire, γεννημένης στην Κένυα το 1988 και η οποία μετανάστευσε στην Αγγλία σε ηλικία 1 έτους

η φωτογραφία είναι του, πολυβραβευμένου και πρόωρα χαμένου, Γιάννη Μπεχράκη

 

Κανένας δεν αφήνει την πατρίδα του,

εκτός αν πατρίδα είναι το στόμα ενός καρχαρία

 

Τρέχεις προς τα σύνορα μόνο όταν βλέπεις

ολόκληρη την πόλη να τρέχει κι εκείνη

οι γείτονές σου τρέχουν πιο γρήγορα από σένα

με την ανάσα ματωμένη στο λαιμό τους

 

το αγόρι που ήταν συμμαθητής σου

που σε φιλούσε μεθυστικά πίσω από το παλιό εργοστάσιο τσίγκου

κρατά ένα όπλο μεγαλύτερο από το σώμα του

 

αφήνεις την πατρίδα

μόνο όταν η πατρίδα δε σε αφήνει να μείνεις.

 

Κανένας δεν αφήνει την πατρίδα εκτός αν η πατρίδα σε κυνηγά

φωτιά κάτω απ΄ τα πόδια σου

ζεστό αίμα στην κοιλιά σου

 

Δεν είναι κάτι που φαντάστηκες ποτέ ότι θα έκανες

μέχρι που η λεπίδα χαράζει απειλές στο λαιμό σου

και ακόμα και τότε ψέλνεις τον εθνικό ύμνο ανάμεσα στα δόντια σου

και σκίζεις το διαβατήριό σου σε τουαλέτες αεροδρομίων

κλαίγοντας καθώς κάθε μπουκιά χαρτιού

δηλώνει ξεκάθαρα ότι δεν πρόκειται να γυρίσεις.

 

Πρέπει να καταλάβεις

ότι κανένας δε βάζει τα παιδιά του σε μια βάρκα

εκτός αν το νερό είναι πιο ασφαλές από την ξηρά

 

κανένας δεν καίει τις παλάμες του

κάτω από τρένα, ανάμεσα από βαγόνια

κανένας δεν περνά μέρες και νύχτες στο στομάχι ενός φορτηγού

τρώγοντας εφημερίδες

εκτός αν τα χιλιόμετρα που ταξιδεύει

σημαίνουν κάτι παραπάνω από ένα ταξίδι.

 

κανένας δε σέρνεται

κάτω από φράχτες

κανένας δε θέλει να τον δέρνουν

να τον λυπούνται

κανένας δε διαλέγει τα στρατόπεδα προσφύγων

ή τον πλήρη σωματικό έλεγχο σε σημεία

όπου το σώμα σου πονούσε

ή τη φυλακή,

επειδή η φυλακή είναι ασφαλέστερη

από μια πόλη που φλέγεται

και ένας δεσμοφύλακας το βράδι

είναι προτιμότερα από ένα φορτηγό

γεμάτο άντρες που μοιάζουν με τον πατέρα σου

 

Κανένας δε θα το μπορούσε

κανένας δε θα το άντεχε

κανένα δέρμα δε θα ήταν αρκετά σκληρό

για να ακούσει τα:

γυρίστε στην πατρίδα σας μαύροι

πρόσφυγες

βρομομετανάστες

ζητιάνοι ασύλου

που ρουφάτε τη χώρα μας

αράπηδες με τα χέρια απλωμένα

μυρίζετε περίεργα

απολίτιστοι

κάνατε λίμπα τη χώρα σας και τώρα θέλετε

να κάνετε και τη δική μας

 

Δε δίνουμε σημασία

στα λόγια

στα άγρια βλέμματα

 

ίσως επειδή τα χτυπήματα είναι πιο απαλά

από το ξερίζωμα ενός χεριού ή ποδιού

ή τα λόγια είναι πιο τρυφερά

από δεκατέσσερις άντρες

ανάμεσα στα πόδια σου

 

ή οι προσβολές είναι πιο εύκολο να καταπιείς

από τα χαλίκια

από τα κόκαλα

από το κομματιασμένο κορμάκι του παιδιού σου.

 

Θέλω να γυρίσω στην πατρίδα,

αλλά η πατρίδα είναι το στόμα ενός καρχαρία

πατρίδα είναι η κάνη ενός όπλου

 

Και κανένας δε θα άφηνε την πατρίδα

εκτός αν η πατρίδα σε κυνηγούσε μέχρι τις ακτές

εκτός αν η πατρίδα σού έλεγε να τρέξεις πιο γρήγορα

να αφήσεις πίσω τα ρούχα σου

να συρθείς στην έρημο

να κολυμπήσεις ωκεανούς

να πνιγείς

να σωθείς

να πεινάσεις

να εκλιπαρήσεις

να ξεχάσεις την υπερηφάνεια

η επιβίωσή σου είναι πιο σημαντική.

 

Κανένας δεν αφήνει την πατρίδα εκτός αν η πατρίδα είναι

μια ιδρωμένη φωνή στο αυτί σου

που λέει φύγε,

τρέξε μακριά μου τώρα

δεν ξέρω τι έχω γίνει

αλλά ξέρω ότι οπουδήποτε αλλού

θα είσαι πιο ασφαλής απ΄ ό,τι εδώ

 

 

του Αντώνη Ανδρουλιδάκη 

 

Το γεγονός ότι ένα αμερικανικό πολιτικό-προπαγανδιστικό ντοκιμαντέρ, προβάλλεται όχι σε πρεσβεία ή φεστιβάλ, αλλά σε μπουζουξίδικο όπου τραγουδά ο Κωνσταντίνος Αργυρός, δεν είναι απλώς γελοίο. Είναι συμβολικά ακριβές.

Εκεί συναντιούνται η αμερικανική soft power, η ελληνική ανάγκη επίδειξης και η λαϊκή διασκέδαση ως σκηνικό υποδοχής της εξουσίας.

Όλο μαζί δεν είναι «εξευτελισμός της σοβαρότητας».

Είναι η αποικιακή της/μας κανονικότητα.

Κι αυτό σημαίνει για την πατρίδα μας κάτι πολύ πιο βαρύ από ένα κακόγουστο event.

Σημαίνει ότι στην Ελλάδα η εξουσία δεν χρειάζεται πια ούτε κύρος ούτε θεσμικό σκηνικό για να νομιμοποιηθεί. Μπορεί να ενσωματωθεί άνετα μέσα στο θέαμα. Να καθίσει δίπλα στο μπουκάλι, στο πανέρι με τα γαρίφαλα, στη «φάση». Και αυτό να θεωρηθεί κανονικότητα.

Το μπουζούκι δεν είναι εδώ «λαϊκός πολιτισμός».

Είναι χώρος απονεύρωσης. Η πολιτική μεταμφιέζεται σε event.

Η προπαγάνδα σε lifestyle. Η ισχύς σε χαβαλέ. Και έτσι δεν προκαλεί αντίσταση, αλλά συνενοχή.

 

 

Η χώρα έχει συνηθίσει να μην υπερασπίζεται τον εαυτό της ως χώρο νοήματος. Να μην πιστεύει ότι δικαιούται σοβαρότητα με τους δικούς της όρους. Να αποδέχεται ότι ο ρόλος της είναι να φιλοξενεί, να διασκεδάζει, να προσφέρει σκηνικό.

Αυτό δεν είναι αθώο.

Είναι πολιτισμική παραίτηση.

Όχι γιατί «χάσαμε την αξιοπρέπειά μας»- αυτή είναι εύκολη ρητορική.

Αλλά γιατί χάσαμε την προσδοκία ότι μπορούμε να ορίσουμε τι αξίζει σεβασμό.

Και εκεί ακριβώς η γελοιότητα παύει να είναι αστεία και γίνεται τρόπος διακυβέρνησης.

 

Something is rotten in the state of Denmark

Άμλετ, Πράξη Α’ , σκηνή Δ’

 

Ο Μεγάλος Δανός είναι ένα από τα πιο μεγαλόσωμα σκυλιά στον κόσμο. Αν σηκωθεί στα δύο του πόδια μπορεί να φτάσει ή και να ξεπεράσει τα δύο μέτρα!. Παρά το εντυπωσιακό μέγεθός του όμως, θεωρείται ένα από τα πιο φιλικά σκυλιά στον κόσμο, αν και μια φορά που πήγα να χαϊδέψω έναν, δεν πήγε πολύ καλά. Παρά το όνομά του δε - που προήλθε από το λάθος κάποιου Γάλλου φυσιοδίφη, άρεσε όμως και έμεινε- δεν προέρχεται από τη Δανία, αλλά από τη Γερμανία. Το όνομα όμως έμεινε

Μπορεί ο Μεγάλος Δανός να μην είναι τελικά Δανός, η μικρή όμως σήμερα ευρωπαϊκή χώρα μπόρεσε να βγάλει πολλούς μεγάλους Δανούς. Ο μεγάλος παραμυθάς Χάνς Κρίστιαν Άντερσεν είναι Δανός. Ο μεγάλος στοχαστής του υπαρξισμού και φιλόσοφος Σέρεν Κίρκεγκορ είναι Δανός. Ο μεγάλος συνθέτης Καρλ Νίλσεν είναι Δανός. Ο μεγάλος φυσικός Χάνς Κρίστιαν Έρστεντ που ανακάλυψε τη σύνδεση ηλεκτρισμού και μαγνητισμού είναι Δανός. Ο μεγάλος φυσικός Νιλς Μπορ που ασχολήθηκε με τη δομή του ατόμου – άσχετα αν ήρθε μετά η κβαντομηχανική και έφερε τα πάνω κάτω - είναι Δανός. Ο μεγάλος σκηνοθέτης του κινηματογράφου Καρλ Ντράγερ είναι Δανός. Η μεγάλη πεζογράφος Κάρεν Μπλίξεν είναι Δανή. Ο χαρισματικός ηθοποιός Ματς Μίκελσεν είναι Δανός. Δανός είναι επίσης και ο περίφημος σκηνοθέτης Λαρς Φον Τρίερ

Δανός όμως ήταν και ο Άμλετ. Έτσι τουλάχιστον θέλει ο Σαίξπηρ που τοποθετεί τη δράση του ομώνυμου έργου του στο βασίλειο της Δανίας. Στην πρώτη πράξη του Άμλετ, ο Σαίξπηρ βάζει στο στόμα του αξιωματικού Μάρκελλου την περιβόητη φράση «Υπάρχει κάτι σάπιο στο βασίλειο της Δανιμαρκίας». Γιατί όμως στη Δανία; Ίσως γιατί το  1600 που γράφτηκε το περίφημο έργο του μεγάλου Άγγλου συγγραφέα, επιβίωναν ακόμη στο νησί της Αγγλίας οι μύθοι από τη δανική κατάκτησή του.

Γιατί μπορεί η Δανία σήμερα να είναι μια μικρή και φιλήσυχη χώρα, κάποτε όμως ούτε μικρή ήταν , ούτε φιλήσυχη. Το 865 μάλιστα, οι Δανοί εισέβαλλαν στην Αγγλία, κατακτώντας ένα μεγάλο μέρος του νησιού. Μάλιστα, από το 1013 μέχρι το 1042, ολόκληρη η Αγγλία βρέθηκε υπό δανική κυριαρχία με βασιλιά τον Κνούτο τον Μέγα

Στην εποχή της μεγάλης ακμής του, το βασίλειο της Δανίας περιελάμβανε τη σημερινή Δανία, τη Σουηδία, τη Νορβηγία, την Ισλανδία, τη Γροιλανδία και τα νησιά Φερόε. Η Σουηδία αποσπάστηκε από τη Δανία το 1523, ενώ η Νορβηγία ανεξαρτητοποιήθηκε το 1815. Όσο για την Ισλανδία, αυτή απέκτησε την ανεξαρτησία της μόλις το 1944

 

 

Η παρέμβαση της Bjork

Την ιδιαίτερη σχέση της Ισλανδίας με τη Δανία μας την θύμισε η γνωστή καλλιτέχνης Bjorg η οποία -με αφορμή τους λεονταρισμούς του Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία- έκανε μια ανάρτηση στο fb ξύνοντας παλιές πληγές που πρόσφατα ήρθαν στην επιφάνεια

 «Εύχομαι σε όλους τους Γροιλανδούς κάθε ευλογία στον αγώνα τους για ανεξαρτησία.

Οι Ισλανδοί είναι εξαιρετικά ανακουφισμένοι που κατάφεραν να αποσχιστούν από τους Δανούς το 1944. Δεν χάσαμε τη γλώσσα μας (τα παιδιά μου θα μιλούσαν τώρα δανικά)

Και ξεχειλίζω από συμπάθεια για τους Γροιλανδούς, επανειλημμένα, ιδίως όταν αποκαλύφθηκε το θέμα της αναγκαστικής αντισύλληψης, όπου 4500 κορίτσια ηλικίας μόλις 12 ετών έβαλαν σπιράλ εν αγνοία τους μεταξύ 1966 και 1970 .... είναι στην ηλικία μου και μικρότερες... άτεκνες ....

και ακόμα και σήμερα οι Δανοί φέρονται στους Γροιλανδούς σαν να είναι άνθρωποι δεύτερης κατηγορίας … απομακρύνοντας παιδιά από τους γονείς τους το 2025!

Η αποικιοκρατία μου έχει προκαλέσει επανειλημμένα ρίγη τρόμου στην πλάτη και η πιθανότητα οι φίλοι Γροιλανδοί να περάσουν  από έναν σκληρό αποικιοκράτη σε έναν άλλο είναι υπερβολικά φρικτή, ακόμη και για να τη φανταστεί κανείς.

Αγαπητοί Γροιλανδοί … Ανακηρύξτε την ανεξαρτησία σας !!!!»

 

Για ποια ακριβώς ζητήματα μιλάει η διάσημη καλλιτέχνις; Ποια είναι τα σημάδια της δανικής αποικιοκρατίας που της προκαλούν ρίγη τρόμου;

 

Η μαζική στείρωση των γυναικών της Γροιλανδίας

Ας γυρίσουμε λίγα χρόνια πίσω, όταν τον Οκτώβριο του 2023, 67 γυναίκες από τη Γροιλανδία κατέθεσαν αγωγή κατά του κράτους της Δανίας, καταγγέλλοντας παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωμάτων τους

Στις 67 γυναίκες που έκαναν την αρχή, προστέθηκαν στη συνέχεια και άλλες. Οι 143 γυναίκες που συγκεντρώθηκαν, κατήγγειλαν το κράτος της Δανίας πως, κατά τη διάρκεια γυναικολογικών εξετάσεων, εν αγνοία τους και συνεπώς χωρίς τη συγκατάθεσή τους, τους τοποθετήθηκαν σπιράλ αντισύλληψης ώστε να μην μπορούν να τεκνοποιήσουν

Κάποιες από τις γυναίκες αυτές  υποβλήθηκαν σε αυτή τη διαδικασία ακόμη και σε ηλικία 12 χρόνων, σε μια προσπάθεια – όπως όλα δείχνουν - της δανικής κυβέρνησης να μειώσει τον πληθυσμό της Γροιλανδίας, ώστε να αποφευχθεί η ανάλογη αύξηση του οικονομικού βάρους για τη Δανία.

Η Δανία είχε ανακηρύξει από το 1953 την πρώην αποικία της σε ισοδύναμο τμήμα του βασιλείου και άρχισε να κατασκευάζει συγκροτήματα κατοικιών, νοσοκομεία και εργοστάσια

Ο πληθυσμός της Γροιλανδίας τότε ήταν γύρω στους 30.000, οι περισσότεροι Inuit ((Ινουίτ είναι το όνομα των Ιθαγενών της Γροιλανδίας). Η παιδική θνησιμότητα έπεφτε και ο αριθμός των γεννήσεων αυξανόταν σταθερά. Πώς θα μπορούσε η Δανία να συντηρήσει οικονομικά την προβλεπόμενη εκτόξευση του πληθυσμού;

Κάπως έτσι φαίνεται πως αποφασίστηκε από τη Δανία ο έλεγχος των γεννήσεων στην πρώην αποικία τους. Εκτιμάται πως,  μεταξύ του 1966 και του 1970,  χιλιάδες κορίτσια και γυναίκες Ινουίτ,  υποβλήθηκαν σε αναγκαστική –και εν αγνοία τους- αντισύλληψη.

Η υπόθεση έγινε γνωστή ως “υπόθεση Spiral”, από το σχήμα του σπειροειδούς “εργαλείου”,  το οποίο, σύμφωνα με ορισμένα θύματα, ήταν αρκετά επώδυνο ενώ σε πολλές γυναίκες προκάλεσε διάφορα προβλήματα, όπως οξύ πόνο, εσωτερική αιμορραγία και κοιλιακές λοιμώξεις.

Πολλές από αυτές τις γυναίκες το είχαν στο σώμα τους για χρόνια χωρίς να το γνωρίζουν και ποτέ δεν κατάλαβαν γιατί δεν μπορούσαν να κάνουν παιδιά. Μάλιστα, μία από αυτές, μόλις το 2022 διαπίστωσε πως έφερε σπιράλ.

Διαβάζουμε από το  Αντίφωνο: «Η Holga Platou κατάγεται από ένα απομακρυσμένο παραθαλάσσιο χωριό. Εργάζεται για τον Δήμαρχο του Nuuk: ό,τι τότε συνέβη, της άφησε ένα στίγμα. Και σε αυτήν έβαλαν ένα σπιράλ. Αργότερα προσπαθούσε για 26 χρόνια με τον άνδρα της να κάνει ένα παιδί. Κανόνιζαν τη συνεύρεσή τους με το ημερολόγιο, υπολογίζοντας όλες τις γόνιμες μέρες. Μάταια. Δεν ήξερε τι της συνέβαινε. Στο δρόμο, την έβριζαν «evnijuitsorsuaq», γυναίκα που δεν μπορούσε να κάνει παιδιά. Τα παιδιά είναι πολύ σημαντικά στην κουλτούρα των Γροιλανδών, είναι μία ατομική και συλλογική ευθύνη. Η Platou αποκτούσε συνέχεια φλεγμονές. Αιμορραγούσε. Πριν από κάποια χρόνια αναγκάστηκε να αφαιρέσει ένα τμήμα της μήτρας. Σήμερα είναι βέβαιη ότι όλα αυτά οφείλονταν στο σπιράλ. Ακόμη και ο άντρας της την εγκατέλειψε. Μόλις πριν από λίγα χρόνια κατάλαβε ότι αυτά συνέβαιναν και σε άλλες.

[…] Η Holga Platou έψαχνε στο Internet για τον γιατρό του χωριού, που της είχε βάλει το σπιράλ. Ακόμα δουλεύει στη Δανία. Το σκάνδαλο δεν έβλαψε την καριέρα της. “Μάλλον οι υπηρεσίες που πρόσφερε σε εμάς, τον βοήθησαν”, αναφέρει»

Η Naja Lyberth –μία από τις πρώτες γυναίκες που κινήθηκαν νομικά – κατηγορεί τη Δανία για “μαζική στείρωση” και ανέφερε πως, παρόλο που η ίδια κατάφερε να αποκτήσει παιδί στα 35 της με μεγάλες δυσκολίες, πολλές άλλες δεν τα κατάφεραν. Η ίδια, μιλώντας στον ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό της Γροιλανδίας, KNR, δήλωσε πως «θέλουμε να ανακτήσουμε τον αυτοσεβασμό μας και τον σεβασμό για τη μήτρα μας, όσο είμαστε εν ζωή. Καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να αποφασίζει αν πρέπει να κάνουμε παιδιά ή όχι»

 

H Naja Lyberth

 

Από την πλευρά της δανικής κυβέρνησης,  η υπουργός Εσωτερικών και Υγείας δήλωσε πως «πρόκειται για ένα τραγικό ζήτημα και πρέπει να βρούμε την άκρη του νήματος για το τι συνέβη, γι’ αυτό και μια ομάδα ερευνητών διεξάγει επί του παρόντος μια ανεξάρτητη και αμερόληπτη έρευνα»

Πράγματι, το 2023, το κράτος της Δανίας σε συνεργασία με τη Naalakkersuisut, την κυβέρνηση της Γροιλανδίας, ξεκίνησαν έρευνα για την υπόθεση αυτή αλλά και για άλλες πρακτικές πρόληψης της εγκυμοσύνης που εφαρμόστηκαν στη χώρα μεταξύ 1960 και 1991 – χρονιά κατά την οποία, η Γροιλανδία ανέκτησε τον έλεγχο του τομέα υγείας της

Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι τουλάχιστον 4.070 γυναίκες  υποβλήθηκαν σε τοποθέτηση σπιράλ, συχνά χωρίς συναίνεση και σε αρκετές περιπτώσεις από την εφηβεία τους.

Κατά την επίσκεψή της στο Νουούκ, την πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, στις 24/9/2025, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν ζήτησε συγγνώμη εκ μέρους της χώρας της από τα θύματα των αναγκαστικών στειρώσεων

«Σήμερα, μπορώ να σας πω μόνο ένα πράγμα: συγγνώμη για την αδικία που υποστήκατε επειδή ήσασταν Γροιλανδέζες. Συγγνώμη για όσα σας πήραν και για τον πόνο που σας προκάλεσε αυτό, εξ ονόματος της Δανίας», δήλωσε η Φρεντέρικσεν ενώπιον δεκάδων θυμάτων

Ανακοίνωσε επίσης, τη δημιουργία ενός ταμείου, με στόχο την αποζημίωση των γυναικών που υπήρξαν θύματα των αναγκαστικών στειρώσεων, καθώς και άλλων Γροιλανδών που υπέστησαν διακρίσεις λόγω της καταγωγής τους.

Γιατί η αναγκαστική αντισύλληψη δεν ήταν το μόνο μελανό σημείο που σκίαζε τη σχέση Γροιλανδίας και Δανίας.

 

Το "Πείραμα" 

Τη δεκαετία του 1950, στα πλαίσια ενός κοινωνικού πειράματος, 22 παιδιά Ινουίτ, ηλικίας μεταξύ πέντε και εννέα ετών, αυτά που θεωρήθηκαν πιο έξυπνα και πιο ικανά, απομακρύνθηκαν βίαια από τις οικογένειές τους και στάλθηκαν στην Κοπεγχάγη. Σκοπός του εγχειρήματος ήταν να τα εκπαιδεύσουν ώστε να γίνουν μια μικρή ελίτ ικανή να κυβερνήσει το νησί της Γροιλανδίας.

Δυστυχώς, το πείραμα αποδείχθηκε καταστροφικό για τα παιδιά αυτά. Όπως σημειώνει η επίσημη έκθεση που συντάχθηκε πολύ αργότερα για το θέμα αυτό από τη δανική κυβέρνηση  «ενώ ο στόχος της αποστολής των παιδιών, τα οποία επιλέχθηκαν, εν μέρει, για την πνευματική τους ικανότητα, στη Δανία για να μάθουν δανικά ήταν να τους δοθεί “μια καλή ζωή”, το αποτέλεσμα ήταν το αντίθετο: μοναξιά, ένα αίσθημα διαφορετικότητας και έλλειψης ριζών και μια χαμένη, διχασμένη και αβέβαιη ταυτότητα»

Από τα παιδιά αυτά, τα έξι υιοθετήθηκαν από τις δανικές οικογένειες που τα φιλοξενούσαν, ενώ τα υπόλοιπα 16 επέστρεψαν στη Γροιλανδία και πέρασαν το υπόλοιπο της παιδικής τους ηλικίας ζώντας σε ένα ειδικά κατασκευασμένο ορφανοτροφείο

Σύμφωνα με την έκθεση, τα παιδιά αυτά δεν μπόρεσαν ποτέ να ενσωματωθούν ξανά στη γροιλανδική κοινωνία – ούτε καν στις οικογένειές τους

«Σε μεγάλο βαθμό, αυτό οφειλόταν στο γεγονός ότι η παραμονή τους στη Δανία είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια της ικανότητάς τους να μιλούν γροιλανδικά.

Όταν έχασαν τη γλώσσα τους, έχασαν τον δεσμό τους με την γροιλανδική κοινωνία στην οποία ζούσαν, και τα παιδιά με τα οποία αλληλεπιδρούσαν, ειδικότερα, αντέδρασαν προσβάλλοντάς τους ή πειράζοντάς τους. Αργότερα στη ζωή τους, διαπίστωσαν ότι δεν θεωρούνταν “πραγματικοί Γροιλανδοί” από τους συμπατριώτες τους. Στη Δανία και στη Γροιλανδία, η εμφάνισή τους υποδήλωνε ότι ήταν Γροιλανδοί, αλλά απορρίφθηκαν ως Γροιλανδοί επειδή δεν μιλούσαν τη γλώσσα”

Η έκθεση διαπιστώνει ότι πολλά από αυτά τα παιδιά έγιναν χρήστες ουσιών και ανέπτυξαν ψυχικά προβλήματα, ενώ τα μισά  πέθαναν πριν από την ηλικία των 70 ετών.

Ακόμη και αυτά που έμειναν στη Δανία, τα περισσότερα πέθαναν σε νεαρή, ενήλικη ή εφηβική, ηλικία, με σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας.

«Γενικά», ανέφερε η έκθεση, «είναι αρκετά προφανές ότι οι περισσότεροι από τους 22 πάλεψαν σε όλη τους τη ζωή με βαθιά κοινωνικά και προσωπικά προβλήματα».

Το “πείραμα” αποκαλύφθηκε δημόσια το 1998 με την έκδοση ενός βιβλίου που περιγράφει λεπτομερώς τη ζωή αυτών των παιδιών μετά το τέλος της 18μηνης παραμονής τους στη Δανία.

Μετά από δέκα χρόνια, το 2009, ο τότε πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Κούπικ Κλάιστ, απαίτησε δημοσίως την επίσημη συγγνώμη της Δανίας. Ο τότε πρωθυπουργός όμως, ο Λαρς Ρασμούνσεν, απαξίωσε το θέμα, δηλώνοντας πως όλα αυτά ανήκουν στο παρελθόν. «Η ιστορία δεν αλλάζει» είπε. «Η κυβέρνηση θεωρεί την αποικιακή περίοδο ως λήξασα. Να είμαστε ικανοποιημένοι που οι καιροί έχουν αλλάξει»

Ένα χρόνο αργότερα, το 2010, γυρίστηκε η ταινία, βασισμένη στο βιβλίο που αποκάλυψε το το παιδομάζωμα

 

 

Τον Σεπτέμβριο του 2022, η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, ζήτησε δημόσια συγγνώμη από έξι από αυτά τα παιδιά, που είναι ηλικιωμένα άτομα πλέον, τα μόνα που ήταν ακόμα ζωντανά τότε. «Αυτό που υποστήκατε ήταν τρομερό, ήταν απάνθρωπο, ήταν άδικο και σκληρό», τους είπε

Όπως βλέπουμε, η πρωθυπουργός της Δανίας έχει έτοιμη τη συγγνώμη για κάθε περίπτωση. Η επόμενη συγγνώμη θα έρθει για τα αμφιλεγόμενα τεστ γονικής γονιμότητας που εφαρμόζονται σε γονείς Γροιλανδικής καταγωγής

Το πιο πιθανό βέβαια είναι ότι οι συγγνώμες προέρχονται κατόπιν των απειλών του παράφρονα Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε θέσει το θέμα της αγοράς ή της απόκτησης της Γροιλανδίας ήδη από την πρώτη του θητεία στο Λευκό Οίκο (2017-2021)

 

Τα τεστ γονικής ικανότητας (FKU)

Η Δανία χρησιμοποιεί ευρέως για τον πληθυσμό της ψυχομετρικά τεστ «γονικής ικανότητας», τα λεγόμενα FKU, σε νέους γονείς σε ένα πλαίσιο – όπως διατείνεται - προστασίας των παιδιών από “μη επαρκείς γονείς”. Εάν κάποιος γονιός αποτύχει σε αυτά τα τεστ, το νεογέννητο απομακρύνεται από αυτόν και μεγαλώνει υπό τη φροντίδα των κοινωνικών υπηρεσιών του δανικού κράτους

Τα τεστ όμως αυτά, η Δανία τα εφάρμοζε και για  τον πληθυσμό της Γροιλανδίας – προκαλώντας όμως μεγάλες αντιδράσεις. Σύμφωνα με τη Louise Holck, διευθύντρια του Δανικού Ινστιτούτου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, «τα τεστ δεν λαμβάνουν υπόψη πιθανά γλωσσικά εμπόδια ή πολιτισμικές διαφορές. Αυτό θέτει τους Γροιλανδούς γονείς σε κίνδυνο να αξιολογηθούν λανθασμένα»

Σε μια έκθεση του 2022, το Ινστιτούτο ανέφερε ότι, επειδή τα τεστ δεν ήταν προσαρμοσμένα ώστε να λαμβάνουν υπόψη τις πολιτισμικές διαφορές, οι Γροιλανδοί γονείς διέτρεχαν τον κίνδυνο να λάβουν χαμηλές βαθμολογίες στα τεστ, με αποτέλεσμα να συνάγεται, για παράδειγμα, ότι έχουν μειωμένες γνωστικές ικανότητες, χωρίς όμως αυτό να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα

Ζητάει δε να σταματήσει η χρήση των τεστ σε Γροιλανδούς γονείς, έως ότου οι ερωτήσεις προσαρμοστούν στη γλώσσα και τον πολιτισμό της Γροιλανδίας.

Είναι χαρακτηριστικό πως, σύμφωνα με μια έκθεση του 2022, το 5,6% των παιδιών με Γροιλανδική καταγωγή που ζουν στη Δανία απομακρύνονται από τους γονείς τους κατόπιν του FKU τεστ, σε σύγκριση με το 1% εκείνων με δανική καταγωγή.

Στην πραγματικότητα, δεν πρόκειται για μια αδυναμία των Δανών να αντιληφθούν τις «ικανότητες» των Γροιλανδών, αλλά για μια βαθιά παγιωμένη αρνητική φυλετική προκατάληψη που έχουν απέναντι στους Ινουίτ

Σύμφωνα με την Νανγιαγκουάκ Χέγκελαντ, ιδρύτρια της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης SILA360,  τόσο το σύστημα κοινωνικής αρωγής όσο και το δικαστικό σύστημα της Δανίας είναι διαποτισμένα από τον ρατσισμό κατά του «κατώτερου άλλου», όπως θεωρούν τους Ινουίτ.

«”Βλέπουν ένα μπουκάλι κρασί κι αποφασίζουν ότι είσαι αλκοολικός, γατί αυτά τα στερεότυπα έχουν για τους Ινουίτ», λέει στη Λαμπρινή Θωμά, απεσταλμένη του The Press Project . «Πάρα πολλές φορές παίρνουν τα παιδιά γιατί “ένοιωσε κάτι” ο κοινωνικός λειτουργός, που δεν καταγράφει στην έκθεση, με την οποία άρπαξαν το παιδί, ούτε μία αντικειμενική παρατήρηση. Κι αν οι Ινουίτ φτάσουν μπροστά στον  – Δανό- δικαστή, έχουν μία ώρα να παρουσιάσουν την υπόθεσή τους, χωρίς δικηγόρο, και με δεδομένα ως μόνα κριτήρια αυτά που κατέγραψε ο κοινωνικός λειτουργός. Αν ο λειτουργός γράφει “αλκοολικοί γονείς” επειδή είδε το μπουκάλι, δεν συζητείται καν η εκτίμησή του, θεωρείται ως θέσφατο. Ακόμη χειρότερα, τα έγγραφα όλα είναι στα δανέζικα και ΔΕΝ μεταφράζονται στα Ινουίτ, οπότε πολλοί γονείς δεν έχουν καν την δυνατότητα να κατανοήσουν τις κατηγορίες και να προετοιμαστούν ώστε να απαντήσουν»

Τα –αμφιλεγόμενα ούτως ή άλλως τεστ – επανήλθαν στο προσκήνιο μετά την υπόθεση της Keira Alexandra Kronvold, μιας γυναίκας γροιλανδικής καταγωγής που γέννησε το Νοέμβριο του 2024 – μια υπόθεση η οποία πυροδότησε έντονες διαμαρτυρίες

Η Kronvold είχε ήδη χάσει δύο προηγούμενα παιδιά μετά από αξιολογήσεις γονικής ικανότητας που διεξάγονταν πριν και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της

Στις 7 Νοεμβρίου του 2024, Kronvold γέννησε για τρίτη φορά και λίγες ώρες μετά τη γέννηση της κόρης της, οι κοινωνικές υπηρεσίες της Δανίας  της πήραν το νεογέννητο με την αιτιολογία ότι κρίθηκε ανεπαρκής ως μητέρα. Σε πρώτη φάση αποφασίστηκε να περνάει μόνο μία ώρα την εβδομάδα με το μωρό της, κατά τη διάρκεια της οποίας θα παρακολουθείται στενά από έναν κοινωνικό λειτουργό

Η Keira Alexandra Kronvold

 

Οι ψυχολογικές αξιολογήσεις της έγιναν από έναν ψυχολόγο που μιλάει δανικά. Η Kronvold, της οποίας η πρώτη γλώσσα είναι τα Καλαλισούτ (Δυτικά Γροιλανδικά), δεν μιλάει άπταιστα δανικά και – κατά διάρκεια της αξιολόγησης – δεν της παρείχαν διερμηνέα στη μητρική της γλώσσα

Είναι χαρακτηριστικό ένα απόσπασμα από τον φάκελο της υπόθεσής της, το οποίο  αναφέρει ότι το «γροιλανδικό της υπόβαθρο, όπου ακόμη και οι μικρές εκφράσεις του προσώπου έχουν επικοινωνιακή σημασία», θα την δυσκόλευε να προετοιμάσει το παιδί για «κοινωνικές προσδοκίες και κώδικες που είναι απαραίτητοι στη δανική κοινωνία»

Η Kronvold δήλωσε ότι οι αρχές είχαν πάρει την κόρη της «χωρίς να καταλαβαίνουν ότι η αγάπη και η παράδοσή μου ήταν πιο σημαντικές από οποιαδήποτε βαθμολογία σε τεστ» και είπε ότι θα αγωνιστεί όχι μόνο για εκείνη και την κόρη της, αλλά για όλους τους Γροιλανδούς γονείς που «έχασαν τα παιδιά τους εξαιτίας του δανικού συστήματος».

Τελικά, τον Ιανουάριο του 2025 – ίσως και κατόπιν των πιέσεων που δέχεται η Δανία από τις απειλές του παράφρονα Τραμπ που την αναγκάζουν να προσεγγίσουν τους Γροιλανδούς με ένα διαφορετικό από το συνήθη τρόπο- η κυβέρνησή της ανακοίνωσε ότι τερματίζει τη χρήση των αμφιλεγόμενων τεστ σε περιπτώσεις παιδιών με γροιλανδική καταγωγή.

«Έχουν δημιουργηθεί αμφιβολίες για το εάν ένα τυποποιημένο ψυχολογικό τεστ λαμβάνει επαρκώς υπόψη τον πολιτισμό και τη γλώσσα της Γροιλανδίας», ανέφερε  η κυβέρνηση της Δανίας.

«Ως εκ τούτου, η κυβέρνηση και η κυβέρνηση της Γροιλανδίας συμφώνησαν να καταργήσουν τη χρήση τυποποιημένων ψυχολογικών τεστ σε περιπτώσεις παιδιών με οικογένειες γροιλανδικής καταγωγής κατά την αξιολόγηση της γονικής ικανότητας»

Παρόλα αυτά, το παιδί της Keira Alexandra Kronvold δεν έχει επιστραφεί ακόμα στη μητέρα του, παρά τις εκκλήσεις της ίδιας, τις δημόσιες διαμαρτυρίες και τις πολιτικές πιέσεις τόσο στη Δανία όσο και στη Γροιλανδία — και η Kronvold συνεχίζει να παλεύει γι’ αυτό

Παρά δε την απαγόρευση των τεστ για Γροιλανδούς τον Ιανουάριο του 2025, τα αμφιλεγόμενα τεστ δεν έπαψαν να υπάρχουν για τους Δανούς, αλλά και για τους Γροιλανδούς που διαμένουν στη Δανία τόσο, ώστε να μη θεωρούνται “αρκετά Γροιλανδοί”

Με αυτό το σκεπτικό, αποσπάστηκε το μωρό της 18χρονης Γροιλανδής Ιβάνα Νικολίνε Μπρόνλουντ, μόλις μία ώρα μετά τη γέννησή του σε νοσοκομείο του Χβιντόβρε, κοντά στην Κοπεγχάγη.

Η υπόθεση αυτή έρχεται σε αντίθεση με την απαγόρευση των τεστ “γονικής επάρκειας” (FKU) για οικογένειες γροιλανδικής καταγωγής. Παρά το γεγονός ότι γεννήθηκε στη Γροιλανδία από γονείς Γροιλανδούς, οι αρμόδιες αρχές θεώρησαν ότι η Μπρόνλουντ «δεν είναι αρκετά Γροιλανδή», ώστε να υπάγεται στον νέο νόμο.

Ενδιαφέρον όμως έχει και ο λόγος για τον οποίο της αφαιρέθηκε το παιδί. Οι Αρχές λοιπόν, ενημέρωσαν την Μπρόνλουντ ότι το μωρό της αφαιρέθηκε, εξαιτίας του τραύματος που υπέστη από τον θετό της πατέρα, ο οποίος εκτίει ποινή φυλάκισης για σεξουαλική κακοποίηση σε βάρος της.

Η ίδια περιέγραψε με δάκρυα στα μάτια τη μοναδική φορά που της επέτρεψαν να δει το μωρό της για μία ώρα, χωρίς να μπορεί να το αγκαλιάσει ή να το φροντίσει. Εξέφρασε δε το εύλογο παράπονο ότι η κακοποίηση από τον πατέρα της δεν θα έπρεπε να αποτελεί αιτία τιμωρίας για την ίδια

Πέρα λοιπόν από τη σχέση Δανίας και Γροιλανδίας, ανακινούνται και άλλα ζητήματα σχετικά με την ηθική και την αξιοπιστία αυτών των τεστ

 

Η περίπλοκη σχέση Γροιλανδίας και Δανίας – Οι Ινουίτ

Όλοι οι Γροιλανδοί γνωρίζουν για τις παραπάνω υποθέσεις. Γνωρίζουν επίσης τη βίαιη μετακίνηση που υπέστησαν οι Ινουίτ τη δεκαετία του 1970, από τα προγονικά τους κυνηγετικά εδάφη σε πολυκατοικίες, με στόχο τη συγκέντρωση εργατικού δυναμικού για τα εργοστάσια που χτίζονταν.

Ο παραδοσιακός τρόπος ζωής των Ινουίτ δέχθηκε συντριπτικό πλήγμα, γεγονός που οδήγησε στη διάρρηξη των παραδοσιακών δικτύων συγγένειας και της κοινωνικής συνοχής. Αποπροσανατολισμένοι και χαμένοι, πολλοί από αυτούς τους Ινουίτ στράφηκαν στο αλκοόλ ή έπεσαν στην κατάθλιψη.

Είναι πολλές οι πληγές που έχει δημιουργήσει η κοινή ιστορία της Γροιλανδίας και της Δανίας. Μια ιστορία  που πάει πίσω 1000 χρόνια, όταν ο Έρικ ο Ερυθρός το 985 με μια αποστολή με μια ομάδα Νορβηγών Βίκιγκς ίδρυσε οικισμούς στη Γροιλανδία

Το 1721 αρχίζει η σύγχρονη δανική παρουσία στο νησί της Γροιλανδίας με αρχηγό της αποστολής τον Δανό ιεραπόστολο Χανς Έγκεδε με σκοπό να έρθει σε επαφή με τους απογόνους αυτών των εξερευνητών. Ωστόσο, αντί για Βίκινγκς, ο Έγκεδε συνάντησε μόνο τους ιθαγενείς Ινουίτ, καθώς οι οικισμοί των Βίκινγκς φαίνεται πως εγκαταλείφθηκαν σταδιακά μεταξύ του 14ου και του 15ου αιώνα

Στο σημείο αυτό, αξίζει να αναφέρουμε μερικά πράγματα για τους γηγενείς της Γροιλανδίας που –όπως προαναφέραμε-  ονομάζονται Ινουίτ. Είναι απόγονοι της νομαδικής φυλής των Τούλε (Thule), που εμφανίστηκαν στην Αλάσκα το 1000 μ.Χ. και μετακινήθηκαν στη Γροιλανδία μετά από τρεις αιώνες (1300 μ.Χ.). Σήμερα ζουν στην Αλάσκα, στον βόρειο Καναδά και στη Γροιλανδία, κοντά και γύρω από τον Αρκτικό κύκλο, και στη γλώσσα τους η λέξη Ινουίτ (Inuit) σημαίνει “άνθρωποι”

 

 

Οι Ινουίτ είναι αυτοί που κάποτε –εμείς οι Δυτικοί - αποκαλούσαμε Εσκιμώους, αν και με αυτό το όνομα αναφερόμασταν σε όλους τους λαούς της Αρκτικής. Σήμερα αυτός ο όρος θεωρείται προσβλητικός και τείνει να μην χρησιμοποιείται. Αφενός γιατί τσουβαλιάζει όλες τις πληθυσμιακές ομάδες του Αρκτικού κύκλου χωρίς σεβασμό στην αίσθηση ξεχωριστής ταυτότητας και στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της καθεμιάς και αφετέρου είναι μια ονομασία που τους δόθηκε από τους κατακτητές και όχι ο τρόπος με τον οποίο οι ίδιοι αυτοαποκαλούνται.

Παρεμπιμπτόντως, ο όρος “Eσκιμώος”  αποτελεί μεταφορά του γαλλικού esquimaux (eskimants = «τρώει ωμά», από το eski = “ωμός” + mants = “τρώει”)

 

 

Επιστρέφοντας στο 1721, η αποστολή των Δανών μετεξελίχθηκε γρήγορα σε προσπάθεια θρησκευτικής και πολιτισμικής επιβολής στον ντόπιο πληθυσμό. Οι Ινουίτ προσηλυτίστηκαν βίαια στον Λουθηρανισμό, ενώ οι πανάρχαιες τελετουργίες τους καταγγέλθηκαν και απαγορεύτηκαν.

Το 1776, η Δανία θεσμοθέτησε ένα κρατικό εμπορικό μονοπώλιο, μετατρέποντας το νησί σε κερδοφόρο κέντρο εξόρυξης ορυκτών και εκμετάλλευσης λίπους φαλαινών, διατηρώντας παράλληλα τους Ινουίτ σε καθεστώς απομόνωσης και εξάρτησης.

Μέχρι το 1953, η Γροιλανδία ήταν, στην πραγματικότητα, δανική αποικία. Από εκείνο το έτος και μετά, έγινε κομητεία της Δανίας με δική της τοπική κυβέρνηση. Το 1979 απέκτησε αυτονομία και το 2009 οι κεντρικές της εξουσίες επεκτάθηκαν σε όλους τους τομείς, εκτός από τις διεθνείς σχέσεις και την άμυνα.

Είναι τέτοιοι οι δεσμοί που έχουν αναπτυχθεί μεταξύ Γροιλανδίας και Δανίας που, παρά την επίγνωση των Γροιλανδών για τα δεινά της δανικής κυριαρχίας και τη θέλησή τους για ανεξαρτησία, πολύ λίγοι την επιθυμούν αυτή τη στιγμή, καθώς δεν θεωρούν πως είναι έτοιμοι για κάτι τέτοιο. Είναι χαρακτηριστικό πως η Δανία στέλνει περίπου 600 εκατομμύρια ευρώ ετησίως στη Γροιλανδία για να υποστηρίξει το κοινωνικό σύστημα του νησιού, συμπεριλαμβανομένης της ιατρικής περίθαλψης.

Από την άλλη μεριά, είναι βέβαιο πως οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για βίαιη προσάρτηση της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ ή για εξαγορά της Γροιλανδίας, έφεραν πιο κοντά τους Γροιλανδούς με τους Δανούς, βάζοντας σε δεύτερη μοίρα τις μεταξύ τους διαφορές

 

 

Μια ειρωνεία της Ιστορίας όμως, είναι ότι δεν είναι η πρώτη φορά που οι Αμερικανοί ζητούν να αγοράσουν δανικό έδαφος. Το έχουν ξανακάνει και η εξαγορά πραγματοποιήθηκε

 

 

 

Οι Δανικές Δυτικές Ινδίες. Το δουλεμπόριο και η πώλησή τους στις ΗΠΑ

Όποιος έχει διαβάσει Ιστορία, γνωρίζει ότι η εξαγορά εδαφών ήταν ο ένας από τους τρόπους με τους οποίους μεγάλωσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Ο άλλος ήταν η εξόντωση και των Ινδιάνων και ο σφετερισμός της γης τους, καθώς και οι πόλεμοι με το Μεξικό

Μία τέτοια γη που ήρθε στα χέρια των Αμερικανών μέσω εξαγοράς ήταν οι Δανικές Δυτικές Ινδίες, που σήμερα ονομάζονται Παρθένοι Νήσοι (Virgin Islands). Η ιστορία όπως βλέπετε κάνει κύκλους και πολλές φορές – όπως θα δείτε στο τέλος του άρθρου– εξελίσσεται σε φάρσα

Μιλήσαμε παραπάνω για τη μεγάλη έκταση που είχε κάποτε το βασίλειο της Δανίας. Δεν αναφέραμε όμως στο βασίλειο αυτό υπαγόταν και μια συστάδα νησιών της Καραϊβικής που ονομάζονταν Δανικές Δυτικές Ινδίες και η οποία περιελάμβανε τα νησιά St. Thomas, St. Jan και St. Croix  καθώς και 50 άλλα, μικρότερα, νησιά

Οι Δανικές Δυτικές Ινδίες αποτέλεσαν μέρος του βασιλείου της Δανίας από το 1672 έως το 1917. Μέσα σε αυτό το διάστημα, εκτιμάται ότι περίπου 120.000 Αφρικανοί σκλάβοι μεταφέρθηκαν αλυσοδεμένοι με δανικά πλοία στην Καραϊβική. Πολλοί από αυτούς δεν επέζησαν ποτέ από το ταξίδι, ενώ όσοι επέζησαν έζησαν ως σκλάβοι σε φυτείες με ζαχαροκάλαμο, κάτω από τις χειρότερες συνθήκες.

Οι απάνθρωπες συνθήκες διαβίωσης και εργασίας, προκάλεσαν πολλές φορές την εξέγερση των σκλάβων με πιο σημαντική αυτή του St. Jan το 1733, όταν οι σκλάβοι κατέλαβαν  και κράτησαν τον έλεγχο ολόκληρου του νησιού για περισσότερο από έξι μήνες. Μόνο με τη βοήθεια των Γάλλων και Άγγλων που διαφέντευαν τις δικές τους αποικίες σε γειτονικά νησιά της Καραϊβικής, μπόρεσαν οι Δανοί να καταστείλουν την εξέγερση.

 

Two women '...of the lowest class' in front of a house, St. Croix.

 

Οι Δανοί λένε ότι ήταν ο πρώτος λαός που κατάργησε τη δουλεία, αλλά αυτό δεν είναι απολύτως σωστό. Αυτό που ισχύει είναι ότι η Δανία ήταν η πρώτη χώρα που κατάργησε το διατλαντικό δουλεμπόριο, δηλαδή τη μεταφορά σκλάβων από τη Δυτική Αφρική στις Δυτικές Ινδίες, δηλαδή στα νησιά της Καραϊβικής. Αυτό συνέβη το 1792, με την ψήφιση ενός νομοσχεδίου που απαγόρευε το δουλεμπόριο [Forordning om Negerhandelen]. Αλλά αυτή η απαγόρευση δεν έθεσε τέλος στη δουλεία, καθώς οι ιδιοκτήτες φυτειών εξακολουθούσαν να επιτρέπεται να κατέχουν σκλάβους.

Επίσης, αυτή η απαγόρευση τέθηκε σε ισχύ μόλις δέκα χρόνια αργότερα, το 1803. Κατά τη διάρκεια αυτής της δεκαετούς περιόδου, ο αριθμός των αλυσοδεμένων σκλάβων που μεταφέρθηκαν εκτοξεύτηκε, με άμεση υποστήριξη της δανικής κυβέρνησης, η οποία εξέδωσε ευνοϊκά δάνεια για να το διευκολύνει.

Ενώ η δουλεία καταργήθηκε στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους το 1833, στις Δανικές Δυτικές Ινδίες συνεχίστηκε ανεμπόδιστα μέχρι και το 1848. Μετά το 1848, οι πρώην σκλάβοι απασχολούνταν ως εργάτες στις ίδιες φυτείες στις οποίες είχαν εργαστεί πριν από την κατάργηση. Οι συνθήκες διαβίωσής τους δεν βελτιώθηκαν πολύ όσον αφορά τη στέγαση, την υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση ή το εισόδημα. Η δυσαρέσκεια εξαπλωνόταν, ώσπου το 1878 κορυφώθηκε με μια εργατική εξέγερση στο St. Croix

Κατά τη διάρκεια αυτής της εξέγερσης, περίπου 50 φυτείες και το μεγαλύτερο μέρος της πόλης του Φρέντερικστεντ καταστράφηκαν από πυρκαγιά, η οποία έδωσε στην εξέγερση το όνομά της: Fireburn.

"From The Revolt on St. Croix". Illustration from Illustreret Tidende, nov. 1878.

 

Μετά την εξέγερση υπήρξαν μικρές βελτιώσεις στις συνθήκες των εργατών, συμπεριλαμβανομένων υψηλότερων αμοιβών. Η μάχη τους για ανθρώπινες και λογικές συνθήκες εργασίας υπό δανική κυριαρχία δεν τελείωσε εδώ, αλλά συνεχίστηκε μέχρι την παράδοση των δανικών Δυτικών Ινδιών στις ΗΠΑ το 1917 για 25 εκατομμύρια δολάρια – και προφανώς δεν σταμάτησε με αυτήν

Η αγορά των νησιών αυτών υπαγορεύτηκε από τα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ να προστατεύσουν τη νεοσύστατη τότε Διώρυγα του Παναμά ενισχύοντας τη ναυτική τους παρουσία στην Καραϊβική, ενώ η Δανία από την άλλη μεριά δεν άντεχε πλέον το οικονομικό βάρος της διατήρησης μακρινών αποικιών – ειδικά εκείνη την περίοδο, μεσούντος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Όσο για τους κατοίκους; Αυτοί ποτέ δεν ρωτήθηκαν για το ποιον αφέντη θέλουν. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι οι κάτοικοι απέκτησαν αμερικανική υπηκοότητα, μόλις το 1927

 

Το νησί του Επστάιν

Τα νησιά των Δανικών Δυτικών Ινδιών που αγοράστηκαν από τις ΗΠΑ μετονομάστηκαν αμέσως σε Αμερικανικές Παρθένες Νήσους (Virgin Islands) και τέθηκαν υπό το αμερικανικό δίκαιο και τη δικαιοδοσία των ΗΠΑ

 

 

Στο πέρασμα των ετών, τα νησιά αυτά βρέθηκαν στο στόχαστρο των υπερπλούσιων και έτσι  διαμορφώθηκε μια αγορά όπου υπερπλούσιοι από όλο τον κόσμο αγόραζαν ολόκληρα νησιά ως ιδιωτικά κτήματα

Ένας από αυτούς ήταν – τι ειρωνεία – και ο Τζέφρι Επστάιν. Ο επιχειρηματίας-σεσημασμένος παιδόφιλος που συνδέεται μυστηριωδώς με τον Ντόναλντ Τραμπ, αγόρασε ένα από αυτά τα νησιά, το Little Saint James, το 1998. Του έδωσε μάλιστα και το όνομά του, έγινε «το νησί του Epstein»

 

Το νησί του Επστάιν

 

Το νησί του Επστάιν, έκτασης περίπου 71,6 στρεμμάτων, με παραλίες, αποβάθρες και διάφορα κτίσματα, παρέμεινε στην ιδιοκτησία του μέχρι τον θάνατό του το 2019. Όπως μάλιστα μαθαίνουμε, το νησί του Επστάιν αναγράφεται στην περιβόητη ομώνυμη λίστα με τις ονομασίες «Το Νησί της Αμαρτίας» ή «Το Νησί Με τα Κορίτσια»

 

Η Ιστορία τελικά μας κάνει μεγάλη πλάκα και εμείς αποσβολωμένοι παρατηρούμε 

Στις Παρθένες Νήσους ανήλικα κορίτσια να βιάζονται από "καθωσπρέπει" δισεκατομυριούχους

τους αποικιοκράτες Δανούς να επικαλούνται τη νομιμότητα κτήσης της αποικίας τους απέναντι στον άλλο αποικιοκράτη, τις Ηνωμένες Πολιτείες

τους κατακτημένους Γροιλανδούς, απέναντι στον μεγάλο αποικιοκράτη, να προτιμούν τον παλιό - τον έχουν συνηθίσει άλλωστε

τη μικρή και φιλήσυχη Δανία να αποδεικνύεται πως έχει πολλούς σκελετούς κρυμμένους στο ντουλάπι της – και ποιος λαός δεν έχει άλλωστε;

Και τέλος τα δύο φιλαράκια, τον Τζέφρυ Επστάιν και τον Ντόναλντ Τραμπ, να συνδέονται μεταξύ τους μέσω των δύο αγορών από τη Δανία – τη συντελεσθείσα και την επιζητούμενη.

Πολύ πλάκα, πράγματι. Μόνο που τις πλάκες της Ιστορίας τις πληρώνουν οι αδύναμοι και τις χαίρονται τα καθάρματα

 

Πηγές

https://en.natmus.dk/historical-knowledge/historical-themes/danish-colonies/the-danish-west-indies/fireburn/

https://www.arctictoday.com/denmark-apologizes-for-a-heartless-social-experiment-that-took-greenland-children-from-their-families/

 https://www.facebook.com/bjork

https://www.theguardian.com/world/2024/mar/04/greenlandic-women-sue-danish-state-for-contraceptive-violation-coil?fbclid=IwY2xjawPsE2FleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBYYUdsN3ZLd2d4Z2RUd2FCc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHhi3wAHSasbZ08a0a7WUJtu_NsmBAsb_ytnDSovKWKHQq6B3v4u3kF25NGMZ_aem_3PdpLJVqKL85U8jhalNDSQ

https://www.theguardian.com/world/2024/nov/25/danish-parenting-tests-baby-removed-from-greenlandic-mother?fbclid=IwY2xjawPsE2RleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBYYUdsN3ZLd2d4Z2RUd2FCc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHqVa1V_nwbrKCVwjt0XqaSV_jiMxP_ZO8POX3Nq_Nxx1OOt8YCC_caoRBuEv_aem_vLgMHaJz9nwV29tNAWWduw

https://thepressproject.gr/to-onoma-mou-einai-lykos/?fbclid=IwdGRzaAPt10VjbGNrA-3XBGV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHvsahFXElESFKg5UlhdcnDIk5e3bBNBa3vB1HPPcRtHX5FtL7t_lKWyf4u90_aem_Ih3SbK0mxLhk74Ab-3kEDQ

https://www.kathimerini.gr/world/562916395/maziki-steirosi-143-gynaikes-minyoyn-ti-dania-gia-topothetisi-spiral-en-agnoia-toys/

https://www.ethnos.gr/World/article/304861/skandalohdaniaypebaleseanagkastikhantisyllhpshxiliadesgroilandesgianaelegxeitonplhthysmotoynhsioy

https://www.lifo.gr/now/world/i-skoteini-istoria-tis-kyriarhias-ton-danon-sti-groilandia?fbclid=IwdGRzaAPR_uljbGNrA9H-xWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHk7sJiyjn1Hp1JDdn3R_IWXMktdqhbt4FwsTuCMdhE9M1ZNMVc3FYcSAK_tx_aem_ylLqMQ9C7LFvVcjTcDPIig

https://www.lifo.gr/now/world/dania-apozimioseis-se-groilandes-poy-ypoblithikan-se-anagkastiki-praktiki-antisyllipsis

https://www.lifo.gr/now/world/i-dania-stamata-ta-test-gonikis-ikanotitas-stoys-inoyit-apo-ti-groilandia

https://www.newsit.gr/kosmos/groilandia-i-dania-zita-syggnomi-gia-tis-anagkastikes-steiroseis/4483772/

https://www.reader.gr/kosmos/teleytaio-nisi-poy-agorasan-oi-ipa-apo-ti-dania-prepei-na-xehastei/631648?utm_source=CommentFacebook&utm_medium=social&fbclid=IwdGRzaAPcjaRjbGNrA9yNYGV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHm7Ki12kdat5KKmKp9ukAqkDw6nsTowUsdHHhALH0F2PI6j_toR5OfpuNmju_aem_AcRM3VNTCWzLvSEMdc_vig

https://www.geografikoi.gr/inuit/

https://antifono.gr/to-oneidos-tis-groilandias-tou-manoli-vardi/

https://www.efsyn.gr/kosmos/eyropi/483072_i-dania-zita-syggnomi-gia-tin-akoysia-antisyllipsi-se-4500-gynaikes-tis

https://agonaskritis.gr/%CE%B7-%CF%83%CE%BA%CE%BF%CF%84%CE%B5%CE%B9%CE%BD%CE%AE-%CE%BA%CE%BB%CE%B7%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%AC-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B4%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CE%B1%CF%82-%CF%83%CF%84/

https://www.lifo.gr/now/world/dania-apozimioseis-se-groilandes-poy-ypoblithikan-se-anagkastiki-praktiki-antisyllipsis

https://www.lifo.gr/now/world/i-dania-stamata-ta-test-gonikis-ikanotitas-stoys-inoyit-apo-ti-groilandia

https://www.iefimerida.gr/kosmos/salos-dania-piran-moro-genna-akatallili-kakopoioyse-pateras